KİK Kararı: 2013/UM.I-4699

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2013/078
Gündem No : 76
Karar Tarihi : 11.12.2013
Karar No : 2013/UM.I-4699
BAŞVURU SAHİBİ:
Sedat Umur Çiftçi, MARAŞAL ÇAKMAK CAD. NO:17 MUŞ

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Kız Meslek Lisesi- Milli Eğitim Bakanlığı Müsteşarlık, Zafer Mah. Malazgirt Cad. 4 49500 MUŞ

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2013/125183 İhale Kayıt Numaralı "İthal Portakal Tipi Kömür" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Bulanık Kız Teknik ve Meslek Lisesi Müdürlüğütarafından 17.09.2013tarihinde açık ihale usulüile yapılan “İthal Portakal Tipi KömürAlımı” ihalesine ilişkin olarak Sedat Umur Çiftçi’nin 24.09.2013tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 27.09.2013tarihli yazısı ile reddi üzerine başvuru sahibince 07.10.2013tarih ve 31314sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 01.10.2013tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2013/3569sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, ihale üzerinde bırakılan isteklinin sunmuş olduğu birim fiyat teklif mektubunun, birim fiyat teklif mektubu dipnotunda belirtilen “kısmi teklif verilmesine izin verilmeyen ihalede sadece ‘tamamını’ ibaresine yer verilecektir.” ibaresine uymadığı, mektupta tebligatın hangi adrese yapılacağının belirtilmediği, yerli ya da yabancı istekli durumunun belirtmediği ve ayrıca ihale komisyonu başkanı tarafından birim fiyat teklif cetveli ve mektubunda para birimi belirtilerek yazılması gerektiğinin belirtilmesine rağmen birim fiyat teklif mektubu ve cetvelinde para birimlerinin belirtilmediği ve söz konusu isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakıldığının katılımcılara açıklandığı, bahse konu hususların kamu ihale mevzuatına aykırı olduğu iddialarına yer verilmiştir.

A) Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

Başvuruya konu ihaleye ait idari şartnamenin 2.1.(a) maddesinde ihale konusu işin adının;“İthal Portakal Tipi Kömür” şeklinde belirtildiği,

Anılan Şartname’nin “İhalenin yabancı isteklilere açıklığı” başlıklı 8’inci maddesinde,

“8.1. Bu ihaleye sadece yerli istekliler katılabilir. Yabancı isteklilerle ortak girişim yapan yerli istekliler bu ihaleye katılamaz. İhaleye katılan gerçek kişilerin yerli istekli oldukları, teklif mektubunda yer alan Türkiye Cumhuriyeti kimlik numarasından anlaşılır. Tüzel kişilerin yerli istekli oldukları ise teklifleri kapsamında sunulan belgeler üzerinden değerlendirilir.” düzenlemesinin,

Anılan Şartname’nin “Teklif ve sözleşme türü” başlıklı 18’inci maddesinde,

“18.1. İstekliler tekliflerini, her bir iş kaleminin miktarı ile bu iş kalemleri için teklif edilen birim fiyatlarının çarpımı sonucu bulunan toplam bedel üzerinden vereceklerdir. İhale sonucu, ihale üzerine bırakılan istekliyle her bir iş kaleminin miktarı ile iş kalemleri için teklif edilen birim fiyatların çarpımı sonucu bulunan toplam bedel üzerinden birim fiyat sözleşme imzalanacaktır.” düzenlemesinin,

“Kısmi teklif verilmesi” başlıklı 19’uncu maddesinde “19.1. Bu ihalede işin tamamı için teklif verilecektir.” düzenlemesinin,

“Teklif ve ödemelerde geçerli para birimi” başlıklı 21’inci maddesinde “ 21.1. İstekliler, teklifini gösteren fiyatları ve bunların toplam tutarlarını Türk Lirası olarak belirtecektir. Sözleşme konusu işin ödemelerinde de bu para birimi kullanılacaktır.” düzenlemesinin,

“Teklif mektubunun şekli ve içeriği” başlıklı 23’üncü maddesinde ise,

_“23.1._Teklif mektupları, ekteki form örneğine uygun şekilde yazılı ve imzalı olarak sunulur.

_23.2._Teklif mektubunda;

a) İhale dokümanının tamamen okunup kabul edildiğinin belirtilmesi,

b) Teklif edilen bedelin rakam ve yazı ile birbirine uygun olarak açıkça yazılması,

c) Kazıntı, silinti, düzeltme bulunmaması,

ç) Türk vatandaşı gerçek kişilerin Türkiye Cumhuriyeti kimlik numarasının, Türkiye'de faaliyet gösteren tüzel kişilerin ise vergi kimlik numarasının belirtilmesi,

d) Teklif mektubunun ad, soyad veya ticaret unvanı yazılmak suretiyle yetkili kişilerce imzalanmış olması,

zorunludur.

_23.3._Is ortaklığı olarak teklif veren isteklilerin teklif mektuplarının, ortakların tamamı tarafından veya yetki verdikleri kişiler tarafından imzalanması gerekir.

23.4. Bu madde boş bırakılmıştır.” düzenlemesinin yer aldığı görülmüştür.

İdarece gönderilen ihale işlem dosyasının incelenmesi neticesinde; incelemeye konu ihaleye 8 teklif verildiği, Er-es Gıda İnş. Tek. Yak. Nak. Med. Tarım Hayv. Tic. ve San. Ltd. Şti., Onur Kömürcülük Muş Tekstil İnşaat Nakliyat Medikal San. ve Dış Tic. Ltd. Şti., Turhal Yedirir Nakliyat Besicilik Gıda Yakacak Maddeleri İnşaat San. ve Tic. Ltd. Şti ve Remzi Üçücü-Bayramoğlu Kömürcülük’ün teklifleri ise teklif fiyatları yaklaşık maliyetin üzerinde olduğu gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakıldığı, ihalenin Rehmetullah Aydın-Aydın Ticaret’in üzerinde bırakıldığı görülmüştür.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Tekliflerin hazırlanması ve sunulması” başlıklı 30’uncu maddesinde,

“Teklif mektupları yazılı ve imzalı olarak sunulur. Teklif mektubunda ihale dokümanının tamamen okunup kabul edildiğinin belirtilmesi, teklif edilen bedelin rakam ve yazı ile birbirine uygun olarak açıkça yazılması, üzerinde kazıntı, silinti, düzeltme bulunmaması ve teklif mektubunun ad, soyad veya ticaret unvanı yazılmak suretiyle yetkili kişilerce imzalanmış olması zorunludur” hükmü,

“Tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 37’nci maddesinde,

“Tekliflerin değerlendirilmesinde, öncelikle belgeleri eksik olduğu veya teklif mektubu ile geçici teminatı usulüne uygun olmadığı 36 ncı maddeye göre ilk oturumda tespit edilen isteklilerin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılmasına karar verilir.” hükmü,

Mal Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Başvuru ve teklif mektuplarının şekli” başlıklı 52’nci maddesinde,

“ (1) Başvuru ve teklif mektupları, bu Yönetmeliğin ekinde yer alan standart formlar esas alınarak hazırlanır. Ancak birden fazla mal kaleminden oluşan ihalelerde teklif mektuplarının, birim fiyat teklif mektubu esas alınarak hazırlanması zorunludur.

(2) Teklif mektubunun aşağıdaki şartları taşıması zorunludur:

a) Yazılı olması.

b) İhale dokümanının tamamen okunup kabul edildiğinin belirtilmesi.

c) Teklif edilen bedelin rakam ve yazı ile birbirine uygun olarak açıkça yazılması.

ç) Üzerinde kazıntı, silinti, düzeltme bulunmaması.

d) Türk vatandaşı gerçek kişilerin Türkiye Cumhuriyeti kimlik numarası, Türkiye’de faaliyet gösteren tüzel kişilerin vergi kimlik numarasının belirtilmesi.

e) Ad ve soyadı veya ticaret unvanı yazılmak suretiyle yetkili kişilerce imzalanmış olması.

(3) Ortak girişim olarak teklif veren isteklilerin teklif mektuplarının, ortakların tamamı tarafından veya yetki verdikleri kişilerce imzalanması gerekir.

(4) Konsorsiyumlarda, konsorsiyum ortakları teklif mektubunu, işin uzmanlık gerektiren kısımları için teklif ettikleri bedeli ayrı ayrı yazmak suretiyle imzalarlar. Konsorsiyum ortaklarının işin uzmanlık gerektiren kısımları için teklif ettikleri bedellerin toplamı, konsorsiyumun toplam teklif bedelini oluşturur.

(5) Teklif mektuplarının şekil ve içerik bakımından yukarıda belirtilen niteliklere ve teklif mektubu standart formuna uygun olmaması teklifin esasını değiştirecek nitelikte bir eksiklik olarak kabul edilir. Taşıması zorunlu hususlardan herhangi birini taşımayan teklif mektuplarının değiştirilmesi, düzeltilmesi veya eksikliklerinin giderilmesi gibi yollara başvurulamaz. Teklif mektubu usulüne uygun olmayan isteklinin teklifi değerlendirme dışı bırakılır.” hükmü yer almaktadır.

İhale üzerinde bırakılan isteklinin sunduğu birim fiyat teklif mektubu ve eki cetvelin incelenmesi neticesinde; anılan Yönetmelik hükmü uyarınca teklif mektubunda bulunması gereken hususlardan yazılı olma, ihale dokümanının tamamen okunup kabul edildiğinin belirtilmesi, teklif edilen bedelin rakam ve yazı ile birbirine uygun olarak açıkça yazılması, üzerinde kazıntı, silinti, düzeltme bulunmaması, Türkiye Cumhuriyeti kimlik numarasının belirtilmesi ve yetkili kişilerce imzalanmış olması hususlarının ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklif mektubunda yer aldığı anlaşılmıştır.

Anılan istekli tarafından sunulan birim fiyat teklif mektubunun 3’üncü maddesinde “Yukarıda yer alan [ elektronik posta adresime tebligat yapılmasını kabul ediyorum./ faks numarama tebligat yapılmasını kabul ediyorum./ elektronik posta adresime ve faks numarama tebligat yapılmasını kabul ediyorum./ elektronik posta adresime ve faks numarama tebligat yapılmasını kabul etmiyorum.]” ifadesinin yer aldığı, buna karşın Anılan Yönetmeliğin ekinde yer alan Standart Form-KİK015.3/M’a aykırı olarak istekli tarafından kabul edilen tebligat seçeneğinin yazılmadığı görülmekle birlikte, ihale dokümanının satın alındığına ilişkin formda söz konusu istekli tarafından “elektronik posta veya faks ile bildirim yapılmasını kabul etmiyorum” seçeneğinin işaretlendiği görüldüğünden söz konusu aykırılığın esasa etkili olmadığı anlaşılmıştır.

Birim fiyat teklif mektubu Standart Formun 5’inci maddesinde “İhale konusu işin [tamamını/ ek cetvelde yer alan kısmını/ ek cetvelde yer alan kısımlarını her bir iş kalemi için teklif ettiğimiz birim fiyatlar üzerinden Katma Değer Vergisi hariç [ Teklif edilen toplam bedel para birimi belirtilerek rakam ve yazı ile yazılacaktır.] bedel karşılığında yerine getireceğimizi kabul ve taahhüt ediyoruz.” ifadesinin yer aldığı, birim fiyat teklif mektubu standart formun eki birim fiyat teklif cetveli Standart Form-KİK015.3/M’de teklif edilen birim fiyat ve tutarının para birimi belirtilerek isteklilerce doldurulması gerekmesine karşın, standart forma aykırı olarak birim fiyat teklif mektubu ve eki birim fiyat teklif cetvelinde teklif edilen birim fiyat ve tutarının para biriminin yazılmadığı görülmekle birlikte İdari Şartname’nin 21.1’inci maddesinde yer alan düzenleme uyarınca teklif ve ödemelerde geçerli para biriminin Türk Lirası olduğu anlaşıldığından söz konusu aykırılığın esasa etkili olmadığı anlaşılmıştır.

Öte yandan, söz konusu isteklinin teklif mektubunun 3’üncü maddesinde “4734 sayılı Kanunun 4 üncü maddesindeki “yerli istekli” tanımı gereğince [yerli/yabancı] istekli durumundayız.” ifadesinin yer aldığı, buna karşın Anılan Yönetmeliğin ekinde yer alan Standart Form-KİK015.3/M’e aykırı olarakistekli tarafından yerli ya da yabancı istekli olduğuna dair belirlemenin yazılmadığı görülmekle birlikte, ihaleye sadece yerli istekilerin katılabileceği ve İdari Şartname’nin 8’inci maddesinde yer alan düzenleme uyarınca ihaleye katılan gerçek kişilerin yerli istekli oldukları, teklif mektubunda yer alan Türkiye Cumhuriyeti kimlik numarasından anlaşılacağı ve söz konusu isteklinin teklif mektubunda Türkiye Cumhuriyeti kimlik numarasının yazıldığı görüldüğünden söz konusu aykırılığın esasa etkili olmadığı anlaşılmıştır.

Teklif mektubunun 5’inci maddesinde “İhale konusu işin [tamamını/ ek cetvelde yer alan kısmını/ ek cetvelde yer alan kısımlarını her bir iş kalemi için teklif ettiğimiz birim fiyatlar üzerinden Katma Değer Vergisi hariç [ Teklif edilen toplam bedel para birimi belirtilerek rakam ve yazı ile yazılacaktır.] bedel karşılığında yerine getireceğimizi kabul ve taahhüt ediyoruz.” ifadesinin yer aldığı ve standart formun anılan maddesinde atıf yapılan 4 nolu dipnotta “Kısmi teklif verilmesine izin verilmeyen ihalede sadece “tamamını” ibaresine yer verilecektir. Kısmi teklife açık ihalede ise istekli ihale dokümanına ve teklifine uygun ibareyi seçecektir.” ifadesinin yer almasına rağmen, söz konusu istekli tarafından sunulan teklif mektubunda standart forma aykırı olarak “tamamını” ibaresine yer vermediği anlaşılmakla birlikte, İdari Şartname’nin 19’uncu maddesinde yer alan düzenleme uyarınca başvuruya konu ihalede işin tamamı için teklif verileceği düzenlemesinin yer aldığı göz önünde bulundurulduğundan söz konusu aykırılığın esasa etkili olmadığı anlaşılmıştır. Bu çerçevede, başvuru sahibinin iddialarının yerinde olmadığı anlaşılmıştır.

B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 18’inci maddesi yönünden yapılan inceleme sonucunda tespit edilen aykırılıklar ve buna ilişkin inceleme ve hukuki değerlendirme aşağıda yapılmıştır.

Remzi Üçücü-Bayramoğlu Kömürcülüğün sunmuş olduğu teklif mektubunda teklif bedeline yer verilmediği (rakam ve yazı ile yazılmadığı) görülmüş olup, bu aykırılığın teklifin esasını değiştirecek nitelikte olduğu anlaşıldığından söz konusu isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerekmekle birlikte idarece anılan isteklinin teklifi, teklif fiyatı yaklaşık maliyetin üzerinde olduğu için uygun bulunmadığından bu aykırılığın sonuca etkili olmadığı tespit edilmiştir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Başkan

Kazım ÖZKAN

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi

Ahmet ÖZBAKIR

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi

Mehmet AKSOY

Kurul Üyesi

KARŞI OY

Başvuru sahibinin itirazen şikayet başvuru dilekçesinde özetle, “ Yapılan aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda ihalenin 1. kısmının üzerinde bırakıldığı istekli Turanlar Gıda Orman Ürünleri Temiz San. ve Tic. Ltd. Şti.nin teklif fiyatının ihale dokümanındaki gider kalemlerinin tümünü karşılamasının mümkün olmadığını ve firmanın açıklamasında gider kalemlerinin ayrıntılarını belirtmediğini düşündükleri, özellikle teklif fiyatın İdari Şartname’nin 47.13’üncü maddesindeki ve 25’inci maddesindeki gider kalemlerini kapsamadığı, sunulan açıklamada bu kalemlerin ayrıntılı olarak belirtilmediği, ihale konusu işte kullanılacak olan makine-ekipman, araç-gereç istekli tarafından karşılanacak ise bunların sunulan açıklamada belirtilmesi gerektiği, Teknik Şartname’nin “Atıkların Toplanması Bulaşık Yıkanması Temizlik ve İlaçlama Yapılması” bölümünde, “hizmet verdiği mutfak ve yemekhanelerde kullanılacak elektrik, su, yakıt giderleri firmaya aittir.” şeklinde düzenleme yapıldığı halde, elektrik, su, yakıt giderlerinin miktarlarının şartname kapsamında belirtilmediğinin görüldüğü, isteklinin bu konuda tevsik edici belge sunmasının olanaksız olduğu, teknik Şartname’de öngörülen gramajlara göre yemeğin hazırlanması için gereken bütün hammaddelerin maliyet giderleri, ekmek gideri, resmi sözleşme giderleri, personel işçilik ulusal tatil bayram ve mesai günleri ücreti, vergi, sosyal güvenlik primi ödeme giderleri, demirbaş malzeme gideri, firmanın yemeği üreteceği merkez mutfaktan hizmetin sunulacağı semt polikliniği noktasına yemeğin taşınması için gerekli olan araçların yakıt –araç sigorta- araç bakım giderleri, hastalara ve personele yemekle birlikte verilecek kapalı su gideri, yemeğin pişirilmesi içim elzem olan elektrik, su, LPG yakıt gideri, firmanın sözleşme yaparken idareye ibraz edeceği banka teminatına ilişkin banka komisyon gideri, Teknik Şartname’de öngörülen temizlik, hijyen ve sanitasyonu sağlamak için giderler, çalıştırılacak personelin giyim gideri, haşerelere karşı ilaçlama gideri, gıda ve yemek laboratuar analiz giderleri, personel eğitim giderleri, yemek üretim işinde kullanılacak terazi kantar, soğuk hava deposu, termometre, higrometre gibi alet ve demirbaşların kalibrasyon ölçüm giderleri ve demirbaş malzeme bakım onarım giderleri gibi yemek üretimi ve sunumuna dayalı hizmet alımı ihalesinde olmazsa olmaz nitelikte olan ana gider kalemlerine ilişkin maliyetlerin teklif edilen fiyat ile açıklanmasının mümkün olmadığı, ihalenin bu fiyata yapılabileceğine kamu yararı düşünülerek karar verildi ise daha yüksek olan yaklaşık maliyet belirlenirken kamu yararı gözetilip gözetilmediği, kamu yararının sadece ihale kararı verilirken değil, ihale sürecinin tümünde gözetilmesi gerektiği belirtilerek ihalenin iptal edilmesi gerektiği ” şeklinde belirtilen iddiası kapsamında Kurul çoğunluğunca, ihale üzerinde bırakılan Turanlar Gıda Orman Ürünleri Temiz San. ve Tic. Ltd. Şti.nin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi hususlarında “** Düzeltici işlem belirlenmesine”** karar verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddiasının İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 18 inci maddesi yönünden Kurul kararına dayanak teşkil eden esas inceleme raporu ve eki belgeler üzerinde yapılan inceleme sonucunda;

Sivas Kamu Hastaneleri Birliği tarafından gerçekleştirilen “ 2014 ve 2015 Yılları (24 Ay Süreli) Malzemeli Yemek Pişirme, Dağıtım ve Dağıtım Sonrası Hizmet Alımı ” ihalesine ilişkin yaklaşık maliyetin HAİUY. m. 8 esas alınarak toplam 11.058.519,00 TL (1. kısım: 6.657.600,00 TL) olarak hesaplandığı,

Bahse konu ihalede (27) adet ihale dokümanı satın alındığı, 22.08.2013tarihinde gerçekleştirilen ihalenin şikayete konu birinci kısmına 12 istekli tarafından teklif verildiği,

İdarece ihalenin birinci kısmına ilişkin tekliflerin denetimine ilişkin yapılan inceleme uyarınca, oniki teklifin de geçerli teklif olarak kabul edildiği, bu tekliflere ilişkin teklif bedellerinin,

İsteklinin Adı

Teklif Bedeli (TL)

Turanlar Gıda Orman Ürünleri Temiz San. ve Tic. Ltd. Şti.

5.162.100,00

Mafa Elek. Teks. Kır. San. ve Tic. Ltd. Şti.

5.541.900,00

Şölen Taşımacılık Temizlik Ürünleri Gıda Petrol Ürünleri Turizm Tekstil Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi

5.548.500,00

Sünbül Gıda Bes. San. ve Tic. Ltd. Şti.

5.555.300,00

ATS Yemekçilik (Ahmet Türksayar)

5.568.000,00

Saiş İnş. Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti.

5.751.100,00

Sedir Yemekçilik Gıda San. Tic. Ltd. Şti.

6.188.300,00

Turkuaz Yemekhane ve Gıda Tic. Ltd. Şti.

6.486.800,00

Dalgıç Tem. Yem. Tic. ve San. Ltd. Şti.

6.631.500,00

Baytekin İnş. Yemek Üre. Tic. Ltd.Şti.

6.727.600,00

Kahvecioğlu Gıda En. San. ve Tic. Ltd.Şti.

6.820.500,00

Türkmen Yemekçilik Gıda Tic. Ltd.Şti.

7.746.000,00

Şeklinde verildiği, idarece, kârsız yaklaşık maliyetin altında teklif sunduğu belirlenen Turanlar Gıda Orman Ürünleri Temiz San. ve Tic. Ltd. Şti. ile Mafa Elek. Teks. Kır. San. ve Tic. Ltd. Şti.’den aşırı düşük teklif açıklaması istenildiği, Mafa Elek. Teks. Kır. San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin aşırı düşük açıklamam sunmadığı gerekçesi ile teklifinin değerlendirme dışı bırakılması sonrasında 21.10.2013 tarihli ihale komisyonu kararı ile ihalenin, aşırı düşük açıklaması sunan ve uygun kabul edilen Turanlar Gıda Orman Ürünleri Temiz San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin üzerinde bırakılarak sonuçlandırıldığı,

Anlaşılmıştır.

4734 sayılı Kanunun “ Aşırı düşük teklifler ” başlıklı 38 inci maddesinde; “ İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

İhale komisyonu, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterleri esas alır. Kurum bu maddenin uygulanmasında; aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkilidir. ” hükmü yer almaktadır.

Bahse konu madde hükmünden, ihale komisyonunun, yaptığı değerlendirme neticesinde geçerli olduğunu tespit ettiği tekliflerden, ihalede verilen diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olan isteklileri tespit edeceği ve tespit edilen bu teklifleri reddetmeden önce yine madde metninde belirtilen usul doğrultusunda sorgulamaya tabi tutacağı anlaşılmaktadır.

Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük teklif sorgulamasının Kamu İhale Genel Tebliğinin “ teklif fiyata dahil masraflar ” ve “ aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesini ” düzenleyen maddeleri ile idari şartnamenin “ teklif fiyata dahil olan giderler ” başlıklı maddesindeki düzenlemelerin esas alınarak yapılması gerekmektedir. Bu ihalelerde, aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda belgelere dayalı yazılı açıklama yapmayan veya ihale komisyonunca açıklamaları yetersiz bulunan isteklilerin teklifleri ile teklif edilmesi gereken asgari işçilik maliyetini karşılamayan teklifler gerekçesi belirtilmek suretiyle reddedilecektir. Ancak, şikayet başvurusuna konu hizmetin personel çalıştırılmasına dayalı bir hizmet alım ihalesi olmaması nedeniyle aşırı düşük değer tespitine yönelik bir modül bulunmamakta olup, ihale konusu hizmetin maliyet unsurlarının, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında olduğu gibi önceden belirlenen nitelikte olmadığı görülmektedir. Bu durumda, ihale dokümanında belirtilen şartlara uygun olarak hizmetin ifası için her isteklinin basiretli tacir olma yükümlülüğü gereğince kendi organizasyon yapısı, kullanacağı makine ekipmanın özellikleri, malzeme teminindeki kendine özgü koşulları vb. unsurları dikkate alarak teklif fiyatını belirlemesi gerekmektedir.

Ayrıca, malzeme dahil yemek alım hizmetlerinde yemek bileşenlerini oluşturan girdilerin önemli bir kısmı yerel, mevsimsel ve iklim özelliklerine göre farklılıklar göstermekte, bir çok girdi müstahsilden doğrudan temin edilebilmektedir. Özellikle sebze meyve gibi girdilerin piyasa koşulları sebebiyle muhasebeleştirilmesinde karşılaşılan güçlüklerin aşırı düşük teklif sorgulamasında ispat için aranılan belgelere yansıtılmasında isteklilerin önünde önemli bir engel teşkil edeceği düşünülmektedir. Kamu İhale Kurumu tarafından personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımları için aşırı düşük sınır değerin tespiti ve sorgulanması konusunda bir kriter belirlenmediği hususu göz önüne alındığında, şikayete konu ihalede, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanması ve kaynakların verimli kullanılmasından sorumlu olan idarenin, aşırı düşük teklif açıklaması isteyerek ihalenin sonuçlandırılması yönünde tesis etmiş olduğu işlemlerde mevzuata uyarlık bulunmadığı düşünülmektedir.

İhale konusu işin personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı işi olmadığı, yaklaşık maliyetin büyük çoğunlukla yemek giderinden oluştuğu ihalede birinci kısma verilen üç teklif haricinde diğerlerinin teklif bedelleri yaklaşık maliyetin altında olmakla birlikte yaklaşık maliyete ve birbirlerine göre yakın olduğu ve en düşük teklifin bile diğer tekliflere göre aşırı düşük olarak değerlendirilemeyeceği anlaşıldığından, idarece, yemek kalemlerinde aşırı düşük teklif sorgulaması yapılarak ihalenin karara bağlanması yönünde gerçekleştirilen idari işlemlerin mevzuata uygun olmadığı değerlendirilmiştir.

Açıklanan nedenlerle; başvuruya konu ihalenin birinci kısmında, yemek alımı kalemlerinde aşırı düşük teklif sorgulaması yapılarak ihalenin sonuçlandırılmasına yönelik idarece gerçekleştirilen idari işlemlerin yerinde olmadığına ilişkin “ Düzeltici işlem belirlenmesine” karar verilmesi gerektiği yönündekidüşüncem ile, bu hususa ilişkin Kurul çoğunluğunca verilen “ Düzeltici işlem belirlenmesine” niteliğindeki karara katılmıyorum.

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

EK GEREKÇE

Başvuru sahibinin itirazen şikayet başvuru dilekçesinde özetle “ yapılan aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda ihalenin 1. kısmının üzerinde bırakıldığı istekli Turanlar Gıda Orman Ürünleri Temiz San. ve Tic. Ltd. Şti.nin teklif fiyatının ihale dokümanındaki gider kalemlerinin tümünü karşılamasının mümkün olmadığını ve firmanın açıklamasında gider kalemlerinin ayrıntılarını belirtmediğini düşündükleri, özellikle teklif fiyatın İdari Şartname’nin 47.13’üncü maddesindeki ve 25’inci maddesindeki gider kalemlerini kapsamadığı, sunulan açıklamada bu kalemlerin ayrıntılı olarak belirtilmediği” şeklinde belirttiği iddiası hakkında Kurulca, ihale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasında temizlik maliyetine ilişkin olarak 2 adet proforma fatura sunulduğu, ancak Teknik Şartname’de “Temizlik Malzemeleri Genel Teknik Şartnamesi” başlığı altında sayılan temizlik malzemelerinden, “bulaşık süngeri, bulaşık eldiveni, non-steril eldiven, ribanalı kolluk”un proforma faturalarda yer almadığı, tüm temizlik malzemelerinin belgelendirilmemiş olmasında mevzuata uyarlık bulunmadığı ve tespit edilen aykırılıklar nedeniyle ihale üzerinde bırakılan isteklinin açıklamalarının mevzuata uygun olmadığı sonucuna varıldığından teklifinin değerlendirme dışı bırakılması yönünde** “düzeltici işlem belirlenmesine”** karar verilmiştir.

Başvuru sahibinin itirazen şikayet başvuru dilekçesinde belirttiği iddiaları kapsamında yapılan incelemeye göre;

İdarece aşırı düşük teklif açıklamalarında belirlenen önemli bileşenler yönünden ihale üzerinde bırakılan Turanlar Gıda Orman Ürünleri Temiz San. ve Tic. Ltd. Şti.nin açıklamaları incelendiğinde,

Asgari maliyet analizi raporu adı altında idarece belirlenen tüm önemli bileşenlerin fiyat analizine ilişkin bilgi verildiği, asgari maliyetin analiz tablosunda gösterildiği görülmüştür.

Yemek hizmeti maliyetine ilişkin olarak, idarece belirlenen diyet ve normal kahvaltı, normal yemek ve diyet yemek için örnek menü üzerinden maliyet hesabı yapıldığı, örnek menüdeki yemek türlerinin girdi cinsleri ve gramajlarının idarenin belirlediklerine uygun olduğu, günlük üretim raporu adı altında, yemeklerin birim maliyetlerinin gösterildiği, gıda maddelerinin fiyatlarına ilişkin olarak farklı firmalardan alınmış 10 adet proforma faturanın sunulduğu, proforma faturaların Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.4.2.14’üncü maddesine uygun şekilde, proforma faturaya konu alanda faaliyet gösteren firmalardan alındığı, tarih içerdiği ve 9 adet proforma fatura üzerinde, satışlar üzerinden açıklama yapıldığında Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.4.2.4’üncü maddesi uyarınca bulunması gereken “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” şeklindeki meslek mensubu beyanının, meslek mensubu kaşe ve imzası ile Türmob kaşesinin ve proforma faturanın alındığı firmanın kaşesi ile imzanın bulunduğu tespit edilmiştir. Ancak, İstanbul Yufka-Kadayıf Unlu Mamülleri’nden alınmış proforma faturada (s.168), “ Birim satış tutarının , mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim maliyet tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin bulunduğu, bu ibarenin anılan Tebliğ açıklamasında yer alan satışlar üzerinden açıklama yapılması ve maliyete dayalı açıklama yapılması halinde kullanılacak ibarelere uygun olmadığı görülmüş olup, belgelendirmenin bu proforma fatura itibariyle mevzuata uygun şekilde yapılmadığı sonucuna varılmıştır.

