KİK Kararı: 2013/UM.II-2272

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2013/039
Gündem No : 25
Karar Tarihi : 29.05.2013
Karar No : 2013/UM.II-2272 Mahkeme Kararını Göster
BAŞVURU SAHİBİ:
Bayraktar Makine San. Ve Tic. Ltd. Şti., ESKİŞEHİR YOLU 9.KM. TEPE PRİME İŞ MERKEZİ A BLOK NO : 29-30 ANKARA

İHALEYİ YAPAN İDARE:
T.C Devlet Demiryolları İşletmesi Genel Müdürlüğü (Tcdd), Tcdd İşletmesi Genel Müdürlüğü 06280 ANKARA

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2012/122643 İhale Kayıt Numaralı "2 Kalemde Toplam 50 Adet Poz Otosu Ve 8 Adet Kar Küreme Makinesi" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Devlet Demiryolları İşletmesi Genel Müdürlüğü (TCDD)tarafından 31.10.2012 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “2 Kalemde Toplam 50 Adet Poz Otosu ve 8 Adet Kar Küreme Makinesi” alımı ihalesine ilişkin olarak Bayraktar Makine San. ve Tic. Ltd. Şti.nin 26.04.2013 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 06.05.2013 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 10.05.2013 tarih ve 16393 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 10.05.2013 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2013/1780 sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, ihale dokümanında verilen geçici teminata dair standart formdaki dipnot açıklamasına göre, tazmin halinde mektup tutarının Euro cinsinden ödeneceğinin belirtilmesi gerekirken geçici teminat mektuplarında, tazmin tarihinde geçerli Merkez Bankası döviz satış kuru üzerinden hesaplanan Türk Lirası cinsinden ödeme yapılacağının belirtilmesi gerekçe gösterilerek tekliflerinin değerlendirme dışı bırakıldığı, ancak idarece teminatın tahsili halinde ödemenin Euro üzerinden yapılmasının zorunlu olduğuna dair bir düzenlemenin yapılmadığı, Merkez Bankası satış kurunun esas alınması yönteminin mevzuatta geçerli bir yöntem olduğu, kaldı ki yabancı para tutarının tazmin tarihinde eş değeri olan Türk Lirası karşılığının ödenmesi garanti edildiğinden bu durumun geçici teminatın geçerliliğine bir halel getirmeyeceği iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

İdari Şartname’nin 2’nci maddesinde ihale konusu alımın adının “ 2 Kalemde Toplam 50 Adet Poz Otosu ve 8 Adet Kar Küreme Makinesi” şeklinde belirtildiği, alımın miktarına ve türüne ise Şartname ekinde,

Sıra No

Açıklama

Birimi

Miktarı

1

100 ton çekme kapasiteli poz otosu

Adet

30,000

2

250 ton çekme kapasiteli poz otosu

Adet

20,000

3

Kar küreme makinesi

Adet

8,000

Şeklinde yer verildiği, Şartnamenin 18’inci maddesinden teklif ve sözleşme türünün birim fiyat teklif ve sözleşme olacağı, 19’uncu maddesinde ihalenin kısmi teklife açık olduğunun belirtildiği, ihale kısımlarına dair ise aynı maddede “ İhale konusu işin tamamına teklif verilebileceği gibi, 100 ton çekme kapasiteli Poz Oto-su, 250 ton çekme kapasiteli Poz Otosu ve Kar Küreme Makinesi için her grubun tamamına ayrı ayrı kısmi teklif verilebilecektir.” ifadelerine yer verildiği anlaşılmıştır.

İdari Şartname’nin “İhale dokümanının kapsamı” başlıklı 5’inci maddesinde “5.1. İhale dokümanı aşağıdaki belgelerden oluşmaktadır:

a) İdari Şartname,

b) Teknik Şartname,

c) Sözleşme Tasarısı,

ç) Standart formlar: Standart Form-KİK025.1/M: Geçici Teminat Mektubu, Standart Form-KİK023.0/M: İş Ortaklığı Beyannamesi, Standart Form-KİK025.2/M: Kesin Teminat Mektubu, Standart Form-KİK015.3/M: Birim Fiyat Teklif Mektubu, Standart Form-KİK0015.3/M: Birim Fiyat Teklif Cetveli, Standart Form-KİK025.3/M: Avans Teminat Mektubu, Standart Form-KİK027.0/M: İş Bitirme Belgesi, Standart Form-KİK026.0/M: Banka Referans Mektubu, Standart Form-KİK028.0/M: Ortaklık Durum Belgesi

5.2. Ayrıca, bu Şartnamenin ilgili hükümleri gereğince İdarenin düzenleyeceği zeyilnameler ile isteklilerin yazılı talebi üzerine İdare tarafından yapılan yazılı açıklamalar, ihale dokümanının bağlayıcı bir parçasıdır.

5.3. İstekli tarafından, ihale dokümanının içeriği dikkatli bir şekilde incelenmelidir. Teklifin verilmesine ilişkin şartların yerine getirilmemesinden kaynaklanan sorumluluk teklif verene aittir. İhale dokümanında öngörülen kriterlere ve şekil kurallarına uygun olmayan teklifler değerlendirmeye alınmaz.” düzenlemesinin bulunduğu, 7.1’inci maddesinin (ç) bendinde isteklilerin Şartnamede belirlenen geçici teminata ilişkin standart forma uygun geçici teminat mektubu veya geçici teminat mektupları dışındaki teminatların Saymanlık ya da Muhasebe Müdürlüklerine yatırıldığını gösteren makbuzlarını teklifleri ile birlikte sunmalarının yeterlik kriteri olarak belirlendiği, anılan Şartname’nin 21’inci maddesinde tekliflerde ve ödemelerde geçerli olacak para birimlerinin Türk Lirası ve EUR (Avro) olduğunun belirtildiği, 26’ncı maddesinde “ 26.1. İstekliler teklif ettikleri bedelin % 3'ünden az olmamak üzere kendi belirleyecekleri tutarda geçici teminat vereceklerdir. Teklif edilen bedelin % 3'ünden az oranda geçici teminat veren isteklinin teklifi değerlendirme dışı bırakılır.

26.2. İsteklinin ortak girişim olması halinde, toplam geçici teminat miktarı ortaklık oranına veya işin uzmanlık gerektiren kısımlarına verilen teklif tutarlarına bakılmaksızın ortaklardan biri veya birkaçı tarafından karşılanabilir.

26.3. Geçici teminat olarak sunulan teminat mektuplarında geçerlilik tarihi belirtilmelidir. Bu tarih, 29.03.2013. tarihinden önce olmamak üzere istekli tarafından belirlenir.

26.4. Kabul edilebilir bir geçici teminat ile birlikte verilmeyen teklifler, istenilen katılma şartlarını sağlamadığı gerekçesiyle İdare tarafından değerlendirme dışı bırakılacaktır.” düzenlemesinin bulunduğu görülmüştür.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Teminat mektupları” başlıklı 35’inci maddesinde, “ Bu Kanun kapsamında verilecek teminat mektuplarının kapsam ve şeklini tespite Kamu İhale Kurumu yetkilidir.

…

İlgili mevzuatına aykırı olarak düzenlenmiş teminat mektupları kabul edilmez.” hükmü bulunmaktadır.” hükmü, Mal Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “İhale ve ön yeterlik dokümanının hazırlanması” başlıklı 11’inci maddesinin ikinci fıkrasında “ İdare tarafından ihale ve/veya ön yeterlik dokümanının hazırlanmasında, bu Yönetmelik ekinde yer alan tip şartnameler, standart formlar, tip sözleşme ve Kurum tarafından yayımlanan diğer mevzuat esas alınır.” hükmü, anılan Yönetmelik’in “Teminatlar” başlıklı 54’üncü maddesinin dördüncü fıkrasında “İstekli veya yüklenici tarafından teminat olarak banka teminat mektubu verilmesi halinde, bu teminat mektuplarının kapsam ve şeklinin bu Yönetmeliğin ekinde yer alan standart formlara uygun olması zorunludur. Standart formlara uygun olarak düzenlenmemiş teminat mektupları geçerli kabul edilmez.” hükmü bulunmaktadır.

Öte yandan, Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Teminatlar” başlıklı 18.1.2’nci maddesinde, “ Teminat mektuplarının tazmini halinde geri ödemenin, teminatın verildiği para biriminden bankaca ödenmesi esas olup, yabancı para cinsinden teminat idarece kabul edilmekle birlikte idarenin mali mevzuatı gereği tahsilatın sadece Türk Parası üzerinden yapılabildiği durumlarda ise idareler, teminat mektubunun tazmini halinde tazmin tarihinde geçerli Merkez Bankası döviz satış kuru esas alınarak Türk Parası cinsinden ödemenin yapılması gerektiği hususunu ihale dokümanı ekinde yer alan standart teminat mektubu formlarının ödemeye ilişkin bölümünde belirteceklerdir. Ancak teminat mektuplarına ilişkin standart formların 2 nolu notunda yer alan hususların sadece yabancı para cinsinden verilen teminat mektuplarının idarenin mali mevzuatı çerçevesinde Türk parasına çevrilmek suretiyle tazmininin söz konusu olacağı hallerde veya yabancı para birimi cinsinden verilen teminat mektubunun, aynı yabancı para birimi cinsinden tazmin edilebildiği durumlarda dikkate alınması ve uygun şekilde doldurulması zorunlu olup, Türk parası cinsinden teminat sunulan hallerde bu bölümün düzenlenmesi gerekmemektedir. ” açıklaması yer almaktadır.

Son olarak, Mal Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin eki olan “KİK025.1/M” numaralı Geçici Teminat Mektubu Standart Formu’nun “Not” bölümünde; “ 1-b) İdari şartnamenin “Teklif ve ödemelerde geçerli para birimi” başlıklı maddesinde yabancı para birimi veya yabancı para birimleri cinsinden teklife izin verilmesi durumunda; istekliler, teminat mektuplarını tekliflerine esas para birimi üzerinden düzenleyeceklerdir.

