KİK Kararı: 2013/UM.I-1748

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2013/030
Gündem No : 15
Karar Tarihi : 11.04.2013
Karar No : 2013/UM.I-1748 Mahkeme Kararını Göster
BAŞVURU SAHİBİ:
Yusufoğlu Kırtasiye İnşaat Nak. Paz. San. ve Tic. Ltd. Şti., RÜZGARLI İBRAHİM MÜTEFERRİKA SOK. NO:1/A ULUS ANKARA

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Ankara İli Türkiye Kamu Hastaneleri Birliği 1 No'lu Genel Sekreterliği (Ulus Devlet Hastanesi), Rüzgarlı Cad. Gayret Sok. No: 6 ANKARA

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2013/9595 İhale Kayıt Numaralı "55 Kalem Kırtasiye Malzemesi Alımı" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Ulus Devlet Hastanesi Başhekimliği tarafından 20.02.2013 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “55 Kalem Kırtasiye Malzemesi Alımı” ihalesine ilişkin olarak başvuru sahibince 14.03.2013 tarih ve 9423 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan dilekçe ile başvuruda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2013/1083 sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde ön inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Şikâyet dilekçesi ve ön inceleme raporu incelendi:

Başvuru dilekçesinde özetle, ihalenin 53’üncü kalemi olan “70*30 termal etiketin” biriminin, birim fiyat teklif cetvelinde adet olarak belirlendiği, kendilerinin de söz konusu kaleme adet üzerinden 1.200,00 TL teklif verdikleri, ancak diğer isteklilerin aynı kaleme 25.900,00-33.300,00 TL aralığında teklif verdikleri, idarenin bu durumu dikkate almadan ve teklif mektuplarıyla ilgili sorgulama istemeden ihaleyi sonuçlandırdığı iddialarına yer verilmiştir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “İhalelere yönelik başvurular” başlıklı 54’üncü maddesinde “İhale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden aday veya istekli ile istekli olabilecekler, bu Kanunda belirtilen şekil ve usul kurallarına uygun olmak şartıyla şikayet ve itirazen şikayet başvurusunda bulunabilirler…” hükmü,

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in “Başvuru ehliyeti” başlıklı 5’inci maddesinde “ (1) İhale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden;

a) İstekli olabilecekler; ön yeterlik ve/veya ihale dokümanının verilmesi, ön yeterlik ve/veya ihale ilanında veya ön yeterlik ve/veya ihale dokümanında yer verilen düzenlemeler ve/veya bu düzenlemeler ile idari uygulamalar arasındaki uyumsuzluklar,

b) Adaylar; belli istekliler arasında ihale usulü ile yapılan ihalelerde ön yeterlik başvurularının sunulması, değerlendirmesi ve sonuçlandırılmasına ilişkin idari işlem ve eylemler; belli istekliler arasında ihale usulü ile yapılan danışmanlık hizmet alımı ihalelerinde ise kısa listeye alınmış olmaları kaydıyla ayrıca ihale daveti ve/veya ihale dokümanının gönderilmesi, ihale dokümanında yer verilen düzenlemeler ve/veya bu düzenlemeler ile idari uygulamalar arasındaki uyumsuzluklar,

c) İstekliler; yeterlik başvurularının veya tekliflerin sunulması, değerlendirilmesi ve ihalenin sonuçlandırılmasına ilişkin idari işlem veya eylemler,

Hakkında başvuruda bulunabilir.” hükmü yer almaktadır.

Söz konusu mevzuat düzenlemeleri ile ihale sürecinde gerçekleştirilen hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden aday veya istekli ile istekli olabilecekler tarafından şikâyet ve itirazen şikâyet başvurusu yollarının işletilebileceği hüküm altına alınmıştır.

Yapılan inceleme neticesinde, ihalenin itirazen şikâyet başvurusuna konu edilen termal barkot etiketi alımına ilişkin 53’üncü kaleminin başvuru sahibi üzerinde bırakıldığı görülmüş olup isteklinin, ilgili kaleme yanlış birim üzerinden teklif verildiği (rulo üzerinden teklif verilmesi gerekirken adet üzerinden teklif verildiği) konusunda tereddüt yaşadığı ve teklifinin diğer tekliflere göre düşük olması nedeniyle idarenin teklifleriyle ilgili sorgulama yapması gerektiğini iddia ettiği anlaşılmaktadır.

Ticari faaliyet yürütmenin doğal sonucu olarak, istekliler mal-hizmet alımı veya yapım işi ihalelerine, yapılan ihaleler sonucunda düzenlenecek sözleşmelerin tarafı olabilmek amacıyla katılmaktadırlar. Bu yönüyle, başvuru sahibinin ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi olarak belirlendiği bir kaleme yönelik iddiaları açısından hukuken korunması gerekli bir hakkının veya menfaatinin bulunmadığı ve başvuru ehliyetini haiz olmadığı anlaşılmıştır.

Bu nedenle, 4734 sayılı Kanunun 54’üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince, başvurunun ehliyet yönünden reddi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun’un 65’inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Başvurunun reddine,

Oyçokluğu ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Başkan

Kazım ÖZKAN

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi

Ahmet ÖZBAKIR

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi

Mehmet AKSOY

Kurul Üyesi

KARŞI OY

Başvuru sahibinin itirazen şikayet başvuru dilekçesinde “ihalenin 53’üncü kalemi olan “70*30 termal etiketin” biriminin, birim fiyat teklif cetvelinde adet olarak belirlendiği, kendilerinin de söz konusu kaleme adet üzerinden 1.200,00 TL teklif verdikleri, ancak diğer isteklilerin aynı kaleme 25.900,00-33.300,00 TL aralığında teklif verdikleri, idarenin bu durumu dikkate almadan ve teklif mektuplarıyla ilgili sorgulama istemeden ihaleyi sonuçlandırdığı” şeklinde dile getirdiği iddiası hakkında Kurul çoğunluğunca “ Ticari faaliyet yürütmenin doğal sonucu olarak, istekliler mal-hizmet alımı veya yapım işi ihalelerine, yapılan ihaleler sonucunda düzenlenecek sözleşmelerin tarafı olabilmek amacıyla katılmaktadırlar. Bu yönüyle, başvuru sahibinin ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi olarak belirlendiği bir kaleme yönelik iddiaları açısından hukuken korunması gerekli bir hakkının veya menfaatinin bulunmadığı ve başvuru ehliyetini haiz olmadığı anlaşılmıştır.

Bu nedenle, 4734 sayılı Kanunun 54’üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince, başvurunun ehliyet yönünden reddi gerekmektedir.” yönünde karar verilmiştir.

4734 sayılı Kanun’un 54. maddesinin birinci fıkrasında; ihale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden aday veya istekli ile istekli olabileceklerin, bu Kanunda belirtilen şekil ve usul kurallarına uygun olmak şartıyla şikâyet ve itirazen şikâyet başvurusunda bulunabilecekleri, hüküm altına alınmış, 55. maddenin ikinci fıkrasında ise; Kurumun itirazen şikâyet başvurularını, başvuru sahibinin iddiaları ile idarenin şikâyet üzerine aldığı kararda belirlenen hususlar ve itiraz edilen işlemler bakımından eşit muamele ilkesinin ihlal edilip edilmediği açılarından inceleyeceği hükmüne yer verilmiştir.

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 18. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendinde; ihale veya ön yeterlik dokümanının verilmesi, başvuruların veya tekliflerin sunulması, değerlendirilmesi ve ihalenin sonuçlandırılmasıyla ilgili olarak ise, başvuru sahibinin iddiaları ve idarenin şikâyet üzerine aldığı kararda belirtilen hususlar ile itiraz edilen işlemler bakımından eşit muamele ilkesinin ihlal edilip edilmediği yönünden inceleneceği, 2. fıkrasında ise; eşit muamele ilkesi yönünden yapılacak incelemede; dayanağı bakımından, itiraz edilen işlemin diğer aday veya isteklilere ilişkin olarak da Kanun ve ilgili mevzuat hükümlerine uygun şekilde gerçekleştirilip gerçekleştirilmediğine bakılacağı belirtilmiştir.

İdareye şikâyet, Kuruma itirazen şikâyet başvurusunda bulunulabilmesi için, aday, istekli veya istekli olabileceklerin hukuken korunması gerekli bir hakkının veya menfaatinin olması gerekmektedir.

4734 sayılı Kanunun 4. maddesinde geçen aday, istekli ve istekli olabilecek tanımları ve 54. maddesinde yer alan ihale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden aday veya istekli ile istekli olabileceklerin şikâyet yoluna başvurmaları yolundaki düzenleme, ihale dokümanı almayan kişilerin başvuruda bulunamayacaklarını, bu satın alma işleminin ehliyet şartının ön koşulu olduğunu ortaya koymaktadır.

Kamu ihale mevzuatındaki itirazen şikâyet başvurusu, idarelerin ihale sürecinde tesis ettikleri idari işlemlere yönelik olarak hak kaybı ya da zarara uğrayanların yaptığı başvuru sonucu yapılan bir denetim yöntemidir. Yapılan incelemelerdeki temel unsur, bir kişinin başvurusu olmakla birlikte, içerik yönünden bir idari işlem denetimi olan itirazen şikâyet incelemesinin amacı, kamu hukukuna tabi olarak tesis edilen işlemlerin hukuka uygunluk denetimidir.

İhale dokümanı satın alınarak, ihaleye teklif verenle, anılan Kanun ve Yönetmelik hükmü uyarınca istekli statüsünü kazandığından itirazen şikâyet başvurusunun, başvuru sahibinin üzerinde ihalenin kalmasından veya kalmayacak olmasından veya şikayete konu teklifin kendisinden sonra olmasından bağımsız olarak incelenmesi gerekmektedir.

Başvuru sahibinin iddiasının şikâyete konu kalemin biriminin birim fiyat teklif cetvelinde adet olarak belirlendiği ve tekliflerini buna göre verdikleri, diğer isteklilerin verdikleri teklifin kendi tekliflerine göre oldukça yüksek olmasına rağmen teklifleri ile ilgili sorgulama istemeden ihaleyi sonuçlandırılmasının yerinde olmadığına ilişkin olduğu dikkate alındığında, gerek iddia çerçevesinde, gerekse eşit muamele açısından yapılacak inceleme sonucunda, isteklilerin tekliflerinin sıralamasının değişebileceği açıktır.

Bu itibarla, başvuru sahibinin iddiasına ilişkin olarak, ehliyetinin kabulünün yanı sıra, anılan Yönetmeliğin 16. maddesinde sayılan diğer unsurlar da başvuru sahibi tarafından yerine getirildiğinden, başvuru sahibinin iddiasına ilişkin olarak, işin esasının incelenmesine geçilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle; incelemeye konu ihalede başvuru sahibinin iddiasına ilişkin olarak işin, “esasının incelemesine geçilmesine” karar verilmesi gerektiği yönündeki düşüncemle, Kurul çoğunluğunun “başvurunun reddine” ilişkin kararına katılmıyorum.

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi