KİK Kararı: 2013/UM.II-2276

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2013/039
Gündem No : 27
Karar Tarihi : 29.05.2013
Karar No : 2013/UM.II-2276
BAŞVURU SAHİBİ:
Medel Paz. Elekt. Mak. İml. Ve Tic. Ltd. Şti. - Yceo Bilişim Tek. Ve Rek. San. Ve Tic. Ltd. Şti. Ortak Girişimi, OSB SÜLEYMAN DEMİREL BULVARI AYKOSEN SAN. SİTESİ 2.KISIM 13.ADA A BLOK İKİTELLİ/ İSTANBUL

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Devlet Demiryolları İşletmesi Genel Müdürlüğü , Tcdd İşletmesi Genel Müdürlüğü 06280 ANKARA

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2012/122643 İhale Kayıt Numaralı "2 Kalemde Toplam 50 Adet Poz Otosu Ve 8 Adet Kar Küreme Makinesi" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Devlet Demiryolları İşletmesi Genel Müdürlüğütarafından 31.10.2012 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “2 Kalemde Toplam 50 Adet Poz Otosu ve 8 Adet Kar Küreme Makinesi” alımı ihalesine ilişkin olarak Medel Paz. Elekt. Mak. İml. ve Tic. Ltd. Şti. &Yceo Bilişim Tek. ve Rek. San. ve Tic. Ltd. Şti. Ortak Girişimi’nin 25.04.2013 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 06.05.2013 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 09.05.2013 tarih ve 16147 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 09.05.2013 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2013/1745 sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

1. İdarece tekliflerine ilişkin açıklama istenilmesi üzerine, süresi içerisinde idareye açıklamaların sunulmadığı gerekçesiyle tekliflerinin değerlendirme dışı bırakıldığı ve geçici teminatlarının gelir kaydedildiği, idarece 4734 sayılı Kanun'un 37'nci maddesinin 2'nci fıkrası uyarınca yeterlik belgelerindeki esasa etkili olmayan bilgi eksikliklerinin tamamlatılmasının söz konusu olmadığı, esasen idarece anılan Kanun maddesinin birinci fıkrası uyarınca tekliflerine (teklif ettikleri poz otosunun teknik özelliklerine) ilişkin olarak net olmayan hususlara dair açıklama istenildiği ve firmalarının adres değişikliği nedeniyle süresinde açıklamalarını idareye sunamadığı, dolayısıyla, idarece tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılmasının ve geçici teminatlarının gelir kaydedilmesinin mevzuata aykırı olduğu,

2. İhale uhdesinde kalan Vagonoremonten Zavod 99-AD, Stemvri Bulgaristan & Demiryapı İnş. Taah. ve Dash. Tic. Raşit Demir İş Ortaklığı tarafından İdari Şartname'nin 7.1'inci maddesinin (a), (b), (f) ve (h) bentlerinde sayılan yeterlik belgelerinin mevzuata uygun bir şekilde sunulmadığı,

3. Anılan iş ortaklığını oluşturan firmaların yetki belgelerinin usulüne uygun olmadığı,

4. Anılan isteklinin teklif ettiği poz otosunun %51 yerli malzeme şartını sağlamadığı,

5. Anılan isteklinin teklifinde teknik eksikliklerin mevcut olduğu,

6. İdarece anılan istekliden istenen bilgi eksikliklerinin istekli tarafından karşılanamadığı,

7. Anılan iş ortaklığını oluşturan firmaların iş deneyimlerinin yetersiz olduğu ve usulüne uygun olarak düzenlenmediği,

iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

1. Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

İdari Şartname’nin 2’nci maddesinde ihale konusu alımın adının “ 2 Kalemde Toplam 50 Adet Poz Otosu ve 8 Adet Kar Küreme Makinesi” şeklinde belirtildiği, alımın miktarına ve türüne ise Şartname ekinde,

Sıra No

Açıklama

Birimi

Miktarı

1

100 ton çekme kapasiteli poz otosu

Adet

30,000

2

250 ton çekme kapasiteli poz otosu

Adet

20,000

3

Kar küreme makinesi

Adet

8,000

Şeklinde yer verildiği, Şartnamenin 18’inci maddesinden teklif ve sözleşme türünün birim fiyat teklif ve sözleşme olacağı, 19’uncu maddesinde ihalenin kısmi teklife açık olduğunun belirtildiği, ihale kısımlarına dair ise aynı maddede “ İhale konusu işin tamamına teklif verilebileceği gibi, 100 ton çekme kapasiteli Poz Oto-su, 250 ton çekme kapasiteli Poz Otosu ve Kar Küreme Makinesi için her grubun tamamına ayrı ayrı kısmi teklif verilebilecektir.” ifadelerine yer verildiği görülmüştür.

Öte yandan, İdari Şartname’nin “Diğer hususlar” başlıklı 47’nci maddesinde “…47.2. İstenen bilgiler teknik şartname maddelerine verilen cevaplar kısmından farklı bir kısımda anlatılmış ise maddeye verilen cevapta istenen bilgilerin nerede verildiği, bölüm no, sayfa no, madde no vb. bilgiler yazılarak tam olarak belirtilecektir.

