KİK Kararı: 2013/UH.IV-5049

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2013/084
Gündem No : 91
Karar Tarihi : 30.12.2013
Karar No : 2013/UH.IV-5049
BAŞVURU SAHİBİ:
Faysal Arslan (Ar-med Medikal), İSTİKLAL MAH. DURU SOK. NO: 10/A ESKİŞEHİR

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Kamu Hastane Birliği Sağlık Bakanlığı Türkiye Kamu Hastaneleri Kurumu, Arifiye Mah. Kıbrıs Şehitleri Cad. No:37 26000 ESKİŞEHİR

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2013/158368 İhale Kayıt Numaralı "1500 Seans Hemodiyaliz Hizmeti Alım İhalesi" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Eskişehir İli Kamu Hastaneleri Birliği Genel Sekreterliği tarafından 22.11.2013tarihinde açık ihale usulüile yapılan “1500 Seans Hemodiyaliz Hizmeti Alımı” ihalesine ilişkin olarak başvuru sahibince 23.12.2013tarih ve 40296sayı ile Kurum kayıtlarına alınan dilekçe ile başvuruda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2013/4786sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde ön inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Şikâyet dilekçesi ve ön inceleme raporu incelendi.

Başvuru dilekçesinde özetle, iki isteklinin katıldığı ihalede firmalarının teklifinin istenilen numunelerin teslim edilmemesi sonucunda numune değerlendirilmesi yapılamaması nedeniyle idarece değerlendirme dışı bırakıldığı, ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından gerek Teknik Şartname'de ve gerekse Sağlık Bakanlığı genelgelerinde istenmesine rağmen TİTUBB kaydı olmayan ürünler ile ihaleye teklif verildiği, yine ihale üzerinde bırakılan isteklinin benzer iş tanımına uygun iş bitirme belgesinin bulunmadığı, benzer iş tanımının zeyilname ile değiştirildiği, söz konusu zeyilnamenin yayımlanma süresi ve içeriğinin mevzuata aykırı olduğu, ihalede sadece bir adet geçerli teklif varken ihalenin sonuçlandırılmasının kamu yararına ve rekabete aykırı olduğu ve ihalenin iptal edilmesi gerektiğiiddialarına yer verilmiştir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “İhalelere yönelik başvurular” başlıklı 54’üncü maddesinde “İhale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden aday veya istekli ile istekli olabilecekler, bu Kanunda belirtilen şekil ve usul kurallarına uygun olmak şartıyla şikâyet ve itirazen şikâyet başvurusunda bulunabilirler.” hükmü bulunmaktadır.

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in “Başvuru ehliyeti” başlıklı 5’inci maddesinde ise, ihale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden isteklilerin, yeterlik başvurularının veya tekliflerin sunulması, değerlendirilmesi ve ihalenin sonuçlandırılmasına ilişkin idari işlem veya eylemler hakkında başvuruda bulunabilecekleri hükme bağlanmıştır.

Bu çerçevede idareye şikâyet, Kuruma itirazen şikâyet başvurusunda bulunulabilmesi için, aday, istekli veya istekli olabileceklerin hukuken korunması gereken bir hakkının olması veya hukuka aykırı bir şekilde zarara uğrama durumunun söz konusu olması gerekmektedir. Ancak ihale komisyonu kararından anlaşıldığı üzere başvuru sahibi isteklinin teklifi numunelerin idareye teslim edilmemesi nedeniyle değerlendirme dışı bırakılmış olup, başvuru sahibinin Kuruma itirazen şikâyet dilekçesinde firmalarının teklifinin değerlendirme dışı bırakılmasına ilişkin herhangi bir şikâyeti bulunmamaktadır. Dolayısıyla başvuru sahibinin dilekçesinde belirttiği iddialar incelense ve yerinde görülse dahi, ihalenin başvuru sahibi istekli üzerinde bırakılma ihtimali bulunmamaktadır. Bu çerçevede Kamu İhale Kurulu’nun emsal kararları uyarınca itirazen şikâyete konu ihalede, idarenin hukuka aykırı işlem veya eylemlerinden kaynaklanan bir hak kaybı ya da zarara uğrama durumu söz konusu olmadığından başvuru sahibi isteklinin başvuru ehliyetini haiz olmadığı anlaşılmıştır. Bu itibarla, 4734 sayılı Kanunun 54’üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince başvurunun ehliyet yönünden reddi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun’un 65’inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Başvurunun reddine,

