KİK Kararı: 2013/UY.I-1602

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2013/028
Gündem No : 55
Karar Tarihi : 01.04.2013
Karar No : 2013/UY.I-1602
BAŞVURU SAHİBİ:
Ali Tatlıdil, REŞATBEY MAH. AV.MAHMUT EROĞLU SOK. BERKÖZ APT. ZEMİN KAT NO:1 ADANA

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Orman Ve Su İşleri Bakanlığı Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü 6.Bölge Müdürlüğü Aco Sulamaları İşletme Ve Bakım Şube Müdürlüğü, Cemalpasa Mah. Ordu Cad. 96 01120 ADANA

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2012/188171 İhale Kayıt Numaralı "Osmaniye-As0-Bs0 İsale Kanallarının (Beton Ve Korkuluklarının) Yenileme 2.Kısım İnşaat." İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Orman ve Su İşleri Bakanlığı Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü 6. Bölge Müdürlüğü ACO Sulamaları İşletme ve Bakım Şube Müdürlüğütarafından 11.01.2013tarihinde açık ihale usulüile yapılan “Osmaniye-AS0-BS0 İsale Kanallarının (Beton ve Korkuluklarının) Yenileme 2. Kısım İnşaat” ihalesine ilişkin olarak Ali Tatlıdil’in 27.02.2013tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 09.03.2013tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 15.03.2013tarih ve 9458sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 15.03.2013tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2013/1088sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, idarece yapılan aşırı düşük teklif sorgulamasına mevzuata uygun olarak açıklama yapılmış olmasına rağmen açıklamalarının ASD3-0130/1 ve ASD3-0130/2 pozlarında kullandıkları işçilik miktarlarının düşük gösterildiği gerekçesi ile uygun bulunmayarak tekliflerinin değerlendirme dışı bırakıldığı, idarece ASD3-0130/1 ve ASD3-0130/2 pozlarında kullandıkları işçilik miktarlarının halen firmalarının taahhüdü altında devam eden Aşağı Seyhan Projesi TSO ve YSO İsale Kanalları Yenilenmesi İnşaatı işindeki istatistiklere dayandığı, bu nedenle idarece tesis edilen işlemin mevzuata uygun olmadığı iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

11.01.2013 tarihinde yapılan ihaleye 18 istekli tarafından teklif verildiği, 1 isteklinin (Ferhat Yüksekkaya & Mehmet Özşahin Özşahin İnş. Taah. İş Ortaklığı) teklifinin iş deneyim belgesi tutarının yetersiz olduğu gerekçesi ile değerlendirme dışı bırakıldığı, teklifleri geçerli isteklilerce teklif edilen bedele ve idarece belirlenen yaklaşık maliyete göre sınır değerin 2.703.094,93 TL olarak belirlendiği, sınır değerin altında kalan 4 istekliye aşırı düşük teklif sorgulaması yapıldığı, 3 isteklinin (Güler Yapı İnş. Hafiz Osman Güler, Gökten İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. ve Abbas Özkan & Erdal Aslan Müh. İnş. Taah. Tic. İş Ortaklığı) aşırı düşük teklif sorgulamasına açıklama vermediği, başvuru sahibi olan Ali Tatlidil İnş. Müteahhidi tarafından yapılan açıklamaların da ihale komisyonunca uygun bulunmadığı, ihalenin ekonomik açıdan en avantajlı istekli üzerine bırakıldığı anlaşılmıştır.

4734 sayılı Kanun’un “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

İhale komisyonu, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterleri esas alır. Kurum bu maddenin uygulanmasında; aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkilidir.” hükmü yer almaktadır.

Kanunun anılan maddesinde Kuruma aşırı düşük teklif sorgulaması ile ilgili olarak kriter belirleme yetkisi verilmiş olup, söz konusu kriterler Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Aşırı düşük teklif değerlendirmesi” başlıklı 45’inci maddesinde düzenlenmiştir.

Buna göre Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Aşırı düşük teklif değerlendirmesi” başlıklı 45’inci maddesinde “45.1.5. İsteklilerin iş kalemleri/iş grupları için kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış cari yıl birim fiyatları veya bu fiyatlardan daha yüksek fiyatları teklif etmeleri ve söz konusu iş kalemleri/grupları için; hangi kamu kurum ve kuruluşunun birim fiyatını kullandıklarını, birim fiyat poz numarasını da yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları durumunda analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda; isteklilerin, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış “kar ve genel gider içermeyen birim fiyatların” üzerine, kendi belirledikleri “kar ve genel gideri” ilave ederek birim fiyatlarını oluşturmaları durumunda da; hangi kamu kurum ve kuruluşunun “kar ve genel gider hariç birim fiyatını” kullandıklarını ve kendi belirledikleri “kar ve genel gider” tutarını yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları halinde de, söz konusu iş kalemleri/iş grupları için analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda isteklilerin analiz düzenlemeleri zorunlu olmayan söz konusu iş kalemleri/grupları için (45.1.14) maddesinde belirtildiği şekilde, proforma fatura, teklif alma yazısı, maliyet/satış tutarı tespit tutanağı (Ek: O-5, O-6, O-7) ve stok tespit tutanağı (Ek: O-8) sunmalarına da gerek bulunmamaktadır…

İş kalemleri/grupları için, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış birim fiyatlar esas alınarak teklif sunulmuş olmakla birlikte; yukarıda belirtildiği şekliyle liste halinde belirtilmemesi durumunda, söz konusu iş kalemleri/grupları için analiz sunulması zorunludur…

45.1.6. Analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde, Bayındırlık ve İskan Bakanlığı tarafından belirlenerek yayımlanmış rayiçleri kullanan ve söz konusu rayiçleri poz numaraları da belirterek liste halinde sunan isteklilerin, söz konusu rayiçlere ilişkin olarak (45.1.14) maddesinde belirtildiği şekilde, proforma fatura, teklif alma yazısı, maliyet/satış tutarı tespit tutanağı ve stok tespit tutanağı sunmalarına gerek bulunmamaktadır.

45.1.7. İstekliler tarafından, inşaat iş kalemleri/iş grupları dışında yer alan sıhhi tesisat, kalorifer tesisatı, müşterek tesisat, havalandırma, brülör, asansör, elektrik tesisatı vb. iş kalemleri/iş gruplarına ait analiz sunulması yerine bu iş kalemi/iş gruplarına ait malzeme ve montaj bedelini ayrı ayrı gösterecek şekilde açıklama yapılması kabul edilecektir.

45.1.8. Aşırı düşük teklifine ilişkin olarak yaptığı açıklamada sunduğu analizler, ihale dokümanı kapsamındaki analiz formatına, birim fiyat tariflerine, idarece tanımlanan yapım şartlarına veya teknik şartnameye uygun olmayan, analiz fiyat tutarları teklif fiyatların üzerinde olan isteklilere ait teklifler reddedilecektir. Analizler üzerinde yapılan incelemede; çarpım ve toplamlarda hesaplama hatası bulunması durumunda, analiz girdilerine ait fiyatlar esas alınarak, hesaplama hatası ihale komisyonu tarafından re’sen düzeltilir. Bu şekilde düzeltilmiş analiz fiyatı, teklif fiyatın üzerinde olan isteklilerin teklifleri reddedilir.

45.1.9. İş kalemleri/gruplarına ait analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde yer alan işçilik fiyatları ihale tarihinde yürürlükte olan saatlik asgari ücretin altında olamaz…

45.1.13. Teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin, tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili olarak Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamada; sorgulamaya konu iş kalemlerine/gruplarına ilişkin analizler ile bu analizlere dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri sunmaları gerekmektedir.

İsteklinin analizlerine dayanak teşkil eden bilgi ve belgeler;

a. Tedarikçi veya üreticilerden alınan proforma faturalar,

b. Fiyat teklifleri,

c. Çimento ve demir ürünleri için üreticinin ilan edilmiş fiyat tarifeleri

ç. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilmiş fiyat tarifeleri veya bunlardan alınmış fiyat teklifleri,

d. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilgili mala ilişkin ilan edilen asgari fiyatlar,

e. Ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanakları,

f. Stoğunda bulunan mallara ilişkin stok tespit tutanakları,

g. İdarece istenmesi durumunda yardımcı analizler v.b. dir.

İstekliler tekliflerine ilişkin olarak yukarıda sayılan belgelerden kendileri için uygun olanları (45.1.13.1 – 45.1.13.8) maddelerine göre yapacakları açıklamalar kapsamında sunacaklardır…

45.1.13.1. Tedarikçi veya imalatçılardan alınan ve birim fiyatları gösteren proforma fatura sunularak açıklama yapılması durumunda proforma faturadaki birim satış tutarı;

a) Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan (Ek-O.5) ağırlıklı ortalama birim maliyetin,

b) Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan (Ek-O.5) ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin,

altında olamaz.

Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından proforma fatura üzerine; “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından proforma fatura üzerine; “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Kaşeleme işlemi bu Tebliğin 8.4 maddesinde belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

45.1.13.2. İsteklilerce yapılan açıklamalarda; teklifin bir bölümünü oluşturan iş kalemlerine/gruplarına ilişkin olarak piyasada o alanda faaliyet gösteren kişilerden alınan fiyat tekliflerinin sunulması halinde, fiyat teklifinde belirtilen veya fiyat teklifine göre hesaplanan birim fiyat;

a) Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında (Ek-O.6) yer alan toplam birim maliyet tutarının,

b) Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında (Ek-O.6) yer alan ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin,

altında olamaz.

Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından fiyat teklifinin üzerine; “Birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından fiyat teklifinin üzerine; “Birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Kaşeleme işlemi bu Tebliğin 8.4 maddesinde belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir…

45.1.13.10. Proforma fatura ve fiyat tekliflerinin, proforma fatura veya fiyat teklifine konu alanda faaliyet gösterenlerden alınması gerekmekte olup bu belgelerin ihale tarihinden önce düzenlenmiş olması zorunlu değildir.

45.1.13.11. Maliyet/satış tutarı tespit tutanakları ve stok tespit tutanaklarının; 3568 sayılı Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanununa göre çalışan meslek mensuplarından, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olanlar tarafından düzenlenmesi, bütün belge ve tutanakların her sayfasının taraflar tarafından imzalanarak kaşelenmesi gerekmektedir.

(45.1.13.1) maddesine göre düzenlenen tutanak meslek mensubu ve proforma fatura veren tedarikçi veya imalatçı tarafından, (45.1.13.2) maddesine göre düzenlenen tutanak meslek mensubu ile istekliye fiyat teklifini veren kişi tarafından imzalanarak kaşelenecek ancak bu tutanaklar proforma fatura veya fiyat teklifi ekinde idareye verilmeyecek ve düzenleyen meslek mensubu tarafından muhafaza edilecektir.

(45.1.13.6) maddesine ve (45.1.13.7) maddesine göre düzenlenen tutanaklar ise meslek mensubu ile ihaleye katılan istekli tarafından imzalanarak kaşelenecek ve açıklama ekinde idareye sunulacaktır.

Meslek mensubu proforma fatura veya fiyat teklifi üzerindeki beyanı ile O-5, O-6, O-7 ve O-8 nolu tutanaklardaki beyanlarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine uygunluğundan sorumludur.

Gerekli görülmesi durumunda ihaleyi yapan idare, proforma fatura ve fiyat tekliflerine ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarını, incelemek üzere muhafaza eden meslek mensubundan isteyebilir…

45.1.14. Aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda; (45.1.3 - 45.1.13) maddelerine uygun açıklamada bulunmayan, açıklamaları idarece tanımlanan yapım şartlarına uymayan veya teknik şartnameye aykırı hususlar içeren isteklilerin teklifleri gerekçeleri belirtilmek suretiyle reddedilecektir…” şeklinde açıklamalara yer verilmiştir.

Mevzuatın yukarıya aktarılan hükümleri gereğince, idarenin 18.01.2013 tarihli yazısı ile dört istekliye (Güler Yapı İnş. Hafiz Osman Güler, Gökten İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti., Abbas Özkan & Erdal Aslan Müh. İnş. Taah. Tic. İş Ortaklığı ve başvuru sahibi olan Ali Tatlidil İnş. Müteahhidi) aşırı düşük teklif sorgulaması yapıldığı, söz konusu yazıda açıklama istenilecek iş kalemlerine yer verildiği ve açıklamada kullanılacak gerekli bilgi ve belgelerin (analiz, alt analiz, proforma fatura, teklif, rayiç listesi, birim fiyat listesi, fatura, vb) 4734 sayılı Kanun, Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği ve Kamu İhale Genel Tebliği hükümlerine uygun olarak verilmesinin istendiği, ayrıca yazı ekine de idarece hazırlanan açıklama istenilen iş kalemlerine ilişkin analiz formatlarına yer verildiği anlaşılmıştır.

İdarece hazırlanan analiz formatında ise, işin poz numarası, girdileri, ölçü birimi, miktarı, birim fiyatı ile açıklama istenilmeyecek analiz girdilerine ilişkin belirlemeler yapılmıştır.

Başvuru sahibi istekli olan Ali Tatlidil İnş. Müteahhidi tarafından aşırı düşük teklif sorgulamasına 28.01.2013 tarihli yazı ve ekindeki belgelerle yapılan açıklamalar, mevzuatın yukarıya aktarılan hükümleri gereğince ve başvuru sahibinin iddia etmiş olduğu idarece tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılmasına gerekçe olan işçilik miktarlarının düşük gösterilmesi hususu ile ilgili incelenmiş olup tespitler aşağıda yapılmıştır.

İdarece hazırlanan analizlerde açıklama istenilecek her bir iş kalemine ait alt analizlerin miktarları ve alt analizlerdeki işçilik miktarları üzerinden işçilik toplam miktarları belirlenmiştir.

Başvuru sahibi tarafından aşırı düşük teklif sorgulamasına yapılan açıklamalarda kullanılan analizlerdeki işçilik miktarlarının hesabı ile ilgili olarak anılan isteklinin Kuruma yaptığı itirazen şikayet başvurusunda, işçilik miktarlarının 1 m³ beton için işçilik hesaplama istatistiği adı altında bir hesap yapılarak işçilik miktarını 0,99 saat/m³ olarak hesaplanmıştır. Söz konusu hesapta istekli 2013 ocak ayındaki işçilerin çalışma saatlerini hesap etmiş, aynı ayda dökülen toplam beton miktarı belirlenmiş ve her iki tutarın birbirine oranı olarak da işçilik miktarı hesap edilmiştir. Bu haliyle hesap edilen işçilik miktarları da idarece kamu kurum ve kuruluşlarının analizleri kullanılarak elde edilen analizlerdeki işçilik miktarlarından düşük çıkmaktadır. Buna göre, ASD3-0130/1 pozu ile ilgili aşırı düşük savunma için idare tarafından istenilen pozda; birinci sınıf usta yardımcısı miktarı 0,98 saat alınması gerekirken verilen savunmada 0,15 saat alındığı, betoncu ustası miktarı 0,98 saat alınması gerekirken 0,15 saat alındığı, yine düz işçi miktarı 14,60 saat alınması gerekirken 0,45 saat alındığı, ASD3-0130/2 pozu ile ilgili aşırı düşük savunma için idare tarafından istenilen pozda; birinci sınıf usta yardımcısı miktarı 0,75 saat alınması gerekirken verilen savunmada 0,15 saat alındığı, betoncu ustası miktarı 0,75 saat alınması gerekirken 0,15 saat alındığı, dülger ustası miktarı 0,9975 saat alınması gerekirken 0,50 alındığı yine düz işçi miktarı 20,2475 saat alınması gerekirken 0,45 saat alındığı, bu haliyle de idarece düzenlenen analiz formatındaki işçilik miktarlarının altında miktarlarla teklif verildiği ve işçilik miktarlarına ilişkin açıklamanın ise Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45’inci maddesinde yer alan açıklamalara göre belgelere dayalı şekilde yapılmadığı anlaşılmış olup idarece anılan isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması hususunda tesis edilen işlemin yerinde olduğu değerlendirilmektedir. Bu nedenle başvuru sahibinin iddiası yerinde bulunmamıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun’un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Kurul Başkanı

Kazım ÖZKAN

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi

Ahmet ÖZBAKIR

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi

Mehmet AKSOY

Kurul Üyesi