47.3. Makinenin özellikleri, kullanma tarzları, çalışma yöntem ve esasları ile benzer hususlar, tekliflerin ekinde gönderilecek dokümanlarla gerek görsel (video) ve gerek yazılı olarak açıkça izah edilecektir.” düzenlemesi, Poz Otosu Teknik Şartnamesi’nin “Diğer hususlar” başlıklı 9.0.0’ıncı maddesinde “9.1.0. Tekliflerin incelenmesi sırasında kesin bir karara varılabilmesini kolaylaştırmak amacıyla makinenin özellikleri, kullanma tarzları, çalışma yöntem ve esasları ile benzer hususlar, gerek görsel (video) ve gerek yazılı olarak mümkün olduğu kadar açıkça izah edilecektir.

9.2.0. Bu şartname maddelerine sıra ile cevap verilecek ve cevaplandırılmamış madde bulunmayacaktır. İstenen bilgiler teknik şartname maddelerine verilen cevaplar kısmından farklı bir kısımda anlatılmış ise maddeye verilen cevapta istenen bilgilerin nerede verildiği bölüm no, sayfa no, madde no vb. bilgiler yazılarak tam olarak belirtilecektir.” düzenlemesi bulunmaktadır.

Anılan düzenlemelerden, isteklilerin teklif ettikleri poz otosuna ilişkin olarak Teknik Şartname’de yer alan maddelere tek tek cevap vermelerinin, bu kapsamda teklif edilen makinelerin özellikleri, kullanma tarzları, çalışma yöntem ve esaslarına dair detaylı bilgilere teklif dosyalarında yer vermelerinin istenildiği anlaşılmaktadır.

Başvuru sahibi teklif dosyası kapsamında teknik şartnameye verdiği cevaplara yer vermiştir.

Yapılan incelemede, idarece 29.01.2013 tarihli yazı ile başvuru sahibinden, teklif etmiş olduğu makineye ilişkin olarak Teknik Şartname’nin 1.0.0, 2.6.1, 2.6.3, 2.6.5 ve 3.3.2 numaralı maddelerine ilişkin olarak açıklayıcı bilgi ve belgelerin yazının tebliğini takip eden 5 işgünü içerisinde sunulmasının istenildiği, faksla ve iadeli taahhütlü posta ile gönderilen anılan yazıda “…İdari Şartname’nin 31.2. maddesine istinaden bilgi eksiklikleri ve açıklamaların istenmesine karar verilmiştir…” ifadesine yer verildiği, bunun üzerine başvuru sahibinin 05.02.2013 tarihli yazı ekinde açıklayıcı bilgi ve belgeleri idareye sunduğu, ihale komisyonunca gerçekleştirilen değerlendirmeler sonucunda bu defa idarece 07.03.2013 tarihli yazı ile başvuru sahibinden, teklif etmiş olduğu makineye ilişkin olarak Teknik Şartname’nin 2.6.3 ve 3.6.2 numaralı maddelerine ilişkin olarak açıklayıcı bilgi ve belgelerin yine yazının tebliğini takip eden 5 işgünü içerisinde idareye sunulmasının istenildiği, faksla ve iadeli taahhütlü posta ile gönderilen bu yazıda da “…İdari Şartname’nin 31.2. maddesine istinaden bilgi eksiklikleri ve açıklamaların istenmesine karar verilmiştir…” ifadesine yer verildiği, teklif mektubuna göre faksla tebligatı kabul eden başvuru sahibine idarenin 07.03.2013 tarihli yazısının aynı tarihte fakslandığı ve teyidinin postaya verildiği, teyidinin 11.03.2013 tarihinde tebliğ edildiği, buna karşılık idare tarafından verilen (tebliğ tarihini takip eden 5 işgünü) süre içerisinde (faks tarihinin dikkate alınması halinde 14.03.2013, iadeli taahhütlü postanın tebliğ tarihi dikkate alındığında ise 18.03.2013 tarihine kadar) başvuru sahibince herhangi bir cevap verilmediği, bahse konu tarihlerin geçmesinden sonra başvuru sahibi tarafından 26.03.2013 tarihinde gönderilen yazı ile idareye cevap verildiği, söz konusu cevap yazısında idarenin 07.03.2013 tarihli yazısına işyerlerinin taşınması nedeniyle süresinde cevap verilemediği, bu gecikmede kesinlikle kasıt olmadığı ve açıklamalarının en geç 27.03.2013 tarihinde idareye sunulacağı hususlarına yer verildiği ve 27.03.2013 tarihinde başvuru sahibince açıklamaların idareye sunulduğu görülmüştür. Bunun üzerine, idarece İdari Şartname’nin 31.2’nci maddesine istinaden istekli tarafından bilgi eksikliklerinin verilen süre içerisinde tamamlanmamış olması gerekçe gösterilerek başvuru sahibinin teklifinin değerlendirme dışı bırakıldığı ve geçici teminatının gelir kaydedildiği anlaşılmıştır.