Oyçokluğu ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Başkan

Kazım ÖZKAN

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi

Ahmet ÖZBAKIR

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi

Mehmet AKSOY

Kurul Üyesi

KARŞI OY

Başvuru sahibinin itirazen şikayet başvuru dilekçesinde özetle “iki isteklinin katıldığı ihalede firmalarının teklifinin istenilen numunelerin teslim edilmemesi sonucunda numune değerlendirilmesi yapılamaması nedeniyle idarece değerlendirme dışı bırakıldığı, ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından gerek Teknik Şartname'de ve gerekse Sağlık Bakanlığı genelgelerinde istenmesine rağmen TİTUBB kaydı olmayan ürünler ile ihaleye teklif verildiği, yine ihale üzerinde bırakılan isteklinin benzer iş tanımına uygun iş bitirme belgesinin bulunmadığı, benzer iş tanımının zeyilname ile değiştirildiği, söz konusu zeyilnamenin yayımlanma süresi ve içeriğinin mevzuata aykırı olduğu, ihalede sadece bir adet geçerli teklif varken ihalenin sonuçlandırılmasının kamu yararına ve rekabete aykırı olduğu ve ihalenin iptal edilmesi gerektiği” şeklinde belirttiği iddiası hakkında Kurul çoğunluğunca, başvuru sahibi isteklinin teklifi numunelerin idareye teslim edilmemesi nedeniyle değerlendirme dışı bırakıldığı, başvuru sahibinin Kuruma itirazen şikâyet dilekçesinde firmalarının teklifinin değerlendirme dışı bırakılmasına ilişkin herhangi bir şikâyeti bulunmadığı, dolayısıyla başvuru sahibinin dilekçesinde belirttiği iddialar incelense ve yerinde görülse dahi, ihalenin başvuru sahibi istekli üzerinde bırakılma ihtimali bulunmadığı, bu çerçevede Kamu İhale Kurulu’nun emsal kararları uyarınca itirazen şikâyete konu ihalede, idarenin hukuka aykırı işlem veya eylemlerinden kaynaklanan bir hak kaybı ya da zarara uğrama durumu söz konusu olmadığı gerekçesiyle 4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince başvurunun “ehliyet yönünden” reddine karar verilmiştir.

4734 sayılı Kanun’un 54. maddesinin birinci fıkrasında; ihale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden aday veya istekli ile istekli olabileceklerin, bu Kanunda belirtilen şekil ve usul kurallarına uygun olmak şartıyla şikâyet ve itirazen şikâyet başvurusunda bulunabilecekleri, 55. maddesinin birinci fıkrasında ise; şikâyet başvurusunun, ihale sürecindeki işlem veya eylemlerin hukuka aykırılığı iddiasıyla bu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gereken tarihi izleyen günden itibaren 21 inci maddenin (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelerde beş gün, diğer hallerde ise on gün içinde ve sözleşmenin imzalanmasından önce yapılacağı, 56. maddesinin birinci fıkrasında ise; idareye şikâyet başvurusunda bulunan veya idarece alınan kararı uygun bulmayan aday, istekli veya istekli olabilecekler tarafından 55. maddenin dördüncü fıkrasında belirtilen hallerde ve sürede, sözleşme imzalanmadan önce itirazen şikâyet başvurusunda bulunabilecekleri, ikinci fıkrasında ise; Kurumun itirazen şikâyet başvurularını başvuru sahibinin iddiaları ile idarenin şikâyet üzerine aldığı kararda belirlenen hususlar ve itiraz edilen işlemler bakımından eşit muamele ilkesinin ihlal edilip edilmediği açılarından inceleyeceği hükmüne yer verilmiştir.

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 5. maddesinin birinci fıkrasının (c) bendinde; isteklilerin; yeterlik başvurularının veya tekliflerin sunulması, değerlendirilmesi ve ihalenin sonuçlandırılmasına ilişkin idari işlem veya eylemler hakkında başvuruda bulunabileceği, 14. maddesinin birinci fıkrasında; idareye yapılan şikâyet başvurusu üzerine idare tarafından alınan kararın uygun bulunmaması veya süresi içinde karar alınmaması hallerinde veya şikâyet ya da itirazen şikâyet üzerine idare tarafından alınan ihalenin iptali kararlarına karşı doğrudan Kuruma itirazen şikâyet başvurusunda bulunulabileceği, 15. maddesinin birinci fıkrasında; Kuruma yapılan başvuruların, öncelikle 16. madde çerçevesinde inceleneceği, 16. maddesinin ikinci fıkrasında ise; başvuru dilekçesi ve ekinde yukarıda belirtilen ön inceleme konuları bakımından bir aykırılığın bulunmaması durumunda esasın incelenmesine geçileceği hükmü yer almaktadır.

Anılan Yönetmeliğin 18. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendinde; ihale veya ön yeterlik dokümanının verilmesi, başvuruların veya tekliflerin sunulması, değerlendirilmesi ve ihalenin sonuçlandırılmasıyla ilgili olarak ise, başvuru sahibinin iddiaları ve idarenin şikâyet üzerine aldığı kararda belirtilen hususlar ile itiraz edilen işlemler bakımından eşit muamele ilkesinin ihlal edilip edilmediği yönünden inceleneceği, 2. fıkrasında ise; eşit muamele ilkesi yönünden yapılacak incelemede; dayanağı bakımından, itiraz edilen işlemin diğer aday veya isteklilere ilişkin olarak da Kanun ve ilgili mevzuat hükümlerine uygun şekilde gerçekleştirilip gerçekleştirilmediğine bakılacağı belirtilmiştir.

İdareye şikâyet, Kuruma itirazen şikâyet başvurusunda bulunulabilmesi için, aday, istekli veya istekli olabileceklerin hukuken korunması gerekli bir hakkının veya menfaatinin olması gerekmektedir.

4734 sayılı Kanunun 4. maddesinde geçen aday, istekli ve istekli olabilecek tanımları ve 54. maddesinde yer alan ihale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden aday veya istekli ile istekli olabileceklerin şikâyet yoluna başvurmaları yolundaki düzenleme, ihale dokümanı almayan kişilerin başvuruda bulunamayacaklarını, bu satın alma işleminin ehliyet şartının ön koşulu olduğunu ortaya koymaktadır.

Hukuki düzenleme bu yönde olmakla birlikte, kamu ihale mevzuatındaki itirazen şikâyet başvurusu, idarelerin ihale sürecinde tesis ettikleri idari işlemlere yönelik olarak hak kaybı ya da zarara uğrayanların yaptığı başvuru sonucu yapılan bir denetim yöntemidir. Yapılan incelemelerdeki temel unsur, bir kişinin başvurusu olmakla birlikte, içerik yönünden bir idari işlem denetimi olan itirazen şikâyet incelemesinin amacı, kamu hukukuna tabi olarak tesis edilen işlemlerin hukuka uygunluk denetimidir. Dolayısıyla idareler açısından bir denetim biçimi olan bu yöntem, hukuk özneleri için de bir hak ve özgürlük arama aracıdır. Bu nedenle de hukukun genel ilkeleri çerçevesinden, söz konusu hak arama yolunun genişletici biçimde yorumlanması gerekmektedir.

Söz konusu ihalede, başvuru sahibi tarafından ihale dokümanı satın alınarak, ihaleye teklif verildiği, anılan Kanun ve Yönetmelik hükmü uyarınca istekli statüsünü kazandığından itirazen şikâyet başvurusunun, başvuru sahibinin üzerinde ihale kalmayacak olmasından, bu kapsamda başvuranın teklifinin yaklaşık maliyetin üzerinde olmasından veya şikâyete konu teklifin kendisinden sonra olmasından bağımsız olarak incelenmesi gerekmektedir.

Ayrıca, başvuru sahibi isteklinin iddiası iki isteklinin katıldığı ihalede geçerli tek teklifin kaldığı, başvurunun yeterlik koşuluna ilişkin olduğu dikkate alındığında iddia çerçevesinde yapılacak inceleme sonucunda ihalede geçerli teklif kalmayabileceğinden ve bu nedenle ihale iptal edilebileceğinden, başvuru sahibinin iddiasına ilişkin olarak, ehliyetinin kabulünün yanı sıra, anılan Yönetmeliğin 16. maddesinde sayılan diğer unsurlar da başvuru sahibi tarafından yerine getirildiğinden, başvuru sahibinin iddiasına ilişkin olarak, işin esasının incelenmesine geçilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle; incelemeye konu ihalede başvuru sahibinin iddiasına ilişkin olarak “esasının incelemesine geçilmesine” karar verilmesi gerektiği yönündeki düşüncemle, Kurul çoğunluğunun “başvurunun reddine” ilişkin kararına katılmıyorum.

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi