KİK Kararı: 2013/UY.I-1832

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2013/031
Gündem No : 36
Karar Tarihi : 18.04.2013
Karar No : 2013/UY.I-1832
BAŞVURU SAHİBİ:
Murat Özen, OĞUZLAR MAH. CEYHUN ATUF KANSU CAD. NO : 33/1 ANKARA

İHALEYİ YAPAN İDARE:
T.C. Adalet Bakanlığı Teknik İşler Dairesi Başkanlığı, T.C. Adalet Bakanlığı Teknik İşler Dairesi Başkanlığı Cevizlidere Mahallesi Gökkuşağı Caddesi 1246/1. Sokak No: 5 06100 ANKARA

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2012/121946 İhale Kayıt Numaralı "Ankara Bölge Adliye Mahkemesine Merkezi İklimlendirme Sistemi Kurulması Yapım İşi" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Adalet Bakanlığı Teknik İşler Dairesi Başkanlığı tarafından 09.10.2012 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “Ankara Bölge Adliye Mahkemesine Merkezi İklimlendirme Sistemi Kurulması Yapım İşi” ihalesine ilişkin olarak Ekoterm Mühendislik -Murat ÖZEN’in 05.02.2013 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 19.02.2013 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 25.02.2013 tarih ve 6943 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 25.02.2013 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2013/849 sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, idare tarafından aşırı düşük teklif açıklamalarının, açıklama ekinde sunulan belgelerden teklif edilen ürünler ile istenilen kalite ve verimlilikte sistemin kurulamayacağı, teklif edilen ürünlerin Çin malı olduğu, teklif edilen cihazların kalitesinden endişe edildiği, imalat miktarları arasında fark olduğu, Nil Isı Soğ. Tic. Ltd. Şti.nden alınan proforma faturada SMMM imzası ve kaşe olmasına rağmen imzanın kime ait olduğuna dair bilgilerin olmadığı, imzanın firmanın SMMM'si tarafından imzalanıp imzalanamadığının belirlenemediği gerekçesiyle uygun görülmediği, ancak sunulan malzemelerin referansı olan sistem çalışması esnasında sıkıntı olması durumunda servis sorunu yaşamayan dünyaca kabul gören firmalar olduğu, metrajlar bizzat işin yapılacağı yer gezilerek hazırlandığı, imalat miktarları arasında fark olduğu belirtilmesine rağmen detaylarının belirtilmediği, Nil Isı Soğ. Tic. Ltd. Şti.nden alınan fiyat teklifinde SMMM'ye ait iletişim ve adres bilgilerini içeren belgelerin ve TÜRMOB kaşesinin bulunduğu, aşırı düşük teklif açıklamalarının uygun olduğu iddia edilmektedir.

A) Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Aşırı düşük teklif değerlendirmesi” başlıklı 45’inci maddesinde “45.1. 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesinde; ihale komisyonunun verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit edeceği, bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak isteyeceği, ihale komisyonunun, yapım yönteminin ekonomik olması, seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar, yapım işinin özgünlüğü hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendireceği, bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin tekliflerinin reddedileceği, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterlerin esas alınacağı, Kurumun, aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkili olduğu hüküm altına alınmıştır. 4734 sayılı Kanunun aktarılan hükümleri çerçevesinde, yapım işlerinde aşırı düşük tekliflerin tespit edilmesi ve sorgulanmasına ilişkin olarak aşağıdaki esaslara uyulması gerekmektedir:

..

45.1.3. İsteklilerden teklifleri kapsamında analiz ve hesap cetveli sunmaları istenmeyecektir. Analizler ve hesap cetveli, Kanunun 38 inci maddesi uyarınca teklif fiyatı aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerin tekliflerinin önemli bileşenleri ile ilgili ayrıntıların belirlenmesi amacıyla, sadece aşırı düşük teklif sahibi isteklilerden istenecektir. Bu çerçevede; teklif fiyatının aşırı düşük olduğu tespit edilen istekliler tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenlerine ilişkin olarak yapacakları açıklama kapsamında;

a) Anahtar teslimi götürü bedel işlerde, toplam teklif bedelini oluşturan iş kalemleri ve/veya iş gruplarına ait miktarlar ve bunlara ait birim fiyatların gösterildiği hesap cetveli ile açıklama istenen iş kalemleri ve/veya iş gruplarının birim fiyatlarına ilişkin ihale dokümanında verilen analiz formatına uygun analizleri,

…

sunacaklardır. Sorgulamaya konu edilmeyen iş kalemleri/grupları için analiz sunulması istenmeyecektir.

…

45.1.5. İsteklilerin iş kalemleri/iş grupları için kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış cari yıl birim fiyatları veya bu fiyatlardan daha yüksek fiyatları teklif etmeleri ve söz konusu iş kalemleri/grupları için; hangi kamu kurum ve kuruluşunun birim fiyatını kullandıklarını, birim fiyat poz numarasını da yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları durumunda analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda; isteklilerin, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış “kar ve genel gider içermeyen birim fiyatların” üzerine, kendi belirledikleri “kar ve genel gideri” ilave ederek birim fiyatlarını oluşturmaları durumunda da; hangi kamu kurum ve kuruluşunun “kar ve genel gider hariç birim fiyatını” kullandıklarını ve kendi belirledikleri “kar ve genel gider” tutarını yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları halinde de, söz konusu iş kalemleri/iş grupları için analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda isteklilerin analiz düzenlemeleri zorunlu olmayan söz konusu iş kalemleri/grupları için (45.1.14) maddesinde belirtildiği şekilde, proforma fatura, teklif alma yazısı, maliyet/satış tutarı tespit tutanağı (Ek: O-5, O-6, O-7) ve stok tespit tutanağı (Ek: O-8) sunmalarına da gerek bulunmamaktadır.

……

İş kalemleri/grupları için, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış birim fiyatlar esas alınarak teklif sunulmuş olmakla birlikte; yukarıda belirtildiği şekliyle liste halinde belirtilmemesi durumunda, söz konusu iş kalemleri/grupları için analiz sunulması zorunludur.

İlan veya davet tarihinde cari yıl birim fiyatın yayımlanmamış olması durumunda, istekli tarafından önceki yılın yayımlanmış birim fiyatları kullanılabilir.

45.1.6. Analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde, Bayındırlık ve İskan Bakanlığı tarafından belirlenerek yayımlanmış rayiçleri kullanan ve söz konusu rayiçleri poz numaraları da belirterek liste halinde sunan isteklilerin, söz konusu rayiçlere ilişkin olarak (45.1.14) maddesinde belirtildiği şekilde, proforma fatura, teklif alma yazısı, maliyet/satış tutarı tespit tutanağı ve stok tespit tutanağı sunmalarına gerek bulunmamaktadır.