Özet olarak, başvuru sahibinin idarenin iddia konusu 07.03.2013 tarihli yazısına süresi içerisinde cevap vermediği anlaşılmaktadır, kaldı ki 26.03.2013 tarihli yazısında başvuru sahibinin idarenin 07.03.2013 tarihli yazısına gecikmeli olarak cevap verildiğini kabul ettiği, gecikmeye ise firmalarının işyerini başka bir adrese taşımasının sebep olarak gösterildiği görülmektedir. Neticede, idarenin anılan yazısına başvuru sahibi tarafından süresi içerisinde cevap verilmediği hususunda tereddüt bulunmamaktadır. Diğer taraftan, başvuru sahibinin bahse konu gecikmeye yol açan işyeri taşınması gerekçesinin kendisi için bir mazeret olarak kabul edilemeyeceği, çünkü tacir niteliğinde olan başvuru sahibinin basiretli bir işadamı gibi davranma yükümlülüğünün bulunduğu ve bu yükümlülüğün gereği idareyi adres değişikliği konusunda zaman kaybetmeden bilgilendirmiş olması gerekmektedir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 37’nci maddesinde “İhale komisyonunun talebi üzerine idare tekliflerin incelenmesi, karşılaştırılması ve değerlendirilmesinde yararlanmak üzere net olmayan hususlarla ilgili isteklilerden yazılı olarak tekliflerini açıklamalarını isteyebilir. Ancak bu açıklama, hiçbir şekilde teklif fiyatında değişiklik yapılması veya ihale dokümanında yer alan şartlara uygun olmayan tekliflerin uygun hale getirilmesi amacıyla istenilmez ve yapılmaz.

(Değişik ikinci fıkra: 20/11/2008-5812/11 md.) Tekliflerin değerlendirilmesinde, öncelikle belgeleri eksik olduğu veya teklif mektubu ile geçici teminatı usulüne uygun olmadığı 36 ncı maddeye göre ilk oturumda tespit edilen isteklilerin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılmasına karar verilir. Ancak, teklifin esasını değiştirecek nitelikte olmaması kaydıyla, belgelerde bilgi eksikliği bulunması halinde idarece belirlenen sürede isteklilerden bu eksik bilgilerin tamamlanması yazılı olarak istenir. Belirlenen sürede bilgileri tamamlamayan istekliler değerlendirme dışı bırakılır ve geçici teminatları gelir kaydedilir. Bu ilk değerlendirme ve işlemler sonucunda belgeleri eksiksiz ve teklif mektubu ile geçici teminatı usulüne uygun olan isteklilerin tekliflerinin ayrıntılı değerlendirilmesine geçilir. Bu aşamada, isteklilerin ihale konusu işi yapabilme kapasitelerini belirleyen yeterlik kriterlerine ve tekliflerin ihale dokümanında belirtilen şartlara uygun olup olmadığı ile birim fiyat teklif cetvellerinde aritmetik hata bulunup bulunmadığı incelenir. Uygun olmadığı belirlenen isteklilerin teklifleri ile birim fiyat teklif cetvellerinde aritmetik hata bulunan teklifler değerlendirme dışı bırakılır.” hükmü bulunmaktadır.

Öte yandan, anılan Kanun maddesinde yer alan hususlara İdari Şartname’de de yer verilmiştir. Gerçekten, İdari Şartname’nin “Tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 31’inci maddesinde “31.1. Tekliflerin değerlendirilmesinde, öncelikle belgeleri eksik olduğu veya teklif mektubu ile geçici teminatı usulüne uygun olmadığı ilk oturumda tespit edilen isteklilerin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılmasına karar verilir.

31.2. Teklifin esasini değiştirecek nitelikte olmaması kaydıyla, sunulan belgelerde bilgi eksikliği bulunması halinde İdarece belirlenen sürede bu eksik bilgilerin tamamlanması yazılı olarak istenir. Bu çerçevede, tamamlatılması istenen bilgi eksikliklerinin giderilmesine ilişkin belgelerin niteliği dikkate alınarak İdare tarafından iki iş gününden az olmamak üzere makul bir tamamlama süresi verilir. Belirlenen sürede bilgileri tamamlamayanların teklifleri değerlendirme dışı bırakılır ve geçici teminatları gelir kaydedilir.

31.3. Bilgi eksikliklerinin tamamlatılmasına ilişkin olarak, verilen süre içinde isteklilerce sunulan belgelerin ihale tarihinden sonraki bir tarihte düzenlenmesi halinde, bu belgeler, isteklinin ihale tarihi itibarıyla ihaleye katilim şartlarını sağladığını tevsik etmesi durumunda kabul edilecektir.

31.4. Bu ilk değerlendirme ve işlemler sonucunda belgeleri eksiksiz ve teklif mektubu ile geçici teminatı usulüne uygun olan isteklilerin tekliflerinin ayrıntılı değerlendirilmesine geçilir.

31.5. Bu aşamada, isteklilerin ihale konusu işi yapabilme kapasitelerini belirleyen yeterlik kriterlerine ve tekliflerin ihale dokümanında belirtilen şartlara uygun olup olmadığı ile birim fiyat teklif cetvellerinde aritmetik hata bulunup bulunmadığı incelenir. Uygun olmadığı belirlenen teklifler ile birim fiyat teklif cetvellerinde aritmetik hata bulunan teklifler değerlendirme dışı bırakılır.” düzenlemesi, “İsteklilerden tekliflerine açıklık getirmelerinin istenilmesi” başlıklı 32’nci maddesinde “ 32.1. İhale komisyonunun talebi üzerine İdare, tekliflerin incelenmesi, karşılaştırılması ve değerlendirilmesinde yararlanmak üzere açık olmayan hususlarla ilgili isteklilerden açıklama isteyebilir.

32.2. Bu açıklama, hiçbir şekilde teklif fiyatında değişiklik yapılması veya ihale dokümanında öngörülen kriterlere uygun olmayan tekliflerin uygun hale getirilmesi amacıyla istenilemez ve bu sonucu doğuracak şekilde kullanılamaz.

32.3. İdarenin yazılı açıklama talebine, istekli tarafından yazılı olarak cevap verilir.” düzenlemesi bulunmaktadır.

Anılan mevzuat hükümlerinden, tekliflerin değerlendirilmesi aşamasında ihale komisyonunun talebi üzerine idarenin, tekliflerin incelenmesi, karşılaştırılması ve değerlendirilmesinde yararlanmak üzere açık olmayan hususlarla ilgili isteklilerden yazılı olarak açıklama isteyebileceği, idarenin bu talebine isteklilerin yazılı bir şekilde cevap vermesi gerektiği, öte yandan, katılım ve yeterlik belgelerinin incelenmesi esnasında teklifin esasını değiştirecek nitelikte olmaması kaydıyla, sunulan belgelerde bilgi eksikliği bulunması halinde idarece belirlenen makul sürede (2 işgününden az olmamak üzere) bu eksik bilgilerin tamamlanmasının yazılı olarak isteneceği, belirlenen sürede bilgileri tamamlamayanların tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılacağı ve geçici teminatlarının gelir kaydedileceği anlaşılmaktadır.

Görüldüğü üzere tekliflerin değerlendirilmesi aşamasında Kanun Koyucu idarelere 2 şekilde istekliler ile irtibata geçme imkânı tanımış olup, bunlardan birincisi tekliflerdeki açık olmayan hususlara ilişkin olarak isteklilerden yazılı açıklama istenilmesi, diğeri ise katılım ve yeterlik belgelerinde tespit edilen, teklifin esasını değiştirecek nitelikte olmayan bilgi eksiklilerinin tamamlatılmasının istenilmesidir. Bunlardan birincisinde Kanun Koyucu idarenin açıklama talebinin istekli tarafından cevaplandırılmamasının yaptırımını belirlememiştir. Diğerinde ise eksik bilgilerin verilen makul sürede isteklilerce tamamlatılmamasının teklifin değerlendirme dışı bırakılması ve geçici teminatın gelir kaydedilmesi gibi istekliler bakımından ağır sonuçları söz konusudur.

Bu itibarla, inceleme konusu ihalede, başvuru sahibinin şikâyet konusu ettiği idare işleminin idarenin teklifte yer alan net olmayan hususlara ilişkin açıklama talebi mi, yoksa idarenin de değerlendirdiği üzere, teklif dosyasındaki belgelerde bulunan teklifin esasını etkilemeyen bilgi eksiklilerinin tamamlatılmasının istenilmesi mi olduğunun belirlenmesi önem arz etmektedir.

İdarenin, şikâyet başvurusuna kaynak teşkil eden 07.03.2013 tarihli yazısı incelendiğinde, yazı kapsamında başvuru sahibi tarafından teklif edilen poz otosuna ait teknik özelliklerin netleştirilmesi amacıyla bilgi ve çizimler istenildiği anlaşılmakta olup, bu haliyle söz konusu yazının istekli tarafından sunulmuş bir katılım ve yeterlik belgesinde bulunan ve teklifin esasını etkileyecek mahiyette olmayan bilgi eksiklilerinin giderilmesi için değil, istekli tarafından teklif edilen makinenin açık olmayan teknik özelliklerinin netleştirilmesi için açıklayıcı bilgi ve belge istenilmesi amacıyla kaleme alındığı ve bu durumun önceden çerçevesi mevzuat hükümlerince belirlenmiş bir belgedeki bilgi eksikliği olarak değerlendirilemeyeceği anlaşılmıştır. Dolayısıyla, her ne kadar idarece farklı değerlendirilse de, uyuşmazlık konusunun anılan Kanun’un 37’nci maddesinin birinci fıkrası (İdari Şartname’nin 32’nci maddesi) doğrultusunda ele alınması gerekmektedir.

Yukarıda da aktarıldığı üzere, anılan Kanun maddesinde Kanun Koyucu idarenin açıklama talebinin istekli tarafından cevaplandırılmamasının yaptırımını belirlememiştir. Ancak, bu durum idarenin isteklinin cevabını ilanihaye beklemesi gerektiği şeklinde değerlendirilemez, çünkü bu tür bir değerlendirme ihale sürecinin öngörülemeyen bir süre boyunca uzamasına sebep olacağından Kanun’un temel ilkelerinden ihtiyaçların uygun şartlarda ve zamanında karşılanması ilkesi ile bağdaşmayacaktır. Bu nedenle, idarenin açıklama talebinin makul süreler içerisinde cevaplandırılmaması halinde, idare isteklinin teklifini tam anlamıyla değerlendiremeyeceğinden, başka bir ifadeyle isteklinin teklif ettiği makinenin idarenin istediği özelliklere sahip olup olmadığına net bir şekilde karar veremeyeceğinden, isteklinin teklifini değerlendirme dışı bırakabilmeli ve geçerli diğer teklifleri değerlendirerek ihaleyi neticelendirebilmelidir. Bununla birlikte, Kanun’da özel olarak düzenlenmediğinden, bu tür durumlarda isteklinin geçici teminatının gelir kaydedilemeyeceği anlaşılmıştır.

Neticede, idarece verilen ve makul olarak değerlendirilen sürede (yazının tebliğini takip eden 5 işgünü) idarenin açıklama talebine cevap vermeyen başvuru sahibinin teklifinin idarece değerlendirme dışı bırakılmasında mevzuata aykırılık bulunmadığı, ancak başvuru sahibinin geçici teminatının gelir kaydedilmesi işleminde hukuki isabet bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

2 ) Başvuru sahibinin 2’nci, 3’üncü, 4’üncü, 5’inci, 6’ncı ve 7’nci iddiaları ilişkin olarak:

Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına yönelik yapılan inceleme neticesinde; tekliflerine ilişkin açıklama istenilmesi üzerine, süresi içerisinde idareye açıklamaların sunulmaması nedeniyle başvuru sahibinin teklifinin idarece değerlendirme dışı bırakılmasında mevzuata aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “İhalelere yönelik başvurular” başlıklı 54’üncü maddesinde “İhale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden aday veya istekli ile istekli olabilecekler, bu Kanunda belirtilen şekil ve usul kurallarına uygun olmak şartıyla şikayet ve itirazen şikayet başvurusunda bulunabilirler.

…

Başvurular üzerine ihaleyi yapan idare veya Kurum tarafından gerekçeli olarak;

a) İhale sürecinin devam etmesine engel oluşturacak ve düzeltici işlemle giderilemeyecek hukuka aykırılığın tespit edilmesi halinde ihalenin iptaline,

b) İdare tarafından düzeltme yapılması yoluyla giderilebilecek ve ihale sürecinin kesintiye uğratılmasına gerek bulunmayan durumlarda, düzeltici işlem belirlenmesine,

_c) Başvurunun süre, usul ve şekil kurallarına uygun olmaması**,** usulüne uygun olarak sözleşme imzalanmış olması veya şikayete konu işlemlerde hukuka aykırılığın tespit edilememesi veya itirazen şikayet başvurusuna konu hususun Kurumun görev alanında bulunmaması hallerinde başvurunun reddine, _

karar verilir...” hükmü yer almaktadır.

Anılan Kanun hükmü gereğince, başvuru sahibinin şikâyet veya itirazen şikâyet başvurusunda bulunabilmesinin ön koşulu ihale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğranması veya zarara uğranmasının muhtemel olmasıdır. İnceleme konusu ihalede idare tarafından, tekliflerine ilişkin açıklama istenilmesi üzerine, süresi içerisinde idareye açıklamaların sunulmaması nedeniyle teklifi değerlendirme dışı bırakılan başvuru sahibinin bir hak kaybının olmadığı, bu nedenle tekliflerin değerlendirilmesi ve ihalenin sonuçlandırılmasına ilişkin süreçte korunması gereken herhangi bir hak veya menfaatinin bulunmadığı, başka bir ifadeyle başvuru ehliyetinin bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Bu itibarla, başvuru sahibinin 2’nci, 3’üncü, 4’üncü, 5’inci, 6’ncı ve 7’nci iddialarına ilişkin olarak başvurusunun 4734 sayılı Kanun’un 54’üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince ehliyet yönünden reddi gerekmektedir

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, idarece başvuru sahibinin geçici teminat mektubunun gelir kaydedilmesi işleminin iptaline ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oyçokluğu ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Başkan

Kazım ÖZKAN

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi

Mehmet AKSOY

Kurul Üyesi

KARŞI OY

Başvuru sahibinin itirazen şikayet dilekçesinde belirttiği birinci iddiası kapsamında Kurul çoğunluğunca, geçici teminatın gelir kaydedilemeyeceğine ilişkin “ düzeltici işlem belirlenmesine” yönünde karar verilmiştir.