2- Teminat mektubunun Türk Lirası dışında bir para birimi cinsinden düzenlenmesi halinde, teminat mektubunun sonuna “İşbu teminat mektubunun tazmini halinde; mektup tutarı……………………..……[İlgili Yabancı Para Birimi] olarak tarafınıza ödenecektir.” paragrafına yer verilecek, ancak, teminat mektubu yabancı para birimi cinsinden düzenlenmekle birlikte, idarenin mali mevzuatı gereği ancak Türk Lirası cinsinden tahsilatın yapılabildiği durumlarda ise, bu paragrafın yerine “İşbu teminat mektubunun tazmini halinde; mektup tutarı tazmin tarihinde geçerli Merkez Bankası döviz satış kuru üzerinden ödenecektir.” paragrafına yer verilecektir.” açıklaması bulunmaktadır.

Anılan mevzuat hükümlerinden, teminat mektuplarının kapsam ve şeklini belirlemeye Kamu İhale Kurumunun yetkili olduğu, bu bağlamda Kurumca Uygulama Yönetmelikleri ekinde teminat mektuplarına dair standart formların tanzim edildiği, idarelerin ihale dokümanlarını hazırlarken bahse konu standart formları kullanmaları gerektiği, isteklilerin ise teklifleri kapsamında sunacakları geçici teminat mektuplarının ihale dokümanı kapsamında bulunan, Kurumca hazırlanmış standart formlara uygun bir şekilde olması gerektiği, aksi takdirde tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılacağı, idare tarafından teklif ve ödemelerde Türk parası dışında yabancı para birimleri cinsinden teklife izin verilmesi durumunda, bu şekilde teklif verecek isteklilerin geçici teminat mektuplarının tekliflerine esas para birimi üzerinden düzenlenmesinin gerektiği, böyle durumlarda teminat mektuplarının tazmini halinde geri ödemenin teminatın verildiği para biriminden bankaca ödenmesinin esas olduğu, ancak idarenin mali mevzuatı gereği tahsilatın sadece Türk Parası üzerinden yapılabildiği durumlarda idarelerin, teminat mektubunun tazmini halinde tazmin tarihinde geçerli Merkez Bankası döviz satış kuru esas alınarak Türk Parası cinsinden ödemenin yapılması gerektiği, bu durumun da idarece ihale dokümanının eki olan “KİK025.1/M” numaralı geçici teminat mektubu standart formunda isteklilerin teminat mektuplarının nakde tahvil edilmesi durumunda mektubu düzenleyen bankanın hangi para birimini esas alarak ödeme yapacağına ilişkin hususa (ilgili standart formun not 2 kısmında uygun olan ibareye) yer verilmesinin zorunlu kılındığı anlaşılmaktadır.

İnceleme konusu ihaleye ait doküman tetkik edildiğinde, ihale dokümanı kapsamında bulunan “KİK025.1/M” numaralı geçici teminat mektubu standart formunun “Not” bölümünde “ …

2- Teminat mektubunun Türk lirası dışında bir para birimi cinsinden düzenlenmesi halinde, teminat mektubunun sonuna “İşbu teminat mektubunun tazmini halinde; mektup tutarı……………………..……[İlgili Yabancı Para Birimi] olarak tarafınıza ödenecektir” paragrafı gelecektir.” ifadelerine yer verildiği görülmüştür. Dolayısıyla, yabancı para birimi üzerinden düzenlenmiş geçici teminat mektuplarının tazmini halinde banka tarafından yapılacak ödemenin yabancı para birimi üzerinden yapılmasının kararlaştırıldığı ve anılan Tebliğ maddesi uyarınca bu duruma ihale dokümanı kapsamında bulunan ilgili standart formun not kısmında yer verildiği, bu bağlamda isteklilerce teminat mektubunun Türk Lirası dışında bir para birimi cinsinden düzenlenmesi halinde teminat mektubunun sonunda ilgili teminat mektubunun tazmini halinde bu para biriminin esas alınacağının belirtilmesi gerektiği anlaşılmıştır.

Başvuru sahibinin ihalede sunduğu geçici teminat mektubunun incelenmesi neticesinde, 1.700.000,00 EURO tutarındaki geçici teminat mektubunun üzerinde “İş bu teminat mektubunun tazmini halinde; mektup tutarı tazmin tarihinde geçerli Merkez Bankası döviz satış kuru üzerinden karşılığı Türk Lirası olarak tarafınıza ödenecektir.” ibaresinin yer aldığı, dolayısıyla geçici teminat mektubunun ihale dokümanı kapsamında verilmiş olan standart forma uygun olarak düzenlenmemiş olduğu tespit edilmiştir.

Neticede idarece başvuru sahibi isteklinin geçici teminat mektubunun uygun bulunmayarak teklifinin değerlendirme dışı bırakması işleminde mevzuata aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Bu sebeple, başvuru sahibinin iddiası yerinde bulunmamıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Başkan

Kazım ÖZKAN

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi

Mehmet AKSOY

Kurul Üyesi