45.1.7. İstekliler tarafından, inşaat iş kalemleri/iş grupları dışında yer alan sıhhi tesisat, kalorifer tesisatı, müşterek tesisat, havalandırma, brülör, asansör, elektrik tesisatı vb. iş kalemleri/iş gruplarına ait analiz sunulması yerine bu iş kalemi/iş gruplarına ait malzeme ve montaj bedelini ayrı ayrı gösterecek şekilde açıklama yapılması kabul edilecektir.

45.1.8. Aşırı düşük teklifine ilişkin olarak yaptığı açıklamada sunduğu analizler, ihale dokümanı kapsamındaki analiz formatına, birim fiyat tariflerine, idarece tanımlanan yapım şartlarına veya teknik şartnameye uygun olmayan, analiz fiyat tutarları teklif fiyatların üzerinde olan isteklilere ait teklifler reddedilecektir. Analizler üzerinde yapılan incelemede; çarpım ve toplamlarda hesaplama hatası bulunması durumunda, analiz girdilerine ait fiyatlar esas alınarak, hesaplama hatası ihale komisyonu tarafından re’sen düzeltilir. Bu şekilde düzeltilmiş analiz fiyatı, teklif fiyatın üzerinde olan isteklilerin teklifleri reddedilir.

45.1.9. İş kalemleri/gruplarına ait analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde yer alan işçilik fiyatları ihale tarihinde yürürlükte olan saatlik asgari ücretin altında olamaz.

45.1.10. İhale komisyonu, sınır değerin altındaki tekliflerin önemli bileşenlerini;

a) Yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve yapım işinin yerine getirilmesinde kullanılacak avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen yapım işinin özgünlüğü,

hususlarında istekliler tarafından belgelere dayalı olarak yapılan yazılı açıklamaları da dikkate almak suretiyle değerlendirir ve ihaleyi sonuçlandırır.

45.1.11. Yapım yönteminin ekonomik olması hususunda bir açıklamada bulunulması durumunda; kullanılan yapım yöntemi ve teknolojisinin sağlayacağı maliyet avantajının belgelere dayalı olarak açıklanması gereklidir.

45.1.12. Seçilen teknik çözümler, yapım işinin yerine getirilmesinde kullanılacak avantajlı koşullar veya yapım işinin özgünlüğü hususunda bir açıklamada bulunulması durumunda; belirtilen çözüm, avantajlı koşul ve özgünlük sayesinde elde edilen maliyet avantajı, bilgi ve belgelere dayalı olarak açıklanmalıdır.

45.1.13. Teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin, tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili olarak Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamada; sorgulamaya konu iş kalemlerine/gruplarına ilişkin analizler ile bu analizlere dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri sunmaları gerekmektedir.

İsteklinin analizlerine dayanak teşkil eden bilgi ve belgeler;

a. Tedarikçi veya üreticilerden alınan proforma faturalar,

b. Fiyat teklifleri,

….

İstekliler tekliflerine ilişkin olarak yukarıda sayılan belgelerden kendileri için uygun olanları (45.1.13.1 – 45.1.13.8) maddelerine göre yapacakları açıklamalar kapsamında sunacaklardır.

Yukarıda sayılan belge ve bilgilerden hiçbiri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda istekli tarafından gerekçesi belirtilmek suretiyle ilgili mevzuatına göre son 12 ay içinde düzenlenen açıklamaya elverişli diğer belge ve bilgiler kullanılarak da açıklama yapılabilir. (Örnek: Yurt dışından ithal edilen mallara ilişkin olarak gümrük giriş beyannamesi kullanılarak açıklama yapılabilir.) Yüklenicinin dışında üçüncü kişilerce inşaat mahalli dışında imal edilen ve esaslı başka bir işçilik veya malzeme katkısı yapılmaksızın yapıya monte edilen yapı elemanları için teklif edilen fiyatın, malzeme ve işçilik (gerekiyorsa nakliye de) fiyatlarının da belirtildiği proforma fatura veya fiyat teklifi ile belgelendirilmesi durumunda, bu iş kalemlerine ilişkin ayrıca analiz sunulması zorunlu değildir.”

45.1.13.1. Tedarikçi veya imalatçılardan alınan ve birim fiyatları gösteren proforma fatura sunularak açıklama yapılması durumunda proforma faturadaki birim satış tutarı;

a) Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan (Ek-O.5) ağırlıklı ortalama birim maliyetin,

b) Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan (Ek-O.5) ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin,

altında olamaz.

Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından proforma fatura üzerine; “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından proforma fatura üzerine; “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Kaşeleme işlemi bu Tebliğin 8.4 maddesinde belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

45.1.13.2. İsteklilerce yapılan açıklamalarda; teklifin bir bölümünü oluşturan iş kalemlerine/gruplarına ilişkin olarak piyasada o alanda faaliyet gösteren kişilerden alınan fiyat tekliflerinin sunulması halinde, fiyat teklifinde belirtilen veya fiyat teklifine göre hesaplanan birim fiyat;

a) Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında (Ek-O.6) yer alan toplam birim maliyet tutarının,

b) Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında (Ek-O.6) yer alan ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin,

altında olamaz.

Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından fiyat teklifinin üzerine; “Birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Kaşeleme işlemi bu Tebliğin 8.4 maddesinde belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

İstekli tarafından teklif kapsamındaki harita, kadastro ve proje işlerine ilişkin olarak yapılacak açıklamalarda sadece bu işlere ilişkin fiyat tekliflerinin sunulması yeterlidir.

45.1.13.10. Proforma fatura ve fiyat tekliflerinin, proforma fatura veya fiyat teklifine konu alanda faaliyet gösterenlerden alınması gerekmekte olup bu belgelerin ihale tarihinden önce düzenlenmiş olması zorunlu değildir.

45.1.14. Aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda; (45.1.3 - 45.1.13) maddelerine uygun açıklamada bulunmayan, açıklamaları idarece tanımlanan yapım şartlarına uymayan veya teknik şartnameye aykırı hususlar içeren isteklilerin teklifleri gerekçeleri belirtilmek suretiyle reddedilecektir.

45.1.16. Aşırı düşük teklifine ilişkin olarak istenen sürede açıklama yapmasına rağmen teklifi reddedilen isteklilerin açıklamalarının yeterli görülmeme nedenlerinin, sadece ilgili madde numaralarına atıf yapılmakla yetinilmeyerek hangi düzenlemeye aykırılık bulunduğu da belirtilmek suretiyle kesinleşen ihale kararının bildirilmesi zorunludur.” açıklamaları yer almaktadır.

İncelemeye konu ihaleye15 isteklinin katıldığı, idare tarafından yapılan değerlendirme neticesinde 13 isteklinin teklifinin geçerli teklif olarak değerlendirildiği ve 3.681.857,14 TL tutarında sınır değer belirlendiği, bu tutarın altında teklif veren 8 istekliden 14.12.2012 tarihli yazılar ile teklif bileşenlerine ilişkin olarak 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 38’inci ve Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45’inci maddesinde yer alan hükümler doğrultusunda aşırı düşük teklif açıklaması talep edildiği, başvuru sahibi dahil 5 istekli tarafından idareye açıklama sunulduğu, açıklamada bulunmayan 3 isteklinin teklifinin açıklamada bulunulmadığı gerekçesiyle, açıklamada bulunan isteklilerinin tekliflerinin ise açıklamalarının yeterli görülmemesine ilişkin olarak herhangi bir gerekçe belirtilmeden değerlendirme dışı bırakıldığı ve ekonomik açıdan en avantajlı birinci ve ikinci teklifin sınır değerin üzerindeki ilk iki teklif olarak belirlendiği 23.01.2013 tarihli ihale komisyonu kararı ve eklerinden anlaşılmıştır.

Aşırı düşük teklifine ilişkin olarak istenen sürede açıklama yapmasına rağmen başvuru sahibi dahil 5 isteklinin aşırı düşük teklif açıklamalarının yeterli görülmeyerek reddedildiği, ancak açıklamaların yeterli görülmeme gerekçelerine gerek ihale komisyon kararında gerekse Kamu İhale Genel Tebliğinin yukarıda aktarılan 45.1.14 ve 45.1.16’ncı maddesinde yer alan açıklamalar çerçevesinde kesinleşen ihale kararının bildiriminde yer verilmediği tespit edilmiştir.

Başvuru sahibi tarafından kesinleşen ihale kararının bildirimi üzerine Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45’inci maddesinde yer alan açıklamalara uygun aşırı düşük teklif açıklamasında bulunulduğu, açıklamalarının hangi gerekçelerle uygun görülmediği ve yaklaşık maliyetin yanlış belirlendiği yönündeki iddiaları ile 05.02.2013 tarihinde idareye şikayet başvurusunda bulunulduğu, idare tarafından “teklif edilen ürünler ile istenilen kalite ve verimlilikte sistemin kurulamayacağı teklif edilen ürünlerin Çin malı olduğu ve kalitesinden endişe edildiği, imalat miktarlarında farklılıklar olduğu, Nil Isı Soğ. Tic. Ltd. Şti.nden alınan fiyat teklifinde SMMM imzası ve kaşenin olmasına rağmen imzanın kime ait olduğu bilgisinin yer almadığı, imzanın bu firmanın SMMM’i tarafından atılıp atılmadığının belirlenemediği” yönündeki gerekçelerle aşırı düşük teklif açıklamalarının uygun görülmediği belirtilerek 19.02.2013 tarihli işlemi ile şikâyeti uygun bulmadığı tespit edilmiştir.

Şikâyete konu iddiaların aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesine yönelik olması nedeniyle aşırı düşük açıklaması uygun görülmeyen başvuru sahibi haricindeki diğer 4 isteklinin açıklamalarının İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 18 inci maddesi yönünden (eşit muamele açısından) inceleme ve değerlendirmesinin yapılabilmesi için idareden Kamu İhale Genel Tebliğinin yukarıda aktarılan 45.1.16’ncı maddesinde yer alan açıklamalar çerçevesinde sunulan aşırı düşük teklif açıklamalarının uygun görülmeme gerekçeleri 14.03.2013 tarihli ve 02.04.2013 tarihli yazılar ile istenilmiş, idare tarafından bu konuya ilişkin olarak öncelikle 28.03.2013 tarihli yazı ile “teklif edilen cihazların Uzak Doğu (özellikle şikayetçi isteklinin teklif ettiği cihaz) menşei olduğu, sistemin çalışacağı binanın Ankara Bölge Adliye Mahkemesi (Ankara İstinaf mahkemesi) olduğu dikkate alındığında kullanıcıların yüksek bürokrat olması nedeniyle yaklaşık maliyetin belirlenmesi ve ödeneğin planlamasında kalitesini kanıtlamış sorunsuz çalıştığı konusunda piyasada genel kanaat oluşmuş cihazlar dikkate alınmıştır. Ancak aşırı düşük sınır değerin altında teklif veren firmaların savunma dosyalarında belirttikleri firmalara ait cihazlar incelendiğinde istenilen verimin bu cihazlarla sağlanamayacağı, özellikle şikayetçi isteklinin teklif ettiği cihazın servis ağının Türkiye’de bulunmadığı gibi hususlar dikkate alınarak teklifler değerlendirme dışı bırakılmıştır.” şeklinde cevap verilmiş, daha sonra 14.03.2013 tarihli yazımız ilgi tutularak gönderilen 05.04.2013 tarihli yazı ile de aşırı düşük teklif açıklamasında bulunan isteklilerden

1. 2.694.000,00 TL tutarında teklif veren ÖZKAY GRUP İnş. San.ve Tic. Ltd. Şti. - BBT İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığının açıklamalarının; Doğal Isı firmasından alınan proforma ile açıklama yapıldığı, B blokta yer alan 4 yönlü kaset tipi ünite VFR 2,2 KW mahal listesinde 117 adet olmasına karşın açıklamada 113 adet, VFR 4,5 KW mahal listesinde 73 adet olmasına karşın açıklamada 71 adet teklif edildiği, A blokta yer alan duvar tipi iç ünite VFR 5,6 KW mahal listesinde 3 adet olmasına karşın açıklamada 3 adet, kaset tipi iç ünite VFR 2,8 KW mahal listesinde 49 adet olmasına karşın açıklamada 48 adet, kaset tipi iç ünite VFR 3,6 KW mahal listesinde 104 adet olmasına karşın açıklamada 100 adet teklif edildiği gerekçesiyle,

2. 2.928.000,00 TL tutarında teklif veren GÜLTEKİN Teknik Soğ. Sis. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin açıklamalarının; analizlerde işçilik olmadığı, proforma faturada işçiliğin yer almadığı, A Blokta Özel 8 VFR iç ünite duvar tipi ünite 3,6 KW mahal listesinde 3 adet olmasına karşın açıklamada 2 adet, Özel 11 VFR iç ünite kaset tipi 2,8 KW mahal listesinde 49 adet olmasına karşın açıklamada 48 adet, B Blokta Özel 10 VFR iç ünite kaset tipi 2,2 KW mahal listesinde 117 adet olmasına karşın açıklamada 113 adet teklif edildiği gerekçeleriyle,

3. 2.940.000,00 TL tutarında teklif veren AYBA Isı Sis Pro. Müh. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin açıklamalarının; proforma faturada meslek mensubu onayı olmadığı, keşif listesinin olmadığı, imalat kalemlerinin olmadığı, 4 yönlü kaset tipi iç ünitenin mahal listesinde 117 olmasına karşın açıklamada 113 adet teklif edildiği gerekçeleriyle,