Başvuru sahibinin itirazen şikayet başvuru dilekçesinde belirttiği birinci iddiası hakkında İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 18 inci maddesi yönünden Kurul kararına dayanak teşkil eden esas inceleme raporu ve eki belgeler üzerinde yapılan inceleme sonucunda;

İdarece 29.01.2013 tarihli yazı ile başvuru sahibinden, teklif etmiş olduğu makineye ilişkin olarak Teknik Şartname’nin 1.0.0, 2.6.1, 2.6.3, 2.6.5 ve 3.3.2 numaralı maddelerine ilişkin olarak açıklayıcı bilgi ve belgelerin yazının tebliğini takip eden 5 işgünü içerisinde sunulmasının istenildiği,

Faksla ve iadeli taahhütlü posta ile gönderilen anılan yazıda “…İdari Şartname’nin 31.2. maddesine istinaden bilgi eksiklikleri ve açıklamaların istenmesine karar verilmiştir…” ifadesine yer verildiği,

Bunun üzerine başvuru sahibinin 05.02.2013 tarihli yazı ekinde açıklayıcı bilgi ve belgeleri idareye sunduğu,

İhale komisyonunca gerçekleştirilen değerlendirmeler sonucunda bu defa idarece 07.03.2013 tarihli yazı ile başvuru sahibinden, teklif etmiş olduğu makineye ilişkin olarak Teknik Şartname’nin 2.6.3 ve 3.6.2 numaralı maddelerine ilişkin olarak açıklayıcı bilgi ve belgelerin yine yazının tebliğini takip eden 5 işgünü içerisinde idareye sunulmasının istenildiği,

Faksla ve iadeli taahhütlü posta ile gönderilen bu yazıda da “…İdari Şartname’nin 31.2. maddesine istinaden bilgi eksiklikleri ve açıklamaların istenmesine karar verilmiştir…” ifadesine yer verildiği,

Teklif mektubuna göre faksla tebligatı kabul eden başvuru sahibine idarenin 07.03.2013 tarihli yazısının aynı tarihte fakslandığı ve teyidinin postaya verildiği, teyidinin 11.03.2013 tarihinde tebliğ edildiği,

Buna karşılık idare tarafından verilen (tebliğ tarihini takip eden 5 işgünü) süre içerisinde (faks tarihinin dikkate alınması halinde 14.03.2013, iadeli taahhütlü postanın tebliğ tarihi dikkate alındığında ise 18.03.2013 tarihine kadar) başvuru sahibince herhangi bir cevap verilmediği, bahse konu tarihlerin geçmesinden sonra başvuru sahibi tarafından 26.03.2013 tarihinde gönderilen yazı ile idareye cevap verildiği,

Söz konusu cevap yazısında idarenin 07.03.2013 tarihli yazısına işyerlerinin taşınması nedeniyle süresinde cevap verilemediği, bu gecikmede kesinlikle kasıt olmadığı ve açıklamalarının en geç 27.03.2013 tarihinde idareye sunulacağı hususlarına yer verildiği ve 27.03.2013 tarihinde başvuru sahibince açıklamaların idareye sunulduğu,

Bunun üzerine, idarece İdari Şartname’nin 31.2’nci maddesine istinaden istekli tarafından bilgi eksikliklerinin verilen süre içerisinde tamamlanmamış olması gerekçe gösterilerek başvuru sahibinin teklifinin değerlendirme dışı bırakıldığı ve geçici teminatının gelir kaydedildiği,

Anlaşılmıştır.

4734 sayılı Kanun’un “ Tekliflerin değerlendirilmesi ” başlıklı 37’nci maddesinde “İhale komisyonunun talebi üzerine idare tekliflerin incelenmesi, karşılaştırılması ve değerlendirilmesinde yararlanmak üzere net olmayan hususlarla ilgili isteklilerden yazılı olarak tekliflerini açıklamalarını isteyebilir. Ancak bu açıklama, hiçbir şekilde teklif fiyatında değişiklik yapılması veya ihale dokümanında yer alan şartlara uygun olmayan tekliflerin uygun hale getirilmesi amacıyla istenilmez ve yapılmaz.

_(Değişik ikinci fıkra: 20/11/2008-5812/11 md.) Tekliflerin değerlendirilmesinde, öncelikle belgeleri eksik olduğu veya teklif mektubu ile geçici teminatı usulüne uygun olmadığı 36 ncı maddeye göre ilk oturumda tespit edilen isteklilerin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılmasına karar verilir. Ancak, teklifin esasını değiştirecek nitelikte olmaması kaydıyla, belgelerde bilgi eksikliği bulunması halinde idarecebelirlenen sürede isteklilerden bu eksik bilgilerin tamamlanması yazılı olarak istenir. Belirlenen sürede bilgileri tamamlamayan istekliler değerlendirme dışı bırakılır ve geçici teminatları gelir kaydedilir… ”_hükmü bulunmaktadır.

Anılan Kanun maddesinin ikinci fıkrasının gerekçesinde “Uygulamada belge tamamlama konusunda ortaya çıkan problemler ve suiistimallerin önlenmesi amacıyla, belge tamamlama yerine sunulan belgelerdeki bilgilerin tamamlanması ve yazılı bildirime rağmen eksiklikleri gidermeyen istekliler hakkında yaptırım uygulanması öngörülmektedir…” ifadesine yer verilmiştir.

Öte yandan, anılan Kanun maddesinde yer alan hususlara İdari Şartname’de de yer verilmiştir. Gerçekten, İdari Şartname’nin “ Tekliflerin değerlendirilmesi ” başlıklı 31’inci maddesinde,

“31.1. Tekliflerin değerlendirilmesinde, öncelikle belgeleri eksik olduğu veya teklif mektubu ile geçici teminatı usulüne uygun olmadığı ilk oturumda tespit edilen isteklilerin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılmasına karar verilir.

31.2. Teklifin esasini değiştirecek nitelikte olmaması kaydıyla, sunulan belgelerde bilgi eksikliği bulunması halinde İdarece belirlenen sürede bu eksik bilgilerin tamamlanması yazılı olarak istenir. Bu çerçevede, tamamlatılması istenen bilgi eksikliklerinin giderilmesine ilişkin belgelerin niteliği dikkate alınarak İdare tarafından iki iş gününden az olmamak üzere makul bir tamamlama süresi verilir. Belirlenen sürede bilgileri tamamlamayanların teklifleri değerlendirme dışı bırakılır ve geçici teminatları gelir kaydedilir.

……

……” düzenlemesi,

“ İsteklilerden tekliflerine açıklık getirmelerinin istenilmesi ” başlıklı 32’nci maddesinde “ 32.1. İhale komisyonunun talebi üzerine İdare, tekliflerin incelenmesi, karsılaştırılması ve değerlendirilmesinde yararlanmak üzere açık olmayan hususlarla ilgili isteklilerden açıklama isteyebilir.

32.2. Bu açıklama, hiçbir şekilde teklif fiyatında değişiklik yapılması veya ihale dokümanında öngörülen kriterlere uygun olmayan tekliflerin uygun hale getirilmesi amacıyla istenilemez ve bu sonucu doğuracak şekilde kullanılamaz.

32.3. İdarenin yazılı açıklama talebine, istekli tarafından yazılı olarak cevap verilir.” düzenlemesi bulunmaktadır.

Anılan mevzuat hükümlerinden, tekliflerin değerlendirilmesi aşamasında ihale komisyonunun talebi üzerine idarenin, tekliflerin incelenmesi, karşılaştırılması ve değerlendirilmesinde yararlanmak üzere açık olmayan hususlarla ilgili isteklilerden yazılı olarak açıklama isteyebileceği, idarenin bu talebine isteklilerin yazılı bir şekilde cevap vermesi gerektiği, öte yandan, katılım ve yeterlik belgelerinin incelenmesi esnasında teklifin esasını değiştirecek nitelikte olmaması kaydıyla, sunulan belgelerde bilgi eksikliği bulunması halinde idarece belirlenen makul sürede (2 işgününden az olmamak üzere) bu eksik bilgilerin tamamlanmasının yazılı olarak isteneceği, belirlenen sürede bilgileri tamamlamayanların tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılacağı ve geçici teminatlarının gelir kaydedileceği anlaşılmaktadır.

Bu itibarla, inceleme konusu ihalede, başvuru sahibinin şikâyet konusu ettiği birinci iddiasında idare işleminin idarenin teklifte yer alan net olmayan hususlara ilişkin açıklama talebi mi, yoksa idarenin de değerlendirdiği üzere, teklif dosyasındaki belgelerde bulunan teklifin esasını etkilemeyen bilgi eksiklilerinin tamamlatılmasının istenilmesi mi olduğunun belirlenmesi önem arz etmektedir.

İdarenin, şikâyet başvurusuna kaynak teşkil eden 07.03.2013 tarihli yazısı eki incelendiğinde, ilgili yazı ile, bilgi eksikliği ve açıklama kapsamında TCDD-M271 (4. Baskı) Poz Otosu Teknik Şartnamesi ile ilgili olarak,

“ 1. TCDD-M271 no’lu teknik şartnamenin 1.0.0 maddesinde makinenin çalışacağı demiryolları koşulları verilmiştir. İstekli tarafından teklif ekinde verilen çizimlerde, makine genişliği 3.00 m olarak belirtilmiş olup önden görünüşte, araç dışında kalan vinç kabini de göz önüne alındığında, aracın gabari dışında kaldığı görülmektedir. Söz konusu makinenin ölçekli olarak gabari içerisine yerleştirilmiş çizimlerinin temini,

2.TCDD-M271 no’lu teknik şartnamenin 2.6.1 maddesinde “….kabine girişler, makinenin her iki tarafından iniş ve çıkışı mümkün olan ve kabin ile kasa arasında yer alan platformdan yapılacaktır” denilmektedir. İstekli tarafından teklif ekinde verilen çizimlerde, kabin ile kasa arasında bulunan platform üzerinde motor bloğunun olduğu belirtilmektedir. Kabine girişlerin nasıl yapılacağının ölçekli çizimlerin de yer alacağı açıklamaların temini,

3.TCDD-M271 no’lu teknik şartnamenin 2.6.3 maddesinde “kabinler UIC651 şartlarına uygun, makinistin her iki yönde ve türlü hava şartında makineyi sürebilmesi için yüksek görüş kabiliyetine sahip olacaktır” denilmektedir. İstekli tarafından verilen cevapta bu maddenin teyid edilmesine rağmen, teklif ekinde yer alan çizimlerde gösterilen kumanda mahallinden, makine arkasında bulunan vinç ve vinç kabini sebebi ile makine ile geri yönde yapılacak seyahatlerde UIC651’de istenilen şartlarda görüşün sağlanabileceği mümkün görülmemektedir. Söz konusu maddede istenilen görüş açısının her iki yönde nasıl sağlandığının ölçekli resimlere de yer verilerek açıklanması ve istenilen bilgilerin temini,

4.TCDD-M271 no’lu teknik şartnamenin 2.6.5 maddesinde “kabinde, kumanda paneli/panellerinde bulunacak olan operatör ve yardımcı operatör koltukları, ağırlık ve yükseklik ayarlı, her yöne dönebilir ve süspansiyonlu olarak imal edilecektir” denilmektedir. İstekli tarafından maddeye verilen cevapta, istenilen hususlar kabul edilmiş olup, teklif ekinde verilen çizimlerde bir adet operatör koltuğunun yer aldığı görülmektedir. Konuya ilişkin açıklamanın temini,

5.TCDD-M271 no’lu teknik şartnamenin 3.3.2 maddesinde “Çalışma sırasında meydana gelen titreşimlerin ve şokların en aza indirilmesi için amortisörlerin de bulunduğu etkili süspansiyon sistemleri kurulacak…” denilmektedir. İstekli tarafından maddeye verilen cevapta, amortisör kullanılacağı kabul edilmiş olup teklif ekinde verilen makine ve süspansiyon sistemine ait çizimlere herhangi bir amortisör görülmemektedir. Süspansiyon sisteminin amortisörlerle nasıl destekleneceğine ilişkin açıklamanın temini ,” hususlarında bilgi ve açıklama istenildiği anlaşılmıştır.

Her ne kadar yazı başlığında bilgi ve açıklama istenildiği ifade edilmekte ise de, yazının içeriğinden, başvuru sahibi tarafından teklif edilen poz otosuna ait teknik özelliklerin netleştirilmesi amacıyla başvuru sahibinden çizimlere ilişkin bilgiler istenildiği, başvuru sahibi istekli tarafından teklifi ekinde verilen çizimlerde yer verilmeyen,“söz konusu makinenin ölçekli olarak gabari içerisine yerleştirilmiş çizimlerine yer verilmediği ” , “Kabin girişlerinin nasıl yapılacağına ilişkin ölçekli çizimlere yer verilmediği, ”, “geri seyahat görüş açısının her iki yönde nasıl sağlanacağına ilişkin ölçekli resimlere yer verilmediği ”, “Yardımcı operatör koltuğuna ilişkin çizimlere yer verilmediği ” ve “süspansiyonun amortisörle çözümleneceğine ilişkin çizimlere yer verilmediği ” hususlarının, teklifin esasını değiştirecek nitelikte olmayan ve bilgi eksikliği kapsamında tamamlatılabileceği değerlendirildiğinden, bilgi eksikliklerini tamamlamayan başvuru sahibinin 4734 sayılı Kanunun 37 inci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca teklifinin değerlendirme dışı bırakılarak geçici teminatının gelir kaydedilmesi yönünde idarece gerçekleştirilen idari işlerin yerinde olduğu sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, başvuru sahibinin itirazen şikayet başvuru dilekçesinde belirttiği birinci iddiası hakkında İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 18 inci maddesi yönünden Kurul kararına dayanak teşkil eden esas inceleme raporu ve eki belgeler üzerinde yapılan inceleme sonucunda; bilgi eksikliklerini tamamlamayan istekli hakkında 4734 sayılı Kanunun 37 inci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca teklifinin değerlendirme dışı bırakılarak geçici teminatının gelir kaydedilmesi yönünde idarece gerçekleştirilen işlerin yerinde olduğuna ilişkin “ itirazen şikayet başvurusunun reddine ” karar verilmesi gerektiği yönündeki düşüncemizle, bu hususa ilişkin Kurul çoğunluğunca alınan “ düzeltici işlem belirlenmesine” niteliğindeki karar gerekçesine katılıyoruz.

Kazım Özkan

II. BAŞKAN

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi