KİK Kararı: 2013/UM.I-1733

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2013/029
Gündem No : 27
Karar Tarihi : 08.04.2013
Karar No : 2013/UM.I-1733
BAŞVURU SAHİBİ:
Construcciones Y Auxiliar De Ferrocarriles, S.A. (CAF) İspanya (14.02.2013 Tarih ve 2013/M.K.-47 sayılı Kurul Kararı), C/PADILLA 17-6-28006 MADRİD- İSPANYA DİĞER

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Ulaştırma Denizcilik ve Haberleşme Bakanlığı Altyapı Yatırımları Genel Müdürlüğü, Hakkı Turayliç Caddesi No: 5 D Blok Emek 06338 ANKARA

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2011/209644 İhale Kayıt Numaralı "Ankara Metroları Araç Alımı Ve İşletmeye Alma İşi" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Ulaştırma Denizcilik ve Haberleşme Bakanlığı Altyapı Yatırımları Genel Müdürlüğütarafından 14.02.2012tarihinde açık ihale usulüile yapılan “Ankara Metroları Araç Alımı ve İşletmeye Alma İşi” ihalesine ilişkin olarak Construcciones Y Auxiliar De Ferrocarriles, S.A. (CAF)’ın 21.05.2012tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 24.05.2012tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 31.05.2012tarih ve 20142sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 31.05.2012tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulduğu, Kamu ihale Kurulunun 11.07.2012 tarihli ve 2012/UM.I-2842 sayılı kararı ile “ 4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine” karar verildiği, bu karara yönelik açılan dava sürecinde Ankara Bölge İdare Mahkemesinin 05.12.2012 tarihli ve 2012/5455 sayılı kararı ile yürütmenin durdurulmasına karar verildiği, bunun üzerine 14.02.2013 tarih ve 2013/MK-47 sayılı Kurul kararı ile “Kamu İhale Kurulunun 11.07.2012 tarihli ve 2012/UM.I-2842 sayılı kararının iptaline” ve “Anılan Mahkeme kararında belirtilen gerekçeler doğrultusunda yeniden esasın incelenmesine” karar verildiği anlaşılmıştır.

Başvuruya ilişkin olarak 2012/2103-01sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, firmalarının 100 yıllık geçmişe sahip olduğu ve araçlarının şu ana kadar hiç kaza yapmadığı, firmalarının araçlarının ihale üzerinde bırakılan isteklinin araçlarından daha kaliteli olduğu, ihale üzerinde bırakılan isteklinin sattığı araçlarda ise işletme problemlerinin yaşandığı, ihaleyi yapan idarenin başka ihalelerinde teknik yetersizlikten dolayı elendiği ve ihaleyi kazandığı işlerde ise birçok sıkıntılar yaşandığı belirtilerek ihale üzerinde bırakılan isteklinin Teknik Şartname’de teklifle birlikte verilmesi talep edilen;

1 ) Teknik Şartname’nin 1.5.3.e ve 1.5.3.f’inci maddelerinde teklifle birlikte verilmesi talep edilen ve aracın nihai fiyatını doğrudan etkileyen Bakım Periyotları Tablosu ve Bakım Giderleri Tablosu,

2 ) Aracın işletme performansı ile ve yolcu emniyetini etkileyen ve Teknik Şartname’nin 1.5.4’üncü maddesinde teklifle birlikte verilmesi talep edilen EN 50126 standardına uygun Güvenirlik Planı,

3 ) Aracın nihai fiyatını doğrudan etkileyen ve Teknik Şartname’nin 1.5.5’inci maddesinde teklifle birlikte verilmesi talep edilen Ömür Maliyeti (LCC) çalışması,

4 ) Aracın nihai fiyatını doğrudan etkileyen ve Teknik Şartname’nin 1.6’ncı maddesinde teklifle birlikte verilmesi talep edilen bütün yükler için Enerji Tüketim Tablosu,

5 ) Aracın performansını gösteren ve frenleme mesafesi bağlamında yolcu emniyetini etkileyen ve Teknik Şartname’nin 1.10.2 ve 1.10.4’üncü maddelerinde teklifle birlikte verilmesi talep edilen Cer ve Fren Performans ve İvme verileri kapsamında kuvvet-hız grafiklerinin ve tüm fren modları için tüm fren hesapları,

6. Aracın performansı ile yolcu emniyetini çarpma anındaki koruma bağlamında etkileyen ve Teknik Şartname’nin 2.1 ve 2.2’nci maddelerinde teklifle birlikte verilmesi talep edilen Yapısal Tasarım (Çarpışma Senaryosu ve Yük Değerleri) hesaplamaları,

7. Aracın performansını gösteren ve Teknik Şartname’nin 4.5.7’nci maddesinde teklif ile birlikte verilmesi talep edilen Cer Sistemi Performans Hesaplama ve Simülasyon Tablosu,

8. Aracın performansını, yolcu emniyetini ve nihai fiyatını etkileyen ve Teknik Şartname’nin 7.f ve 7.j’inci maddelerinde teklifle birlikte verilmesi talep edilen Fren Donanımına dair fren balatalarının değişim kilometre tablosu ve tüm fren modları için komple fren hesaplamaları,

belgelerinin eksik olduğu kanaatini taşıdıkları, Ankara metrolarında can güvenliği, emniyet, güvenirlik ve uzun ömürlülük hususları ile kaliteden ödün verilmemesi gerektiği göz önüne alındığında işletmede problem çıkarmayacak aracın tercih edilmesi gerektiği, metro araçları ihracatı ve teknoloji transferi konusunda daha çok tecrübeye sahip bulundukları, işletmede ileride yaşanılacak sıkıntıları ve kamu kaynaklarının israfını önlemek için başvuru konusu ihalenin taraflarına tevdi edilmesi gerektiği iddia edilmekte ve itirazen şikâyet başvurusunun Kurumumuzca incelenerek gereğinin yapılması istenmektedir.

Söz konusu başvuruya ilişkin olarak Kamu ihale Kurulunun 11.07.2012 tarihli ve 2012/UM.I-2842 sayılı kararı ile “ 4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine” karar verildiği, bunun üzerine başvuru sahibi Construcciones Y Auxiliar De Ferrocarriles, S.A. (CAF) tarafından anılan Kurul kararının yürütmesinin durdurulması ve iptali istemiyle açılan davada Ankara 3. İdare Mahkemesi tarafından 02.11.2012 tarihinde “yürütmenin durdurulması isteminin reddine” karar verilmiş iken, davacının yaptığı itiraz üzerine Ankara Bölge İdare Mahkemesinin 05.12.2012 tarihli 2012/5455 sayılı kararı ile “….Olayda; isteklilerin teklif mektuplarında, tamamen okuyup, anlayıp, kabul ettiklerini ve dikkate alarak tekliflerini verdiklerini beyan ettikleri ihale dokümanının bir parçası olan ve isteklilerin ihalede idareye sunduğu değerlendirmeye esas belge ve/veya bilgiler olarak ifade edilen tekliflerinde sunulması istenilen belgelere ilişkin düzenlemelerin yer aldığı Teknik Şartnamenin 1.5.3.e, 1.5.3.f, 1.5.4, 1.5.5, 1.6, 1.10.2, 1.10.4, 2.1, 2.2, 4.5.7, 7.f ve 7.j maddelerinde öngörülen kurallar süresi içinde şikayet ve itirazen şikayete konu edilmeyerek kesinleşmiştir. Kesinleşen bu teknik şartname düzenlemelerinde, yüklenici kavramı kullanılmakla birlikte, düzenlemelerde yer alan belgelerin teklif kapsamında sunulacağı açıkça belirtildiğinden, isteklilerin de yukarıda belirtildiği üzere teklif mektuplarında, bu düzenlemelerden haberdar olup, uyacaklarını ifade edip, bu düzenlemeleri şikayet ve itirazen şikayete konu etmediklerinden, teknik şartnamede öngörülen söz konusu belgeleri teklifleri kapsamında sunmaları ve değerlendirmenin de idarece buna göre yapılması zorunludur. Bir bütün olan ihale dokümanı kapsamında yer alan teknik şartnamedeki düzenlemeler ilan ve idari şartnamede yer almasa da, teknik yeterliliğin belirlenmesi için teknik şartnamede teklif kapsamında sunulması istenilen bu belgelerin, dokümanın kesinleştiği de dikkate alındığında, ihaleye katılımda bir yeterlik koşulu olduğu ve tekliflerin değerlendirilmesi ihale dokümanında yer alan düzenlemeler çerçevesinde gerçekleştirileceğinden, ihale komisyonunca değerlendirme yapılırken isteklilerin ihale dokümanında belirtilen şartlara uygun teklif verip vermediklerinin, belgelerinin eksik olup olmadığının belirlenmesi, belgeleri eksik olanların tekliflerinin ise değerlendirme dışı bırakılması gerektiği açıktır.

İsteklilerin teklifleri kapsamında sunması istenilen belgelerin ihale komisyonunca tek tek kontrolü neticesi sunulup sunulmadığı hususundaki tespitin, her bir belge için açılmış bulunan sütunda gösterilerek kayda alınmasını teminen, teklifte sunulması istenilen belgelerin her biri için ayrı sütun içerecek şekilde düzenlenmesi gereken Zarf Açma ve Belge Kontrol Tutanağının, uyuşmazlığa konu ihalede; idarece düzenlenen teknik şartnamede teklif kapsamında sunulması istenilen, dolayısıyla ihaleye katılımda yeterlik kriteri olarak değerlendirildiği anlaşılan söz konusu belgeler için ayrı birer sütun açılmak suretiyle düzenlenmediği; buna karşın şikayet başvurusunun idarece, şikayet başvurusunda yer alan hususların 4734 sayılı Kanun ve ihale dokümanı çerçevesinde incelendiği, ancak herhangi bir eksikliğin tespit edilemediği ifade edilerek reddedildiği görülmektedir.

Bu durumda; Kamu İhale Kurulunca, gerek itirazen şikayete konu iddiaların muhatabı ihale üzerinde kalan isteklinin, gerekse de İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 18. maddesi uyarınca eşit muamele ilkesi yönünden diğer isteklilerin, ihaleye katılımda yeterlik koşulu olduğu anlaşılan Teknik Şartnamenin 1.5.3.e, 1.5.3.f, 1.5.4, 1.5.5, 1.6, 1.10.2, 1.10.4, 2.1, 2.2, 4.5.7. 7.f ve 7.j maddelerinde öngörülen belgeleri teklifleri kapsamında sunup sunmadıkları hususunun incelenip, değerlendirilmesi, neticesine göre de, idarenin ihale sürecinde bu konuda tesis ettiği işlemler de dikkate alınarak bir karar verilmesi gerekirken, Teknik Şartnamenin anılan düzenlemelerinde öngörülen belgelerin ihaleye katılımda yeterlik kriteri olarak aranılmadığı yolundaki aksi gerekçeyle verilen dava konusu kararda hukuka ve mevzuata uygunluk bulunmamaktadır.

Açıklanan nedenlerle; davacı itirazının kabulü ile Ankara 3. İdare Mahkemesinin 02.11.2012 tarih ve E.2012/1296 sayılı yürütmenin durdurulması isteminin reddine dair kararının kaldırılmasına; hukuka aykırı olduğu ve uygulanması halinde davacının telafisi güç ve imkansız zararına yol açacağı açık bulunan dava konusu işlemin, teminat aranmaksızın dava sonuna kadar yürütmesinin durdurulmasına…” karar verilmiştir.

Söz konusu yürütmeyi durdurma kararı uyarınca başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

1. Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

İşe ait Teknik Şartname’nin “Bakım Yapılabilirlik (Maintability)” başlıklı kısmının 1.5.3.e maddesinde “Yüklenici periyodik bakım ve ağır bakım aralıklarını kilometre esasına göre verecektir. Bu aralıklar araç bazında optimize edilecektir. Alt ekipmanlar için ara bakım kilometre periyotları belirlenmeyecektir. Bakım periyotları birinci bakım kilometresinin katları şeklinde düzenlenecek ve teklifinde bir tablo halinde sunulacaktır.” ,

1.5.3.f maddesinde ise “Yüklenici teklifinde bakım giderlerini belirtmek için dizi bazında ilk periyodik bakım seviyesinden başlamak üzere her bir bakımın bakım kilometresini, o bakım için sarf edilen malzeme maliyetini ve o bakım için gereken işçilik saatini (adam*saat olmak üzere) tablo olarak verecektir. Bu tablo aracın ilk ana ağır bakımına kadar olan periyodik bakımları kapsayacaktır. Bu değerler Garanti Süresi içerisinde Yüklenici tarafından teyit edilecektir.” düzenlemesi yer almaktadır.

İhale üzerinde bırakılan istekli CSR Zhuzhou Electric Locomotive Co. Ltd. tarafından teknik teklif dosyasının “Bakım yapılabilirlik” başlıklı 18.3’üncü maddesinin 4, 5, 6 ve 7’nci maddelerinde sırasıyla, “4- Prensip; metro yılda ortalama 120.000 km çalışıyorsa, tüm ekipmanlar ve vagonun tümü için ilk genel bakımın (genişletilmiş onarım) 600.000 km.den daha az kilometrede olmayacağıdır. Tasarım bunu dikkate alacaktır.

5- CSR ZELC; vagonun çalışma kilometresine göre periyodik bakım ve genel bakım için aralıklar hesaplayacaktır. Bu aralık vagon koşullarına göre optimize edilecektir. Alt-sistemler/ekipmanlar için hiçbir geçici bakım periyoduna ihtiyaç yoktur. Bakım periyodu, ilk bakım kilometresine göre belirlenecektir. Ve teklif sırasında formda listelenecektir.

6- CSR ZELC her bakım kilometresini, maliyeti ve (adam/saat) cinsinden iş gücünü listeleyecektir ve ilk periyodik bakımdan başlayarak tüm bakımların maliyetini hesaplayacaktır. Bu form vagonun periyodik bakımın ve genel bakımını kapsayacaktır. Bu değerler garanti periyodu içinde CSR ZELC tarafından belirlenecektir.

7- CSR ZELC aşağıdaki bakım işinde gereken insan gücünü (adam/saat) cinsinden listeleyecektir. Garanti periyodu içinde idare tarafından belirlenen değerler incelenecektir.” şeklinde,

“Araç bakım ve onarım el kitabı” başlıklı 21.3.2’nci maddesinde ise “ El kitabının “Bakım” bölümünde aracın çalışma boyunca gereken ve CSR ZELC tarafından önerilen bakımlarının tümü ve aracın ağır bakımı; araç için teknik şartnamelerde öngörülen çalışma koşulları ile birlikte, ilk bakım periyodu km cinsinden ve kalan periyodik bakım zaten tanımlanmış olan km değerlerinin katları olarak gösterilen hat üzerinden km temelinde düzenlenecektir. Aracın bakımı hakkında tüm bilgiler ayrı olacak ve aynı bakım ve onarım el kitabında yer alacaktır…” şeklinde açıklamalar yapılmıştır.

El kitapları ve katalogların Teknik Şartname’nin “Dokümantasyonun teslimatı” başlıklı 14.6’ncı maddesinde yer alan düzenlemeye göre sözleşmenin imzalanmasından sonra idareye verileceği anlaşıldığından, ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından tekliflerin idareye sunulması aşamasında kilometre esasına göre periyodik bakım ve ağır bakım aralıklarına ve bakım için malzeme ve işçilik maliyetlerine ilişkin olarak herhangi bir tablonun verilmediği anlaşılmıştır.

Bu itibarla, başvuru sahibinin bu konudaki iddiası yerinde bulunmuştur.

2. Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

İşe ait Teknik Şartname’nin “Güvenlik/Emniyet (Safety)” başlıklı 1.5.4’üncü maddesinde “Yüklenici araca ait güvenlik planını EN 50126’ya uygun olarak teklifinde sunacaktır.” düzenlemesi yer almaktadır.

Teknik Şartname’de yapılan düzenlemeye göre isteklilerin teklifleri ile birlikte EN 50126 standardına uygun olarak araca ait güvenlik planlarını vermeleri gerekmektedir. Güvenlik planı için EN 50126 standardına atıf yapılmış olup, söz konusu standarda göre isteklilerin teklifleri ekinde nasıl bir bilgi sunması gerektiği anlaşılamadığından 21.06.2012 tarihli yazı ile idareden EN 50126 standardının mevcut ise bir suretinin, standardın idarelerinde mevcut olmaması halinde ise bu düzenleme ile isteklilerden teklifleri ile birlikte sunması istenilen bilgilerin neler olduğu hususu sorulmuş, idare de 26.06.2012 tarihli yazısı ekinde EN 50126 standardının bir suretini Kuruma göndermiştir.

Gerek diğer isteklilerin bu kapsamda teklifleri ile birlikte idareye sunmuş oldukları bilgi ve belgeler, gerekse EN 50126 standardında yer alan düzenlemeler dikkate alınarak yapılan incelemede; ihale üzerinde bırakılan istekli CSR Zhuzhou Electric Locomotive Co. Ltd. tarafından bu kapsamda teknik teklifin 18’inci bölümünde “Güvenirlik, Hizmette Mevcudiyet, Bakım Yapılabilirlik ve Güvenlik (RAMS)” adı altında belgelerin sunulduğu, söz konusu bölümün “RAMS yönetimi” başlıklı 18.6 numaralı alt maddesinde “RAMS gerçekleştirme: Ankara metro projesinde tüm RAMS işlerini IEC 62278 ve IEC 62279 standartlarının ilgili hükümlerine göre sözleşme revizyonu, tasarım, satın alma, imalat, test geçerlilik, satış sonrası hizmet vs. gibi linklerden gerçekleştireceğiz.” şeklinde 18.6.2.4 numaralı alt maddesinde ise “CSR ZELC ISO9001, DIN6700-2 ve IRIS standartlarına uygun kalite sistemini oluşturmuş ve Türkiye Ankara projesi; sistem güvence faaliyetlerini yönetmek için sistem tarafından oluşturulan dokümanlaştırılmış prosedürü kombine edecektir.” şeklinde açıklamaların yapıldığı, ancak söz konusu bilgi ve belgelerin genel ifadeler içerdiği, EN 50126 standardı ile istenilen bilgileri içermediği, RAMS yönetimi ve organizasyonu, RAMS politikası, RAMS prosedürleri, güvenlik güvence prosedürleri vs. gibi bilgilere yer verilmediği anlaşılmıştır.

Bu itibarla, başvuru sahibinin bu konudaki iddiası yerinde bulunmuştur.

3. Başvuru sahibinin 3’üncü iddiasına ilişkin olarak:

İşe ait Teknik Şartname’nin “Araç Ömür Faktörü” başlıklı 1.5.5’inci maddesinde “Araçlardan yararlanma süresi en az 30 yıl olacak şekilde araçlar inşa edilecektir. Bu değer yüklenici tarafından garanti edilecektir. Ayrıca uluslar arası standartların öngördüğü kontrol zamanları arasında arızasız bir hareket km’si sağlanacaktır. Aracın 30 yıl için ömür maliyeti (LCC) yüklenici tarafından teklifinde sunulacaktır.” düzenlemesi yer almaktadır.

İhale üzerinde bırakılan istekli CSR Zhuzhou Electric Locomotive Co. Ltd. tarafından araçlardan yararlanma süresinin 30 yıl olduğu kabul edilerek, verilen teknik teklif dosyasının 2.9’uncu maddesinde ömür maliyeti ile ilgili olarak maliyet kalemlerinin; araç satın alma maliyeti, enerji tüketim maliyeti ve bakım maliyeti kalemlerinden oluştuğu belirtilmiş ve enerji tüketim maliyeti ile bakım maliyetinin satın alım maliyetinin 1-1,5 katı oranında olduğu belirtilmiştir. Buna göre anılan istekli tarafından yaklaşık bir maliyet öngörülmüştür. Ayrıca, teknik teklif dosyasının 2.9’uncu maddesinde “CSR ZELC tarafından tasarım aşamasında ayrıntılı ömür maliyet tahmini sunulacaktır. Çünkü bu projenin girdi parametreleri (örneğin hat koşulları) teklif aşamasındaki eksikliklerden birisidir ve bu projenin işlem yönetimi, bakım sistemi, yerli halk maliyeti aracın işletim maliyetini doğrudan etkilemektedir.” şeklinde açıklama yapılarak ömür maliyetinin tasarım aşamasında yapılacağı belirtilerek idarece istenen maliyet analizinin yapılmadığı anlaşılmıştır.

Diğer taraftan, ihale üzerinde bırakılan isteklinin teknik teklif dosyasının “Bakım yapılabilirlik” başlıklı 18.3’üncü maddesinin 7 numaralı alt maddesinde “CSR ZELC; bakım şartnamesine göre tüm bakım ve genel bakımlar üzerinde çalışmayı kabul edecektir ve 30 yıllık bir ömür çevrimi üzerinden vagonun “ömür çevrimi maliyetini” teslim edecektir; deteylar için Bölüm 19’da ürün ömür çevriminde yaklaşık işletim ve bakım maliyetlerine bakınız.” şeklinde açıklamada bulunulmuş ve “Vagon ömür maliyeti” başlıklı 18.7’inci maddesinde “Vagonlar minimum 30 yıllık bir servis ömrü için imal edilecektir. Bu servis ömrü CSR ZELC tarafından garanti edilecektir. Ayrıca, uluslararası standartlarda belirlenen kontrol periyotları arasında arızaya karşı güvenli çalışma kilometresi değeri sağlanacaktır. CSR ZELC 30 yıl için hazırlık araç ömür çevrim maliyetini temin edecektir ve detaylar için Bölüm 19 ürün ömür çevriminde yaklaşık işletim ve bakım maliyetlerinin hesaplama tablolarına bakınız.” ifadesine yer verilmekle birlikte, Bölüm 19’da sözü edilen tabloların bulunmadığı anlaşılmıştır.

Bu itibarla, başvuru sahibinin bu konudaki iddiası yerinde bulunmuştur.

4. Başvuru sahibinin 4’üncü iddiasına ilişkin olarak:

İşe ait Teknik Şartname’nin “Düşük Enerji Tüketimi” başlıklı 1.6’ncı maddesinde “Aracın kwh/km biriminde verilecek elektrik enerjisi tüketimi, erişilmiş minimum standart değerlere uygun olacaktır. Bu değer teklifte belirtilecektir. Bu enerji miktarı, araç ağırlığına, maksimum hıza, yol topografyasına, araç kullanma yöntemine, ek düzenler koyulup koyulmamasına, faydalı frenleme olup olmamasına göre değerlendirilecektir.

Yüklenici bu özelliği belirtmek için teklifinde AWO-AW3 yükleri için tüm hattın bir turluk seyahati süresince, klima tam yükte çalışırken ve tüm aydınlatmalar açık iken aracın harcadığı enerji miktarını ve hattın tam alıcı durumda olduğunu kabul ederek frenleme süresince ürettiği enerjiyi ayrı ayrı her bir yük şartı için yapılmış hesap sonuçlarını tablo olarak verecektir. Çalışma çevrimi şartları Bölüm 1.9’da tanımlanmıştır. Bu durum saha testlerinde doğrulanacaktır.” düzenlemesi yer almaktadır.

Teknik Şartname’nin yukarıya aktarılan düzenlemesi kapsamında ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından teknik teklif dosyasında Mc vagonu ve T vagonu için AW0, AW1, AW2, AW3 ve AW4 durumunda yolcu kapasitesi belirlenmiş olup, buna göre her bir vagonun dolayısıyla her bir dizinin yük durumu hesap edilebilir. Ancak Teknik Şartname’nin 1.6’ncı maddesi ile istenilen AWO-AW3 yükleri için tüm hattın bir turluk seyahati süresince, klima tam yükte çalışırken ve tüm aydınlatmalar açık iken aracın harcadığı enerji miktarını ve hattın tam alıcı durumda olduğunu kabul ederek frenleme süresince ürettiği enerjiyi ayrı ayrı her bir yük şartı için yapılmış hesap sonuçlarını gösterir tablonun verilmediği anlaşılmıştır.

Bu itibarla, başvuru sahibinin bu konudaki iddiası yerinde bulunmuştur.

5. Başvuru sahibinin 5’inci iddiasına ilişkin olarak:

Teknik Şartname’nin “Performans” başlıklı bölümünün “Maksimum Hız” alt başlıklı 1.10.2’nci maddesinde “…..Aracın hıza bağlı Fcer-V(Utren), Ffren-V, ? - V kuvvet-hız grafikleri teklifle beraber sunulacaktır”.,

“Frenleme (Yavaşlama) İvmesi” başlıklı 1.10.4’üncü maddesinde “ Aracın frenleme performansı ve donanım gerekleri EN 13452 nolu standarda ve eklerine uygun olacaktır. Standartta tablo 9’da verilen tüm fren modları için yük kriterleri AWO’dan AW4’e dek olacaktır. Tüm fren modları için fren hesapları verilecektir.” düzenlemesi yer almaktadır.

İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından Teknik Şartname’nin yukarıda yer alan düzenlemesine istinaden “Bölüm 15 Ek 3 Fren Hesaplaması” başlığı altında fren hesaplamaları ile ilgili belgelerin verildiği, ancak Teknik Şartname’nin 1.10.2’nci maddesinde yer alan “…..Aracın hıza bağlı Fcer-V(Utren), Ffren-V, ? - V kuvvet-hız grafikleri teklifle beraber sunulacaktır”. şeklindeki düzenlemesine göre kuvvet-hız grafiklerinin teklifle birlikte idareye sunulmadığı anlaşılmıştır.

Bu itibarla, başvuru sahibinin bu konudaki iddiası yerinde bulunmuştur.

6. Başvuru sahibinin 6’ncı iddiasına ilişkin olarak:

İşe ait Teknik Şartname’nin “Araç gövdesi” başlıklı bölümünün “Yapı” alt başlıklı 2.1’inci maddesinde “……Bir dizinin duran bir diziye 25 km/saat hızla çarpması durumunda dizilerin hangi bölgesinde hasar meydana geldiği ve hasarın boyutu bir çarpışma senaryosu ile çalışılarak teklifte sunulacaktır”,

“Yapısal tasarım” başlıklı 2.2’nci maddesinde “……Yüklenici teklifinde önerdiği araç veya araçların aşağıda belirtilen yük değerlerini bildirecektir.

a) Yukarıda anılan standardın bölüm 4.2.2’de, çizelge 5, 6 ve 7 deki şartlar için gövdenin dayanabileceği kuvvetler.

b) Metro aracının kafa-kafaya çarpması durumunda soğuracağı enerji ve bu durumda hasarın aracın ve dizinin hangi bölgelerinde meydana geleceği. Bu durumlarda yapının hangi seviyeye dek deforme olacağı da belirtilecektir.

c) Yan duvar dikey direklerinin ortasında yük uygulandığında, gövdenin herhangi bir yerinde akma gerilmesine neden olmadan dayanabileceği yük.

d) İki yolcu kapısı arasında kalan yolcu camlarının alt kısmındaki yan duvar bölmesinin ortasına kuvvet uygulandığında, aracın herhangi bir yerinde akma gerilmesine neden olmadan dayanabileceği yük.

e) İki yolcu kapısı arasındaki bölgede alt şasiye yandan dik kuvvet uygulanması durumunda aracın herhangi bir yerinde akmaya neden olmadan dayanabileceği yük.” düzenlemesi yer almaktadır.

İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından teknik teklif dosyasının “Vagon gövdesi” başlıklı 3’üncü maddesinin “Yapı” başlıklı 3.2 numaralı alt maddesinde “Aracın gövdesi 30 yıllık hizmet ömrü boyunca yorulma hasarı olmadan dikey ve boylamasına yükleri taşıyabilecek olan silindirik, ince duvarlı, monokok kaynaklı yapı olarak tasarlanmıştır. Mc-T aracın vagon gövdesinin genel çizimi ile ilgili detaylar için bu bölümdeki Ek 1: Mc-T aracın vagon gövdesinin genel çizimine bakınız. Aracın statik gerilmesi 800 kN durumunda ve yükselme önleyiciler Mc aracın önüne monte edilmiştir. 25 km/s’deki bir trenin bir başka trenle çarpışmasının açıklaması için bu bölümdeki EK 2: Araç çarpışması için enerji emilim teklifine bakınız.” şeklinde açıklama yapılarak Ek 1’de vagon gövdesinin genel çizimine, Ek 2’de ise araç çarpışması için emilim teklifine yer verilmiştir.

Ayrıca “Tasarım temeli” başlıklı 3.3.1.1 numaralı alt maddesinde, çatı plakasının 200 cm²’lik bir alanda 1000 N dikey yüke dayanabileceği, çatı plakasının 500 mm’lik bir boşlukla 400 cm²’lik iki alan arasında 1000 N dikey yüke dayanabileceği, “Statik mukavemet tasarımı ve yük gereksinimi” başlıklı 3.3.5.2’nci maddesinde ise, EN 12663 gereksinimlerine uygun olarak detaylı hesaplama ve komple sonlu eleman analizi (FEA) yapılarak her türlü çalışma koşulu ve gerilim altında vagon gövdesinin plastik deformasyona uğramasını önlemek için vagon gövdesi geriliminin izin verilen tasarım gerilimini aşmayacağı beyan edildikten sonra vagon gövdesinin maksimum dikey yükü taşıdığında yüke akuple montajın boylamasına yatay yönünde 960 kN statik basınç yükü uygulanacağı ve vagon gövdesinin gerilimi izin verilen tasarım gerilimini aşmayacağı belirtilmiştir.

İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından verilen Ek 2: Araç çarpışması için enerji emilim teklifi ile de araç çarpışmasının enerji emiliminin 3 seviyeli olduğu belirtilerek bu seviyeler hakkında teknik bilgiler verilmiş, ancak Teknik Şartname’nin 2.1’inci maddesinde yer alan “……Bir dizinin duran bir diziye 25 km/saat hızla çarpması durumunda dizilerin hangi bölgesinde hasar meydana geldiği ve hasarın boyutu bir çarpışma senaryosu ile çalışılarak teklifte sunulacaktır” şeklindeki düzenleme gereğince çarpıma senaryosu ile ilgili herhangi bir belge verilmemiştir. Anılan istekli tarafından teknik teklif dosyasının 16.1.1.8 ve 16.1.1.9 numaralı maddelerinde ise, idarece istenen tasarım aşamasındaki testlerle ilgili olarak açıklamalarda bulunulmuştur.

Bu itibarla, başvuru sahibinin bu konudaki iddiası yerinde bulunmuştur.

7. Başvuru sahibinin 7’nci iddiasına ilişkin olarak:

İşe ait Teknik Şartname’nin “Cer Sistem performans Hesaplama ve Simülasyon” başlıklı 4.5.7’nci maddesinde “Performans hakkındaki tüm grafikler ihale dosyasında değişik yol şartları aşağıda verilen şartlar için ayrı ayrı çizilecektir.

• Eğim yok + boş araç

• Eğim yok + AW3 yük

• %2 eğimde + AW3 yük

• %4 eğimde + AW3 yük

• %4 eğimde + AW4 yük

• %4.5 eğimde + AW4 yük

Bu grafiklerle beraber oluşturulacak bir tabloda, aracın bu şartlar altında maksimum hız, tam ivme ve ortalama ivme değerleri verilecektir. Ayrıca ek cer sistemindeki arıza durumu halinde dizideki cer sisteminin 1/2’si ve 2/3'nün arızalanması esnasındaki grafikler de çizilecektir.

Frenleme performansı içinde aynı benzer grafikler verilecektir. Frenleme için koşullar yüklenici tarafından belirlenebilecektir.

Hat gerilimi nominal değerden % 20 değerinde azaldığında da yukarıda bahsi geçen grafikler verilecektir.” düzenlemesi yer almaktadır.

İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından bu kapsamda “Trenin dinamik performansı” başlıklı 2.7’nci maddesinde, araçların maksimum işletme hızı ve maksimum tasarım hızı belirtilerek, 2.7.2’nci maddesinde de “Trenin cer performansı: Her türlü yük koşulunda ve nominal net gerilimde kuru, temiz ve düz hatta ve yarı aşınmış tekerlek ile 0’dan 40 km/s’ye tren ivmelenmesinin ≥m/s² 1,1+%5 m/s² ” olarak açıklama yapıldığı, bu haliyle idarece Teknik Şartname’de düzenlenen AW3’de hızlanma ivmesi (tasarım) için istenen 1,1 m/s² şartını sağlamadığı, +%5’lik bir tolerans ile teklif verildiği, ancak teklif dosyasının 2.7’nci maddesinde yer alan bilgiler dışında idarece Teknik Şartname’nin 4.7’nci maddesinde yer alan “… performans hakkındaki tüm grafikler ihale dosyasında değişik yol şartları aşağıda verilen şartlar için ayrı ayrı çizilecektir…” şeklindeki düzenleme gereğince herhangi bir grafiğin verilmediği anlaşılmıştır.

Bu itibarla, başvuru sahibinin bu konudaki iddiası yerinde bulunmuştur.

8. Başvuru sahibinin 8’inci iddiasına ilişkin olarak:

İşe ait Teknik Şartname’nin “Fren Donanımı” başlıklı 7. bölümünde “Aracın fren sistemi elektro-dinamik fren ve sürtünmeli frenden oluşacak ve aşağıdaki genel şartları sağlayacaktır.

……………..

f) Sürtünmeli fren kullanımını azaltmak amacı ile elektro-dinamik frenleme düşük hızlara kadar aktif olacak ve sürtünmeli frenlerin ne zaman devreye gireceği, fren balatalarının değişim kilometre bilgisi de teklif dokümanlarında belirtilecektir.

…….

j) Tüm fren modları için komple fren hesapları verilecektir.” düzenlemesi yer almaktadır.

İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından fren hesaplamaları ile ilgili belgelerin “Bölüm 15 Ek 3 Fren Hesaplaması” başlığı altında verildiği tespit edilmiştir.

Ayrıca, ihale üzerinde bırakılan isteklinin teknik teklif dosyasının 18.1’inci maddesinde, Teknik Şartname’nin 1.5.1’inci maddesinde frenler için öngörülen Kusurlararası Ortalama Kilometre (KAOK) mesafesi olan 330.000 km’yi teyit ettiği anlaşılmıştır.

İşe ait Teknik Şartname’nin 1.5.1’inci maddesinde Gelir İşletmesi sırasında kabul edilebilecek asgari düzeydeki güvenirliğin belirlenmesi ve Gelir İşletmesi sırasında güvenilirlik performansının sunumu için “Kusurlar Arası Ortalama Kilometre (KAOK)” ölçütünün dikkate alınacağı belirtilmiştir. Teknik Şartname’nin “Güvenilirlik, Elverişlilik, Bakım Yapılabilirlik ve Emniyet (RAMS) başlıklı 1.5’inci maddesinde “… Gelir işletmesi başladığı tarihten itibaren, aracın her bir alanının KAOK ortalaması tablodaki değerlerinden daha düşük olmayacaktır.” şeklinde düzenleme yapılarak madde kapsamında aracın alt sistemi ve komponent alt alanları için asgari KAOK mesafeleri ile ilgili olarak bir de tablo düzenlenmiştir. Maddenin devamında ise “kusur”dan ve “kilometre” deyiminden ne anlaşılması gerektiği açıklanmıştır. Buna göre “kusur”, bir aracın Gelir İşletmesinden alınmasına yol açan, Gelir İşletmesi sırasında düzeltici bir işlemi gerekli kılan ya da Gelir İşletmesi sırasında kaydedilen bir arıza sonunda düzeltici işlem yapılan herhangi bir arıza, erken aşınma veya kırılma; “kilometre” ise Gelir İşletmesi başladıktan sonra herhangi bir zamanda filodaki her bir araç tarafından kat edilen km uzunluğu şeklinde tanımlanmıştır. Söz konusu tabloda alt sistem olarak verilen frenler için komponent alt alanları başlığı altında fren kumandaları, tahliye valfları, basınç anahtarları, tek kol kontrolörleri, kodlayıcı dahil çeşitli aksam için asgari KAOK mesafesinin 330.000 km olarak belirlendiği görülmüştür.

Teknik Şartname’de fren sisteminin (balatalar dahil) kusursuz şekilde çalışmasına ilişkin asgari km. uzunluklarının belirlendiği, bu uzunluğun frenler için 330.000 km. olduğu, ihale üzerine bırakılan isteklinin teknik teklif belgesinde bu asgari şartı teyit ettiği hususları bir arada değerlendirildiğinde, ihale üzerinde bırakılan isteklinin fren balatalarının değişim kilometre bilgisini teklifi kapsamında belirttiği sonucuna ulaşılmıştır.

Bu itibarla, başvuru sahibinin bu konudaki iddiası yerinde bulunmamıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, ihale üzerinde bırakılan istekli olan CSR ZHUZHOU Electric Locomotive Co. Ltd.nin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oybirliği ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Kurul Başkanı

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi

Ahmet ÖZBAKIR

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi

Mehmet AKSOY

Kurul Üyesi