KİK Kararı: 2013/UM.II-4939

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2013/083
Gündem No : 6
Karar Tarihi : 26.12.2013
Karar No : 2013/UM.II-4939 Mahkeme Kararını Göster
BAŞVURU SAHİBİ:
Mehmet Ertekin, KOOPERATİF MAH. FİKRET PETROL SİİRT

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Siirt İl Özel İdaresi Destek Hizmetler Müdürlüğü, Hz. Veysel Karani Cad. Kurtalan Yolu Üzeri Tugay Karşısı 116 56100 SİİRT

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2013/138374 İhale Kayıt Numaralı "700 Ton Özel Kalorifer Yakıtı, 5000 Litre Benzin Ve 5000 Litre Motorin" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Siirt İl Özel İdaresi Destek Hizmetler Müdürlüğütarafından 05.11.2013tarihinde açık ihale usulüile yapılan “700 Ton Özel Kalorifer Yakıtı, 5000 Litre Benzin ve 5000 Litre MotorinAlımı” ihalesine ilişkin olarak Mehmet Ertekin’in 19.11.2013tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 27.11.2013tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 03.12.2013tarih ve 37563sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 03.12.2013tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2013/4355sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

1. İhale üzerinde bırakılan istekliye aşırı düşük teklif sorgulaması yapılması gerektiği,

2. Anılan isteklinin Siirt il sınırları içinde istasyonu bulunmadığı için ihale konusu benzin ve motorin ihtiyacını EPDK kurallarına uygun olarak yerine getiremeyeceği,

3. Kısmi teklife açık olmayan ihalede, ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklifinin yok hükmünde olduğu iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

1 ) Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kanun’un “Aşırı Düşük Teklifler” başlıklı 38 inci maddesinde “ İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c)Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

İhale komisyonu, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterleri esas alır. Kurum bu maddenin uygulanmasında; aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkilidir.__” hükmü,

Mal Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 58 inci maddesinde “(1) İhale komisyonu verilen tekliflerden diğer tekliflere veya yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

(2) İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temininde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen malların özgünlüğü,

hususlarında, isteklinin belgelendirilmek suretiyle yaptığı yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir. İhale komisyonunca reddedilmeyen aşırı düşük teklifler, geçerli teklif olarak dikkate alınır.

(3) Aşırı düşük tekliflerin değerlendirmesinde; Kamu İhale Kurumu tarafından aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlenmiş ise ihale komisyonu bu düzenlemeyi esas alır.” hükmü,

Mal Alımları Denetim Muayene ve Kabul İşlemlerine Dair Yönetmeliğin “Komisyonun Görev ve Sorumlulukları” başlıklı 7 nci maddesinde “Komisyonun görev ve sorumlulukları aşağıda belirtilmiştir:

a)Yüklenici tarafından idareye teslim edilen malın veya yapılan işin ihale dokümanında belirtilen şartlara uygun olup olmadığını inceler.

b)Komisyon üyeleri her muayenede hazır bulunmak zorundadır.

c)Kısa sürede bozulabilen maddelerin muayenesine öncelik verir.

d)Komisyon, ihale dokümanında belirlenen şekilde kabul işlemlerinde esas alınacak işlemleri yürütür.” hükmü,

İdari Şartnamenin “Ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi”başlıklı 35 inci maddesinde “35.1. Bu ihalede ekonomik açıdan en avantajlı teklif, teklif edilen fiyatların en düşük olanıdır …” düzenlemesi yer almaktadır.

Söz konusu hükümler birlikte değerlendirildiğinde, Kamu İhale Kurumu tarafından mal alımı ihalelerine ilişkin olarak aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri belirlenmediği için teklif fiyatı “diğer tekliflere” veya “yaklaşık maliyete” göre aşırı düşük olanlara yönelik aşırı düşük teklif sorgulaması yapılması hususunda ihale komisyonlarına takdir hakkı tanındığı, ihale komisyonunun imalat sürecinin ekonomik olması, teklif sahibinin mal temininde kullanacağı avantajlı koşullar ve teklif edilen malların özgünlüğü hususlarında, isteklilerin belgelendirilmek suretiyle yaptığı yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirmesi gerektiği,bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin tekliflerinin reddedileceği, ihale komisyonunca reddedilmeyen aşırı düşük tekliflerin geçerli teklif olarak dikkate alınacağı, yüklenici tarafından idareye teslim edilen malın ihale dokümanında belirtilen şartlara uygun olup olmadığının incelenmesi ve ihale dokümanında belirlenen şekilde kabul işlemlerinde esas alınacak işlemlerin yürütülmesi görev ve sorumluluğunun muayene ve kabul komisyonunda olduğu, yani teklif edilen ürünün teknik şartnamede belirtilen niteliklere sahip olup olmadığı hususunun malın teslimini müteakip muayene ve kabul aşamasında tespit edileceği anlaşılmaktadır.

İncelemeye konu ihalede idarece yaklaşık maliyet hesabında, 1 kg kalorifer yakıtının birim fiyatı 2,3625 TL (ton bedeli 2.3625 TL); 1 litre benzinin birim fiyatı 4,18 TL; 1 litre motorinin birim fiyatı 3,86 TL olarak öngörülmüş,

İhale üzerinde bırakılan istekli olan Öz Dilman İnş. Mak. İth. İhr. San. Tic. Ltd. Şti. tarafından 1 ton kalorifer yakıtının birim fiyatı 1.920 TL; 1 litre benzinin birim fiyatı 3,50 TL; 1 litre motorinin birim fiyatı 3,15 TL olarak öngörülmüş,

İdarece ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlenen Mehmet Ertekin/Fikret Petrol tarafındanise 1 ton kalorifer yakıtının birim fiyatı 2.290 TL; 1 litre benzinin birim fiyatı 4,13 TL; 1 litre motorinin birim fiyatı 3,87 TL olarak öngörülmüştür.

Bahsi geçen iki istekli dışında başka geçerli teklif bulunmayan ihalede, yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri uyarınca, idarece ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklifinin aşırı düşük teklif olarak değerlendirilmemesinde ve sorgulama yapılmamasında ihale komisyonunun takdir hakkını kullandığı anlaşılmış olup, idarenin aşırı düşük teklif sorgulaması yapmadan ihaleyi sonuçlandırmasında mevzuata aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

2 ) Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kanun’un 53 üncü maddesinin (b) bendinde “ Bu Kanuna göre yapılacak ihaleler ile ilgili olarak Kurumun görev ve yetkileri aşağıda sayılmıştır:

1) İhalenin başlangıcından sözleşmenin imzalanmasına kadar olan süre içerisinde idarece yapılan işlemlerde bu Kanun ve ilgili mevzuat hükümlerine uygun olmadığına ilişkin şikayetleri inceleyerek sonuçlandırmak.

… ” hükmü bulunmaktadır.

İdari şartnamenin ihaleye katılımda yeterlik kriterlerinin öngörüldüğü 7 nci maddesi ile teknik şartnamede, Siirt il sınırları içinde istasyonu bulunmak gibi bir şartın aranmadığı, idarece ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklifinin geçerli bir teklif olarak kabul edildiği anlaşılmıştır.

Sözleşme ve şartnamelerde öngörülen niteliklere uygun mal teslim edilmesi ihale üzerinde bırakılan isteklinin sorumluluğunda olup, idareye teslim edilen malın ihale dokümanında belirtilen şartlara uygun olup olmadığının incelenmesi ve ihale dokümanında belirlenen şekilde kabul işlemlerinde esas alınacak işlemlerin yürütülmesi görevi ise muayene ve kabul komisyonuna verilmiştir. Bu çerçevede sözleşmenin uygulanması aşamasına ilişkin iddianın incelenmesi Kurumun görev alanına girmediğinden, başvurunun reddedilmesi gerekmektedir.

3 ) Başvuru sahibinin 3’üncü iddiasına ilişkin olarak:

İdari şartnamenin 19.1 inci maddesinde, “ Bu ihalede işin tamamı için teklif verilecektir. ” düzenlemesi bulunmaktadır.

İdarece ihale üzerinde bırakılan isteklinin birim fiyat teklif cetveli incelendiğinde, isteklinin alım konusu olan kalorifer yakıtı, benzin ve motorin için teklif verdiği görülmüştür.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “İhalelere yönelik başvurular” başlıklı 54 üncü maddesinde; ihale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden aday veya istekli ile istekli olabileceklerin, bu Kanunda belirtilen şekil ve usul kurallarına uygun olmak şartıyla şikâyet ve itirazen şikâyet başvurusunda bulunabilecekleri, şikâyet ve itirazen şikâyet başvurularının, dava açılmadan önce tüketilmesi zorunlu idari başvuru yolları olduğu,

“Kuruma itirazen şikayet başvurusu” başlıklı 56 ncı maddesinde, Kurumun itirazen şikâyet başvurularını, başvuru sahibinin iddiaları ile idarenin şikayet üzerine aldığı kararda belirlenen hususlar ve itiraz edilen işlemler bakımından eşit muamele ilkesinin ihlal edilip edilmediği açılarından inceleyeceği, idare tarafından şikâyet veya itirazen şikâyet üzerine alınan ihalenin iptal edilmesi işlemine karşı yapılacak itirazen şikâyet başvurularının ise idarenin iptal gerekçeleriyle sınırlı inceleneceği hüküm altına alınmıştır.

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin başvuruların şekil unsurlarını düzenleyen 8 inci maddesinde; dilekçelerde “Başvurunun konusu, sebepleri ve dayandığı deliller” e yer verilmesi gerektiği düzenlenmiştir.

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Tebliğ’in “ İtirazen şikâyet başvurularında aranılacak şekil unsurları”başlıklı 11 inci maddesinin sekizinci fıkrasında da “Yönetmeliğin 8 inci maddesinin ikinci fıkrasının (ç) bendinde başvurunun konusu, sebepleri ve dayandığı delillerin başvuru dilekçelerinde belirtilmesi gerektiği düzenlendiğinden, başvuruda bulunulan hususların dilekçelerde somut bir biçimde, mevzuata aykırı bulunma sebepleri ile birlikte gösterilmesi gerekmektedir. İşlemin hangi unsurlarının hangi gerekçelerle hukuka aykırı olduğu belirtilmeksizin sadece mevzuata aykırı olduğu gibi soyut ve mesnetsiz iddialara yer verilmesi halinde, Yönetmeliğin 8 inci maddesine aykırı olduğu gerekçesiyle başvurunun reddine ilişkin sorumluluk başvurana ait olacağından bu hususa dikkat edilmesi gerekmektedir.” açıklamalarına yer verilmiştir.

Yukarıda aktarılan mevzuat düzenlemeleri uyarınca, itirazen şikâyet başvurusunun ve bu başvuru kapsamında ileri sürülen iddiaların, bir aykırılık savı taşıması gerekmektedir. Zira Kanun, ihale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia edenlere başvuru hakkı tanımaktadır. Dolayısıyla başvurularda, şikâyete konu işlemin taşıdığı iddia edilen hukuka aykırılığın gerekçesi veya gerekçelerine yer verilmelidir.

Başvuru sahibi, ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklifinin yok hükmünde olduğunu iddia etmekte ise de, teklifin hangi unsurları bakımından, mevzuatın hangi düzenlemelerine uygun olmadığı veyahut idarece yapılan işlemin hangi sebeplerle hukuka aykırı olduğu hususu somut ve hukuki bir biçimde belirtilmemiştir. Söz konusu iddianın, somut hukuki delillere dayanan bir iddia olmadığı anlaşıldığından, mevzuatın yukarıda aktarılan düzenlemeleri gereğince başvurunun reddine karar verilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Ahmet ÖZBAKIR

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi

Mehmet AKSOY

Kurul Üyesi