KİK Kararı: 2013/UY.I-1918

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2013/033
Gündem No : 23
Karar Tarihi : 29.04.2013
Karar No : 2013/UY.I-1918
BAŞVURU SAHİBİ:
Özkay Grup İnşaat Proje Taahhüt Elektrik Elektronik Klima Sistemleri Turizm Gıda İthalat İhracat Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi, 1587/1 SOK. NO.4/A ÇINARLI İZMİR

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Manisa İl Özel İdaresi 8Genel Sekreterliği), Akmescıt Mah. Izmır Cad. No:311 MANİSA

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2012/193424 İhale Kayıt Numaralı "Manisa Merkez Atatürk Spor Kompleksi Kapalı (250 Seyirci Kapasiteli Antrenman)Spor Salonu Yapımı" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Manisa İl Özel İdaresi Genel Sekreterliği tarafından 17.01.2013 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “Manisa Merkez Atatürk Spor Kompleksi Kapalı (250 Seyirci Kapasiteli Antrenman) Spor Salonu Yapımı” ihalesine ilişkin olarak Özkay Grup İnşaat Proje Taahhüt Elektrik Elektronik Klima Sistemleri Turizm Gıda İthalat İhracat Sanayi ve Tic. Ltd. Şti.’nin 05.03.2013 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 12.03.2013 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 22.03.2013 tarih ve 10403 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 22.03.2013 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2013/1190 sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, idarenin şikâyete cevap yazısında, aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında özel-11, 12, 13, 14, 15, 16 ve 17 poz no’lu imalat kalemleri için sunulan teklif birim fiyat listesinin Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.5 inci maddesinde yer alan açıklamaya uygun olmadığının belirtildiği ancak kamu ihale mevzuatı gereğince açıklamanın birim fiyat analizler ve proforma fatura kullanılarak yapıldığı ayrıca açıklama istenilen “17.155/MK 8 cm Yüksekliğinde Normal Çimentolu Buhar Kürlü Bet. Par. Taşı ile döş. Kap. Yapılması” iş kalemi ve açıklama istenilmeyen “Y.15.001/2B Makine ile her derinlik ve her genişlikte yumuşak ve sert toprak kazılması (derin kazı)” iş kaleminin metrajlarının eksik olması sebebiyle tekliflerinin değerlendirme dışı bırakıldığının belirtildiği ancak söz konusu metraj eksikliğinin kendilerine maliyetinin 12.482,90 TL olduğu ve bu tutarın firma kârı ile karşılanabileceği sonuç olarak sundukları aşırı düşük teklif açıklamasının mevzuata uygun olduğu ve tekliflerinin değerlendirmeye alınması gerektiğiiddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

Anahtar teslim götürü bedel teklif alınmak suretiyle gerçekleştirilen başvuruya konu ihaleye 15 isteklinin katıldığı, 07.02.2013 tarihli ihale komisyonu ara kararı gereğince isteklilerden Tuna Okgil, Ataboy İnş. ve Müh. Hizmetleri’nin teklif zarfı içerisinde geçici teminat mektubu yerine kesin teminat mektubu sunması, Egeform İnşaat Tic. ve San. Ltd. Şti.’nin sunduğu iş deneyim belgesinin uygun olmaması, Aktivite İnş. Turizm San.ve Tic. Ltd. Şti.- Kartal Nakliyat Pet. Lpg Maden İnş. ve Ltd. Şti. Ortak Girişimi’nin iş deneyim belgesinin mevzuata uygun olmaması sebebiyle tekliflerinin değerlendirme dışı bırakıldığı, aşırı düşük teklif sorgulamasına esas sınır değerin 1.654.176,59 TL olduğu ve bu tutarın altında teklif veren 3 istekliden (Eksan Ltd. Şti., Özkay Ltd. Şti. ve İlker Akdemir-Selvan İnşaat Taah. Boya Ltd. Şti. Ortak Girişimi) 11.02.2013 tarihli yazılar ile5 iş günü içerisindeaşırı düşük teklif açıklaması istenildiği, yazı ekinde açıklama istenilecek iş kalemleri listesine, açıklama istenilmeyecek analiz girdileri listesine ve örnek analiz formatına yer verildiği görülmüştür.

27.02.2013 onay tarihli ihale komisyon kararı gereğince aşırı düşük teklif açıklaması sunmayan Eksan Ltd. Şti. ve İlker Akdemir-Selvan İnşaat Taah. Boya Ltd. Şti. Ortak Girişimi’nin teklifinin reddedildiği, başvuru sahibi Özkay Ltd. Şti.’nin sunduğu aşırı düşük teklif açıklaması içerisinde Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.5’inci maddesinde yer alan açıklama gereğince birim fiyat listesini sunduğu ancak listede iş kalemlerinin poz numaralarına yer verilmediği ve poz numaraları belirtilmeyen iş kalemlerine ilişkin analiz sunulmaması sebebiyle tevsikin mevzuata aykırı olduğu dolayısıyla teklifinin reddedildiği, ihalenin Tüzemenler Yapı Grubu Metal Tur. San. ve Tic. Ltd. Şti. üzerinde bırakıldığı ve Sena İnş. Turizm Rek. ve Sağ. Hizm. San. ve Tic. Ltd. Şti.- Ayberk İnşaat Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti. Ortak Girişimi’nin ise ekonomik açıdan en avantajlı 2’nci teklif olarak belirlendiği görülmüştür.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde;

“İhale komisyonu verilen teklifleri 37’nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

İhale komisyonu, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterleri esas alır. Kurum bu maddenin uygulanmasında; aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkilidir.” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Aşırı düşük teklif değerlendirmesi” başlıklı 45 inci maddesinde;

“45.1.2. Sınır değerin altındaki teklif sahiplerinden yaklaşık maliyetin % 80’lik bölümünü oluşturan iş kalemleri/gruplarına ilişkin ayrıntılar yazılı olarak istenir. Bu çerçevede; istenen açıklamanın niteliği dikkate alınarak, isteklilere beş (5) iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilir.

45.1.2.1. İhale komisyonunca, (38.1) maddesi kapsamında idarece hazırlanan “sıralı iş kalemleri/grupları listesi” kullanılarak yaklaşık maliyetin % 80’lik kısmına giren iş kalemleri/grupları belirlenir.

Sıralı listeye göre, tutarlarının yaklaşık maliyete oranlarının kümülatif toplamı % 80 oranına kadar olan iş kalemleri/grupları ile kümülatif toplama eklendiğinde % 80 oranının aşılmasına neden olan iş kalemi/grubu, sorgulamaya tabi tutulacak olan iş kalemleri/grupları olarak belirlenecektir. Bunların dışında kalan iş kalemleri/grupları için sorgulama yapılmayacaktır.

45.1.2.3. İhale komisyonu teklifleri aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerden (45.1.2.1) maddesinde belirlediği iş kalemleri/grupları için isteyeceği açıklama ile ilgili yazıda, (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdilerini de belirtecektir.

İstekliler, teklifi kapsamında yer alan iş kalemleri/grupları için hazırlayacakları analizlerde (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdileri de dahil analizlerini oluşturan tüm girdileri göstereceklerdir.

…

45.1.5. İsteklilerin iş kalemleri/iş grupları için kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış cari yıl birim fiyatları veya bu fiyatlardan daha yüksek fiyatları teklif etmeleri ve söz konusu iş kalemleri/grupları için; hangi kamu kurum ve kuruluşunun birim fiyatını kullandıklarını, birim fiyat poz numarasını da yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları durumunda analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda; isteklilerin, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış “kar ve genel gider içermeyen birim fiyatların” üzerine, kendi belirledikleri “kar ve genel gideri” ilave ederek birim fiyatlarını oluşturmaları durumunda da; hangi kamu kurum ve kuruluşunun “kar ve genel gider hariç birim fiyatını” kullandıklarını ve kendi belirledikleri “kar ve genel gider” tutarını yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları halinde de, söz konusu iş kalemleri/iş grupları için analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda isteklilerin analiz düzenlemeleri zorunlu olmayan söz konusu iş kalemleri/grupları için (45.1.14) maddesinde belirtildiği şekilde, proforma fatura, teklif alma yazısı, maliyet/satış tutarı tespit tutanağı (Ek: O-5, O-6, O-7) ve stok tespit tutanağı (Ek: O-8) sunmalarına da gerek bulunmamaktadır.

Örneğin; isteklinin, “150 dozlu demirsiz beton” iş kalemi için Bayındırlık ve İskan Bakanlığının 16.001 poz numaralı birim fiyatını (2010 B.F: 97,86 TL) teklif etmesi, “200 dozlu demirsiz beton” iş kalemi için Bayındırlık ve İskan Bakanlığının 16.002 poz numaralı birim fiyatının (2010 B.F: 104,00 TL) üzerinde 105,00 TL teklif vermesi, 250 dozlu demirsiz beton” iş kalemi için Bayındırlık ve İskan Bakanlığının 16.003 poz numaralı birim fiyatının kar ve genel gider hariç tutarına, (110,13/1,25=88,10 TL) kendi belirlediği % 18 kar ve genel gider karşılığı eklemek suretiyle 103,96 TL (88,10 x 1,18) teklif etmesi ve teklif ettiği söz konusu birim fiyatları aşağıdaki örnek listede gösterildiği şekilde tablo halinde göstermesi durumunda; bu üç iş kalemi için analiz düzenlemesi zorunlu değildir.

Kamu kurum ve kuruluşlarının yayımlanmış birim fiyatları kullanılarak oluşturulan teklif birim fiyat listesi (Örnek)

Sıra No

Poz No

İş kaleminin adı

Kamu kurum ve kuruluş birim fiyatları

Teklif

Birim fiyatı alınan kurum/kuruluş

Kar ve genel gider dâhil birim fiyat

Kar ve genel gider hariç birim fiyat

Teklif edilen kar ve genel gider

Teklif edilen birim fiyat

(TL)

(TL)

(TL)

(TL)

1

16.001

150 dozlu demirsiz beton

Bayındırlık ve İskân Bakanlığı

97,86

97,86

2

16.002

200 dozlu demirsiz beton

Bayındırlık ve İskân Bakanlığı

104,00

105,00

3

16.003

250 dozlu demirsiz beton

Bayındırlık ve İskân Bakanlığı

110,13

88,10

15,86

103,96

…

…

…

…

İş kalemleri/grupları için, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış birim fiyatlar esas alınarak teklif sunulmuş olmakla birlikte; yukarıda belirtildiği şekliyle liste halinde belirtilmemesi durumunda, söz konusu iş kalemleri/grupları için analiz sunulması zorunludur.

İlan veya davet tarihinde cari yıl birim fiyatın yayımlanmamış olması durumunda, istekli tarafından önceki yılın yayımlanmış birim fiyatları kullanılabilir.

45.1.6. Analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde, Bayındırlık ve İskan Bakanlığı tarafından belirlenerek yayımlanmış rayiçleri kullanan ve söz konusu rayiçleri poz numaraları da belirterek liste halinde sunan isteklilerin, söz konusu rayiçlere ilişkin olarak (45.1.14) maddesinde belirtildiği şekilde, proforma fatura, teklif alma yazısı, maliyet/satış tutarı tespit tutanağı ve stok tespit tutanağı sunmalarına gerek bulunmamaktadır.

45.1.9. İş kalemleri/gruplarına ait analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde yer alan işçilik fiyatları ihale tarihinde yürürlükte olan saatlik asgari ücretin altında olamaz.

45.1.14. Aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda; (45.1.3 - 45.1.13) maddelerine uygun açıklamada bulunmayan, açıklamaları idarece tanımlanan yapım şartlarına uymayan veya teknik şartnameye aykırı hususlar içeren isteklilerin teklifleri gerekçeleri belirtilmek suretiyle reddedilecektir.” açıklaması yer almaktadır.

