KİK Kararı: 2013/UM.II-2682

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2013/044
Gündem No : 87
Karar Tarihi : 26.06.2013
Karar No : 2013/UM.II-2682
BAŞVURU SAHİBİ:
İndeks Makina Enerji Elektirik Elektronik Turizm Otomotiv İnşaat Ve Malzemeleri Deniz Araçları San. Ve Tic. Ltd. Şti., ATATÜRK BULVARI NO:169/68 KAVAKLIDERE/ ANKARA

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü (Makina İmalat Ve Donatım Dairesi Başkanlığı), Varlık Mahallesi Etlik Caddesi No:47 06170 ANKARA

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2013/23594 İhale Kayıt Numaralı "Müteharrik Karoserli Kamyon (Kaya Tipi Damperli Kamyon, 6X4)" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü (Makina İmalat ve Donatım Dairesi Başkanlığı)tarafından 19.04.2013tarihinde açık ihale usulüile yapılan “Müteharrik Karoserli Kamyon

(Kaya Tipi Damperli Kamyon, 6X4)” ihalesine ilişkin olarak İndeks Makina Enerji Elektirik Elektronik Turizm Otomotiv İnşaat ve Malzemeleri Deniz Araçları San. ve Tic. Ltd. Şti. nin 31.05.2013 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 06.06.2013 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 12.06.2013 tarih ve 19980 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 12.06.2013 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2013/2173sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

1)İhalede fiyat dışı unsurlara ilişkin olarak yapılan düzenlemenin olduğu, ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesinde saydamlığı bozan, ölçülebilir bir ekonomik değeri bulunmayan unsurların fiyat dışı unsur olarak kabul edilmesinin doğru olmayacağı,

2)Yaklaşık maliyetin üzerinde teklif veren istekli üzerine ihalenin bırakılamayacağı,

3)İhaleye verilen üç teklifin yaklaşık maliyete göre yüksek olduğu dolayısıyla yaklaşık maliyetin yanlış hesaplandığı,

iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

1 ) Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

İhaleye ilişkin İdari Şartname’ nin “İhale konusu alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2 nci maddesinde,

“İhale konusu malın;

a) Adı: MÜTEHARRİK KAROSERLİ KAMYON (KAYA TİPİ DAMPERLİ KAMYON,

b) Varsa kodu: 13-74D-012

c) Miktarı ve türü: Malın miktarı ve türü ekte yer almaktadır.

ç) Teslim edileceği yer: DSİ Ankara İkmal ve Merkez Ambarları Mühendisliği (ETLİK/ANKARA)” düzenlemesi,

Aynı Şartname’ nin “Ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi” başlıklı 35 nci maddesinde,

“35.1. Bu ihalede ekonomik açıdan en avantajlı teklif, fiyatla birlikte fiyat dışı unsurlar da dikkate alınarak belirlenecektir. Fiyat dışı unsurlar ve bu unsurlara ilişkin düzenlemeler ile hesaplama yöntemi 35.2. maddesinde yer almaktadır.

35.2. Fiyat dışı unsurlar:

35.2.1.

a-)İstekli yerli istekli ise kendisinin, istekli yabancı istekli ise kendisinin, mümessilinin veya temsilcisinin Türkiye genelinde yerleşik, ihale tarihinden en az 2 (iki) yıl öncesinden itibaren yurt içinde (Türkiye’de) faaliyette olan, bünyesinde bakım, onarım, yedek parça temin gibi faaliyetleri olan Bölge Müdürlüğü sayısı (Bu belge, İstekli yetkili kişisi veya kişileri tarafından kaşelenip imzalanmış olmalıdır). Ayrıca bu maddede belirtilen faaliyetleri içeren hususların her biri Ticaret Sicil Gazetesi, vb. belgelerle tevsik edilecektir. ( Toplam ağırlık içindeki dağılımı : %
5 ),

b-)İsteklinin kendisinin, imalatçısının, yetki verdiği mümessilinin veya temsilcisinin Türkiye genelinde satış sonrası hizmet vereceğini gösteren Sanayi Mallarının Satış Sonrası Hizmetleri Hakkında Yönetmelik hükümlerine göre alınmış Satış Sonrası Hizmet Yeterlilik Belgesi kapsamında olması gereken servis istasyonu sayısı (yukarıdaki şartlara haiz Bölge Müdürlüğü hariç) (Bu hususları tevsik eden belgelerin, ilgili kamu kurumundan alınmış olmaları ve ihale tarihinde geçerli olmaları gerekmektedir.) (Toplam ağırlık içindeki dağılımı : % 15)

c-)Garanti süresinin teknik şartnamede belirtilen süreden fazla süre teklif edilmesi (Bu belge, İstekli yetkili kişisi veya kişileri tarafından kaşelenip imzalanmış olmalıdır) (Toplam ağırlık içindeki dağılımı : % 30),

d-)Teklif edilen kamyonların imalatçısı olunması (İhaleye teklif veren istekli imalatçı ise bu husus, istekli adına düzenlenmiş Sanayi Sicil Belgesi, İmalat Yeterlik Belgesi, Kapasite Raporu, Yerli Malı Belgesi gibi belgelerden birisi sunularak tevsik edilecektir. İhaleye teklif veren istekli yetkili satıcı ise, yetkili satıcı konumunda olan bu istekli tarafından teklif edilmiş olan kamyonun imalatçısının aynı ana şirket bünyesinde yer alması koşuluyla, ana şirket tarafından yetkili satıcı adına düzenlenmiş Yetkili Satıcı Olduğunu Tevsik Eden Belge ile birlikte imalatçı adına düzenlenmiş Sanayi Sicil Belgesi, İmalat Yeterlik Belgesi, Kapasite Raporu, Yerli Malı Belgesi gibi belgelerden birisi sunularak tevsik edilecektir.) (Toplam ağırlık içindeki dağılımı : % 15)

e-)İsteklinin teklif ettiği kamyonlarda kullanacağı aynı seride motorun en yüksek momentte (torkta) birim güç (kW) başına saatlik yakıt sarfiyatı (gr cinsinden) miktarının düşük olması. İstekliler, teklif ettikleri kamyonların kullanacağı aynı seride motorun ISO 15550 standardı prensiplerine göre ISO 9249 no.lu standartta belirtilen net güç (soğutma fansız) şartlarında “motor devrine göre anma gücündeki tork ve yakıt tüketimi değerleri ile motor devrine göre maksimum torktaki güç ve yakıt tüketimi değerlerini” bir grafik üzerinde belirtmiş olacaktır. (Bu değerleri gösteren belge, uluslararası akredite edilmiş bir labaratuvar tarafından düzenlenmiş olmalıdır) (Toplam ağırlık içindeki dağılımı : % 35)

ÖRNEK:

İhaleye Teklif Veren İstekli Sayısı=i, (i=1,2,3,…..n)

Fiyat Dışı Unsurların Sayısı = t, (toplam 5 adet)

Her Bir Fiyat Dışı Unsurun Birimi aşağıda verilmiştir:

(a)’daki fiyat dışı unsur: Bölge Müdürlüğü sayısı (Adet),

(b)’deki fiyat dışı unsur: Servis İstasyonu sayısı (Adet),

(c)’deki fiyat dışı unsur: Garanti Süresi (saat),

(d)’deki fiyat dışı unsur: İmalatçı ise 1, imalatçı değilse 0,

(e)’deki fiyat dışı unsur: Yakıt Sarfiyatı Değeri (gr/kWh),

İhaleye 3 adet İstekli teklif vermiş ve ihaleye teklif veren isteklilerden;

1 no.lu isteklinin Bölge Müdürlüğü sayısı = 11 adet

2 no.lu isteklinin Bölge Müdürlüğü sayısı = 5 adet

3 no.lu isteklinin Bölge Müdürlüğü sayısı = 9 adet

ise, her bir isteklinin (a)’da yer alan fiyat dışı unsur için öncelikle Nispi Katsayısı (k) hesaplanır:

1 no.lu isteklinin Nispi Katsayısı (k) = 1 no.lu isteklinin Bölge Müdürlüğü Sayısı/En yüksek Bölge Müdürlüğü Sayısı = 11/11 = 1

2 no.lu isteklinin Nispi Katsayısı (k) = 2 no.lu isteklinin Bölge Müdürlüğü Sayısı/En yüksek Bölge Müdürlüğü Sayısı = 5/11 = 0,455

3 no.lu isteklinin Nispi Katsayısı (k) = 3 no.lu isteklinin Bölge Müdürlüğü Sayısı/En yüksek Bölge Müdürlüğü Sayısı = 9/11 = 0,818

(a)’da yer alan fiyat dışı unsurun Toplam Ağırlık İçindeki Dağılımı = %5

Bu aşamadan sonra (a)’da yer alan fiyat dışı unsur için her bir isteklinin Ağırlık Puanı hesaplanır.

1 no.lu isteklinin (a)’da yer alan fiyat dışı unsur için Ağırlık Puanı = 5/100 x 1 = 0,050

2 no.lu isteklinin (a)’da yer alan fiyat dışı unsur için Ağırlık Puanı = 5/100 x 0,455 = 0,023

3 no.lu isteklinin (a)’da yer alan fiyat dışı unsur için Ağırlık Puanı = 5/100 x 0,818 = 0,041

Yukarıdaki hesaplamalara benzer yöntem, diğer fiyat dışı unsurlar için uygulanır ve böylelikle her bir isteklinin her bir fiyat dışı unsur için alacakları Ağırlık Puanları ayrı ayrı hesaplanır.

Müteakiben, her bir isteklinin her bir fiyat dışı unsur başına aldığı Ağırlık Puanları toplanarak, her bir isteklinin alacağı Toplam Fiyat Dışı Unsur Puanı hesaplanır.

Bu hesaplamalar sonucunda örneğin;

1 no.lu isteklinin Toplam Fiyat Dışı Unsur Puanı = 0,803

2 no.lu isteklinin Toplam Fiyat Dışı Unsur Puanı = 0,710

3 no.lu isteklinin Toplam Fiyat Dışı Unsur Puanı = 0,550

olarak hesaplanmış ise, her bir isteklinin Teklif Bedeli kendisinin Toplam Fiyat Dışı Unsur Puanına bölünmek suretiyle her bir İsteklinin Değerlendirilmiş Teklif Bedeli hesaplanır.

35.3. Yerli malı teklif eden istekliler lehine fiyat avantajı uygulanması:

35.3.1.Yerli malı teklif edenler lehine fiyat avantajı, Mal Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 61 inci maddesi esas alınarak hesaplanacaktır.

35.4.1. Fiyat dışı unsurlar dikkate alınarak değerlendirilmiş tekliflerin birbirine eşit olması durumunda, fiyat teklifi düşük olan istekli ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi olarak belirlenir. Fiyat tekliflerinin de eşit olması durumunda 35.2. maddesindeki fiyat dışı unsurların sıralaması esas alınarak ekonomik açıdan en avantajlı teklif belirlenir. Bu unsurların da eşit olması halinde, teklif ettiği mal yerli malı olan isteklinin teklifi ekonomik açıdan en avantajlı teklif olarak belirlenir. Bu değerlendirme sonucunda da ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi yine belirlenmez ise iş deneyimini gösteren belgedeki belge tutarı esas alınarak ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi belirlenir.” düzenlemesi,

Yer almaktadır.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “İhalelere yönelik başvurular” başlıklı 54’üncü maddesinin onuncu fıkrasında “Başvurular üzerine ihaleyi yapan idare veya Kurum tarafından gerekçeli olarak;

...

c) Başvurunun süre, usul ve şekil kurallarına uygun olmaması, usulüne uygun olarak sözleşme imzalanmış olması veya şikâyete konu işlemlerde hukuka aykırılığın tespit edilememesi veya itirazen şikâyet başvurusuna konu hususun Kurumun görev alanında bulunmaması hallerinde başvurunun reddine,

karar verilir...” hükmü yer almaktadır.

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in “Başvuru süreleri” başlıklı 6’ncı maddesinde;

“(1) İdareye şikâyet süresi; ihale sürecindeki şikâyete konu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gerektiği tarihi izleyen günden itibaren Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrasının (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelere yönelik başvurularda beş gün, diğer hallerde on gündür.

(2) Ancak, ilan ile ön yeterlik veya ihale dokümanına yönelik şikâyetler, birinci fıkradaki süreleri aşmamak kaydıyla başvuru veya teklif sunulmadan önce en geç ihale veya son başvuru tarihinden üç iş günü öncesine kadar yapılabilir…” hükmü,

Aynı Yönetmeliğin “Sürelerle ilgili genel esaslar” başlıklı 7’nci maddesinde;

“(1) Süreler;

a) İlana yönelik başvurularda ilk ilan tarihini,

b) Ön yeterlik veya ihale dokümanının ilana yansımayan hükümleri için dokümanın satın alındığı tarihi, belli istekliler arasında ihale usulü ile yapılan danışmanlık hizmet alımı ihalelerinde ihale dokümanının teslim alındığı tarihi, zeyilnameye yönelik başvurularda ise zeyilnamenin bildirildiği tarihi,

…

izleyen günden itibaren başlar.” hükmü yer almaktadır.

Başvuru sahibi tarafından fiyat dışı unsurların belirlenmesi ve bu doğrultuda yapılan değerlendirmenin mevzuata aykırılığı iddiası ile ilgili yapılan inceleme neticesinde; iddia konusu edilen hususların 28.02.2013 tarihinde yayımlanan ihale ilanının 5 inci maddesinde yer aldığı, yukarıda yer verilen Yönetmelik hükmü gereğince, ilana yansıyan hususlarla ilgili olarak başvuru süresinin ilk ilan tarihinden itibaren başladığı, başvuru sahibi tarafından ilk ilan tarihi olan 28.02.2013 tarihinden başlamak üzere on gün içinde şikâyet hakkının kullanılması gerekir iken bu sürenin aşılarak 31.05.2013 tarihinde İdareye şikâyet başvurusunda bulunulduğu anlaşıldığından itirazen şikâyetin süre yönünden reddi gerekmektedir.

2 ) Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Yaklaşık maliyetin üzerindeki teklifler” başlıklı 16.3 üncü maddesinde;

“1. Yaklaşık maliyetin üzerindeki tekliflerin kabul edilip edilemeyeceği hususunda tereddütler olduğu anlaşılmaktadır. İhale komisyonu;

a) Yaklaşık maliyet hesaplanırken değerlendirilmeyen her hangi bir husus olup olmadığını,

b) Yaklaşık maliyet güncellenerek tespit edilmişse, güncellemenin doğru yapılıp yapılmadığını,

c) Verilen teklif fiyatlarının piyasa rayiç fiyatlarını yansıtıp yansıtmadığını,

Sorgulayarak verilen teklifleri yaklaşık maliyete göre mukayese eder ve bütçe ödeneklerini de göz önünde bulundurarak, teklif fiyatlarını uygun bulması halinde ekonomik açıdan en avantajlı teklifi ve varsa ikinci teklifi belirlemek veya verilen teklif fiyatlarını uygun bulmaması halinde ihalenin iptaline karar vermek hususunda takdir yetkisine sahiptir.

16.3.2. Yaklaşık maliyetin üzerinde olmakla birlikte teklifin kabul edilebilir nitelikte görülmesi halinde idarenin ek ödeneğinin bulunması veya ilgili mali mevzuatı gereği ödenek aktarımının mümkün olması durumlarında teklifler kamu yararı ve hizmet gerekleri de dikkate alınarak kabul edilebilir. Bu durumda sorumluluk idareye aittir.” açıklaması yer almaktadır.

Bu açıklamalar ışığı altında nihai sorumluluk idareye ait olmak üzere yaklaşık maliyetin üzerindeki teklifler,kabul edilebilir nitelikte olmak ve idarenin ek ödeneğinin bulunması veya ilgili mali mevzuatı gereği ödenek aktarımının mümkün olması şartıyla kabul edilebilir. Kaldı ki başvuru konusu ihale, fiyatla birlikte fiyat dışı unsurlar ve yerli malı lehine fiyat avantajı sağlanması suretiyle ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlendiği bir ihaledir.

Fiyat dışı unsurlar ve yerli malı teklif eden lehine fiyat avantajının değerlendirilmesi neticesinde;

İsteklinin Adı

Teklif Bedeli (TL)

Fiyat dışı unsurlar dikkate alınarak değerlendirilmiş teklif bedeli

Yerli malı teklif eden lehine fiyat avantajı uygulanması sonucunda bulunan teklif bedeli

Değerlendirmeye İlişkin Açıklama

Mercedes-Benz Türk Anonim Şirketi

44.312.028,45

68.382.759,95

68.382.759,95

Ekonomik Açıdan En Avantajlı 2. Teklif

Indeks Makine Enerji Elektrik Elektronik Turizm Otomotiv İnşaat ve Malzemeleri Deniz Araçları Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi

46.822.736,23

163.715.860,94

171.901.653,98

Geçerli teklif

Man Kamyon ve Otobüs Ticaret A.Ş.

53.233.450,37

137.199.614,37

144.059.595,08

Geçerli teklif

Otokoç Otomotiv Tic. ve San. A.Ş.

50.482.000,00

61.563.414,63

61.563.414,63

İhale üzerinde bırakılan

elde edilmiştir. Tabloda görüleceği üzere ihale sorumluluğu İdareye ait olmak üzere değerlendirme sonucu teklif fiyatı en düşük olan üzerinde bırakılmıştır. Bu itibarla başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

3 ) Başvuru sahibinin 3’üncü iddiasına ilişkin olarak:

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in “Başvuru süreleri” başlıklı 6’ncı maddesinde;

“(1) İdareye şikâyet süresi; ihale sürecindeki şikâyete konu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gerektiği tarihi izleyen günden itibaren Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrasının (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelere yönelik başvurularda beş gün, diğer hallerde on gündür.” düzenlemesi yer almaktadır.

Başvuru konusu ihalenin 25.05.02013 tarihinde düzenlenen İhale komisyon kararı tutanağında, ihalenin 19.04.2013 tarihinde yapılan ilk oturumunda teklif zarflarının alınıp, ihaleye katılan istekliler huzurunda teklif bedelleri ve yaklaşık maliyetin açıklandığı, bu itibarla yaklaşık maliyete ilişkin şikâyetlerin öğrenme tarihi olan 19.04.2013 tarihinden itibaren süresi içinde yapılması gerektiği, başvuru sahibi tarafından ise idareye 31.05.2013 tarihinde başvurulduğundan, başvurunun süresi içinde yapılmadığı ve reddi gerektiği sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Başkan

Ahmet ÖZBAKIR

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi

Mehmet AKSOY

Kurul Üyesi