4. 3.367.000,00 TL tutarında teklif veren başvuru sahibi MURAT ÖZEN’in açıklamalarının; Nil firmasından alınan proforma faturada meslek mensubunun adı ve iletişim bilgilerinin bulunmadığı, A ve B blokta Özel V 8 kaset tipi iç ünite, Özel V 25 mahal listesinde toplam 260 adet olmasına karşın açıklamada 257 adet, Özel V 26 ve Özel V 28 kaset tipi iç ünite mahal listesinde toplam 98 adet olmasına karşın açıklamada 96 adet, Özel V 16, Özel V 17 duvar tipi iç ünite mahal listesinde toplam 5 adet olmasına karşın açıklamada 4 adet teklif edildiği gerekçeleriyle,

5. 3.395.000,00 TL tutarında teklif veren BALIKÇIOĞLU Mobilya Tasarım Dekorasyon ve İnş. San. Tic. AŞ.nin açıklamalarının; analizlerin açılımın olmadığı, analizlerde hangi imalat kaleminin açıklandığının belli olmadığı, sadece poz numaralarının olduğu analiz girdilerinin olmadığı, açıklamada 12 HP, 14 HP ve 24 HP dış ünitelere yer verilmediği, VFR iç ünite kaset tipi 3,6 KW mahal listesinde 177 olmasına karşın açıklamada 175 adet, VFR iç ünite kaset tipi 4,5 KW mahal listesinde 108 adet olmasına karşın açıklamasında 111 adet, VFR iç ünite kaset tipi 2,8 KW mahal listesinde 98 adet olmasına karşın açıklamasında 97 adet teklif edildiği gerekçeleriyle değerlendirme dışı bırakıldığı belirtilmiştir.

Anahtar teslimi götürü bedel teklif alınmak suretiyle ihaleye çıkılan incelemeye konu işin A ve B bloktan oluşan Ankara Bölge Adliye Mahkemesi merkezinin iklimlendirme tesisatının kurulması işi olduğu, 6.704.870,94 TL tutarındaki toplam yaklaşık maliyetin 6.570.980,16 TL’sinin mekanik tesisat iş grubuna ilişkin olduğu,

B blok için belirlenen soğutma tesisat iş grubunun aşağıdaki tabloda belirtilen 15 iş kaleminden;

Poz no

Tanımı

birimi

miktarı

Özel V-1

VRD Dış ünite (14 HP)

ad

1

Özel V-2

VRD Dış ünite (16 HP)

ad

10

Özel V-3

VRD Dış ünite (20 HP)

ad

9

Özel V-4

VRD Dış ünite (24 HP)

ad

1

Özel V-5

VRV İç Ünite Duvar Tipi 2,2 KW

ad

1

Özel V-6

VRV İç Ünite Duvar Tipi 2,8 KW

ad

4

Özel V-7

VRV İç Ünite Duvar Tipi 3,6 KW

ad

4

Özel V-8

VRV İç Ünite 4 yöne üflemeli kompakt kaset tipi (60x60)2,2 KW

ad

117

Özel V-9

VRV İç Ünite 4 yöne üflemeli kompakt kaset tipi (60x60)2,8 KW

ad

49

Özel V-10

VRV İç Ünite 4 yöne üflemeli kompakt kaset tipi (60x60)3,6 KW

ad

73

Özel V-11

VRV İç Ünite 4 yöne üflemeli kompakt kaset tipi (60x60)4,5 KW

ad

73

Özel V-12

VRV İç Ünite 4 yöne üflemeli kompakt kaset tipi (60x60)5,6 KW

ad

36

Özel V-13

VRV Kumanda sistemleri

Grp

1

Özel V-14

VRV bağlantı elemanları

Grp

1

Özel V-15

VRV işçilik ve montajı

Grp

1

A blok için belirlenen soğutma tesisat iş grubunun;

Poz no

Tanımı

birimi

miktarı

Özel V-16

VRD Dış ünite (12 HP)

ad

1

Özel V-17

VRD Dış ünite (14 HP)

ad

1

Özel V-18

VRD Dış ünite (16 HP)

ad

6

Özel V-19

VRD Dış ünite (20 HP)

ad

12

Özel V-20

VRD Dış ünite (24 HP)

ad

1

Özel V-21

VRV İç Ünite Duvar Tipi 2,2 KW

ad

4

Özel V-22

VRV İç Ünite Duvar Tipi 2,8 KW

ad

5

Özel V-23

VRV İç Ünite Duvar Tipi 3,6 KW

ad

3

Özel V-24

VRV İç Ünite Duvar Tipi 5,6 KW

ad

3

Özel V-25

VRV İç Ünite 4 yöne üflemeli kompakt kaset tipi (60x60)2,2 KW

ad

143

Özel V-26

VRV İç Ünite 4 yöne üflemeli kompakt kaset tipi (60x60)2,8 KW

ad

49

Özel V-27

VRV İç Ünite 4 yöne üflemeli kompakt kaset tipi (60x60)3,6 KW

ad

104

Özel V-28

VRV İç Ünite 4 yöne üflemeli kompakt kaset tipi (60x60)4,5 KW

ad

35

Özel V-29

VRV İç Ünite 4 yöne üflemeli kompakt kaset tipi (60x60)5,6 KW

ad

27

Özel V-30

VRV Kumanda sistemleri

Grp

1

Özel V-31

VRV bağlantı elemanları

Grp

1

Özel V-32

VRV işçilik ve montajı

Grp

1

17 iş kaleminden oluştuğu,

İdare tarafından A blok soğutma iş grubunu oluşturan 15 iş kaleminden Özel 2, 3, 8, 11, 14 ve 15 poz numaralı iş kalemleri, B blok soğutma iş grubunu oluşturan 17 iş kaleminden de Özel 18, 19, 25, 27, 31, 32 poz numaralı iş kalemleri olmak üzere toplam 12 adet iş kaleminin sorgulamaya tabi tutulacak iş kalemleri olarak belirlendiği ve bu kalemler için belgeye dayalı açıklama istenildiği tespit edilmiştir.

İdare tarafından şikâyet başvurusu üzerine alınan 19.02.2013 tarihli karar ile Kurumumuza gönderilen 28.03.2013 ve 05.04.2013 tarihli yazılarından başvuru sahibinin aşırı düşük teklif açıklamalarının

1. İmalat miktarlarında farklılıklar olduğu, A ve B blokta Özel V 8 kaset tipi iç ünite, Özel V 25 mahal listesinde toplam 260 adet olmasına karşın açıklamada 257 adet, Özel V 26 ve Özel V 28 kaset tipi iç ünite mahal listesinde toplam 98 adet olmasına karşın açıklamada 96 adet, Özel V 16, Özel V 17 duvar tipi iç ünite mahal listesinde toplam 5 adet olmasına karşın açıklamada 4 adet teklif edildiği gerekçeleriyle,

2. Nil Isı Soğ. Tic. Ltd. Şti.nden alınan proforma faturada meslek mensubunun adı ve iletişim bilgilerinin bulunmadığı,

3. Teklif edilen ürünler ile istenilen kalite ve verimlilikte sistemin kurulamayacağı teklif edilen ürünlerin Çin malı olduğu ve kalitesinden endişe edildiği gerekçeleriyle uygun görülmediği anlaşılmıştır.

Söz konusu gerekçelerden;

“Açıklama istenilen iş kalemlerinden idarenin miktar farklılığına dair tespitlerine” ilişkin olarak yapılan inceleme neticesinde; açıklama istenilen iş kalemleri içerisinde yer alan A blok için Özel V-8 ve B blok için Özel V-25 poz numaralı VRV İç Ünite 4 yöne üflemeli kompakt kaset tipi (60x60)2,2 KW iş kaleminin aynı nitelikte iş kalemi olduğu, bu kalem için yaklaşık maliyetin hesaplanmasında idarece dikkate alınan miktarın toplam 260 adet (A blok için 117 adet ve B blok için 143 adet olmak üzere) olmasına karşın başvuru sahibi tarafından aşırı düşük teklif açıklamasında yer alan hesap cetvelinde toplam 257 adet (A blok için 144 adet ve B blok için 113 adet olmak üzere) için fiyat verildiği, 1 adedi için 950,00 TL fiyat teklif edilen ve toplam miktarı 260 adet söz konusu iş kalemi için yaklaşık %1,2 oranında miktar düşüklüğü yapıldığı,

Açıklama istenilmeyen iş kalemleri içerisinde yer alan A blok için Özel V-26 poz numaralı VRV İç Ünite 4 yöne üflemeli kompakt kaset tipi (60x60) 2,8 KW iş kalemi ile B blok için Özel V-9 poz numaralı VRV İç Ünite 4 yöne üflemeli kompakt kaset tipi (60x60) 2,8 KW iş kaleminin aynı nitelikte olduğu, yaklaşık maliyetin hesaplanmasında idarece dikkate alınan miktarın toplam 98 adet (A ve B blokları için 49’ar adet olmak üzere) olmasına karşın başvuru sahibi tarafından aşırı düşük teklif açıklamasında yer alan hesap cetvelinde toplam 96 adet (A blok için 47 adet ve B blok için 49 adet olmak üzere) için fiyat verildiği, 1 adedi için 1.100,00 TL fiyat teklif edilen söz konusu iş kalemi için yaklaşık %2 oranında miktar düşüklüğü yapıldığı,

Açıklama istenilmeyen iş kalemleri içerisinde yer alan A blok için Özel V-28 poz numaralı VRV İç Ünite 4 yöne üflemeli kompakt kaset tipi (60x60) 4,5 KW iş kalemi ile açıklama istenilen iş kalemleri içerisinde yer alan B blok için Özel V-11 poz numaralı VRV İç Ünite 4 yöne üflemeli kompakt kaset tipi (60x60) 2,8 KW iş kaleminin aynı nitelikte olduğu, yaklaşık maliyetin hesaplanmasında idarece dikkate alınan miktarın toplam 108 adet (A blok için 35 adet ve B blok için 73 adet olmak üzere) olduğu, başvuru sahibi tarafından da aşırı düşük teklif açıklamasında yer alan hesap cetvelinde idarece belirlenen toplam 108 adet (A blok için 37 adet ve B blok için 71 adet olmak üzere) için fiyat verildiği, miktar düşüklüğü yapılmadığı,

Açıklama istenilmeyen iş kalemleri içerisinde yer alan A blok için Özel V-16 poz numaralı VRV Dış Ünite (14HP) iş kalemi için, yaklaşık maliyetin hesaplanmasında idarece dikkate alınan miktarın 1 adet olduğu, başvuru sahibi tarafından da aşırı düşük teklif açıklamasında yer alan hesap cetvelinde idarece belirlenen toplam 1 adet için fiyat verildiği, miktar düşüklüğü yapılmadığı,

Açıklama istenilmeyen iş kalemleri içerisinde yer alan A blok için Özel V-17 poz numaralı VRV Dış Ünite (16HP) iş kalemi için yaklaşık maliyetin hesaplanmasında idarece dikkate alınan miktarın 1 adet olduğu, başvuru sahibi tarafından aşırı düşük teklif açıklamasında yer alan hesap cetvelinde 6 adet için fiyat verildiği, bu haliyle miktar düşüklüğü yapılmadığı tespit edilmiştir.

Yukarıda aktarılan açıklamalar çerçevesinde başvuru sahibinin aşırı düşük teklif açıklamasının idare tarafından uygun görülmeme gerekçelerinden sayılan miktar farklılığı bulunduğuna dair tespitlerinden sadece VRV İç Ünite 4 yöne üflemeli kompakt kaset tipi (60x60)2,2 KW ve 2,8 KW lık iş kalemleri için miktar farklılığı bulunduğu, anahtar teslimi götürü bedel işlerde idarece belirlenen miktarlarla isteklilerce belirlenen miktarların birebir örtüşmesinin beklenemeyeceği, ancak miktarlar arasındaki uyumsuzluğun da makul kabul edilebilir seviyede olması gerektiği, başvuru sahibinin söz konusu iş kalemleri için yapmış olduğu miktar düşüklüğünün kabul edilebilir seviyede olduğu, kendisine fiyat avantajı sağlayacak nitelikte olmadığı anlaşılmıştır.

“Nil Isı. Soğ. Klima Enrj. Teknolojileri San. Tic. Ltd. Şti.nden alınan proforma faturada meslek mensubunun adı ve iletişim bilgilerinin bulunmadığına dair tespitlerine” ilişkin olarak yapılan inceleme neticesinde; başvuru sahibi tarafından açıklama istenilen söz konusu iş kalemlerinin tamamı için Nil Isı. Soğ. Klima Enrj. Teknolojileri San. Tic. Ltd. Şti.nden alınan “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresi yazılarak imzalanmış TÜRMOB kaşeli belge ve ekinde İstanbul SMMM odası tarafından 34310 kaşe numaralı 965 sicil numaralı ve Serbest Muhasebeci Mali Müşavir ünvanlı Lütfi ÜREŞ adına düzenlenmiş Faaliyet Belgesi sunulduğu tespit edilmiştir.

Kamu İhale Genel Tebliğinin yukarıda aktarılan 45.1.13.1. ve 45.1.13.2’nci maddeleri çerçevesinde sunulan belgelerin mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerektiği, kaşeleme işleminin anılan Tebliğin 8.4 maddesinde belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabileceği açıklanmıştır.

Bu çerçevede Nil Isı. Soğ. Klima Enrj. Teknolojileri San. Tic. Ltd. Şti.nden alınan bahse konu belgenin imzalı ve TÜRMOB kaşeli olduğu, söz konusu belgeyi imzalayan meslek mensubunun kim olduğuna dair bilgilerin söz konusu belgede yer almadığı görülmekle birlikte belgede bulunan TÜRMOB kaşesinde yer alan 34310 kaşe numarasının Serbest Muhasebeci Mali Müşavir ünvanlı Lütfi ÜREŞ’e ait olduğuna dair açıklama kapsamında Faaliyet belgesinin sunulduğu tespit edildiğinden söz konusu belgedeki eksikliğin esasa etkili sonuç doğuran nitelikte bir eksiklik olmadığı anlaşılmıştır.

“Teklif edilen ürünler ile istenilen kalite ve verimlilikte sistemin kurulamayacağı teklif edilen ürünlerin Çin malı olduğu ve kalitesinden endişe edildiğine dair tespitlerine” ilişkin olarak yapılan inceleme neticesinde;başvuru sahibi tarafından aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında açıklama istenilen iş kalemleri için Nil Isı. Soğ. Klima Enrj. Teknolojileri San. Tic. Ltd. Şti.nden fiyat teklifi alındığı, ekinde Gree firmasına ilişkin katalog ve teknik dokümanlara yer verildiği, idare tarafından da teklif edilen Gree marka ürünlerin Çin malı olması gerekçesiyle sistemin istenilen kalite ve verimlilikte kurulamayacağı, ürünlerin kalitesinden endişe edildiği gerekçesinin başvuru sahibinin aşırı düşük teklif açıklamasının uygun sayılmama gerekçeleri arasında yer verildiği anlaşılmıştır.

Yapım işlerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi aşamasında hangi usul ve esasların dikkate alınması gerektiği Kamu İhale Genel Tebliğinin 45’inci maddesinde ayrıntılı olarak açıklanmıştır. İdarenin söz konusu soyut gerekçesi aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi aşamasında irdelenmesi gereken hususlar arasında sayılmamıştır. Teklifi aşırı düşük teklif olarak değerlendirilen isteklinin söz konusu işin verdiği fiyatlara yapılabilirliğini ortaya koymak amacıyla piyasadan malzeme için proforma fatura alması sözleşmenin yürütülmesi aşamasında kullanılacak malzemelerin mutlaka açıklamada fiyat aldığı markaları kullanmak zorunluluğu getirmeyeceği, önemli olanın teknik şartnamede tanımlanan malzemeye ilişkin olarak fiyat sunulup sunulmadığı hususunun olacağı, başvuru sahibinin açıklamasında sunma zorunluluğu bulunmayan katalog ve /veya teknik dokümanlardan ancak sunulan ürünün teknik şartnamede istenilen şartları sağlayıp sağlamadığı yönünde yapılacak somut tespitler için kullanılabileceği, idare tarafından bu yönde herhangi bir somut veriye dayanan tespitin bulunmadığı, sadece ürünlerin Uzakdoğu menşeili olması nedeniyle istenilen kalitede olmayacağına dair endişelerinin bulunduğu gibi soyut gerekçelerinin olduğu, söz konusu soyut gerekçelerinin aşırı düşük teklif açıklamalarının uygun görülmeme gerekçeleri arasında sayılamayacağı anlaşılmıştır.

Sonuç olarak başvuru sahibinin aşırı düşük teklif açıklamalarının idare tarafından uygun sayılmama gerekçelerinin yukarıda yapılan açıklamalar çerçevesinde mevzuata uygun olmadığı anlaşılmış olup söz konusu gerekçelerle başvuru sahibinin teklifin değerlendirme dışı bırakılmaması gerektiği sonucuna varılmıştır.

B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 18’inci maddesi yönünden yapılan inceleme sonucunda tespit edilen aykırılıklar ve buna ilişkin inceleme ve hukuki değerlendirme aşağıda yapılmıştır.

1. İdare tarafından 05.04.2013 tarihli yazı ile 2.694.000,00 TL tutarında teklif veren ÖZKAY GRUP İnş. San.ve Tic. Ltd. Şti. - BBT İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığının açıklamalarının, Doğal Isı firmasından alınan proforma ile açıklama yapıldığı, B blokta yer alan 4 yönlü kaset tipi ünite VFR 2,2 KW mahal listesinde 117 adet olmasına karşın açıklamada 113 adet, VFR 4,5 KW mahal listesinde 73 adet olmasına karşın açıklamada 71 adet teklif edildiği, A blokta yer alan duvar tipi iç ünite VFR 5,6 KW mahal listesinde 3 adet olmasına karşın açıklamada 3 adet, kaset tipi iç ünite VFR 2,8 KW mahal listesinde 49 adet olmasına karşın açıklamada 48 adet, kaset tipi iç ünite VFR 3,6 KW mahal listesinde 104 adet olmasına karşın açıklamada 100 adet teklif edildiği gerekçeleriyle uygun bulunmadığı bildirilmiştir.

Söz konusu gerekçeler incelendiğinde, anılan iş ortaklığının sadece açıklama istenilen iş kalemleri içerinde yer alan B blok için Özel V-8 poz numaralı VRV İç Ünite 4 yöne üflemeli kompakt kaset tipi (60x60) 2,2 KW iş kalemi için yaklaşık maliyetin hesaplanmasında idarece dikkate alınan miktarın 117 adet olmasına karşın 113 adet için fiyat teklif edildiği,

Açıklama istenilen B blok için Özel V-11 poz numaralı VRV İç Ünite 4 yöne üflemeli kompakt kaset tipi (60x60) 4,5 KW iş kalemi ile açıklama istenilmeyen A blok için Özel V-28 poz numaralı VRV İç Ünite 4 yöne üflemeli kompakt kaset tipi (60x60) 4,5 KW iş kaleminin aynı nitelikte olduğu, bu kalem için yaklaşık maliyetin hesaplanmasında idarece dikkate alınan miktarın toplam 108 adet (A blok için 35 adet ve B blok için 73 adet olmak üzere) olduğu, anılan iş ortaklığı tarafından aşırı düşük teklif açıklamasında yer alan hesap cetvelinde toplam 106 adet (A blok için 35 adet ve B blok için 71 adet olmak üzere) için fiyat verildiği, bu haliyle aynı nitelikteki her iki iş kalemi için de miktar düşüklüğü yapıldığı, anahtar teslimi götürü bedel işlerde idarece belirlenen miktarlarla isteklilerce belirlenen miktarların birebir örtüşmesinin beklenemeyeceği, ancak miktarlar arasındaki uyumsuzluğun da makul kabul edilebilir seviyede olması gerektiği, iş ortaklığının söz konusu iş kalemleri için yapmış olduğu miktar düşüklüğünün kabul edilebilir seviyede ve kendisine fiyat avantajı sağlayacak nitelikte olmadığı ve esasa etkili sonuç doğurmayacağı anlaşılmıştır.

Açıklama istenilen iş kalemleri içerisinde yer alamayan Özel V-24 poz numaralı VRV İç ünite Duvar tipi 5,6 KW iş kalemi için yaklaşık maliyetin hesaplanmasında idarece dikkate alınan miktarın 3 adet olduğu, anılan iş ortaklığı tarafından aşırı düşük teklif açıklamasında yer alan hesap cetvelinde idarece belirlenen toplam 2 adet için fiyat verildiği, her ne kadar söz konusu iş kalemi için yaklaşık %33 oranında miktar düşüklüğüne gidildiği görülse de 1 adedi için 310,00 TL fiyat teklif edilen söz konusu iş kalemi için yapılan miktar düşüklüğünün iş ortaklığına fiyat avantajı sağlayacak nitelikte olmadığı gibi söz konusu kalemin açıklama istenilen iş kalemleri içerisinde yer almadığı için esasa etkili aykırılık olarak görülmemiştir.

Açıklama istenilen diğer tüm iş kalemleri için anılan iş ortaklığı tarafından dikkate alınan miktarların idarece yaklaşık maliyetin hesabında dikkate alınan miktarlarla birebir uyumlu olduğu görülmüştür.

Sonuç olarak anılan iş ortaklığının aşırı düşük teklif açıklamalarının idare tarafından uygun sayılmama gerekçelerinin yukarıda yapılan açıklamalar çerçevesinde mevzuata uygun olmadığı belirlenmiştir.

2. Aşırı düşük teklif açıklamaları yukarıda belirtildiği şekilde uygun görülmeyen GÜLTEKİN Teknik Soğ. Sis. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin, AYBA Isı Sis Pro. Müh. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. ve BALIKÇIOĞLU Mobilya Tasarım Dekorasyon ve İnş. San. Tic. AŞ.nin açıklamalarının uygun görülmeme gerekçelerinden miktar farklılığına dair idare tespitlerinin isteklilere fiyat avantajı sağlayacak nitelikte olmadığı anlaşılmakla birlikte diğer gerekçelerin mevzuata uygun olduğu tespit edilmiştir.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, ÖZKAY GRUP İnş. San.ve Tic. Ltd. Şti. - BBT İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı ve başvuru sahibinin aşırı düşük teklif açıklamalarının uygun görmeme gerekçelerinin yukarıda yapılan tespitler çerçevesinde mevzuata uygun olmadığı anlaşıldığından anılan isteklilerin tekliflerinin bu gerekçelerle değerlendirme dışı bırakılmaması ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oyçokluğu ile karar verildi.

Kazım ÖZKAN

Başkan V.

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi

Ahmet ÖZBAKIR

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Mehmet AKSOY

Kurul Üyesi

KARŞI OY

İnceleme konusu ihalede;

Başvuru sahibinin itirazen şikayet başvurusunda özetle, “idare tarafından aşırı düşük teklif açıklamalarının, açıklama ekinde sunulan belgelerden teklif edilen ürünler ile istenilen kalite ve verimlilikte sistemin kurulamayacağı, teklif edilen ürünlerin Çin malı olduğu, teklif edilen cihazların kalitesinden endişe edildiği, imalat miktarları arasında fark olduğu, Nil Isı Soğ. Tic. Ltd. Şti.nden alınan proforma faturada SMMM imzası ve kaşe olmasına rağmen imzanın kime ait olduğuna dair bilgilerin olmadığı, imzanın firmanın SMMM'si tarafından imzalanıp imzalanamadığının belirlenemediği gerekçesiyle uygun görülmediği, ancak sunulan malzemelerin referansı olan sistem çalışması esnasında sıkıntı olması durumunda servis sorunu yaşamayan dünyaca kabul gören firmalar olduğu, metrajlar bizzat işin yapılacağı yer gezilerek hazırlandığı, imalat miktarları arasında fark olduğu belirtilmesine rağmen detaylarının belirtilmediği, Nil Isı Soğ. Tic. Ltd. Şti.nden alınan fiyat teklifinde SMMM'ye ait iletişim ve adres bilgilerini içeren belgelerin ve TÜRMOB kaşesinin bulunduğu, aşırı düşük teklif açıklamalarının uygun olduğu ” yönündeki iddialarının incelenmesi neticesinde, başvuru sahibinin ve ÖZKAY GRUP İnş. San.ve Tic. Ltd. Şti. - BBT İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı’nın aşırı düşük teklif açıklamalarının uygun görülmeme gerekçelerinin mevzuata uygun olmadığı anlaşıldığından anılan isteklilerin tekliflerinin değerlendirmeye alınması ve bu aşamadan sonraki işlemlere mevzuata uygun olarak devam edilmesi gerektiğinden bahisle, Kurul çoğunluğunca, “düzeltici işlem belirlenmesine” karar verilmiştir.

Başvuru sahibi Ekoterm Mühendislik tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamaları incelendiğinde, açıklama istenilen iş kalemleri içerisinde yer alan A blok için Özel V-8 ve B blok için Özel V-25 poz numaralı VRV İç Ünite 4 yöne üflemeli kompakt kaset tipi (60x60)2,2 KW iş kaleminin aynı nitelikte iş kalemi olduğu, bu kalem için yaklaşık maliyetin hesaplanmasında idarece dikkate alınan miktarın toplam 260 adet (A blok için 117 adet ve B blok için 143 adet olmak üzere) olmasına karşın başvuru sahibi tarafından aşırı düşük teklif açıklamasında yer alan hesap cetvelinde toplam 257 adet (A blok için 144 adet ve B blok için 113 adet olmak üzere) için fiyat verildiği, 1 adedi için 950,00 TL fiyat teklif edilen ve toplam miktarı 260 adet söz konusu iş kalemi için yaklaşık %1,2 oranında miktar düşüklüğü yapıldığı, ayrıca, İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 18’inci maddesi yönünden yapılan inceleme sonucunda, ÖZKAY GRUP İnş. San.ve Tic. Ltd. Şti. - BBT İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığının açıklamalarında ise, açıklama istenilen iş kalemleri içerinde yer alan B blok için Özel V-8 poz numaralı VRV İç Ünite 4 yöne üflemeli kompakt kaset tipi (60x60) 2,2 KW iş kalemi için yaklaşık maliyetin hesaplanmasında idarece dikkate alınan miktarın 117 adet olmasına karşın 113 adet için fiyat teklif edildiği anlaşılmıştır.

Esas itibarıyla; 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu ile 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunun uygulanmasına ilişkin olarak konulan hükümler her iki Kanunun ekleri ile birlikte ayrılmaz bir parçası ve bütününü kapsamaktadır.