İhale işlem dosyasının incelenmesi neticesinde; ihale konusu yapım işinin Bina Dışı İşler, Elektrik Tesisatı, Makine Tesisatı ve İnşaat İşleri olmak üzere 4 iş grubundan oluştuğu, yaklaşık maliyet hesap cetveli ekinde sıralı iş kalemleri listesinin, sıralı analiz girdi tablolarının, tüm iş gruplarına ait iş kalemlerinin birim, miktar, birim fiyat, toplam tutarı ve pursantajını gösteren listelerin ve açıklama istenilecek iş kalemlerinin ve açıklama istenilecek ve istenilmeyecek girdilerin listelerinin yer aldığı görülmüştür.

Sıralı iş kalemleri listesine göre toplam 17 iş kaleminin açıklanmasının gerektiği, bina dışı işler iş grubunda yer alan ve tutarının yaklaşık maliyete oranı kümülatif toplamda %65.27’i olan 17.155/MK poz nolu “8 cm Yüksekliğinde Normal Çimentolu Buhar Kürlü Bet. Par. Taşı ile döş. Kap. Yapılması” iş kalemi ve hem bina dışı işler hem de inşaat işleri iş grubunda yer alan ve toplam tutarının yaklaşık maliyete oranı kümülatif toplamda %79.73’e tekabül eden Y.15.001/2B poz nolu “Makine ile her derinlik ve her genişlikte yumuşak ve sert toprak kazılması (derin kazı)” iş kaleminin açıklama istenilecek iş kalemleri arasında olduğu ve isteklilere gönderilen 11.02.2013 tarihli aşırı düşük teklif açıklaması isteme yazıları ekinde yer alan açıklama istenilecek iş kalemleri listesinde adı geçen her iki iş kaleminin de yer aldığı görülmüştür.

Başvuru sahibi Özkay Grup İnş. Proje Taahhüt Elektrik Elektronik Klima Sistemleri Turizm Gıda İthalat İhracat San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin sunduğu aşırı düşük teklif açıklaması incelendiğinde, tüm iş kalemlerine ilişkin birim fiyatların yer aldığı listenin sunulduğu ancak sunulan listede girdilerin birim fiyat poz no’larına ve bu fiyatların alındığı kamu kurum ve kuruluşunun adına yer verilmediği dolayısıyla listenin Kamu İhale Genel Tebliği’nin yukarıda yer alan açıklamasına uygun olarak sunulmadığı fakat listenin ekinde açıklanması istenilen iş kalemlerinden ikisi için proforma fatura ve diğer 15 iş kalemi için birim fiyat analizlerinin yer aldığı, analizlerde Çevre ve Şehircilik Bakanlığı’nın 2012 yılı birim fiyatlarının kullanıldığı, analizlerde faydalanılan birim fiyat olarak Çevre ve Şehircilik Bakanlığı’nın ilgili poz no’suna yer verildiği, analizlerde yer alan işçilik fiyatları için ihale tarihinde yürürlükte olan saatlik asgari ücretin teklif edildiği ve açıklanması istenilen 15 iş kalemine ilişkin analizlerin mevzuata uygun olarak sunulduğu görülmüştür.

Yapılan incelemede idare tarafından yaklaşık maliyet hesap cetveli ekinde tüm iş kalemlerine ait birim, miktar, birim fiyat ve tutarların gösterildiği listenin sunulduğu, listede yer alan iş kalemi miktarları ile isteklinin sunduğu birim fiyat listesinde yer alan iş kalemi miktarlarının karşılaştırılması neticesinde; hem bina dışı işler hem de inşaat işleri iş grubunda yer alan “Y.15.001/2B poz no’lu Makine il her derinlik ve her genişlikte yumuşak ve sert toprak kazılması (derin kazı)” iş kaleminin yaklaşık maliyet hesabı içerisinde yer alan toplam miktarının 3418.04 m3 olduğu (inşaat iş grubu içerisinde 3162.89 m3 ve bina dışı işler iş grubu içerisinde 255.15 m3 olmak üzere) isteklinin açıklaması kapsamında bu iş kaleminin miktarını toplam 3500 m3 (inşaat iş grubu içerisinde 3300 m3 ve bina dışı işler iş grubu içerisinde 200 m3 olmak üzere) olarak öngördüğü ve söz konusu iş kaleminin her ne kadar bina dışı işler iş grubu içerisindeki miktarı idarenin yaklaşık maliyet hesabı içerisindeki miktardan 55.15 m3 daha az olsa da söz konusu iş kaleminin toplam miktarının yaklaşık maliyet hesabında öngörülen miktardan fazla olması sebebiyle idarenin şikayete cevap yazısında adı geçen iş kalemindeki metraj eksikliği sebebiyle isteklinin teklifini değerlendirme dışı bırakması kararının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır. Ancak bina dışı işler iş grubunda yer alan 17.155/MK poz nolu “8 cm Yüksekliğinde Normal Çimentolu Buhar Kürlü Bet. Par. Taşı ile döş. Kap. Yapılması” iş kaleminin yaklaşık maliyet hesabı içerisinde yer alan miktarının 2921.469 m2 olduğu fakat isteklinin açıklaması kapsamında bu iş kaleminin miktarını 2170 m2 olarak öngördüğü aradaki miktar farkının 751.47 m2 olduğu ve bu farkın % 10’un üzerinde (%25.72) olduğu görülmüştür.

İhale konusu yapım işi, anahtar teslimi götürü bedel teklif alınmak suretiyle ihale edilmiş olup, bu tür ihalelerde, idarece iş kapsamındaki imalat miktarları istekli olabileceklere verilmemektedir. Bununla birlikte isteklilerin ihale dokümanı kapsamında verilen uygulama projeleri ve mahal listelerini kullanarak imalat miktarlarını hesaplamaları gerekmektedir. Bu hesaplamalar sonucunda idare ile isteklilerin metrajları arasında bazı farklılıklar bulunması mümkün ise de, metraj hesaplamalarındaki bu farklılıkların makul ve kabul edilebilir oranlarda olması gerekmektedir.

Açıklama istenilen iş kalemlerinden 17.155/MK poz nolu “8 cm Yüksekliğinde Normal Çimentolu Buhar Kürlü Bet. Par. Taşı ile döş. Kap. Yapılması” iş kaleminde metraj farkının % 10’un üzerinde (%25.72) olduğu, metraj hesaplamasındaki bu farklılığın makul ve kabul edilebilir ölçüde olmadığı, dolayısıyla aşırı düşük teklif açıklamasının anılan Tebliğ’in 45.1.14’üncü maddesine aykırı olduğu anlaşıldığından itirazen şikâyet başvurusunun reddedilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oyçokluğu ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Başkan

Kazım ÖZKAN

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Ahmet ÖZBAKIR

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi

Mehmet AKSOY

Kurul Üyesi

KARŞI OY

Başvuru sahibinin itirazen şikayet başvuru dilekçesinde özetle, “ İdarenin şikâyete cevap yazısında, aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında özel-11, 12, 13, 14, 15, 16 ve 17 poz no’lu imalat kalemleri için sunulan teklif birim fiyat listesinin Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.5 inci maddesinde yer alan açıklamaya uygun olmadığının belirtildiği ancak kamu ihale mevzuatı gereğince açıklamanın birim fiyat analizler ve proforma fatura kullanılarak yapıldığı ayrıca açıklama istenilen “17.155/MK 8 cm Yüksekliğinde Normal Çimentolu Buhar Kürlü Bet. Par. Taşı ile döş. Kap. Yapılması” iş kalemi ve açıklama istenilmeyen “Y.15.001/2B Makine ile her derinlik ve her genişlikte yumuşak ve sert toprak kazılması (derin kazı)” iş kaleminin metrajlarının eksik olması sebebiyle tekliflerinin değerlendirme dışı bırakıldığının belirtildiği ancak söz konusu metraj eksikliğinin kendilerine maliyetinin 12.482,90 TL olduğu ve bu tutarın firma kârı ile karşılanabileceği sonuç olarak sundukları aşırı düşük teklif açıklamasının mevzuata uygun olduğu ve tekliflerinin değerlendirmeye alınması gerektiği” şeklinde yer alan iddiası hakkında Kurul çoğunluğunca, başvuru sahibinin aşırı düşük teklif açıklamasının uygun bulunmayarak teklifinin değerlendirme dışı bırakılması yönünde idarece gerçekleştirilen idari işlemlerin yerinde olduğuna ilişkin “ itirazen şikayet başvurusunun reddine ”karar verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddiasına ilişkin İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 18 inci maddesi çerçevesinde inceleme raporu ve eki bilgi ve belgelerle sınırlı olarak yapılan inceleme ve hukuki değerlendirmeye göre;

Kurul çoğunluğunun, anılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasının uygun bulunmayarak teklifinin değerlendirme dışı bırakılması yönünde idarece gerçekleştirilen işlemlerin yerinde olduğuna ilişkin kararına aşağıda açıklanan nedenlerle katılmıyoruz:

1. Aşırı düşük teklif sorgulaması teklif fiyatı idarece belirlenen sınır değerin altında olan isteklilerin teklif ettikleri bedelle ihale konusu işin sözleşmesine, teknik şartnamesine, mahal listesine ve projesine uygun olarak yapılmasının mümkün olup olmadığının belirlenmesi amacıyla yapılmaktadır. İhale komisyonunca teklif fiyatının aşırı düşük olduğu tespit edilen isteklilerden idarece hesaplanan yaklaşık maliyetin % 80’ini oluşturan iş kalemleri veya gruplarına ilişkin Kamu İhale Genel Tebliğinin 45 inci maddesinde yer alan açıklamalara uygun olarak açıklamada bulunmaları istenilmektedir.

İsteklilerden açıklamada bulunmaları istenilen her bir iş kaleminin veya grubunun gerek yaklaşık maliyet içerisindeki ağırlığı gerekse isteklilerin teklif bedeli içerisindeki ağırlığı birbirinden farklılık göstermektedir.

İstekliler tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamalarında teklif bedelini oluşturan imalat miktarlarının bazı iş kalemlerinde idarece yaklaşık maliyetin bulunmasında kullanılan imalat miktarlarından fazla hesaplanması, bazı iş kalemlerinde eşit hesaplanması diğerlerinde ise eksik hesaplanması olağan bir durumdur.

Aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulan bir istekli tarafından açıklama istenilen bir iş kaleminin miktarının düşük hesaplanmasının isteklinin teklif bedelinin düşük hesaplanmasına yol açacağı ne kadar açıksa, açıklama istenilen başka bir iş kaleminin miktarının fazla hesaplanmasının da teklif bedelinin yüksek hesaplanmasına yol açacağı o kadar açıktır.

Dolayısıyla bir teklifin aşırı düşük olup olmadığına ilişkin kararın, isteklilerce hesaplanan miktarlar ile idarece hesaplanan miktarlar arasındaki farkın oranına bakılarak değil, açıklama istenilen tüm iş kalemlerine ilişkin miktar farklılıklarının toplam teklif bedeli üzerindeki etkisi dikkate alınarak, miktar farklılıkları nedeniyle teklif bedelinin makul sayılamayacak ölçüde düşük hesaplanıp hesaplanmadığına bakılarak verilmesi gerekmektedir.

2. Anahtar teslimi götürü bedel işlerde idare tarafından hesaplanan miktarların isteklilere ihale dokümanında verilmediği ve her türlü miktarın uygulama proje üzerinden hesabının isteklilerin kendisine bırakıldığı, mühendislik disiplini ve bilimsel hesaplama yöntemlerinin doğasında var olan hassasiyet düzeyi belirsizliği de dikkate alındığında istekliler ve idarelerin her biri tarafından ayrı ayrı yapılan hesaplamalarda aynı sonuçların elde edilmesinin beklenmemesi gerekmektedir.

İhaleye katılan isteklilere idarece verilen uygulama projelerinin detay düzeyi ve somutluğu dikkate alındığında ise bu farklılıkların belirli bir tolerans düzeyinin dışında olmaması gerekmektedir.

Yapım işleri ihalelerinde isteklilerce yapılan aşırı düşük teklif açıklamalarının Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45 inci maddesindeki açıklamalar uyarınca değerlendirilmesi gerekmekte olup, idarece açıklama istenen iş kalemlerinden herhangi birine ilişkin makul farklılığın oranının ne olduğuna ve böyle bir değerlendirmenin işin bütünü dikkate alınmadan yapılmasına ilişkin bir düzenleme bulunmadığından miktar farklılıkları nedeniyle isteklinin işin bütününe vermiş olduğu fiyat teklifinde toplamda maliyet avantajı elde edip etmediği ve bu maliyet avantajının isteklinin teklifinin aşırı düşük olmasına neden olacak ölçüde olup olmadığına bakılarak karar verilmesinin hakkaniyete daha uygun olacağı açıktır.

İncelenen ihalede, yaklaşık maliyetin % 80’lik bölümünü oluşturan “ s ıralı iş kalemleri listesine ” göre, toplam 17 iş kalemi hakkında açıklama yapılmasının istenildiği, açıklaması istenilen iş kalemlerinden ikisi için proforma fatura ve diğer 15 iş kalemi için birim fiyat analizlerinin yer aldığı, analizlerde Çevre ve Şehircilik Bakanlığı’nın 2012 yılı birim fiyatlarının kullanıldığı, analizlerde faydalanılan birim fiyat olarak Çevre ve Şehircilik Bakanlığı’nın ilgili poz no’suna yer verilerek sunulan 15 iş kalemine ilişkin açıklanan analizlerin mevzuata uygun olarak sunulduğu, bina dışı işler iş grubunda yer alan ve tutarının yaklaşık maliyete oranı kümülatif toplamda % 65.27 si olan 17.155/MK poz no’lu “ 8 cm Yüksekliğinde Normal Çimentolu Buhar Kürlü Bet. Par. Taşı ile döş. Kap. Yapılması ” iş kalemi ile hem bina dışı işler hem de inşaat işleri iş grubunda yer alan ve toplam tutarının yaklaşık maliyete oranı kümülatif toplamda % 79.73 üne tekabül eden Y.15.001/2B poz no’lu “ Makine ile her derinlik ve her genişlikte yumuşak ve sert toprak kazılması (derin kazı) ” iş kaleminin de açıklama istenilecek iş kalemleri arasında yer aldığı, Y.15.001/2B poz no’lu iş kalemine ilişkin isteklinin teklif metrajının 200 m3 olduğu, buna karşılık anılan iş kaleminin idarenin yaklaşık maliyetinde 3162,89 m3 olduğu, aradaki farkın 2962,89 m3 olduğu, bu farkın isteklinin bu iş kalemindeki teklif fiyatı üzerinden 948,12 TL ye tekabül ettiği; diğer yandan, 17.155/MK poz no’lu iş kalemine ilişkin isteklinin teklif ettiği metrajın idarenin yaklaşık maliyetinden 751,469 m2 daha düşük olduğu, bu farkın da, isteklinin teklif birim fiyatı üzerinden 14.155,95 TL ye tekabül ettiği,

Yönünde yapılan tespite rağmen, geriye kalan 15 iş kaleminde ise, başvuru sahibi isteklinin metrajlarının idare metrajlarından daha yüksek olduğu, isteklinin söz konusu 17 iş kalemlerine ilişkin teklif ettiği fiyatlarla çarpımı sonucunda ise, miktar farklılığının/fazlalığının bütünlüğü yönünden avantaj sağlamadığı, aksine bu duruma ilişkin metraj farklılığından doğan 157.276,23TL lik tutar fazlalığının isteklinin teklifine olumsuz etki yaptığının değerlendirildiği bu durumda, açıklama istenen iş kalemleri açısından isteklinin teklifinin aşırı düşük olarak kabul edilmesi uygun değildir.

Açıklanan nedenlerle, başvuruya ilişkin olarak yukarıda aktarılan gerekçe üzerinden başvuru sahibi isteklinin aşırı düşük teklif açıklamalarının uygun olduğu, bu nedenle adı geçen isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasını uygun bulmayarak teklifinin değerlendirme dışı bırakılması yönünde idarece gerçekleştirilen işlemlerin yerinde olmadığı hususlarında “ düzeltici işlem belirlenmesine” karar verilmesi gerektiği yönündeki düşüncemizle, bu hususa ilişkin Kurul çoğunluğunca verilen “ itirazen şikayet başvurusunun reddine” niteliğindeki karara katılmıyoruz.

Mahmut GÜRSES

BAŞKAN

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi