KİK Kararı: 2013/UM.II-2828 (10 Temmuz 2013)

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2013/047
Gündem No : 12
Karar Tarihi : 10.07.2013
Karar No : 2013/UM.II-2828
BAŞVURU SAHİBİ:
Manas Enerji Yönetimi Sanayi Ve Ticaret A.Ş., MEŞRUTİYET CAD. NO:14/21 KIZILAY/ ANKARA

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Tokat Belediye Başkanlığı, Yeni Mahalle Gültekin Topçam Caddesi Otogar Karşısı No:7 60100 TOKAT

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2013/41869 İhale Kayıt Numaralı "Elektronik Soğuk Su Sayacı Ve Ekipmanları Mal Alım İşi" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Tokat Belediye Başkanlığıtarafından 03.05.2013 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “Elektronik Soğuk Su Sayacı ve Ekipmanları Mal Alım İşi” ihalesine ilişkin olarak Manas Enerji Yönetimi Sanayi ve Ticaret A.Ş.nin 11.06.2013 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 17.06.2013 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 27.06.2013 tarih ve 21611 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 27.06.2013 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2013/2385 sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

1. Başvuru konusu ihaleye ilişkin Teknik Şartname'nin ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklif etmiş olduğu Baylan marka ürünü işaret ettiği,

2. 24.05.2013 tarihli ihale komisyonu kararında, isteklilerin sunduğu numunelerin Teknik Şartname'ye uygunluğunu saptayacak bağımsız bir bilim kuruluşu ve laboratuvarın bulunmadığı değerlendirmesinde bulunularak, Teknik Şartname'ye uygunluk tespitinin Su İşleri Müdürlüğü görevlilerinden oluşan bir komisyon tarafından yapıldığının belirtildiği, ancak Türkiye genelinde numunelerin Teknik Şartname'ye uygunluğuna yönelik incelemeyi yapabilecek pek çok bağımsız kuruluşun bulunduğu, örneğin üniversiteler, sanayi odaları, TÜBİTAK bünyesinde faaliyet gösteren Uluslararası Metroloji Enstitüsü gibi kuruluşların söz konusu incelemeyi yapabileceği, incelemenin idarenin bünyesinde bulunan ve ihale konusu malın teknik özellikleri konusunda yetkin olup olmadığı bilinmeyen kişilere yaptırılmasının uygun olmadığı, teklif ettikleri ürünün Teknik Şartname'de istenilen özellikleri karşıladığıiddia edilmektedir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

1. Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kanun’un “İdareye şikayet başvurusu” başlıklı 55’inci maddesinde “İlan, ön yeterlik veya ihale dokümanına ilişkin şikayetler birinci fıkradaki süreleri aşmamak üzere en geç ihale veya son başvuru tarihinden üç iş günü öncesine kadar yapılabilir. Bu yöndeki başvuruların idarelerce ihale veya son başvuru tarihinden önce sonuçlandırılması esastır.

… Belirtilen süre içinde bir karar alınmaması durumunda başvuru sahibi tarafından karar verme süresinin bitimini, süresinde alınan kararın uygun bulunmaması durumunda ise başvuru sahibi dahil aday, istekli veya istekli olabilecekler tarafından idarece alınan kararın bildirimini izleyen on gün içinde Kuruma itirazen şikayet başvurusunda bulunulabilir.” hükmü,

Anılan Kanun’un “Kuruma itirazen şikayet başvurusu” başlıklı 56’ncı maddesinde “ İdareye şikayet başvurusunda bulunan veya idarece alınan kararı uygun bulmayan aday, istekli veya istekli olabilecekler tarafından 55 inci maddenin dördüncü fıkrasında belirtilen hallerde ve sürede, sözleşme imzalanmadan önce itirazen şikayet başvurusunda bulunulabilir. İhalenin iptaline ilişkin işlem ve kararlardan, sadece şikayet ve itirazen şikayet üzerine alınanlar itirazen şikayete konu edilebilir ve bu kararlara karşı beş gün içinde doğrudan Kuruma başvuruda bulunulabilir.” hükmü,

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in “Başvuru süreleri” başlıklı 6’ncı maddesinin ikinci fıkrasında “Ancak, ilan ile ön yeterlik veya ihale dokümanına yönelik şikayetler, birinci fıkradaki süreleri aşmamak kaydıyla başvuru veya teklif sunulmadan önce en geç ihale veya son başvuru tarihinden üç iş günü öncesine kadar yapılabilir.” hükmü bulunmaktadır.

Başvuru sahibinin “Teknik Şartname’de yer alan düzenlemelerin ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklif ettiği Baylan marka ürünü tarif ettiği” yönündeki iddiası ihale dokümanına yönelik olup, ihale dokümanına karşı 25.04.2013 tarihinde idareye şikâyet başvurusunda bulunulduğu, söz konusu başvurunun idarenin 02.05.2013 tarihli ve 513 sayılı yazısı ile reddedildiği, ancak idarece alınan kararın bildirimini izleyen on gün içinde Kuruma itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmadığı anlaşılmıştır. Dolayısıyla söz konusu iddiaya yönelik olarak 4734 sayılı Kanun’un 54’üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince başvurunun süre yönünden reddinin gerektiği sonucuna varılmıştır.

2 ) Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

Başvuruya konu ihaleye ait İdari Şartname’nin 2.1.(a) maddesinde ihale konusu malın adının “Elektronik Soğuk Su Sayacı ve Ekipmanları” şeklinde belirtildiği,

Anılan Şartname’nin 18’inci maddesinde isteklilerin tekliflerini her bir iş kaleminin miktarı ile bu iş kalemleri için teklif edilen birim fiyatların çarpımı sonucu bulunan toplam bedel üzerinden vereceğinin, 19’uncu maddesinde ise ihalede işin tamamı için teklif verileceğinin ifade edildiği,

Aynı Şartname’nin “İhaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinde “7.5.6. İstekliler teklifleri ile birlikte teknik şartnameye uygun DN20 iki adet, diğerlerinden birer adet elektronik soğuk su sayacı ve bir adet el terminalini idareye ibraz edeceklerdir.” düzenlemesinin yer aldığı,

Teknik Şartname’nin 7.4’üncü maddesinde “Şartnamenin, Elektronik Soğuk Su Sayacı Başlıklı 1. Maddesi, Fiziksel Metrolojik Şartlar Başlıklı 1.1. maddesi, Gösterge Ünitesi Başlıklı 1.2.2. maddesi, ihale aşamasında ihale komisyonuna sunulan numuneler üzerinde değerlendirmeye esas teşkil edecektir. Diğer tüm maddeler ( idari şartnameye ve ihale ilanına yansıyanlar hariç) sözleşme imzalanıp yürürlüğe girdikten sonra idare tarafından denetlenip, takibi yapılacaktır.” düzenlemesine,

7.6’ncı maddesinde “İhale Komisyonu, İhale süreci içerisinde Numuneler üzerinde Ölçü ve Ölçü Aletleri Muayene Yönetmeliğine göre şu değerlendirmeleri yapacak veya yaptıracaktır;__(Komisyon gerek görmesi durumunda teknik şartname uygunluğu noktasında bağımsız bir bilim kuruluş yada laboratuardan gerekli testleri yaptıracaktır.)

- Fiziki ve Görsel Muayene

- Tertibat Muayenesi

- İmalat Muayenesi

- Dayanıklılık Muayenesi

- Doğruluk Muayenesi

- Harekete Geçme Muayenesi

- Hata Payları

Bu madde veya genel olarak şartname kapsamında yapılan değerlendirmeler sonucunda uygun bulunmayan sayaçlara ait teklifler değerlendirme dışı bırakılacaktır.” düzenlemesine yer verildiği görülmüştür.

İdarece gönderilen ihale işlem dosyasının incelenmesi sonucunda, söz konusu ihaleye 2 teklif verildiği, 03.05.2013 tarihli ihale komisyonu kararında Teknik Şartname’nin 7.6’ncı maddesine istinaden isteklilerin numunelerinin Teknik Şartname’deki niteliklere uygunluğunun tespiti için bağımsız bir bilim kuruluşu veya laboratuvardan gerekli testlerin yaptırılmasına, eğer böyle bir imkan yok ise Su İşleri Müdürlüğü’nde bulunan işin uzmanı kişiler tarafından kurulacak bir komisyon tarafından incelenerek şartnameye uygunluğu ile ilgili bir raporun komisyon başkanlığının onayına sunulmasına karar verildiği,

Tokat Belediye Başkanlığı Su İşleri Müdürlüğüne yazılan 14.05.2013 tarihli ve 382 sayılı yazıda, 03.05.2012 tarihli ihale komisyonu kararına istinaden yapılan araştırmalar neticesinde komisyona sunulan su sayaç numunelerinin muayenesini yapacak olan herhangi bir kuruluş veya laboratuvar bulunamadığından Müdürlük nezdinde oluşturulacak bir komisyon tarafından numunelerin incelenmesinin ve rapor halinde ihale komisyonuna sunulmasının talep edildiği,

Tokat Belediye Başkanlığı Su İşleri Müdürlüğünün 21.05.2013 tarihli ve 582 sayılı cevap yazısında, “isteklilerin teslim ettikleri sayaç numunelerinin Destek Hizmetleri Müdürlüğü odasında Teknik Şartname’ye uygunluğu incelenmek üzere fiziksel ve görsel muayenesinin yapıldığı, üzerinde “Manas” yazan elektronik su sayacının Teknik Şartname’deki görsel ve fiziksel özelliklere uymadığı, üzerinde “Baylan” yazan elektronik su sayacının Teknik Şartname’deki görsel ve fiziksel özelliklere uyduğu” tespitinin yapıldığı,

Bahse konu yazı ekindeki fiziksel ve görsel muayene raporu incelendiğinde, başvuru sahibi Manas Enerji Yönetimi Sanayi ve Ticaret A.Ş.nin teklif ettiği DN20 sayacına ilişkin olarak “Teknik Şartname’nin 1,3,1.1.2, 1.1.3, 1.1.4, 1.1.8, 1.1.9, 1.1.10, 1.1.18, 1.2.2.6, 3.7, 6.3.3’üncü maddelerini karşılamadığı” , DN25 sayacına ilişkin olarak “Teknik Şartname’nin 1, 3, 1.1.2, 1.1.8, 1.1.9, 1.1.10, 1.1.18, 1.2.2.6, 3.7, 6.3.3’üncü maddelerini karşılamadığı”, DN40 sayacına ilişkin olarak “ Teknik Şartname’nin 1, 3, 1.1.2, 1.1.8, 1.1.9, 1.1.10, 1.1.18, 1.2.2.6, 3.7, 6.3.3’üncü maddelerini karşılamadığı”, DN50 sayacına ilişkin olarak “Teknik Şartname’nin 1, 3, 1.1.2, 1.1.8, 1.1.9, 1.1.10, 1.1.18, 1.2.26, 3.7, 6.3.3’üncü maddelerini karşılamadığı” değerlendirmesinde bulunulduğu anlaşılmıştır.

4734 sayılı Kanun’un “İhale ve ön yeterlik dokümanının içeriği ve idari şartnamede yer alması zorunlu hususlar” başlıklı 27’nci maddesinde “isteklilerde aranılan şartlar, belgeler ve yeterlik kriterleri” nin İdari Şartname’de belirtilmesinin zorunlu olduğu hüküm altına alınmıştır.

Mal Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Yeterliğin belirlenmesinde uyulacak ilkeler” başlıklı 26’ncı maddesinin ikinci fıkrasında “Yeterlik değerlendirmesi için istenecek belgelerin ve yeterlik değerlendirmesinde aranılacak kriterlerin, ihale veya ön yeterlik ilanı ile idari şartnamede veya ön yeterlik şartnamesinde ya da davet yazısında belirtilmesi zorunludur.” hükmüne yer verilmek suretiyle, ihalelerde tekliflerle birlikte sunulması istenilen yeterlik belgelerinin idari şartnamenin “ihaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri” bölümünde belirtilmesi gerektiği ifade edilmiştir.

Mal Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Tedarik edilecek malların numuneleri, katalogları, fotoğrafları ile teknik şartnameye cevapları ve açıklamaları içeren doküman”başlıklı43’üncü maddesinde ise “(1) Teklif edilen malın teknik şartnamede yer alan teknik kriterlere uygunluğunu belirlemek amacıyla numune, teknik bilgilerin yer aldığı katalog, teknik şartnameye cevapları ve açıklamaları içeren doküman ile fotoğraf ayrı ayrı veya birlikte istenebilir.

(2) Numunenin sunulma yöntemi ile ihale komisyonunca numunenin değerlendirilmesine yönelik düzenleme, ayrıntılı bir şekilde ön yeterlik şartnamesinde veya idari şartnamede yapılır. İdare tarafından numune bir tutanak ile teslim alınır. Bu tutanağın bir sureti de aday veya istekliye verilir.” hükmüne yer verilmiştir.

Mal Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 43’üncü maddesi gereğince teklif edilen malın Teknik Şartname’ye uygunluğunu belirlemek amacıyla idarelerce numune istenilmesi mümkün olup, numunelerin sunulma yöntemi ile değerlendirilmesine ilişkin düzenlemelere İdari Şartname’de yer verilmesi gerekmektedir.

İncelemeye konu ihale dokümanı düzenlemeleri bir arada değerlendirildiğinde, İdari Şartname’nin “İhaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinde isteklilerin teklifleri ekinde sunması gereken belgeler arasında “ DN20 iki adet, diğerlerinden birer adet elektronik soğuk su sayacı ve bir adet el terminali numunesi” nin sayıldığı, Teknik Şartname’de ise numunelerin nasıl değerlendirileceğine yönelik ayrıntılı düzenlemelere yer verildiği görülmüştür.

Bu itibarla isteklilerce sunulan tekliflere ilişkin değerlendirmenin ihale dokümanında yer alan düzenlemeler çerçevesinde yapılması gerektiğinden, başvuruya konu ihalede isteklilerin tekliflerinin Teknik Şartname’yi karşılayıp karşılamadığına yönelik değerlendirmenin de sunulan numuneler üzerinden yapılması gerektiği tespit edilmiştir.

Teknik Şartname’nin 7.6’ncı maddesindeki düzenleme incelendiğinde, ihale komisyonunun ihale süreci içerisinde “gerek görmesi durumunda” Teknik Şartname’ye uygunluk değerlendirmesini bağımsız bir bilim kuruluşuna ya da laboratuvara yaptıracağının belirtildiği, ancak söz konusu maddede yer verilen “gerek görmesi durumunda” ifadesi nedeniyle bağımsız kuruluş tarafından yapılacak muayenenin zorunlu tutulmadığı anlaşılmıştır.

Diğer yandan ihale komisyonun talebi üzerine Tokat Belediye Başkanlığı Su İşleri Müdürlüğünce hazırlanan raporun incelenmesi sonucunda, isteklilerin Teknik Şartname’ye uygunluk değerlendirmesinin su sayaçları şefi, su sayaçları personeli ve su sayaçları ustası tarafından gerçekleştirildiği, söz konusu komisyonun ihale komisyonu üyesi olan 2 kişi ve ihale komisyonu üyesi olmayan 1 kişinin katılımı ile oluşturulduğu görülmüştür.

Mal Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “İhale komisyonunun kurulması ve çalışma esasları” başlıklı 17’nci maddesinin ikinci fıkrasında yer alan “İhale komisyonu, tek sayıda olmak üzere başkan dahil en az beş kişiden oluşur. Üyelerden en az ikisinin ihale konusu işin uzmanı ve diğer bir üyenin muhasebe veya mali işlerden sorumlu personel olması zorunludur. İhale komisyonunun görevlendirilmesi sırasında komisyonun eksiksiz toplanacağı dikkate alınarak, asıl üyeler ile bu üyelerin yerine geçecek aynı niteliklere sahip yeterli sayıda yedek üyenin isimleri ve bu üyelerin komisyonda hangi sıfatla yer alacakları belirtilir.” hükmü ve dördüncü fıkrasında yer alan “İhale sürecindeki değerlendirmeleri yapmak üzere oluşturulan ihale komisyonu dışında başka adlar altında komisyonlar kurulamaz.” hükmü uyarınca ihale komisyonu üyelerinden en az ikisinin ihale konusu işin uzmanı olması gerektiği ve ihale sürecindeki tüm değerlendirmelerin ihale komisyonu tarafından yapılacağı anlaşılmaktadır.

Diğer yandan İdari Şartname’nin “İhaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinde numune sunulması yeterlik kriteri olarak düzenlenmesine karşın, anılan maddede numune değerlendirmesinin bağımsız bir kuruluş tarafından yapılacağına yönelik zorunluluk getirilmediği ve ihale dokümanına ilişkin olarak süresinde itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmaması nedeniyle dokümanın kesinleştiği görülmektedir.

Bu itibarla incelemeye konu ihalede Teknik Şartname’ye uygunluk değerlendirmesinin ihale komisyonu üyeleri tarafından yapılması gerektiği göz önüne alındığında, ihale komisyonu üyesi olmayan bir kişinin de bulunduğu komisyon tarafından yapılan değerlendirmenin Mal Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 17’nci maddesinin dördüncü fıkrasına uygun olmadığı anlaşılmıştır.

Sonuç olarak yukarıda mevzuata aykırılığı belirlenen ihale işlemlerinin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, ihale komisyonu üyeleri tarafından numune değerlendirmesi yapılarak Teknik Şartname’ye uygunluğun belirlenmesi ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oybirliği ile karar verildi.

Kazım ÖZKAN

Başkan V.

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Ahmet ÖZBAKIR

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi

Mehmet AKSOY

Kurul Üyesi