Ekmek maliyetine ilişkin olarak Uğrak Unlu Gıda’dan alınmış, tarih içeren proforma faturanın sunulduğu, proforma faturada yer alan meslek mensubu beyanının, “ Birim satış tutarının , mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim maliyet tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin bulunduğu, bu ibarenin anılan Tebliğ açıklamasında yer alan satışlar üzerinden açıklama yapılması ve maliyete dayalı açıklama yapılması halinde kullanılacak ibarelere uygun olmadığı görülmüş olup, belgelendirmenin bu proforma fatura itibariyle mevzuata uygun şekilde yapılmadığı sonucuna varılmıştır.

Personel giyim maliyetlerine ilişkin olarak, işçilik maliyeti içinde bedel öngörüldüğü, ancak, Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.4.2.24’üncü maddesinin “Yemek hizmet alımı ihalelerinde, çalıştırılacak personelin giyim gideri ile su, tuz, baharat, peçete ve masa örtüsü giderleri için yapılacak açıklamalara ilişkin olarak isteklilerden belge sunmaları istenmeyecektir. İhale komisyonu ayrıca, bu girdiler dışındaki girdilerden de belgelendirilmesine gerek bulunmayanları tespit edebilecektir.” şeklindeki açıklamaları uyarınca giyim gideri için belge sunulmadığının belirtildiği, bu durumda mevzuata aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Köpük tabak, köpük yemek kabı, plastik çatal-kaşık, köpük kahvaltı kabı, plastik bardak, köpük bardak maliyetine ilişkin olarak 2 adet proforma fatura sunulduğu, belgelerin Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.4.2.14’üncü maddesine uygun şekilde, proforma faturaya konu alanda faaliyet gösteren firmalardan alındığı, tarih içerdiği üzerlerinde, satışlar üzerinden açıklama yapıldığında Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.4.2.4’üncü maddesi uyarınca bulunması gereken “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” şeklindeki meslek mensubu beyanının, meslek mensubu kaşe ve imzası ile Türmob kaşesinin ve proforma faturanın alındığı firmanın kaşesi ile imzanın bulunduğu tespit edilmiştir.

Elektrik gideri, su gideri, doğal gaz bedellerine ilişkin olarak, Sivas Numune Hastanesi’nin 03.10.2013 tarihli yazısının sunulduğu, bu yazıda belirtilmiş olan mevcut yemek firmasının sarfiyat miktarlarının aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında firma tarafından dikkate alındığı, elektrik ve su doğalgazın birim fiyatları için Çepesaş Çamlıbel Perakende Elektrik Satış A.Ş.den, Sivas Belediyesi Su ve Kanalizasyon İşleri Müdürlüğü’nden yazılı bilgi alındığı ve doğalgazın birim fiyatları için Sidaş Doğal Gaz’ın m3 birim fiyatının kullanıldığı tespit edilmiş olup, bu kapsamda yapılan açıklamanın yeterli olduğu sonucuna varılmıştır.

200 cc.lik disposable ağzı kapalı su giderine ilişkin olarak Köşem Ticaret’ten alınmış tarih içeren 1 adet proforma fatura sunulduğu, Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.4.2.14’üncü maddesine uygun şekilde, proforma fatura üzerinde, satışlar üzerinden açıklama yapıldığında Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.4.2.4’üncü maddesi uyarınca bulunması gereken “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” şeklindeki meslek mensubu beyanının, meslek mensubu kaşe ve imzası ile Türmob kaşesinin ve proforma faturanın alındığı firmanın kaşesi ile imzanın bulunduğu tespit edilmiştir.

Zehirlenmelere karşı işyeri sigortası maliyetine ilişkin olarak (s.196) Turay Sigorta Aracılık Hiz. Ltd. Şti.den alınmış tarih içeren fiyat teklifinin sunulduğu, fiyat teklifi üzerinde satışlar üzerinden açıklama yapıldığında Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.4.2.5’inci maddesi uyarınca bulunması gereken “Birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” şeklindeki meslek mensubu beyanının, meslek mensubu kaşe ve imzası ile Türmob kaşesinin ve proforma faturanın alındığı firmanın kaşesi ile imzanın bulunduğu tespit edilmiştir.

Araç akaryakıt ve sigorta gideri, teknik şartnamede istenilen araç için kapalı kasa kamyonet modelinde firma üzerine kayıtlı aracın ruhsatın sunulduğu, aracın sigorta giderine ilişkin olarak Turay Sigorta Aracılık Hiz. Ltd. Şti.den alınmış tarih içeren fiyat teklifinin sunulduğu, fiyat teklifi üzerinde satışlar üzerinden açıklama yapıldığında Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.4.2.5’inci maddesi uyarınca bulunması gereken “Birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” şeklindeki meslek mensubu beyanının, meslek mensubu kaşe ve imzası ile Türmob kaşesinin ve proforma faturanın alındığı firmanın kaşesi ile imzanın bulunduğu tespit edilmiştir.

Akaryakıt maliyetine ilişkin olarak Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.4.2.8’inci maddesinde yer alan “İstekli tarafından açıklaması yapılacak girdinin fiyatının, kamu kurum ve kuruluşlarınca ilan edilen ilgili mala ilişkin asgari fiyatlara uygun olması halinde sadece ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olan asgari fiyatın belgelendirilmesi suretiyle açıklama yapılması yeterlidir.(Örnek: EPDK tarafından il bazında günlük olarak yayımlanan akaryakıt fiyatları vb.)” şeklindeki açıklamaya uygun şekilde, EPDK tarafından Sivas ili için ilan ile ihale tarihi arasındaki günlük akaryakıt fiyatına ilişkin internet çıktısının sunulduğu, hesaplamada dikkate alınan fiyatın bu belgedeki asgari fiyatlar ile uyumlu olduğu, aracın kullanılacağı mesafeye ilişkin bilginin idareden, Peugeot marka aracın km’de kaç litre yakıt tükettiği bilgisinin de OFZ Otomotiv Ltd. Şti.den yazılı olarak alındığı, aracın vergisinin de hesaplamaya dahil edildiği, bu haliyle açıklamanın mevzuata uygun olduğu sonucuna varılmıştır.

Analiz ve numune giderine ilişkin olarak, Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı, Sivas Gıda Kontrol Laboratuvar Müdürlüğü tarafından yemek analiz ücretlerine ilişkin 07.10.2013 tarihli belgenin sunulduğu, belgede, analiz ücretlerinin Bakanlık tarafından her yıl belirlenmekte olduğu ve herhangi bir değişiklik yapılmadığı belirtilmiştir. Anılan belgenin Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.4.2.3’üncü maddesinde “c. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilmiş fiyat tarifeleri veya bunlardan alınmış fiyat teklifleri,” kapsamında değerlendirilebileceği düşünülmektedir. Anılan Tebliğ’in 79.4.2.6 ve 79.4.2.7’nci maddeleri uyarınca, isteklinin, kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin fiyat tekliflerini veya tarifeleri kullanması halinde bunların, sadece ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) düzenlenmiş olması yeterli olduğundan, belgenin tarihinin 07.10.2013 olması nedeniyle mevzuata uygunolduğu sonucuna varılmıştır.

İlaçlama giderine ilişkin olarak Mavi Danışmanlık Hijyen Çevre Sağlığı Sistemleri’nden alınmış tarih içeren proforma fatura sunulmuş olup, proforma faturada satışlar üzerinden açıklama yapıldığında Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.4.2.4’üncü maddesi uyarınca bulunması gereken “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” şeklindeki meslek mensubu beyanının, meslek mensubu kaşe ve imzası ile TÜRMOB kaşesinin ve proforma faturanın alındığı firmanın kaşesi ile imzanın bulunduğu tespit edilmiştir.

Sözleşme giderine ilişkin olarak yapılan açıklamada, Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.4.2.19’uncu maddesinde yer alan “Personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımlarına ilişkin aşırı düşük teklif sorgulamasında, sözleşme giderleri ve genel giderlerin % 3 oranında hesaplanması söz konusu olmayacak, sözleşme giderleri ilgili mevzuatına göre hesaplanmak suretiyle aşırı düşük teklif sorgulamasına cevap verilecek ve teklifler değerlendirilecektir.” şeklindeki açıklamaya uygun şekilde sözleşme giderinin %3 üzerinden hesaplanmayıp ilgili mevzuat uyarınca hesaplandığı belirtilmiştir.

Demirbaş ve amortisman giderine ilişkin olarak, demirbaş giderine ilişkin olarak Eskici Ticaret Endüstriyel Mutfak Ekipmanları’ndan alınmış tarih içeren proforma fatura ile açıklama yapıldığı, proforma faturada satışlar üzerinden açıklama yapıldığında Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.4.2.4’üncü maddesi uyarınca bulunması gereken “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” şeklindeki meslek mensubu beyanının, meslek mensubu kaşe ve imzası ile Türmob kaşesinin ve proforma faturanın alındığı firmanın kaşesi ile imzanın bulunduğu tespit edilmiştir. İsteklinin aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında demirbaş giderinin %20’si oranında amortisman hesaplandığı belirtilmiş olup, bu tutarın teklife yansıtıldığı görülmüştür. Gelir İdaresi Başkanlığı’nın Amortisman Oranları Listesi’nde, demirbaş listesinde yer alan araç ve gerecin farklı amortisman oranları bulunduğundan bunların tümü için %20 oranında amortisman öngörülmesinin mevzuata uygun olmadığı sonucuna varılmıştır. Ayrıca, öngörülen fiyatların tevsiki için proforma fatura ile belgelendirme yapıldığından, amortisman hesabı yapılmasının da mevzuata uygun olmadığı sonucuna varılmıştır.

Personel, hasta ve refakatçilerinin yemek takibi için kurulacak olan elektronik takip sistemi maliyetine ilişkin olarak, Barsis Bilgisayar Otomasyon Sistemleri Tic. Ltd. Şti.’den alınmış, tarih içeren proforma fatura sunulmuş olup, proforma faturada satışlar üzerinden açıklama yapıldığında Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.4.2.4’üncü maddesi uyarınca bulunması gereken “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” şeklindeki meslek mensubu beyanının, meslek mensubu kaşe ve imzası ile TÜRMOB kaşesinin ve proforma faturanın alındığı firmanın kaşesi ile imzanın bulunduğu tespit edilmiştir.

Açıklanan nedenlerle, ihale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük açıklamasına ilişkin yukarıda yapılan değerlendirmelerin de kararda yer alması gerektiği yönündeki düşüncemle Kurulca verilen ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılmasına ilişkin “düzeltici işlem belirlenmesine” niteliğindeki karara katılıyorum.

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi