KİK Kararı: 2013/UM.II-2156

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2013/037
Gündem No : 41
Karar Tarihi : 15.05.2013
Karar No : 2013/UM.II-2156
BAŞVURU SAHİBİ:
Mpe Mühendislik İnşaat Taahhüt Ve Dış Tic. A.Ş., BAĞDAT CAD. HÜSFER APT. NO:420 KAT:2 D:3 SUADİYE/ İSTANBUL

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Ankara Su Kanal İdaresi Genel Müdürlüğü Arıtma Tesisleri Dairesi Başkanlığı, İvedik Mahallesi 1502-1 Sokak No:12 ANKARA

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2013/23497 İhale Kayıt Numaralı "1 (Bir) Adet (Ro) 80 Lt/Sn Kapasiteli Ters Ozmos Paket İçme Suyu Arıtma Sistemi (Yerine Montajlı Çalışır Vaziyette) Alımı" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Ankara Su Kanal İdaresi Genel Müdürlüğü Arıtma Tesisleri Dairesi Başkanlığıtarafından 24.04.2013tarihinde açık ihale usulüile yapılan “1 (Bir) Adet (Ro) 80 Lt/Sn Kapasiteli Ters Ozmos Paket İçme Suyu Arıtma Sistemi (Yerine Montajlı Çalışır Vaziyette) Alımı” ihalesine ilişkin olarak MPE Mühendislik İnşaat Taahhüt ve Dış Tic. A.Ş.nin 08.04.2013tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 16.04.2013tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 22.04.2013tarih ve 14013sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 22.04.2013tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2013/1545sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, ihale konusu işin yapım işi olarak ihale edilmesi gerekirken mal alımı olarak ihale edildiği, idare tarafından önemli bir usul hatası yapılarak yapım ihalesine teklif vermesi mümkün olamayan kimi firmaların ihalenin mal alımı olarak ihale edilmesi sonucunda ihaleye teklif vermelerine zemin oluşturulduğu, Teknik Şartname’de işin konusu ve kapsamının, hazırda mevcut olan 2500 m³ kapasiteli ham su besleme deposunda toplanan suyun pompalar vasıtasıyla ön arıtma ünitesine iletilmesi, ön arıtma işleminden geçirilmesi ve akabinde ters osmoz ünitesine iletilmesi, ters osmoz ünitesinden alınan suyun yine pompalar vasıtasıyla hazırda mevcut olan 2500 m³ kapasiteli temiz su toplama deposuna iletilmesi, arıtma ünitelerine ait hazır modül konteynır yapıların temini, tüm sistem için gerekli olan elektrik, elektronik, mekanik, elektromekanik, otomatik kontrol ve yazılım donanımları malzemelerinin temini, bu kapsamlardaki gerekli her çeşit projenin şartnamede belirtilen tasarım değerlerine uygun olarak hazırlanması, montaj sonrası tüm sistemin çalışır hale getirilmesi, her türlü performans testlerinin yapılması, teslim sonrası tesisin 365 gün süre ile yüklenici tarafından işletilmesine ait iş ve işlemler olarak belirtildiği, Teknik Şartname’de işin tanımı ve kapsamı ile işin yapımına ilişkin diğer düzenlemeler dikkate alındığında alım konusu işin tipik bir “arıtma tesisi yapım işi” olduğu, Teknik Şartname’de işin tarifi yapılırken “hazır modül konteynır yapılar”, “elektrik, elektronik, mekanik, elektromekanik … malzemelerin temini” gibi ayrım ve tariflerinin yapılarak, ihale konusu işin piyasada hazır halde alınıp satılan malzemelerin yüklenici tarafından temin edilerek çalışır vaziyette teslim edilmesi gibi (klima cihazı temini ve montajı gibi) bir işe dönüştürülmeye çalışıldığı, Oysa ki, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 4’üncü maddesinde yapım işlerinin tanımlandığı ve bu işlere ilişkin tesisat, nakliye, tamamlama vb. işlerinde yapım işi olarak belirlendiği, yani arıtma sisteminin baştan yapılması bir yana, sadece mevcut sistemdeki tesisatların yenilenmesinin dahi yapım işi olduğu, Teknik Şartname’nin 2.12’nci maddesinde “Arıtma Tesisini Oluşturan Ana Üniteler aşağıda belirtilmiştir: Ham su besleme deposu (sahada hali hazırda mevcut olup, 2500 m³ kapasitededir.), Ham su besleme deposu ile Ön Arıtma Ünitesi arası iletim hattı. (yaklaşık 50 mt.), Ön Arıtma Ünitesi (Ters ozmoz giriş suyu kalitesini dengeleyen/sağlayan), Ters Osmoz Üniteleri (4 adet modül Üniteden oluşan ve her bir modül kapasitesi 20 lt/sn), Son Arıtma Ünitesi, Arıtma Tesisi ile Temiz su deposu arası iletim hattı, (yaklaşık 50 mt.), Temiz su deposu (sahada hali hazırda mevcut olup, 2500 m³ kapasitededir.), Temiz su deposu ve terfi merkezi manevra Ünitesi, Arıtma tesisi Ana kontrol ünitesi, Trafo (monoblok beton köşk), Jeneratör Ünitesi, Taşkın, tahliye ve konsantre su deşarj hatları” düzenlemesi yer aldığı, söz konusu düzenlemenin, ihale konusu işin komple bir arıtma tesisinin projelendirilmesi ve yapım işi olduğunu açıkça ortaya koyduğu, ihale konusu işin yapım işi olarak ihale edilmesi gerekirken mal alımı olarak ihale edilerek, yapım müteahhidi bile olmayan kişilerin ihaleye teklif vermelerine zemin oluşturulduğu, ihalenin mal alımı olarak ihale edilmesi sonucunda isteklilere imalatçı olma koşulu getirilerek yapım müteahhitlerinin ihaleye teklif vermelerine engel olunduğu, öte yandan, bu tür ileri teknolojili mebranlı arıtma tesislerinin sonuç odaklı yatırımlar olduğu, her firmanın ihtiyaca göre sonuç odaklı çözümler üretmesi ve proje geliştirmesinin mümkün olduğu, bu nedenle, ihalenin 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 21’inci maddesinin (e) bendine göre gerçekleştirilmesi hususunun da değerlendirilmesi gerektiği düşüncesinde oldukları, kaldı ki, söz konusu tesisin yapımının ardından 1 yıl süreyle işletilmesinin de sözleşme kapsamında olduğu, dolayısıyla tesisin elektrik sarfiyatı, kimyasal sarfiyatı gibi işletme maliyeti unsurlarının Teknik Şartname’deki genel hükümlere göre her isteklinin kendi dizaynına göre değişeceğinden işletme maliyeti en uygun teklifin belirlenmesinde önemle dikkate alınması gereken bir parametre olduğu, idarenin böyle bir ileri teknoloji mebran sistemini mal alımı olarak değerlendirmesi neticesinde bu tür tesisin anahtar teslimi olarak yapımı ve işletilmesi hususunda tecrübesi olmayan, tecrübesi sadece imalat ile yetkili satıcılıkla sınırlı olan firmaların ihaleye katımına imkan sağladığı, bu nedenle ihalenin iptal edilerek yapım işi olarak 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 21’inci maddesinin (e) bendine göre ihale edilmesi gerektiği iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Tanımlar” başlıklı 4’üncü maddesinde “Bu Kanunun uygulanmasında;

Mal: Satın alınan her türlü ihtiyaç maddeleri ile taşınır ve taşınmaz mal ve hakları,

Yapım: Bina, karayolu, demiryolu, otoyol, havalimanı, rıhtım, liman, tersane, köprü, tünel, metro, viyadük, spor tesisi, alt yapı, boru iletim hattı, haberleşme ve enerji nakil hattı, baraj, enerji santrali, rafineri tesisi, sulama tesisi, toprak ıslahı, taşkın koruma ve dekapaj gibi her türlü inşaat işleri ve bu işlerle ilgili tesisat, imalat, ihzarat, nakliye, tamamlama, büyük onarım, restorasyon, çevre düzenlemesi, sondaj, yıkma, güçlendirme ve montaj işleri ile benzeri yapım işlerini,

Ön proje: Belli bir yapının kesin ihtiyaç programına göre; gerekli arazi ve zemin araştırmaları yapılmadan, bilgilerin halihazır haritalardan alındığı, çevresel etki değerlendirme ve fizibilite raporları dahil elde edilen verilere dayanılarak hazırlanan plân, kesit, görünüş ve profillerin belirtildiği bir veya birkaç çözümü içeren projeyi,

Kesin proje: Belli bir yapının onaylanmış ön projesine göre; mümkün olan arazi ve zemin araştırmaları yapılmış olan, yapı elemanlarının ölçülendirilip boyutlandırıldığı, inşaat sistem ve gereçleri ile teknik özelliklerinin belirtildiği projeyi,

Uygulama projesi: Belli bir yapının onaylanmış kesin projesine göre yapının her türlü ayrıntısının belirtildiği projeyi ifade eder.” hüküm altına alınmıştır.

Anılan Kanun’un “Uygulanacak ihale usulleri” başlıklı 18’inci maddesinde, idarelerce mal veya hizmet alımları ile yapım işleri ihalelerinde, açık, belli istekliler arasında ve pazarlık usullerinden biri uygulanacağı, “Açık ihale usulü” başlıklı 19’uncu maddesinde, açık ihale usulünün, bütün isteklilerin teklif verebildiği usul olduğu,“Pazarlık Usulü” başlıklı 21’inci maddesinin (e) bendinde, ihale konusu mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin özgün nitelikte ve karmaşık olması nedeniyle teknik ve malî özelliklerinin gerekli olan netlikte belirlenememesi hallerinde pazarlık usulü ile ihale yapılabileceği hüküm altına alınmıştır.

Anılan Kanun’un 62’nci maddesinin (c) bendinde “ Yapım işlerinde arsa temin edilmeden, mülkiyet, kamulaştırma ve gerekli hallerde imar işlemleri tamamlanmadan ve uygulama projeleri yapılmadan ihaleye çıkılamaz. İhale konusu yapım işinin özgün nitelikte ve karmaşık olması nedeniyle teknik ve malî özelliklerinin gerekli olan netlikte belirlenemediği durumlarda ön veya kesin proje üzerinden ihaleye çıkılabilir. Uygulama projesi bulunan yapım işlerinde anahtar teslimi götürü bedel teklif alınmak suretiyle ihale yapılması zorunludur. Ancak, doğal afetler nedeniyle uygulama projesi yapılması için yeterli süre bulunmayan yapım işlerinde ön veya kesin proje üzerinden, her türlü onarım işleri ile işin yapımı sırasında belli aşamalarda arazi ve zemin etütleri gerekmesi veya uygulamada imar ve güzergâh değişikliklerinin muhtemel olması nedenleriyle ihaleden önce uygulama projesi yapılamayan, bina işleri hariç, yapım işlerinde ise kesin proje üzerinden ihaleye çıkılabilir. Bu işlerin uygulama projesi yapılabilen kısımlar için anahtar teslimi götürü bedel, uygulama projesi yapılamayan kısımlarda ise her bir kalem iş için birim fiyat teklif almak suretiyle ihale yapılabilir. Arsa temini, mülkiyet ve kamulaştırma işlemlerinin tamamlanması şartı, baraj ve büyük sulama, içmesuyu isale hattı, enerji nakil hattı, trafo, trafo merkezleri, şalt tesisleri, kaptajlar, su depoları, karayolu, liman ve havaalanı, demiryolu, petrol ve doğalgaz boru hattı projelerinde aranmaz.” hükmü yer almaktadır.

İşe ait Teknik Şartname incelendiğinde, ihale konusu işin Ankara/Beypazarı Belediyesinin içme suyu ihtiyacının karşılanması kapsamında; hazırda mevcut olan 2500 m³ kapasiteli ham su besleme deposunda toplanan suyun pompalar vasıtasıyla ön arıtma ünitesine iletilmesi, ön arıtma işleminden geçirilmesi ve akabinde ters osmoz ünitesine iletilmesi, ters osmoz ünitesinden alınan suyun yine pompalar vasıtasıyla hazırda mevcut olan 2500 m³ kapasiteli temiz su toplama deposuna iletilmesi, arıtma ünitelerine ait hazır modül konteynır yapıların temini, tüm sistem için gerekli olan elektrik, elektronik, mekanik, elektromekanik, otomatik kontrol ve yazılım donanımları malzemelerinin temini, bu kapsamlardaki gerekli her çeşit projenin şartnamede belirtilen tasarım değerlerine uygun olarak hazırlanması, montaj sonrası tüm sistemin çalışır hale getirilmesi, her türlü performans testlerinin yapılması, teslim sonrası tesisin 365 gün süre ile yüklenici tarafından işletilmesine ait iş ve işlemleri kapsadığı, arıtma tesisinin ana ünitelerinin; ham su besleme deposu (sahada hali hazırda mevcut olup, 2500 m³ kapasitededir.), ham su besleme deposu ile ön arıtma ünitesi arası iletim hattı (yaklaşık 50 mt.), ön arıtma ünitesi (ters ozmoz giriş suyu kalitesini dengeleyen/sağlayan), ters osmoz üniteleri (4 adet modül üniteden oluşan ve her bir modül kapasitesi 20 lt/sn), son arıtma ünitesi, arıtma tesisi ile temiz su deposu arası iletim hattı (yaklaşık 50 mt.), temiz su deposu (sahada hali hazırda mevcut olup, 2500 m³ kapasitededir.), temiz su deposu ve terfi merkezi manevra ünitesi, arıtma tesisi ana kontrol ünitesi, trafo (monoblok beton köşk), jeneratör ünitesi ile taşkın, tahliye ve konsantre su deşarj hatlarından oluştuğu, arıtma ünitelerinin; ham su besleme deposu ile arıtma tesisi arası su iletim hattı, ham su ön arıtma ünitesi (filtre tankı, filtre elemanları), kartuş filtreler, kimyasal çözelti hazırlama ve dozlama ünitesi, ön klor dozaj ünitesi, sodyum meta bisülfit üniteleri (dozlama pompası, çözelti/solüsyon tankı, karıştırıcılar), otomatik asit dozaj üniteleri, otomatik antiskalant dozaj ünitelerinden (dozaj pompası, antiskalant çözelti tankı) oluştuğu, ters osmoz üniteleri ve donanımlarının; yüksek basınç pompaları, mebran ünitesi besleme pompaları frekans kontrol tablosu, mebranlar, şaselerden oluştuğu, son arıtma ünitesi ve donanımlarının; remineralizasyon ünitesi, otomatik son klorlama ünitesinden oluştuğu, mebran yıkama, durulama ünitesi ve donanımlarının; yıkama pompası, kimyasal yıkama ve durulama hatları, kartuş filtrasyon grubu, mevcut ürün suyu toplama deposundan oluştuğu görüldüğünden, söz konusu işin Yapım İşlerinde Benzer İş Grupları Tebliğinde “Arıtma Tesisleri” başlıklı A.XI Grubunda yer alan “İçme Suyu Arıtma Tesisi Yapım İşi” olduğu, ayrıca, ihale konusu işin projesi yapılarak açık ihale usulü ile ihale edilmesinin de mümkün olduğu anlaşılmaktadır.

Sonuç olarak, ihale konusu işin montajlı bir mal alımı olmayıp, bir proje uygulaması sonucunda yapılması gerektiği, bu nedenle yapım işi olarak ihale edilmesi gerekirken mal alımı olarak ihaleye çıkılmasının açıkça Kanun’a aykırı olduğu anlaşıldığından ihalenin iptal edilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onuncu fıkrasının (a) bendi gereğince ihalenin iptaline,

Oybirliği ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Başkan

Kazım ÖZKAN

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi

Ahmet ÖZBAKIR

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi

Mehmet AKSOY

Kurul Üyesi