KİK Kararı: 2013/UM.II-3032 (24 Temmuz 2013)

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2013/049
Gündem No : 36
Karar Tarihi : 24.07.2013
Karar No : 2013/UM.II-3032
BAŞVURU SAHİBİ:
Besime Ertuş, GIDA TOPTANCILAR SİTESİ J BLOK NO:1 DİYARBAKIR

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Milli Savunma Bakanlığı Genel Kurmay Başkanlığı Bağlıları Ve Müsteşarlık Diyarbakır Ted.Blg.Bşk (Msb), Kooperatıfler Elazıg Caddesı 21100 DİYARBAKIR

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2013/46100 İhale Kayıt Numaralı "Hindi Parça Eti (Kuşbaşı Ve Kapama-Terbiye Edilmemiş)" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Diyarbakır Tedarik Bölge Başkanlığı tarafından 22.05.2013 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “Hindi Parça Eti (Kuşbaşı ve Kapama-Terbiye Edilmemiş)” ihalesine ilişkin olarak Besime Ertuş’un 18.06.2013 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 21.06.2013 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 04.07.2013 tarih ve 22339 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 04.07.2013 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2013/2459 sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

1. İdare tarafından, zeyilname öncesi verilen teklif mektubunun eki olan birim fiyat teklif cetvelini sundukları için değerlendirme dışı bırakıldıkları, ancak tekliflerinin ekinde sundukları birim fiyat teklif cetvelinde mal kaleminin adı, özellikleri, birimi ile miktarının zeyilnameyle değiştirilmediği, ayrıca sundukları teklifte bu özelliklerin doğru ve açık belirtildiği, teklif mektuplarında hangi ürüne hangi birlik için ve ürünün çeşidi için teklif sundukları ile karşılarında teklif fiyatlarının yer aldığı, tekliflerinde aritmetik hata olmadığı, bu itibarla teklif mektuplarının kabul edilmesi gerektiği,

2. Firmalarının 2012 yılında kurulduğu, tekliflerinin ekinde bilanço ve eş değer belge olarak 01.01.2012-31.12.2012 tarihli işletme hesap özeti, 2013 yılı için ise yılın ilk 4 ay ayına ait bilanço ve gelir tablosunu sundukları sözkonusu belgelerin kabul edilmesi gerektiği, iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

1. Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

Kısmi teklife açık olarak gerçekleştirilen “Hindi Parça Eti Alımı” ihalesinde, başvuru sahibi istekli tarafından ihale dokümanını idarece 26.04.2013 tarihinde yapılan zeyilnameden sonra 01.05.2013 tarihinde EKAP üzerinden indirildiği ve idarece zeyilname öncesi düzenlenen birim fiyat teklif mektubu eki cetveli kullanılarak teklif verildiği anlaşılmıştır.

İdari Şartname’nin “Kısmi teklif verilmesi” başlıklı 19’uncu maddesi “19.1. Bu ihalede kısmi teklif verilebilir.

19.2.1. Bu ihaledeki kısım sayısı 23 dir. İhale kısımlarına ilişkin koşullar altta düzenlenmiştir;

İhalenin tamamına teklif verilebileceği gibi bir veya birden fazla kısım için kısmi teklifte verilebilecektir. İşin tamamına ya da bir veya birden fazla kısma teklif verilmesi halinde teklif mektubu ve eki birim fiyat teklif cetveli, her bir grup için grup numaraları ve gruplara teklif edilen fiyatları da içerecek şekilde verilecektir. İstekliler, teklif ettiği kalemlerin/kısımların toplam bedeli üzerinden geçici teminat yatıracaklardır. İhale konusu işin tamamı veya birden fazla grup bir istekliye ihale edilse dahi her grup için ayrı ayrı kesin teminat yatırılıp ayrı ayrı teklif birim fiyat mal alımı sözleşmesi yapılacaktır.” şeklinde düzenlenmişken,

İdarece 26.04.2013 tarihinde yapılan zeyilnameyle yukarıda yer alan Şartname maddesinin “19.1. Bu ihalede kısmi teklif verilebilir.

19.2.1. Bu ihaledeki kısım sayısı 46 dir. İhale kısımlarına ilişkin koşullar altta düzenlenmiştir;

İhalenin tamamına teklif verilebileceği gibi bir veya birden fazla kısım için kısmi teklifte verilebilecektir. İşin tamamına ya da bir veya birden fazla kısma teklif verilmesi halinde teklif mektubu ve eki birim fiyat teklif cetveli, her bir grup için grup numaraları ve gruplara teklif edilen fiyatları da içerecek şekilde verilecektir. İstekliler, teklif ettiği kalemlerin/kısımların toplam bedeli üzerinden geçici teminat yatıracaklardır. İhale konusu işin tamamı veya birden fazla grup bir istekliye ihale edilse dahi her grup için ayrı ayrı kesin teminat yatırılıp ayrı ayrı teklif birim fiyat mal alımı sözleşmesi yapılacaktır.” şeklinde değiştirildiği görülmüştür.

Ayrıca, idare tarafından yukarıda yer alan değişiklikle uyumlu olarak birim fiyat teklif mektubunun eki cetvelindeki kısım sayısının 23’den 46’ya çıkarıldığı anlaşılmıştır.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Tekliflerin hazırlanması ve sunulması” başlıklı 30’uncu maddesinin ikinci fıkrasında “Teklif mektupları yazılı ve imzalı olarak sunulur. Teklif mektubunda ihale dokümanının tamamen okunup kabul edildiğinin belirtilmesi, teklif edilen bedelin rakam ve yazı ile birbirine uygun olarak açıkça yazılması, üzerinde kazıntı, silinti, düzeltme bulunmaması ve teklif mektubunun ad, soyad veya ticaret unvanı yazılmak suretiyle yetkili kişilerce imzalanmış olması zorunludur. Mal alımı ihalelerinde, ihale dokümanında alternatif teklif verilebileceğine dair hüküm bulunması halinde, alternatif tekliflerde aynı şekilde hazırlanarak sunulur.” hükmüne,

Anılan Kanun’un “Tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 37’nci maddesinin ikinci fıkrasında “Tekliflerin değerlendirilmesinde, öncelikle belgeleri eksik olduğu veya teklif mektubu ile geçici teminatı usulüne uygun olmadığı 36 ncı maddeye göre ilk oturumda tespit edilen isteklilerin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılmasına karar verilir. Ancak, teklifin esasını değiştirecek nitelikte olmaması kaydıyla, belgelerde bilgi eksikliği bulunması halinde idarece belirlenen sürede isteklilerden bu eksik bilgilerin tamamlanması yazılı olarak istenir. Belirlenen sürede bilgileri tamamlamayan istekliler değerlendirme dışı bırakılır ve geçici teminatları gelir kaydedilir. Bu ilk değerlendirme ve işlemler sonucunda belgeleri eksiksiz ve teklif mektubu ile geçici teminatı usulüne uygun olan isteklilerin tekliflerinin ayrıntılı değerlendirilmesine geçilir. Bu aşamada, isteklilerin ihale konusu işi yapabilme kapasitelerini belirleyen yeterlik kriterlerine ve tekliflerin ihale dokümanında belirtilen şartlara uygun olup olmadığı ile birim fiyat teklif cetvellerinde aritmetik hata bulunup bulunmadığı incelenir. Uygun olmadığı belirlenen isteklilerin teklifleri ile birim fiyat teklif cetvellerinde aritmetik hata bulunan teklifler değerlendirme dışı bırakılır.” hükmüne,

4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu’nun “Sözleşme türleri” başlıklı 6’ncı maddesinde “… Kamu İhale Kanununa göre yapılan ihaleler sonucunda; c) Yapım işlerinde; ön veya kesin projelere ve bunlara ilişkin mahal listeleri ile birim fiyat tariflerine, mal veya hizmet alımı işlerinde ise işin ayrıntılı özelliklerine dayalı olarak; idarece hazırlanmış kaleminin miktarı ile bu iş kalemleri için istekli tarafından teklif edilen birim fiyatların çarpımı sonucu bulunan toplam bedel üzerinden birim fiyat sözleşme, … …Düzenlenir.” hükmüne yer verilmiştir.

İdare tarafından şikâyete konu ihalede kuşbaşı ve kapama olmak üzere iki tip hindi parça eti alınacağı, zeyilname öncesi İdari Şartname’nin 19’uncu maddesinde ve birim fiyat teklif eki cetvelde yer alan düzenlemelere göre, Diyarbakır Tedarik Bölge Başkanlığına bağlı olan birliklerin bulundukları yerleşkelere göre ihalenin 23 kısma ayrıldığı, söz konusu kısımlarda kuşbaşı ve kapama olmak üzere iki adet mal kalemi yer aldığı ve isteklilerin her bir kısımda yer alan iki adet mal kalemi için teklif vermelerinin zorunlu olduğu ve sözkonusu mal kalemleri için teklif fiyatların toplam bedeline göre kısımların ayrı ayrı değerlendirilmesi suretiyle ihalenin sonuçlandırılacağı anlaşılmış olup,

İdarece 26.04.2013 tarihinde zeyilnameyle yapılan değişiklikle ihaleyi yapan idareye bağlı olan birliklerin bulundukları yerleşkelere göre belirlenen kısımlarda yer alan iki adet mal kalemine teklif verilmesi zorunluluğunun kaldırılarak, ihaleye yapan ve idareye bağlı 23 birlik ve 2 adet mal kalemi sayısı dikkate alınarak 46 kısma ayrıldığı, her bir kısmında sadece bir mal kaleminin oluştuğu, ayrıca 26.04.2013 tarihinde zeyilnameyle birim fiyat teklif cetvelinde yapılan değişiklikle mal kalemlerinin adının, özellikleri, birimi ile miktarının değiştirilmediği görülmüştür.

Başvuru sahibi istekli tarafından sunulan teklif mektubunun ve eki cetvelinin 4734 sayılı Kanun’un 30’uncu maddesinde yer alan şartları taşıdığı ve söz konusu teklif mektubunun eki cetvelde aritmetik hata olmadığı, bu itibarla anılan Kanun’un 37’nci maddesine uygun olduğu, ayrıca teklif mektubu eki cetvelde idarece istenilen her bir mal kaleminin adının, miktarının yer aldığı, bu mal kalemleri için istekli tarafından teklif edilen birim fiyatların ve söz konusu birim fiyatlarla mal kaleminin miktarlarının çarpımı sonucu bulunan toplam bedelinin bulunduğu ve hangi kısımlarına teklif verdiğinin tereddüde yer bırakmayacak şekilde belli olduğu, bu nedenle söz konusu cetvelin 4735 sayılı Kanun’un 6’ncı maddesinde istenilen şartları karşıladığı anlaşılmıştır.

Bu itibarla başvuru sahibinin teklifinin idarece teklif mektubu eki cetvelinin uygun olmadığı gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakılmasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

2. Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

İhaleye ait İdari Şartname’nin 7.4.2’nci maddesinde “İsteklinin ihalenin yapıldığı yıldan önceki yıla ait yıl sonu bilançosu veya eşdeğer belgeleri.

a) İlgili mevzuatı uyarınca bilançosunu yayımlatma zorunluluğu olan isteklilerin, yıl sonu bilançosunu veya bilançonun gerekli kriterlerin sağlandığını gösteren bölümlerini,

b) İlgili mevzuatı uyarınca bilançosunu yayımlatma zorunluluğu olmayan isteklilerin, yıl sonu bilançosunu veya bilançonun gerekli kriterlerin sağlandığını gösteren bölümlerini ya da bu kriterlerin sağlandığını göstermek üzere yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavir tarafından standart forma uygun olarak düzenlenen belgeyi (Standart Form-KİK026.1/M)

sunmaları gerekmektedir.

Sunulan bilanço veya eşdeğer belgelerde;

a) Belli sürelerde nakit akışını sağlayabilmesi için gerekli likiditeye ve kısa dönem (bir yıl) içinde borç ödeme gücüne sahip olup olmadığını gösteren cari oranın (dönen varlıklar/kısa vadeli borçlar) en az 0,75 olması, (hesaplama yapılırken; yıllara yaygın inşaat maliyetleri dönen varlıklardan, yıllara yaygın inşaat hakediş gelirleri ise kısa vadeli borçlardan düşülecektir),

b) Aktif varlıkların ne kadarının öz kaynaklardan oluştuğunu gösteren öz kaynak oranının (öz kaynaklar/toplam aktif) en az 0,15 olması, (hesaplama yapılırken, yıllara yaygın inşaat maliyetleri toplam aktiflerden düşülecektir),

c) Kısa vadeli banka borçlarının öz kaynaklara oranının 0,50'den küçük olması,

ve belirtilen üç kriterin birlikte sağlanması zorunludur. Sunulan bilançolarda varsa yıllara yaygın inşaat maliyetleri ile hakediş gelirleri gösterilmelidir.

Yukarıda belirtilen kriterleri bir önceki yılda sağlayamayanlar, son iki yıla ait belgelerini sunabilirler. Bu takdirde, son iki yılın parasal tutarlarının ortalaması üzerinden yeterlik kriterlerinin sağlanıp sağlanmadığına bakılır.

İhale veya son başvuru tarihi yılın ilk dört ayında olan ihalelerde, bir önceki yıla ait yıl sonu bilançosunu veya bilançonun gerekli görülen bölümlerini ya da bunlara eşdeğer belgelerini sunmayanlar, iki önceki yıla ait belgelerini sunabilirler. Bu belgelerde yeterlik kriterini sağlayamayanlar ise iki önceki yılın belgeleri ile üç önceki yılın belgelerini sunabilirler. Bu durumda, belgeleri sunulan yılların parasal tutarlarının ortalaması üzerinden yeterlik kriterlerinin sağlanıp sağlanmadığına bakılır.

Bilanço veya bilançonun yukarıda belirtilen kriterlerin sağlandığını gösteren bölümlerinin ilgili mevzuata göre düzenlenmiş ve yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavir ya da vergi dairesince onaylanmış olması zorunludur. Yabancı ülkede düzenlenen bilanço veya bilançonun yukarıda belirtilen kriterlerin sağlandığını gösteren bölümlerinin ise o ülke mevzuatına göre düzenlenmesi ve bu belgeleri düzenlemeye yetkili merci tarafından onaylanmış olması gereklidir.

Yabancı ülkede düzenlenen yayımlanması zorunlu olmayan bilançoların veya bunların bölümlerinin ibraz edilmemesi durumunda, yukarıda belirtilen kriterlerin sağlandığı o ülke mevzuatına göre bu belgeleri düzenlemeye yetkili merci tarafından onaylanmış belge ile tevsik edilebilir.

İsteklinin ortak girişim olması halinde, ortakların her birinin istenen belgeleri ayrı ayrı sunması ve yukarıda belirtilen kriterleri sağlaması zorunludur.” düzenlemesine yer verilmiştir.

Mal Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “İsteklinin bilançosu veya eşdeğer belgeleri” başlıklı 33’üncü maddesinde “ Yaklaşık maliyeti eşik değere eşit ve üzerindeki ihalelerde, isteklinin, ihalenin yapıldığı yıldan önceki yıla ait yıl sonu bilançosunun veya bilançonun gerekli görülen bölümlerinin, yoksa bunlara eşdeğer belgelerin istenilmesi zorunludur. Yaklaşık maliyeti eşik değerin altında kalan ihalelerde de, isteklinin, ihalenin yapıldığı yıldan önceki yıla ait yıl sonu bilançosu veya bilançonun gerekli görülen bölümleri, yoksa bunlara eşdeğer belgeler istenebilir.

Bu belgelerin istenildiği durumlarda;

a) Belli sürelerde nakit akışını sağlayabilmesi için gerekli likiditeye ve kısa dönem (bir yıl) içinde borç ödeme gücüne sahip olup olmadığını gösteren cari oranın (dönen varlıklar / kısa vadeli borçlar) en az 0,50 olması (hesaplama yapılırken, yıllara yaygın inşaat maliyetleri, dönen varlıklardan ve hakediş gelirleri kısa vadeli borçlardan düşülecektir),

b) Aktif varlıkların ne kadarının öz kaynaklardan oluştuğunu gösteren öz kaynak oranının (öz kaynaklar/toplam aktif) en az 0,10 olması (hesaplama yapılırken, yıllara yaygın inşaat maliyetleri toplam aktiflerden düşülecektir),

c) Kısa vadeli banka borçlarının öz kaynaklara oranının 0,75’ den küçük olması,

Yeterlik kriterleri olarak öngörülür ve sayılan üç kriter birlikte aranır. Sunulan bilançolarda yıllara yaygın inşaat maliyetleri ile hakediş gelirlerinin gösterilmesi zorunludur….

Bilançoların veya bilançoların gerekli görülen bölümlerinin ilgili mevzuatına göre düzenlenmiş ve yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavir ya da vergi dairesince onaylanmış olması gereklidir.

Yayınlanması zorunlu olmayan bilançolarını veya bunların bölümlerini ibraz etmeyen istekliler yukarıda belirtilen kriterleri sağladıklarını yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavirce onaylı belgelerle tevsik edebilirler… ” hükmüne yer verilmiştir.

İdari Şartname’nin 7.4.2’üncü maddesinde isteklinin bilançosu veya eşdeğer belgeler ihaleye katılabilmek için sunulması gereken belgeler ve yeterlik kriterleri arasında sayılmıştır.

Başvuru sahibi istekli tarafından İdari Şartname’nin 7.4.2’üncü maddesinde istenilen belgelere ilişkin olarak anılan istekli adına düzenlenmiş işletme hesap özetinin sunulduğu, söz konusu işletme hesap özeti ve ekinde yer alan belgelerde yer alan bilgilerden Mal Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 33’üncü maddesinde sağlanması istenilen oranlara ilişkin bir hesaplama yapılabilmesinin mümkün bulunmadığı, dolayısıyla söz konusu isteklinin anılan Yönetmelik maddesinde ve ihaleye ait İdari Şartname’nin 7.4.2’nci maddesinde isteklinin bilançosu veya eş değer belgelerine ilişkin olarak öngörülen yeterlik kriterlerini sağlayıp sağlamadığına ilişkin belirlemenin yapılamayacağı anlaşılmıştır.

Ayrıca, başvuru sahibi isteklinin 2013 yılı için ise yılın ilk 4 ay ayına ait bilanço ve gelir tablosunu sunduğu, ancak söz konusu bilançonun ihalenin yapıldığı yıldan önceki yıla ait yılsonu bilançosu olmadığı anlaşılmıştır.

Sonuç olarak, başvuru sahibi isteklinin Mal Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 33’üncü maddesine ve İdari Şartname’nin 7.4.2’nci maddesinde istenilen bilanço veya eşdeğer belgeleri sunmadığı, anılan isteklinin teklifinin idarece değerlendirme dışı bırakılmasının yerinde olduğu anlaşılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun’un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Başkan

Kazım ÖZKAN

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi

Ahmet ÖZBAKIR

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi

Mehmet AKSOY

Kurul Üyesi