Bu bağlamda 4734 sayılı Kanunun “Tanımlar” başlıklı 4 üncü maddesinde;

“İhale dokümanı :İhale konusu mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinde; isteklilere talimatları da içeren idari şartnameler ile yaptırılacak işinprojesini de kapsayan teknik şartnameler, sözleşme tasarısı ve gerekli diğer belge ve bilgileri,

Uygulama projesi :Belli bir yapının onaylanmış kesin projesine göre yapının her türlü ayrıntısının belirtildiği projeyi,

İhale :Bu Kanunda yazılı usul ve şartlarla mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin istekliler arasından seçilecek birisi üzerine bırakıldığını gösteren ve ihale yetkilisinin onayını müteakip sözleşmenin imzalanması ile tamamlanan işlemleri, … ifade eder,” hükmü,

Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 3 üncü maddesinde ;Yaklaşık maliyet: İhale onay belgesi düzenlenmeden önce idarece her türlü fiyat araştırması yapılarak, katma değer vergisi (KDV) hariç olmak üzere hesaplanan vedayanakları ile birlikte bir hesap cetvelinde gösterilen, ihale konusu işin öngörülen bedelini, ifade eder,” hükmü,

Yapım İşleri Genel Şartnamesinin 4 üncü maddesinde; “ Anahtar teslimi götürü bedel sözleşme:Uygulama projeleri ve bunlara ilişkin mahal listelerine dayalı olarak, işin tamamı için yüklenicinin teklif ettiği toplam bedel üzerinden yapılan sözleşmeyi ifade eder,” düzenlemesi,

Aynı şartnamenin 14 üncü maddesinin (3) fıkrasının ilk bendinde; “Yüklenici, üstlenmiş olduğu işleri, sorumlu bir meslek adamı olarak fen ve sanat kurallarına uygun olarak yapmayı kabul etmiş olduğundan, kendisine verilen projeye ve/veya teknik belgelere göre işi yapmakla, bu projenin ve/veya teknik belgelerin iş yerinin gereklerine, fen ve sanat kurallarına uygun olduğunu, ayrıca işin yapılacağı yere, kullanılacak her türlü malzemenin nitelik bakımından yeterliliğini incelemiş, kabul etmiş ve bu suretle işin teknik sorumluluğunu üstlenmiş sayılır..” hükmü**,**

Yer almaktadır.

Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 2 nolu ekindeki “ Anahtar Teslimi Götürü Bedel Teklif Mektubuna ” ilişkin KİK015.2/Y no’lu standart formda; “ Yukarıda ihale kayıt numarası ve adı yer alan ihaleye ilişkin ihale dokümanını oluşturan tüm belgeler tarafımızdan okunmuş, anlaşılmış ve kabul edilmiştir. Teklif fiyata dahil olduğu belirtilen tüm masraflar ve teklif geçerlilik süresi de dahil olmak üzere ihale dokümanında yer alan tüm düzenlemeleri dikkate alarak teklif verdiğimizi,dokümanda yer alan yükümlülükleri yerine getirmememiz durumunda uygulanacak yaptırımları kabul ettiğimizi beyan ediyoruz. ” ifadesi yer almaktadır.

Yukarıda aktarılan mevzuat hükümleri gereği olarak, yapım işine anahtar teslimi götürü bedel teklif verecek olan isteklilerin, tekliflerini hazırlarken basiretli tacir mantığı ile öncelikle metrajlar üzerinden buna bağlı olarak’ da fiyat hazırlamaları gerekmektedir. İş’in yüklenicisi olmaları halinde ise; üstlenmiş olduğu işleri, sorumlu bir meslek adamı olarak, fen ve sanat kurallarına uygun olarak yapmayı kabul etmiş olduklarından kendilerine verilen projeye ve/veya teknik belgelere göre işi yapmakla, bu projenin ve/veya teknik belgelerin iş yerinin gereklerine, fen ve sanat kurallarına uygun imalat yaparak taahhüdünü yerine getirmek zorundadırlar.

İhale konusu yapım işi, anahtar teslimi götürü bedel teklif alınmak suretiyle ihale edilmiş olup, bu tür ihalelerde, idarece iş kapsamındaki imalat miktarları istekli olabileceklere verilmemekte, bunun yerine istekliler ihale dokümanı kapsamında verilen uygulama projeleri ve mahal listelerini kullanarak, imalat miktarlarını hesaplamak suretiyle tekliflerini oluşturmaktadırlar. Bu durumda, isteklinin teklifini oluştururken hesapladığı metrajların, idarenin yaklaşık maliyeti hesaplarken tespit ettiği miktar/metraj değerlerinden uzaklaşmaksızın, uygulama projesinin gerektirdiği koşulları taşıması gerekmekte olup, ancak bu koşulları taşıyan teklifler geçerli teklif olarak kabul edilmelidir.

Aksi halde uygulama projesinin, fen ve sanat kurallarının, mimari gereklerin, statik hesapların göz ardı edilerek veya ihlal edilerek salt fiyat odaklı hesap tutturmak maksadıyla, aşırı düşük sorgulaması karşısında bazı iş kalemlerinin miktarlarında azaltmaya giderek, fiyat avantajı sağlamaya çalışmak, işin yapım tekniği ve gerekliliklerine açıkça aykırılık teşkil edecektir.

Nitekim inceleme konusu ihalede, sınır değerin altında çok sayıda teklifin bulunduğu, bu durumun da isteklilerin söz konusu fiyatları teklif edebilmek için, hem iş kalemleri girdilerinin fiyatlarında, hem de bir kısım iş kalemlerinin miktarlarında azaltmaya giderek fiyat avantajı sağlamaya çalışmalarından kaynaklandığı aşikardır.

Şikayete konu ihalenin, anahtar teslimi götürü bedel teklif alınan bir yapım işi ihalesi olduğu hususu ile, isteklilere ihale dokümanı kapsamında verilen uygulama projeleri ve bunlara ilişkin mahal listelerinde, ihale süreci içinde herhangi bir değişiklik olmayacağı hususu göz önüne alındığında, tekliflerin değerlendirilmesi sırasında kendisinden aşırı düşük teklif açıklaması istenilen bir isteklinin yaptığı açıklamalarda, işin uygulama projesindeki; mimari gerekliliklerin, statik hesapların göz ardı edilmesi suretiyle salt fiyat odaklı teklif oluşturmak amacıyla uygulama projesinin iş kalemlerindeki miktarların bir kısmını azaltması ihale dokümanında yer alan düzenlemeleri dikkate alarakteklifini oluşturmadığı sonucunu doğurduğu ve ayrıca, bu yaklaşım ile fen ve sanat kuralları ihlal edildiği gibi bu durum aynı zamanda ihaledeki eşitliği bozmakta ve tekliflerin ortak bazda değerlendirilmesini de imkansız hale getirmektedir.

Açıklanan nedenlerle; aşırı düşük teklif sorgulamasında, iş kalemlerinin miktarlarında değişiklik yapmak suretiyle teklif sunan Ekoterm Mühendislik ve ÖZKAY GRUP İnş. San.ve Tic. Ltd. Şti. - BBT İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığının uygulama projesinin asli unsuru olan miktarların bir kısmını daha az önermek suretiyle yaptığı aşırı düşük teklif açıklamasının mevzuat hükümlerine uygun olmadığı değerlendirildiğinden “ itirazen şikayet başvurusunun reddine” karar verilmesigerektiği yönündeki düşüncemle, Kurul çoğunluğunun “ düzeltici işlem belirlenmesine ” niteliğindeki kararına katılmıyorum.

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi