KİK Kararı: 2013/UM.III-1291

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2013/020
Gündem No : 12
Karar Tarihi : 08.03.2013
Karar No : 2013/UM.III-1291
BAŞVURU SAHİBİ:
Doğuş Vana Ve Döküm Sanayi Ticaret Anonim Şirketi, 1202/1 SOK. NO : 54/F YENİŞEHİR İZMİR

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Marmaris Çevre Koruma Altyapı Tesisleri Yapma Ve İşletme Birliği , Cıldır Mah. Ataturk Cad. No:38 48700 MUĞLA

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2012/168849 İhale Kayıt Numaralı "Depo Seviye Kontrol Vanaları, Akış Ölçerler, Dinamik Vantuzlar Alımı" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Marmaris Çevre Koruma Altyapı Tesisleri Yapma ve İşletme Birliğitarafından 10.12.2012tarihinde açık ihale usulüile yapılan “Depo Seviye Kontrol Vanaları, Akış Ölçerler, Dinamik Vantuzlar Alımı” ihalesine ilişkin olarak Doğuş Vana ve Döküm Sanayi Ticaret Anonim Şirketi’nin 28.11.2012tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 30.11.2012tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 13.12.2012tarih ve 41271sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 13.12.2012tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2012/4743sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, Marmaris Çevre Koruma Altyapı Tesisleri Yapma ve İşletme Birliği (Mariç-Belbir) tarafından 2012/168849 İhale Kayıt Numaralı “Depo Seviye Kontrol Vanaları, Akış Ölçerler, Dinamik Vantuzlar Alımı İşi” ne ilişkin ihalenin 10.12.2012 tarihinde yapıldığı, söz konusu ihaleye ilişkin ihale dokümanının firmaları tarafından e-imza ile 22.11.2012 tarihinde temin edildiği, söz konusu ihaleye ilişkin Teknik Şartname’nin Mal Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği'nin 14’üncü maddesine aykırı olarak hazırlandığının tespit edildiği, Teknik Şartname’nin “Depo Seviye Kontrol Vanalarına Ait Özellikler” başlığı altında “2.2. Malzeme Özellikleri

2.2.1. Depo seviye kontrol vanalarının gövde malzemesi, korozyon ve kavitasyona karşı azami dirence sahip fiberglas ile güçlendirilmiş naylon malzemeden mamul edilmiş olacak ve gövdedeki metal kısımlar en az AISI316 paslanmaz çelikten mamul olacaktır. Vana gövdesinde suyun temas edeceği yüzeyler metal olmayacak, bu sayede kavitasyon olasılığı en aza indirilmiş olacaktır.

2.5.10. Kontrol vanaları üzerindeki her bir kontrol mekanizmaları flanşlar hariç en fazla 20 (yirmi) kg. ağırlığında olacaktır. Bu sayede monte-demonte kolaylığı sağlanacaktır.” düzenlemelerine yer verildiği, bu şartların dünya üzerinde sadece bir üreticisi olan hatta ağırlığı dahi belirtilmiş C-Valves marka ürüne ilişkin olduğu, Teknik Şartnamelerin belli bir marka ve modele yönelik hazırlanmaması gerekirken idarece bu kuralın ihlal edildiği, C-valves marka ürünün alternatifinin ülkemizde üretildiği ve maliyetinin de daha düşük olduğu, özellikle vurgusu yapılan gövdesi fiberglas ile güçlendirilmiş naylon malzemeden üretilen C-valves marka ürünün dezavantajlarının bulunduğu, bu ürünlerin Teknik Şartname’de işaret edilen C-valves ürününden tek farkının gövdelerinin sfero döküm tekniği ile tek parça hazırlanması olduğu, bu ürünlerin korozyon direnci için Wras içmesuyu onaylı elektrostatik epoksi ile kaplandığı, klape ve silindiri, kavitasyon hasarlarını indirgemek ve korozyonun etkisini azaltmak için paslanmaz çelik malzemeden imal edildiği, Teknik Şartname’den anlaşıldığı üzere ihalenin 3 ana başlıktan oluştuğu, firmaları tarafından Teknik Şartname’nin depo seviye kontrol vanalarına ait bölümünde C-Valves marka ürünün tarif edilmiş olduğunun saptandığı, bu ürünlerin de Genmak Genel Mak. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından ithal edilmek suretiyle ülkemize getirildiği ve Teksu A.Ş. tarafından muhtelif su idarelerine pazarlandığı, Teknik Şartname’nin rekabeti kısıtladığı, Kamu İhale Kanunu’nun temel ilkelerinin ihlâl edildiğiiddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

İdari Şartname’de yer alan düzenlemelerden, şikâyet konusu ihalenin 1 adet DN400 Seviye Kontrol Vanası, 2 adet DN300 Seviye Kontrol Vanası, 1 adet DN700 Elektro Manyetik Akışölçer, 1 adet DN600 Elektro Manyetik Akışölçer, 1 adet DN250 Elektro Manyetik Akışölçer, 2 adet DN200 Dinamik Vantuz ve 1 adet DN150 Dinamik Vantuz alımına ilişkin olduğu, söz konusu ihalenin birim fiyat teklif alınmak suretiyle ihaleye çıkarıldığı, sözleşme süresinin işe başlama tarihinden itibaren 70 takvim günü olduğu ve ihalenin kısmi teklife kapalı olduğu tespit edilmiştir.

Şikâyet konusu hususlarla ilgili olarak idareye yapılan şikâyet başvurusu üzerine idarenin cevap yazısında söz konusu mal alımı ihalesinin 3 ana başlıktan oluştuğu, bunların depo seviye kontrol vanaları, akış ölçerler ve dinamik vantuz alımı olduğu, bahsi geçen ürünlerin tamamının tek üretici tarafından temininin istenmediği, bu nedenle yalnızca bir firma tarafından teklif verilebileceği iddiasının doğru olmadığı, her bir ürünün iddia edilenin aksine farklı firmalar adına ruhsatlı olabildiği ve alım konusu ürünler için ithalat yapmaya yetkili firma sayısının da iddia edilenin aksine birden fazla olduğu, Teknik Şartname’nin idarenin iş yerinde en verimli çözümü ekonomik açıdan en avantajlı şekilde elde etmek amacıyla hazırlanmış olduğu ifade edilerek başvuru reddedilmiştir.

4734 sayılı Kanun’un “Şartnameler” başlıklı 12’nci maddesinde “ İhale konusu mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin her türlü özelliğini belirten idari ve teknik şartnamelerin idarelerce hazırlanması esastır. Ancak, mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin özelliği nedeniyle idarelerce hazırlanmasının mümkün olmadığının ihale yetkilisi tarafından onaylanması kaydıyla, teknik şartnameler bu Kanun hükümlerine göre hazırlattırılabilir.

İhale konusu mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin teknik kriterlerine ihale dokümanının bir parçası olan teknik şartnamelerde yer verilir. Belirlenecek teknik kriterler, verimliliği ve fonksiyonelliği sağlamaya yönelik olacak, rekabeti engelleyici hususlar içermeyecek ve bütün istekliler için fırsat eşitliği sağlayacaktır.

Teknik şartnamelerde, varsa ulusal ve/veya uluslararası teknik standartlara uygunluğu sağlamaya yönelik düzenlemeler de yapılır. Bu şartnamelerde teknik özelliklere ve tanımlamalara yer verilir. Belli bir marka, model, patent, menşei, kaynak veya ürün belirtilemez ve belirli bir marka veya modele yönelik özellik ve tanımlamalara yer verilmeyecektir.

Ancak, ulusal ve/veya uluslararası teknik standartların bulunmaması veya teknik özelliklerin belirlenmesinin mümkün olmaması hallerinde “veya dengi” ifadesine yer verilmek şartıyla marka veya model belirtilebilir.” hükmü bulunmaktadır.

Mal Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Teknik Şartname” başlıklı 14’üncü maddesinde de benzer düzenlemelere yer verilmiştir.

Şikâyet konusu ihalenin Teknik Şartnamesi’nin “MalzemeÖzellikleri”başlığı altında “2.2.1. Depo seviye kontrol vanalarının gövde malzemesi, korozyon ve kavitasyona karşı azami dirence sahip fiberglas ile güçlendirilmiş naylon malzemeden mamul edilmiş olacak ve gövdedeki metal kısımlar en az AISI316 paslanmaz çelikten mamul olacaktır. Vana gövdesinde suyun temas edeceği yüzeyler metal olmayacak, bu sayede kavitasyon olasılığı en aza indirilmiş olacaktır.

…

2.5.10. Kontrol vanaları üzerindeki herbir kontrol mekanizması flanşlar hariç en fazla 20 (yirmi) kg. ağırlığında olacaktır. Bu sayede, monte-demonte kolaylığı sağlanacaktır.” düzenlemeleri bulunmaktadır.

Şikâyet konusu hususlarla ilgili olarak akademik bir kuruluştan Teknik Şartname’nin ilgili maddelerinin dünya üzerinde sadece bir üreticisi olan hatta ağırlığı dahi belirtilmiş C-Valves marka ürüne ilişkin olup olmadığı konusunda teknik görüş talep edilmiş olup, akademik kuruluş tarafından 22.02.2013 tarihli yazı ile gönderilen teknik görüş yazısında iddialara ilişkin olarak,

“ KONU : Depo Seviyesi Kontrol Vanaları, Akış Ölçerler ve Dinamik Vantuzlar Alımı İhalesi.

…

İhale şartnamesinin bazı maddelerinin fırsat eşitliği ve rekabeti engelleyici ve belirli bir markaya yönlendirme yapıcı nitelik taşıyıp taşımadığı hususlarında teknik görüşe ihtiyaç duyulan ve itiraz konusu olan düzenlemeler hakkındaki görüşlerimiz aşağıda belirtilmiştir.

Teknik Şartname’nin “Depo Seviye Kontrol Vanalarına Ait Özellikler” bölümünün 2.2.1. maddesinde yer alan; “gövde; fiberglas ile güçlendirilmiş naylon malzemeden mamul edilmiş olacak” düzenlemesi; “Belirgin teknik gerekliliği olmayan ve belirli bir üreticiyi kayırıcı ve yönlendirici bir düzenleme olarak görülmüştür.”

Ayrıca; şikâyet dilekçesinde “fiberglas” malzemeler için belirtilen daya­nıklılık sakıncalarının- özelikle ihale konusu gereçler özeli için - tamamına katılıyoruz.

Teknik Şartname’nin “Depo Seviye Kontrol Vanalarına Ait Özellikler” bölümünün 2.5.10. maddesinde yer alan; “herbir kontrol mekanizması, flanşlar hariç en fazla 20 [Kg] ağırlığında olacaktır" düzenlemesi de; “Anlamlı hiçbir teknik gerekliliği olmayan - ürünlere ağırlığın önemli olduğu portatif /taşınabilir gereç muamelesi yapan ve belirli bir üreticiyi kayırıcı ve yönlendirici bir düzenleme olarak görülmüştür.”

Bu rapor ile ilgili ihalenin Depo Seviye Kontrol Vanaları alımı kısmının, gerçek yerli üreticile­rimizin yeterince deneyimli oldukları kanaatinde olduğumuz için; yalnız yerli üreticilere açık olacak şekilde gerçekleştirilmesini ülkemiz endüstrisini teşvik açısından çok yararlı buluyoruz.” ifadelerine yer verilmiştir.

Yukarıda aktarılan teknik görüş, ihale dokümanında yer alan düzenlemeler ve iddia konusu husus birlikte değerlendirildiğinde, Teknik Şartname’nin yukarıda belirtilen maddelerinin rekabeti kısıtlayıcı şekilde belli bir ürüne yönelik hazırlandığı belirlendiğinden başvuru dilekçesindeki iddiaların yerinde olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Nitekim 10.12.2012 tarihinde yapılan ihaleye tek isteklinin teklif verdiği, teklif veren isteklinin de başvuru dilekçesinde bahsedilen firma olduğu görülmüştür.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılığı belirlenen ihale işlemlerinin düzeltici işlemle giderilemeyecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, ihalenin iptali gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onuncu fıkrasının (a) bendi gereğince ihalenin iptaline,

Oyçokluğu ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Başkan

Kazım ÖZKAN

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi

Ahmet ÖZBAKIR

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi

Mehmet AKSOY

Kurul Üyesi

KARŞI OY

Başvuru sahibinin ihale dokümanına yönelik itirazen şikâyet başvuru dilekçesinde belirtilen iddiası kapsamında Kurul çoğunluğunca, , “… teknik görüş, ihale dokümanında yer alan düzenlemeler ve iddia konusu husus birlikte değerlendirildiğinde, Teknik Şartnamenin yukarıda belirtilen maddelerinin rekabeti kısıtlayıcı şekilde belli bir ürüne yönelik hazırlandığı belirlendiğinden başvuru dilekçesindeki iddiaların yerinde olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Nitekim 10.12.2012 tarihinde yapılan ihaleye tek isteklinin teklif verdiği, teklif veren isteklinin de başvuru dilekçesinde bahsedilen firma olduğu görülmüştür.” gerekçesine dayanılarak “ ihalenin iptaline ” karar verilmiştir.

Başvuru sahibinin itirazen şikâyet dilekçesindeki iddiasının İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 18 inci maddesi yönünden Kurul kararına dayanak teşkil eden esas inceleme raporu ve eki belgeler üzerinde yapılan inceleme sonucunda;

İdari şartnamede yer alan düzenlemelerden, şikâyet konusu ihalenin 1 adet DN400 Seviye Kontrol Vanası, 2 adet DN300 Seviye Kontrol Vanası, 1 adet DN700 Elektro Manyetik Akışölçer, 1 adet DN600 Elektro Manyetik Akışölçer, 1 adet DN250 Elektro Manyetik Akışölçer, 2 adet DN200 Dinamik Vantuz ve 1 adet DN150 Dinamik Vantuz alımına ilişkin olduğu, söz konusu ihalenin birim fiyat teklif alınmak suretiyle ihaleye çıkarıldığı, sözleşme süresinin işe başlama tarihinden itibaren 70 takvim günü olduğu ve ihalenin kısmi teklife kapalı olduğu tespit edilmiştir.

Başvuru sahibinin şikayet başvurusu idarece, “ söz konusu mal alımı ihalesinin 3 ana başlıktan oluştuğu, bunların depo seviye kontrol vanaları, akış ölçerler ve dinamik vantuz alımı olduğu, bahsi geçen ürünlerin tamamının tek üretici tarafından teminin istenmediği, bu nedenle yalnızca bir firma tarafından teklif verilebileceği iddiasının doğru olmadığı, her bir ürünün iddia edilenin aksine farklı firmalar adına ruhsatlı olabildiği ve alım konusu ürünler için ithalat yapmaya yetkili firma sayısının da iddia edilenin aksine birden fazla olduğu, Teknik Şartnamenin idarenin iş yerinde en verimli çözümü ekonomik açıdan en avantajlı şekilde elde etmek amacıyla hazırlanmış olduğu ” gerekçeleri ile reddedilmiştir.

Bilindiği üzere, mal alımı ihalelerinde Mal Alımları İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 14 üncü maddesi hükmü gereğince, ihale konusu alınacak malın teknik şartnamesinin ihale öncesinde ihale dokümanı kapsamında hazırlanması zorunludur.

Esasta, 4734 sayılı Kamu İhale Kanununun 12 inci ve 27 inci maddelerindeki hükümleri çerçevesinde, dokümanının temel unsurlarından biri de, ihale konusu mal alımının ihtiyacı karşılayacak şekil ve nitelikte, işletme standartlarına uygun ve teknik özelliklerin ayrıntılı olarak belirtildiği şekilde hazırlanan teknik şartnamelerdir.

Bu bağlamda, doğrudan bir marka veya modeli tanımlamadıkça, ihtiyaç konusu mal alımına ilişkin olarak hazırlanacak teknik şartnamenin, alınacak mala ilişkin tüm teknik özellikleri ve kriterleri içermesi, verimliliği ve fonksiyonelliği sağlamaya yönelik olması, mümkün olduğu takdirde de, ihtiyaca konu mal alımına ilişkin varsa ulusal standartlara uygunluğu sağlamaya yönelik düzenlemelere de yer verilmesi, hatta, malın ambalajlama ve nakliye şekli (hava, deniz, kara ulaşımı, v.b.) ile montajı, satış sonrası servis hizmeti ve yedek parçanın sağlanmasına yönelik düzenlemeleri içermesi gerekmektedir.

İhtiyaç duyulan her malın kullanılacağı alanlar ve şartlar birlikte değerlendirildiğin de, ihtiyaç konusu mal alımının spesifik özellikler taşıyabileceği göz ardı edilmemelidir. Bu açıdan şikayete konu ihaleye ilişkin hazırlanan inceleme raporunda ihtiyaç konusu mala ilişkin belirtilen teknik kısımlar ile alınan teknik görüş içeriği birlikte karşılaştırıldığında,

Teknik görüş madde hükümlerinin hangi markayı işaret ettiğine dair herhangi somut bir tespit yapılamadığı ve tavsiye niteliği taşıdığı anlaşılmış olup, diğer yandan idarece hazırlanan teknik şartnamenin depo seviye vanasına ilişkin, fiberglas ile kaplanması düzenlemesinin sualtında kullanılacak olması ve vana ağırlığının 20 kg dan fazla olmaması düzenlemesinin sisteme has bir özellik olması açısından, üst sınırın belirlenmesi koşulu ile ağırlığı bu limite kadar olan koşulu taşıyan her isteklinin teklif verebileceği niteliktedir. Bu bakımdan, iş yerindeki işletmede en verimli çözümü ekonomik açıdan en avantajlı şekilde elde etmek amacı yönünde hazırlanmış olduğu değerlendirilmiştir.

Açıklanan nedenlerle, başvuruya konu ihaleye ilişkin olarak, 172.775,00 TL bedel üzerinden verilen tek teklif tutarının 197.620,00 TL tutarındaki yaklaşık maliyetin altında olduğu ve teknik şartnamenin yukarıda belirtilen maddelerinin rekabeti kısıtlayıcı şekilde belli bir ürüne yönelik hazırlanmadığı, aksine iş yerinde en verimli çözümü ekonomik açıdan en avantajlı şekilde elde etmek amacı yönünde hazırlandığı değerlendirildiğinden başvuru dilekçesindeki iddiaların yerinde olmadığıhususlarında “ itirazen şikayet başvurusunun reddine” karar verilmesi gerektiği yönündeki düşüncem ile, bu hususa ilişkin Kurul çoğunluğunca verilen “ ihalenin iptaline” niteliğindeki karara katılmıyorum.

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi