KİK Kararı: 2013/UH.IV-5051

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2013/084
Gündem No : 79
Karar Tarihi : 30.12.2013
Karar No : 2013/UH.IV-5051
BAŞVURU SAHİBİ:
Aykut İnş. Tem. Taah. Yemek Ve İnş. Malz. Otomas. Tic. Ltd. Şti, SAKARYA CAD. ŞAHİN SOK. HACI OTAN APT. B BLOK NO:17/1 YOZGAT

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Rehabilitasyon Ve Aile Danışma Merkezi Aile Ve Sosyal Politikalar Bakanlığı Müsteşarlık, Erdogan Akdag Mah Karayolları 1 Cadde Eskı Kömür Tevzıı Üzerı 66100 YOZGAT

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2013/136240 İhale Kayıt Numaralı "Yozgat Bakım Ve Rehabilitasyon Merkezi Müdürlüğü 2014 Yılı Personel Çalıştırılmasına Dayalı Bakım Hizmet Alımında" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Yozgat Bakım ve Rehabilitasyon Merkezi Müdürlüğü tarafından 06.11.2013tarihinde açık ihale usulüile yapılan “Yozgat Bakım ve Rehabilitasyon Merkezi Müdürlüğü 2014 Yılı Personel Çalıştırılmasına Dayalı Bakım Hizmet Alımı” ihalesine ilişkin olarak başvuru sahibince 17.12.2013tarih ve 39565sayı ile Kurum kayıtlarına alınan dilekçe ile başvuruda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2013/4658sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde ön inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Şikâyet dilekçesi ve ön inceleme raporu incelendi.

Başvuru dilekçesinde özetle,ihaleye katılan isteklilerden Humay Temz. Sağl. Hizm. Taah. Ltd. Şti. ile ARÇ Tem. İnş. Güv. Tic. Ltd. Şti. tarafından sunulan iş bitirme belgelerinde sözleşme ve iş tutarlarının aynı olduğunun ihale komisyonunca okunduğu, söz konusu şirketlerin iş bitirme belgelerinin yeniden incelenmesi amacıyla yazdıkları yazıya yeterli cevap alınamadığı, Humay ve ARÇ Ltd. Şti.’lerinin belgelerinin tekrar incelenmesi gerektiğiiddialarına yer verilmiştir.

4734 sayılı Kanun’un “İnceleme Talebinde Bulunulması” başlıklı 54’üncü maddesinin 05.12.2008 tarihinde Resmi Gazetede yayınlanan 5812 sayılı Kanun ile değişikliğe uğramadan önceki metni aşağıdaki gibidir:

“İdareler ve ihale komisyonları, ihalelerin bu Kanunda belirtilen esas ve usullere uygun olarak yapılması hususunda yapım müteahhidi, tedarikçi veya hizmet sunucusuna karşı da sorumludur. Bu sorumlulukların ihlali sonucu bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden yapım müteahhidi, tedarikçi veya hizmet sunucusu aşağıda belirtilen aşamaları takip ederek yazılı şikâyet suretiyle inceleme talebinde bulunabilir.”

5812 sayılı Kanun ile 4734 sayılı Kanun’un muhtelif maddelerinde değişiklik yapılmış olup, 54’üncü maddenin ilk fıkrası da aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir:

“ İhale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden aday veya istekli ile istekli olabilecekler, bu Kanunda belirtilen şekil ve usul kurallarına uygun olmak şartıyla şikayet ve itirazen şikayet başvurusunda bulunabilirler.”

Buna ek olarak, 4734 sayılı Kanun’un 53’üncü maddesinin ilk halinde yer alan “ Kurum gerekli gördüğü takdirde, bu Kanun ve ilgili mevzuat hükümlerine aykırılık bulunduğuna ilişkin iddiaları da inceler ve sonuçlandırır. ” hükmü uyarınca, Kurumun sahip olduğu herhangi bir başvuru olmaksızın resen inceleme yetkisi 5812 sayılı Kanun’un 20’nci maddesi ile kaldırılmıştır.

Aynı Kanun ile, Kuruma yapılacak itirazen şikâyet başvurularına ilişkin hükümler içeren 56’ncı maddede de değişikliğe gidilmiş ve Kurumca yapılacak incelemenin başvuru sahibinin iddiaları ile idarenin şikâyet üzerine aldığı kararda belirlenen hususlar ile sınırlı olduğu hüküm altına alınmıştır.

Sonuç olarak, anılan değişiklikler ile kanun koyucu tarafından, Kurumun ihale sürecindeki işlem ve eylemlere ilişkin resen inceleme yetkisi kaldırılmış, yapılacak inceleme başvuru sahibinin iddia konusu ettiği hususlara ve idarenin bu husustaki beyanlarına hasredilmiştir.

Dolayısıyla başvuru sahibi tarafından sunulan dilekçelerde belirtilen iddiaların belli şartları taşıması incelemenin sağlıklı bir şekilde sonuçlandırılabilmesi için daha da önem kazanmış, buna paralel olarak 54’üncü maddeye, başvuruların şekil unsurlarına yönelik olarak o güne kadar 4734 sayılı Kanun’da yer almayan bazı hükümler eklenmiştir. Bunlar arasında, başvurunun konusu, sebepleri ve dayandığı delillerin belirtilmesi de şekil şartı olarak belirlenmiştir.

5812 sayılı Kanun’un ilgili maddelerinin gerekçelerine bakıldığında, kanun koyucunun idari başvuru yolunun amaca uygun biçimde kullanılmasını temin ve etkin bir idari denetimin sağlanması amacıyla yukarıda yazılı değişiklikleri gerçekleştirdiği görülmektedir.

Bu bağlamda, yapılacak başvuruların, ihale süreci içerisinde idarece gerçekleştirilen işlem/eylemlere ilişkin bir hukuka aykırılık iddiası taşıması gerektiği değerlendirilmekte olup, itirazen şikâyet dilekçelerinde herhangi bir hukuka aykırılık iddiasına yer verilmeksizin, sadece idarece gerçekleştirilen işlemlerin veya diğer isteklilerce sunulan bilgi/belgelerin Kurumca yeniden incelenmesi ve kontrolünün yapılması yönündeki taleplerin, Kanun’un 54’üncü maddesinin ilk fıkrasında belirtilen şartları taşımadığı sonucuna ulaşılacağı aşikârdır.

İkinci olarak, başvuruda iddia edilen hususun konusu, sebebi ve delillerinin dilekçelerde açık bir şekilde belirtilmesi, amaca uygun bir incelemenin yapılabilmesi için önem arz etmekte olup, sayılan unsurların eksik olduğu bir itirazen şikâyet başvurusunun reddedilmeyerek esasının incelenmesi, süreç boyunca idarelerce ihale konusu işe ilişkin sözleşme imzalanamayacağı da dikkate alındığında, yine bahse konu Kanun değişikliğinin gerekçesini oluşturan inceleme sürecinin kısa sürede sonuçlandırılmasından beklenen kamu yararına aykırı olacaktır.

Bu hususa ilişkin olarak, 5812 sayılı Kanun’un yürürlüğe girmesini müteakip, İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Tebliğ’in 10’uncu maddesine;

“…başvurunun konusu, sebepleri ve dayandığı delillerin başvuru dilekçelerinde belirtilmesi gerektiği düzenlendiğinden, başvuruda bulunulan hususların dilekçelerde somut bir biçimde, mevzuata aykırı bulunma sebepleri ile birlikte gösterilmesi gerekmektedir. İşlemin hangi unsurlarının hangi gerekçelerle hukuka aykırı olduğu belirtilmeksizin sadece mevzuata aykırı olduğu gibi soyut ve mesnetsiz iddialara yer verilmesi halinde, Yönetmeliğin 8 inci maddesine aykırı olduğu gerekçesiyle başvurunun reddine ilişkin sorumluluk başvurana ait olacağından bu hususa dikkat edilmesi gerekmektedir.” açıklaması eklenmiştir.

Buna ek olarak, 4734 sayılı Kanun’da herhangi bir zorunluluk bulunmamasına rağmen, ikincil mevzuat gereği bahse konu unsurlardan birine veya birkaçına başvuru dilekçelerinde yer verilmemesi durumunda, anılan eksiklik başvuru süresinin sonuna kadar Kurum internet sayfasından yayınlanmakta, başvuru sahibi iddialarını somutlaştırması için bilgilendirilmektedir.

İnceleme konusu ihalede, başvuru sahibinin 29.11.2013 tarihinde idareye şikâyet, idarenin 09.12.2013 tarihli ret kararını müteakip, yukarıda yazılı iddiaları taşıyan dilekçe ile ise 17.12.2013 tarihinde Kuruma itirazen şikâyette bulunduğu anlaşılmaktadır.

Yapılan incelemede, itirazen şikâyet dilekçesinde idare işleminin hangi unsurları bakımından ve hangi gerekçelerle hukuka aykırı olduğunun belirtilmeksizin sunulan belgelerin tekrar incelenmesi talebi niteliğinde olduğu, ayrıca başvuru dilekçesine başvuruda bulunmaya yetkili olunduğuna dair belgeler ile imza sirkülerinin aslı veya yetkili mercilerce onaylı örneklerinin ve 4734 sayılı Kanunun 53 üncü maddesi (j) bendinin (2) numaralı alt bendi uyarınca şikayette bulunanlarca yatırılması zorunlu olan başvuru bedelinin Kurum hesaplarına yatırıldığına dair banka dekontunun eklenmediği görülmüş, eksiklik www.ihale.gov.tr adresinde yayınlanmış, eksikliklerin tamamlanması amacıyla sunulan dilekçe ile temsil belgeleri ve başvuru bedelinin ödenmesine ilişkin dekontun tamamlandığı ancak konu, sebep ve delil unsurlarına ilişkin eksikliğin süresi içerisinde tamamlanmadığı anlaşılmıştır.

Kamu İhale Kurulunun emsal kararlarında, başvuru sahibinin diğer bir isteklinin sunduğu belgelerin mevzuata aykırılığı iddialarını yukarıda atıf yapılan mevzuat düzenlemelerinde belirtildiği şekilde somut bir biçimde ifade etmesi gerektiği, aksi durumda başvurunun şekil unsurunun eksikliği gerekçesiyle uygun olmadığı yönünde karar verildiği görülmektedir. Bu çerçevede, 4734 sayılı Kanun’un 54’üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince, başvurunun şekil yönünden reddi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 65 inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere;

Başvurunun reddine,

Oyçokluğu ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Başkan

Kazım ÖZKAN

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi

Ahmet ÖZBAKIR

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi

Mehmet AKSOY

Kurul Üyesi

KARŞI OY

Başvuru sahibinin 16.12.2013 tarihli itirazen şikayet başvuru dilekçesinde özetle, “ ihaleye katılan isteklilerden Humay Temz. Sağl. Hizm. Taah. Ltd. Şti. ile ARÇ Tem. İnş. Güv. Tic. Ltd. Şti. tarafından sunulan iş bitirme belgelerinde sözleşme ve iş tutarlarının aynı olduğunun ihale komisyonunca okunduğu, söz konusu şirketlerin iş bitirme belgelerinin yeniden incelenmesi amacıyla yazdıkları yazıya yeterli cevap alınamadığı, Humay ve ARÇ Td. Şti.’lerinin belgelerinin tekrar incelenmesi gerektiği” şeklinde belirtilen iddiası hakkında Kurul çoğunluğunca, 4734 sayılı Kanun’un 54’üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince iddianın şekil yönünden reddine ilişkin “ Başvurunun reddi ” yönünde karar verilmiştir.

Başvuruiddiasının İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 18 inci maddesi yönünden Kurul kararına dayanak teşkil eden esas inceleme raporu ve eki belgeler üzerinde yapılan inceleme sonucunda;

4734 sayılı Kanun’un 54 üncü maddesinin birinci fıkrasında; ihale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden aday veya istekli ile istekli olabileceklerin, bu Kanunda belirtilen şekil ve usul kurallarına uygun olmak şartıyla şikâyet ve itirazen şikâyet başvurusunda bulunabilecekleri, 56 ncı maddesinin birinci fıkrasında; idareye şikâyet başvurusunda bulunan veya idarece alınan kararı uygun bulmayan aday, istekli veya istekli olabilecekler tarafından 55 inci maddenin dördüncü fıkrasında belirtilen hallerde ve sürede, sözleşme imzalanmadan önce itirazen şikâyet başvurusunda bulunabilecekleri, ikinci fıkrasında ise; Kurumun itirazen şikâyet başvurularını başvuru sahibinin iddiaları ile idarenin şikâyet üzerine aldığı kararda belirlenen hususlar ve itiraz edilen işlemler bakımından eşit muamele ilkesinin ihlal edilip edilmediği açılarından inceleyeceği hükmüne yer verilmiştir.

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 5 nci maddesinin birinci fıkrasının (c) bendinde; isteklilerin; yeterlik başvurularının veya tekliflerin sunulması, değerlendirilmesi ve ihalenin sonuçlandırılmasına ilişkin idari işlem veya eylemler hakkında başvuruda bulunabileceği, 14 üncü maddesinin birinci fıkrasında; idareye yapılan şikâyet başvurusu üzerine idare tarafından alınan kararın uygun bulunmaması veya süresi içinde karar alınmaması hallerinde veya şikâyet ya da itirazen şikâyet üzerine idare tarafından alınan ihalenin iptali kararlarına karşı doğrudan Kuruma itirazen şikâyet başvurusunda bulunulabileceği, 15 nci maddesinin birinci fıkrasında; Kuruma yapılan başvuruların, öncelikle 16 ncı madde çerçevesinde inceleneceği, 16 ncı maddesinin ikinci fıkrasında ise; başvuru dilekçesi ve ekinde yukarıda belirtilen ön inceleme konuları bakımından bir aykırılığın bulunmaması durumunda esasın incelenmesine geçileceğihükmü yer almaktadır.

Anılan Kanunun “ Temel İlkeler ” başlıklı 5 inci maddesinde, idarelerin anılan Kanun kapsamında yapılacak olan ihalelerde gizliliği sağlanmakla sorumlu olduğu belirtilmiş, Kanunun 61 inci maddesinde de, bu Kanunun uygulanmasında görevliler ile danışmanlık hizmeti sunanların ihale süreci ile bütün işlemlere, isteklilerin iş ve işlemleri ile tekliflerin teknik ve mali yönlerine ilişkin gizli kalması gereken bilgi ve belgeler ile işin yaklaşık maliyetini ifşa edemeyecekleri, aksine hareket edenler hakkında ilgisine göre 58 inci ve 60 ıncı maddelerde belirtilen müeyyidelerin uygulanacağı kurala bağlanarak ihalelerde gizliliğin sağlanması amacıyla temel hukuki düzenlemeler öngörülmüştür.

Bu itibarla, gizlilik ilkesinin uygulanmasının zorunlu olduğu ihale süreçlerinde isteklilerin, aşırı düşük teklif açıklamaları kapsamında ve teklifleri ekinde sundukları bilgi ve belgeler hakkında detaylı bilgiye sahip olmaları mümkün olmadığından, şikayet başvurularında ileri sürülen bu yöndeki iddiaların somutluğu açısından konunun geniş yorumlanması gerekmektedir. Aksi bir kabul, Kanunda zorunlu bir başvuru yolu olarak öngörülen şikâyet başvurusu işlevinin yerine getirilmemesine ve kişilerin hak arama hürriyetinin kullanılmasının zorlaştırılmasına sebebiyet vereceğinden anılan Yönetmeliğin 16 ncı maddesinin ikinci fıkrası uyarınca, başvuru sahibinin itirazen şikâyet başvurusuna ilişkin dilekçesinin ve içeriğinin; 4734 sayılı Yasa ve anılan Yönetmelik hükümlerine uygun olduğu anlaşıldığından ve daha detaylı verilerle itiraz etmesine zaten normal koşullarda olanak bulunmadığından itirazen şikâyet başvurusunda belirtilen iddiasının esasının incelenmesine geçilmesi gerektiği değerlendirilmiştir.

Açıklanan nedenlerle; başvuru sahibinin itirazen şikâyet başvurusunda belirttiği iddiasının, somut olarak ele alınarak işin esasının incelenmesi gerektiği yönündeki düşüncemizle, Kurul çoğunluğunca alınan “Başvurunun reddine” niteliğindeki karara katılmıyoruz.

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi