KİK Kararı: 2013/UM.III-3507 (4 Eylül 2013)

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2013/057
Gündem No : 71
Karar Tarihi : 04.09.2013
Karar No : 2013/UM.III-3507
BAŞVURU SAHİBİ:
Aksa Karadeniz Güç Kaynağı Enerji Makina İnşaat Elektrik Elektronik İletişim Mühendislik San. Ve Tic. Ltd. Şti., İSTASYON MAH. CUMHURİYET CAD. NO:95 SAMSUN

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Yurtkur Samsun Bölge Müdürlüğü Diğer Özel Bütçeli Kuruluşlar Yüksek Öğrenim Kredi Ve Yurtlar Kurumu Genel Müdürlüğü, Esenevler Mahallesı Atatürk Bulvarı No:123 55200 SAMSUN

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2013/55499 İhale Kayıt Numaralı "10 Adet Jeneratör" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

YURTKUR Samsun Bölge Müdürlüğü tarafından 17.06.2013tarihinde açık ihale usulüile yapılan “10 Adet Jeneratör” ihalesine ilişkin olarak Aksa Karadeniz Güç Kaynağı Enerji Makina İnşaat Elektrik Elektronik İletişim Mühendislik San. ve Tic. Ltd. Şti.nin 26.07.2013tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 02.08.2013tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 14.08.2013tarih ve 26233sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 13.08.2013tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2013/2919sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, firmalarının zeyilname’de yer alan “…Ürünlerin Uzakdoğu imalatı olmadığına dair, menşe şahadetnamesi yükleniciden istenecektir.” düzenlemesi ile İdari Şartname’nin 7.5.6’ncı maddesinde yer alan “Alternatör ve Dizel Motorun fabrika çıkış belgeleri” düzenlemelerini dikkate alarak Avrupa menşeili ürünler teklif ettiği, fakat ihale üzerinde bırakılan isteklilerin söz konusu maddeleri karşılamadığı, teklif ettiği ürünlerin kataloglarından Uzakdoğu menşeili olduklarının açıkça anlaşıldığı iddia edilmektedir.

A) Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

YURTKUR Samsun Bölge Müdürlüğü tarafından 17.06.2013 tarihinde açık ihale usulü ile birim fiyat teklif alınmak suretiyle yapılan “10 Adet Jeneratör Alımı” ihalesinin 9 kalemden ibaret olduğu, ihaleye ait İhale İlanı’nın 4.3.5’inci maddesinde “Tedarik edilecek malların numuneleri, katalogları, fotoğrafları ile teknik şartnameye cevapları ve açıklamaları içeren doküman:

Alternatör ve Dizel Motorun fabrika çıkış belgeleri.” düzenlemesinin yer aldığı,

İdari Şartname’nin “İhaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri başlıklı 7’nci maddesinde “7.5.6. Alternatör ve Dizel Motorun fabrika çıkış belgeleri”nin istendiği,

30.05.2013 tarihli zeyilname’de “2013/55499 IKN’li ihalenin Jeneratör Montaj Teknik Şartnamesine aşağıdaki maddeler eklenmiştir.

…

Verilecek malzemelerin katalogları ihalede komisyona sunulacak daha sonra sunulan belgeler kabulde malzemelerin fabrika çıkış belgeleri ve malzeme üzerindeki seri no ile karşılaştırılacaktır.

Ürünlerin Uzakdoğu imalatı olmadığına dair, menşe şahadetnamesi yükleniciden istenecektir.” düzenlemesinin yer aldığı görülmüştür.

12.07.2013 tarihli ihale komisyon kararı ile ihalenin 1, 2 3, 4, 5, 6, 7 ve 8’inci kalemlerinin Bilkoç Elektrik Elektronik/Hakan Bilgin üzerinde bırakıldığı, bu kalemlerde ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak Kırcı Jeneratör Satış ve Ser. Hizm. A.Ş.nin belirlendiği, 9’uncu kaleminin Kırcı Jeneratör Satış ve Ser. Hizm. A.Ş. üzerinde bırakıldığı, bu kalemde ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak Bilkoç Elektrik Elektronik/Hakan Bilgin’in belirlendiği,

İdarece gönderilen bilgi ve belgeler incelendiğinde; 21.06.2013 tarihli yazılar ile isteklilerden Teknik Şartname ve zeyilname’de belirtildiği üzere kataloglarda malzemelerin imalatçı ve menşeinin belirtilmesi gerektiği ifade edilerek 24.06.2013 tarihine kadar malzemelerin imalatçı ve menşeini gösterir bilgilerin olduğu katalogların ihale komisyonuna sunulmasının istendiği,

Kırcı Jeneratör Satış ve Ser. Hizm. A.Ş. tarafından 24.06.2013 tarihli dilekçe ekinde motora ilişkin menşe şahadetnamesi, alternatöre ilişkin TSE belgesi, katalog, yerli malı belgesi sunulduğu,

Bilkoç Elektrik Elektronik/Hakan Bilgin tarafından 24.06.2013 tarihli dilekçesinde; zeyilname’de motor ve alternatör için menşe şahadetnamesi istenmediği, sadece ürünler için menşe şahadetnamesi istendiği belirtilerek yazı ekinde Güçbir marka Jeneratörün Türkiye menşeili olduğunu gösterir menşe şahadetnamesi sunulduğu,

İsteklinin yukarıda belirtilen yazısı üzerine idarece 28.06.2013 tarih ve 373 sayılı yazı ile söz konusu isteklinin 24.06.2013 tarihli cevabi yazısında ürünlerin menşei ile ilgili bilgilerin yetersiz olduğu belirtilerek İdari Şartname’nin 7.5.6’ncı maddesine göre dizel motor ve alternatörün fabrika çıkış belgeleri ile Teknik Şartname’de ürünlerin Uzakdoğu menşeili olmadığını gösterir belgelerin hepsinin firmalar tarafından sağlanması istendiğinden, bahsi geçen belgelerin 02.07.2013 tarihine kadar gönderilmesinin talep edildiği,

Bilkoç Elektrik Elektronik/Hakan Bilgin tarafından 02.07.2013 tarihli yazısında; teklif edilen Güçbir marka Jeneratörün üretim yerinin İstanbul olduğu, menşeinin Türkiye olduğuna dair Şahadetnamenin bir önceki yazıları ekinde idareye teslim edildiği, dolayısıyla ürünlerinin Uzakdoğu menşeili olmadığının tevsik edildiği, İdari Şartname’nin 7.5.6’ncı maddesinde belirtilen alternatör ve dizel motorun fabrika çıkış belgelerinin yazı ekinde yer aldığı hususlarının ifade edildiği, yazı ekinde alternatöre ilişkin sunulan fabrika çıkış belgesinde Maranello marka alternatörlerin İstanbul’daki fabrikada üretilerek jeneratör imalatına uygun halde stoklandığının belirtildiği, motorlara ilişkin sunulan fabrika çıkış belgesinde Ricardo Power Engineering Joint Stock Co. Ltd. firması tarafından belgede model ve seri numaraları bulunan motorların 03/2013 tarihinde tüm testleri tamamlanarak Türkiye distribütörleri olan Güçbir Jeneratör San. Tic. Ltd. Şti. firmasına sevk edildiğinin beyan edildiği,

Ayrıca Bilkoç Elektrik Elektronik/Hakan Bilgin tarafından 09.07.2013 tarihli yazı ile “1.800 Doğu Minzhu Street, Ekonomik Kalkınma Bölgesi, Weifang City, Shandong Eyaleti, Çin üretim R serisi (model) dizel motorlar Ricardo İngiltere tarafından tasarlanmıştır. Ricardo markası ile R serisi dizel motorlar Shandong Eyaleti, Çin’de üretilmiştir.” bilgisinin verildiği tespit edilmiştir.

Şikâyet başvurusu üzerine idarece alınan kararda ihale üzerinde bırakılan isteklilerin, ürünlerinin yani jeneratörün kendi imalatı olduğunu (Uzakdoğu menşeili olmadığını) tevsik ettikleri ve İdari Şartname’nin 7.5.6’ncı maddesine göre motor ve alternatörün fabrika çıkış belgelerini sundukları ifade edilerek şikâyet başvurusu reddedilmiştir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 37’nci maddesinin ikinci fıkrasında “Tekliflerin değerlendirilmesinde, öncelikle belgeleri eksik olduğu veya teklif mektubu ile geçici teminatı usulüne uygun olmadığı 36 ncı maddeye göre ilk oturumda tespit edilen isteklilerin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılmasına karar verilir. Ancak, teklifin esasını değiştirecek nitelikte olmaması kaydıyla, belgelerde bilgi eksikliği bulunması halinde idarece belirlenen sürede isteklilerden bu eksik bilgilerin tamamlanması yazılı olarak istenir. Belirlenen sürede bilgileri tamamlamayan istekliler değerlendirme dışı bırakılır ve geçici teminatları gelir kaydedilir. Bu ilk değerlendirme ve işlemler sonucunda belgeleri eksiksiz ve teklif mektubu ile geçici teminatı usulüne uygun olan isteklilerin tekliflerinin ayrıntılı değerlendirilmesine geçilir. Bu aşamada, isteklilerin ihale konusu işi yapabilme kapasitelerini belirleyen yeterlik kriterlerine ve tekliflerin ihale dokümanında belirtilen şartlara uygun olup olmadığı ile birim fiyat teklif cetvellerinde aritmetik hata bulunup bulunmadığı incelenir. Uygun olmadığı belirlenen isteklilerin teklifleri ile birim fiyat teklif cetvellerinde aritmetik hata bulunan teklifler değerlendirme dışı bırakılır.” hükmü,

Mal Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Yeterliğin belirlenmesinde uyulacak ilkeler” başlıklı 26’ncı maddesinin ikinci fıkrasında “ Yeterlik değerlendirmesi için istenecek belgelerin ve yeterlik değerlendirmesinde aranılacak kriterlerin, ihale veya ön yeterlik ilanı ile idari şartnamede veya ön yeterlik şartnamesinde ya da davet yazısında belirtilmesi zorunludur.” hükmü yer almaktadır.

Başvuruya konu ihaleye ait ihale dokümanı incelendiğinde, menşe şahadetnamesinin ihaleye katılım aşamasında istenildiğine ilişkin İdari Şartname’de ve İhale İlanı’nda bir düzenleme bulunmadığı, zeyilname ile değişik Jeneratör Montaj Teknik Şartnamesi’nde menşe şahadetnamesinin yükleniciden isteneceğinin belirtildiği anlaşılmıştır. Bu çerçevede, İdari Şartname’de ve İhale İlanı’nda yeterlik kriteri olarak belirlenmeyen söz konusu belgenin istekliler tarafından teklif dosyası kapsamında sunulmasına gerek bulunmadığı ve bu belgeler üzerinden yeterlik değerlendirmesi yapılamayacağı anlaşılmıştır. Ayrıca ihale kararı alınmadan önce idarece bütün isteklilerden söz konusu belgenin talep edilerek belgelerde bilgi eksikliği olması durumunda gidilecek yol olan belge tamamlatma yoluna gidilmesinin kamu ihale mevzuatına uygun olmadığı sonucuna varılmıştır.

Diğer taraftan İdari Şartname’nin “İhaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinde ve İhale İlanı’nın 4.3.5’inci maddesinde belirtilen alternatör ve dizel motorun fabrika çıkış belgelerinin ise yeterlik kriteri olarak belirlendiği ve istekliler tarafından teklif dosyaları kapsamında sunulması gerektiği, ayrıca idarece düzenlenen zeyilname’ye göre teklif dosyası kapsamında sunulması gereken kataloglar ile malzemelerin fabrika çıkış belgeleri ve malzeme üzerindeki seri numaralarının kesin kabul aşamasında karşılaştırılacağı anlaşılmaktadır.

Yapılan incelemede, Bilkoç Elektrik Elektronik/Hakan Bilgin ve Kırcı Jeneratör Satış ve Ser. Hizm. A.Ş. tarafından teklif dosyaları kapsamında alternatör ve dizel motorun fabrika çıkış belgelerinin sunulmadığı tespit edilmiştir.

Yukarıda aktarılan Kanun hükmünden belgesi eksik olan isteklilerin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılacağı, teklifin esasını değiştirecek nitelikte olmaması kaydıyla, sunulan belgelerde bilgi eksikliği bulunması halinde idarece belirlenen sürede isteklilerden bu eksik bilgilerin tamamlanmasının yazılı olarak isteneceği anlaşılmaktadır. Bilkoç Elektrik Elektronik/Hakan Bilgin ve Kırcı Jeneratör Satış ve Ser. Hizm. A.Ş. tarafından alternatör ve dizel motorun fabrika çıkış belgelerinin sunulmadığı ve yeterlik kriteri olarak belirlenen bu belgelerin tamamlatılmasının mümkün olmadığı anlaşıldığından, anılan isteklilerin ihalenin bütün kalemlerindeki tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.

B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 18’inci maddesi yönünden yapılan inceleme sonucunda tespit edilen aykırılıklar ve buna ilişkin inceleme ve hukuki değerlendirme aşağıda yapılmıştır.

İhalenin bütün kalemlerine teklif veren Aksa Karadeniz Güç Kaynağı Enerji Makina İnşaat Elektrik Elektronik İletişim Mühendislik San. ve Tic. Ltd. Şti. ve Teksan Jeneratör İlk. San. ve Tic. A.Ş. tarafından teklif dosyaları kapsamında alternatör ve dizel motorun fabrika çıkış belgelerinin sunulmadığı tespit edildiğinden anılan isteklilerin ihalenin bütün kalemlerindeki tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği sonucuna varılmıştır.

Bu durumda ihalenin 1, 2, 3, 6, 8 ve 9’uncu kalemlerinde geçerli teklif kalmadığından anılan kalemlerin iptal edilmesi gerektiği anlaşılmıştır.

İhalenin 4, 5 ve 7’nci kalemlerine teklif veren Sivas Pozitif Enerji ve Güç Sist. Elk. Mak. İnş. Tic. San. Ltd. Şti. tarafından ise teklif dosyası kapsamında alternatör ve dizel motorun fabrika çıkış belgelerinin sunulduğu tespit edilmiştir.

İhalenin 4, 5 ve 7’nci kalemlerinde tek geçerli teklif olarak Sivas Pozitif Enerji ve Güç Sist. Elk. Mak. İnş. Tic. San. Ltd. Şti.nin teklifinin kaldığı, anılan isteklinin ihalenin 4 ve 7’nci kalemlerindeki teklifinin yaklaşık maliyetin üzerinde olduğu tespit edilmiştir.

Bu çerçevede ihalenin 4 ve 7’nci kalemlerinde Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Yaklaşık maliyetin üzerindeki teklifler” başlıklı 16.3’üncü maddesinde yer alan “16.3.1. Yaklaşık maliyetin üzerindeki tekliflerin kabul edilip edilemeyeceği hususunda tereddütler olduğu anlaşılmaktadır. İhale komisyonu;

a) Yaklaşık maliyet hesaplanırken değerlendirilmeyen her hangi bir husus olup olmadığını,

b) Yaklaşık maliyet güncellenerek tespit edilmişse, güncellemenin doğru yapılıp yapılmadığını,

c) Verilen teklif fiyatlarının piyasa rayiç fiyatlarını yansıtıp yansıtmadığını,

Sorgulayarak verilen teklifleri yaklaşık maliyete göre mukayese eder ve bütçe ödeneklerini de göz önünde bulundurarak, teklif fiyatlarını uygun bulması halinde ekonomik açıdan en avantajlı teklifi ve varsa ikinci teklifi belirlemek veya verilen teklif fiyatlarını uygun bulmaması halinde ihalenin iptaline karar vermek hususunda takdir yetkisine sahiptir.

16.3.2. Yaklaşık maliyetin üzerinde olmakla birlikte teklifin kabul edilebilir nitelikte görülmesi halinde idarenin ek ödeneğinin bulunması veya ilgili mali mevzuatı gereği ödenek aktarımının mümkün olması durumlarında teklifler kamu yararı ve hizmet gerekleri de dikkate alınarak kabul edilebilir. Bu durumda sorumluluk idareye aittir.” açıklamaları çerçevesinde işlem tesis edilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilemeyecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, ihalenin 1, 2, 3, 6, 8 ve 9’uncu kalemlerinin iptali gerekmektedir.

İhalenin 4, 5 ve 7’nci kalemlerine ilişkin olarak yukarıda mevzuata aykırılığı belirlenen ihale işlemlerinin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, Bilkoç Elektrik Elektronik/Hakan Bilgin, Kırcı Jeneratör Satış ve Ser. Hizm. A.Ş., Aksa Karadeniz Güç Kaynağı Enerji Makina İnşaat Elektrik Elektronik İletişim Mühendislik San. ve Tic. Ltd. Şti. ve Teksan Jeneratör İlk. San. ve Tic. A.Ş.nin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılması ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

1. Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onuncu fıkrasının (a) bendi gereğince ihalenin 1, 2, 3, 6, 8 ve 9’uncu kalemlerinin iptaline,

2. Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onuncu fıkrasının (a) bendi gereğince ihalenin 4, 5 ve 7’nci kalemlerine ilişkin olarak düzeltici işlem belirlenmesine,

Oybirliği ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Başkan

Kazım ÖZKAN

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi

Ahmet ÖZBAKIR

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi

Mehmet AKSOY

Kurul Üyesi