KİK Kararı: 2013/UH.IV-4850

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2013/080
Gündem No : 91
Karar Tarihi : 18.12.2013
Karar No : 2013/UH.IV-4850
BAŞVURU SAHİBİ:
Ulusal Özel Güvenlik Ve Koruma Hizmetleri Tic.Ltd.Şti., RASİMPAŞA MAH. YAVUZTÜRK SOK. NO : 5/5 İSTANBUL

İHALEYİ YAPAN İDARE:
İdari Ve Mali İşler Daire Başkanlığı Yükseköğretim Kurumları İstanbul Üniversitesi, Istanbul Ünıversıtesı Rektörlügü Idarı Ve Malı Isler Daıre Baskanlıgı 16 Mart Sehitleri Caddesi 2/4 34116 İSTANBUL

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2013/117064 İhale Kayıt Numaralı "İstanbul Üniversitesi Güvenlik Hizmeti Alımı" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

İstanbul Üniversitesi Rektörlüğü İdari ve Mali İşler Daire Başkanlığı tarafından 10.10.2013tarihinde açık ihale usulüile yapılan “İstanbul Üniversitesi Güvenlik Hizmeti Alımı” ihalesine ilişkin olarak başvuru sahibince 10.12.2013tarih ve 38578sayı ile Kurum kayıtlarına alınan dilekçe ile başvuruda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2013/4505sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde ön inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Şikâyet dilekçesi ve ön inceleme raporu incelendi.

Başvuru dilekçesinde özetle, Kamu İhale Kurulunun 2013/UH.III-4441 sayılı kararı sonrasında idarece düzeltici işlem tesis edildiği ve ihalenin Uzay Güvenlik üzerinde bırakıldığı ifade edilmekte, ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından;

1. Teklif kapsamında sunulan mali mesuliyet teklif poliçesinin aranan şartları sağlamadığı,

2. Teklif edilen kıyafetlere ait proforma faturanın birim fiyatlarının hayatın olağan akışına uygun olmadığı ve fatura tarihi ile ekindeki belgenin tarihlerinin uyumsuz olduğu iddia edilmektedir.

4734 sayılı Kanun’un 54’üncü maddesinde, idarelerce gerçekleştirilen işlemlere ilişkin idari başvuru yolu sırasıyla idareye şikâyet, akabinde de Kuruma itirazen şikâyet olarak belirlenmiş olup, İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 15’inci maddesinin ikinci fıkrasında da, idareye şikâyet yolu tüketilmeksizin Kuruma yapılan başvuruların ilgili idareye gönderileceği düzenlenmiştir. İtirazen şikâyet dilekçesi ve ekleri kapsamında yapılan incelemede, başvuru sahibinin idareye şikâyet yoluna başvurmaksızın doğrudan Kuruma itirazen şikâyette bulunduğu, somut olayda doğrudan Kuruma başvuru yapılabilecek hallere ilişkin şartların oluşmadığı görülmüş, ancak aşağıda yapılan değerlendirmeler kapsamında usul şartları gereği reddi gereken dilekçenin, usul ekonomisi de dikkate alındığında Yönetmelik’in yukarıda yazılı düzenlemesi kapsamında idareye tevdiine karar verilmesinin uygun olmayacağı anlaşılmıştır.

1. Başvuru sahibinin birinci iddiası bakımında yapılan değerlendirme:

4734 sayılı Kanun’un 54’üncü maddesinde, itirazen şikâyet başvurusu yoluna, ancak ihale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğrayan veya zarara uğrama olasılığının mevcudiyetini ortaya koyan isteklilerin başvurabileceği hüküm altına alınmış, İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in “Başvuru ehliyeti” başlıklı 5’inci maddesinde aynı husus tekrar edilmiştir.

Aynı Yönetmelik’in “Ön inceleme konuları ve ön inceleme üzerine yapılacak işlemler” başlıklı 16’ncı maddesinin ilk fıkrasında, Kuruma yapılan başvuruların ön incelemesi sırasında aranacak hususların düzenlendiği, bunlar arasında başvuru ehliyetinin de bulunduğu görülmektedir.

Yönetmelik’in “Ön inceleme konularına aykırılık üzerine alınacak kararlar” başlıklı 17’nci maddesinin ilk fıkrasında da “16 ncı maddenin birinci fıkrası bakımından bir aykırılığın tespiti üzerine Kurul tarafından başvurunun reddine karar verilir.” düzenlemesine yer verilmiştir.

25.10.2013 tarihinde onaylanan ihale komisyon kararı ile başvuru sahibinin teklifinin sunulan aşırı düşük teklif açıklamalarının uygun bulunmaması gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakıldığı, kararın aynı tarihte başvuru sahibine tebliğ edildiği, diğer bir istekli tarafından Kuruma yapılan itirazen şikâyet üzerine alınan 27.11.2013 tarih ve 2013/UH.III-4441 sayılı kararda başvuru sahibinin teklifine ilişkin herhangi bir değerlendirme yapılmadığı, diğer bir deyişle başvuru sahibinin teklifinin halihazırda geçersiz olduğu anlaşılmaktadır.

Yukarıda atıf yapılan mevzuat düzenlemeleri ışığında, başvuru sahibinin kendi teklifine ilişkin olarak herhangi bir iddiaya yer vermemesi de dikkate alındığında, işbu karar tarihi itibariyle teklifi geçersiz olan, diğer bir deyişle ihale üzerinde bırakılma ihtimali bulunmayan başvuru sahibinin, ihalede en avantajlı teklif olarak belirlenen diğer bir isteklinin teklifine ilişkin olarak herhangi bir hak kaybı veya zarara uğraması ihtimalinin bulunmadığı anlaşılmıştır. Dolayısıyla anılan iddia bakımından, başvuru sahibinin başvuru ehliyetini haiz olmadığı anlaşıldığından 4734 sayılı Kanun’un 54’üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince, başvurunun ehliyet yönünden reddi gerekmektedir.

1. Başvuru sahibinin ikinci iddiası bakımında yapılan değerlendirme:

Yukarıda yazılı olan ve başvuru sahibinin başvuru ehliyetini haiz olmadığına ilişkin değerlendirmeler ikinci iddia konusu husus için de geçerli olmakla birlikte, iddia konusu hususun 27.11.2013 tarih ve 2013/UH.III-4441 sayılı Kurul kararında değerlendirildiği ve uyuşmazlığın nihayete erdirildiği görülmüştür.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 56’ncı maddesinde, Kamu İhale Kurulunun, Kuruma yapılan itirazen şikâyet başvurularıyla ilgili olarak gerekçesini belirtmek suretiyle karar vereceği, aynı Kanun’un 57’nci maddesinde ise, başvurular ile ilgili olarak Kurum tarafından verilen nihai kararların mahkemelerde dava konusu edilebileceği belirtilmiştir.

Bu kapsamda, başvuru sahibinin dilekçesinde yer alan mezkur iddianın yukarıda yazılı Kurul kararına itiraz niteliğinde olduğu ve 4734 sayılı Kanun’un 54’üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince, başvurunun usul yönünden reddi gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.

Açıklanan nedenlerle 4734 sayılı Kanun’un 65’inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Başvurunun reddine,

Oyçokluğu ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Başkan

Kazım ÖZKAN

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi

Ahmet ÖZBAKIR

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi

KARŞI OY

Başvuru sahibinin itirazen şikayet başvuru dilekçesinde “Kamu İhale Kurulunun 2013/UH.III-4441 sayılı kararı sonrasında idarece düzeltici işlem tesis edildiği ve ihalenin Uzay Güvenlik üzerinde bırakıldığı ifade edilmekte, ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından;

1) Teklif kapsamında sunulan mali mesuliyet teklif poliçesinin aranan şartları sağlamadığı,

2) Teklif edilen kıyafetlere ait proforma faturanın birim fiyatlarının hayatın olağan akışına uygun olmadığı ve fatura tarihi ile ekindeki belgenin tarihlerinin uyumsuz olduğu” şeklinde dile getirdiği birinci iddiası hakkında Kurul çoğunluğunca, başvuru sahibinin teklifinin sunulan aşırı düşük teklif açıklamalarının uygun bulunmaması gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakıldığı, diğer bir istekli tarafından Kuruma yapılan itirazen şikayet başvurusu üzerine alınan 27.11.2013 tarih ve 2013/UH.III-4441 sayılı kararda başvuru sahibinin teklifine ilişkin herhangi bir değerlendirme yapılmadığı ve başvuru sahibinin teklifinin halihazırda geçersiz olduğu, başvuru sahibinin kendi teklifine ilişkin olarak herhangi bir iddiada bulunmadığı, bu rapor tarihi itibariyle teklifi geçersiz olduğundan üzerinde ihale bırakılma ihtimali bulunmayan başvuru sahibinin, ihalede en avantajlı teklif olarak belirlenen diğer bir isteklinin teklifine ilişkin olarak herhangi bir hak kaybı veya zarara uğraması ihtimalinin bulunmadığı gerekçesiyle 4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince ehliyet yönünden “başvurunun reddine” , ikinci iddiası hakkında ise, başvuru sahibinin başvuru ehliyetini haiz olmadığına ilişkin değerlendirmeler ikinci iddia konusu husus için de geçerli olmakla birlikte, iddia konusu hususun 27.11.2013 tarih ve 2013/UH.III-4441 sayılı Kurul kararında değerlendirildiğinden ve uyuşmazlık nihayete erdirildiğinden başvuru sahibinin ikinci iddiasının belirtilen Kurul kararına itiraz niteliğinde olduğundan usul yönünden “başvurunun reddine” karar verilmiştir.

4734 sayılı Kanun’un 54. maddesinin birinci fıkrasında; ihale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden aday veya istekli ile istekli olabileceklerin, bu Kanunda belirtilen şekil ve usul kurallarına uygun olmak şartıyla şikâyet ve itirazen şikâyet başvurusunda bulunabilecekleri, 55. maddesinin birinci fıkrasında ise; şikâyet başvurusunun, ihale sürecindeki işlem veya eylemlerin hukuka aykırılığı iddiasıyla bu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gereken tarihi izleyen günden itibaren 21 inci maddenin (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelerde beş gün, diğer hallerde ise on gün içinde ve sözleşmenin imzalanmasından önce yapılacağı, 56. maddesinin birinci fıkrasında ise; idareye şikâyet başvurusunda bulunan veya idarece alınan kararı uygun bulmayan aday, istekli veya istekli olabilecekler tarafından 55. maddenin dördüncü fıkrasında belirtilen hallerde ve sürede, sözleşme imzalanmadan önce itirazen şikâyet başvurusunda bulunabilecekleri, ikinci fıkrasında ise; Kurumun itirazen şikâyet başvurularını başvuru sahibinin iddiaları ile idarenin şikâyet üzerine aldığı kararda belirlenen hususlar ve itiraz edilen işlemler bakımından eşit muamele ilkesinin ihlal edilip edilmediği açılarından inceleyeceği hükmüne yer verilmiştir.

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 5. maddesinin birinci fıkrasının (c) bendinde; isteklilerin; yeterlik başvurularının veya tekliflerin sunulması, değerlendirilmesi ve ihalenin sonuçlandırılmasına ilişkin idari işlem veya eylemler hakkında başvuruda bulunabileceği, 14. maddesinin birinci fıkrasında; idareye yapılan şikâyet başvurusu üzerine idare tarafından alınan kararın uygun bulunmaması veya süresi içinde karar alınmaması hallerinde veya şikâyet ya da itirazen şikâyet üzerine idare tarafından alınan ihalenin iptali kararlarına karşı doğrudan Kuruma itirazen şikâyet başvurusunda bulunulabileceği, 15. maddesinin birinci fıkrasında; Kuruma yapılan başvuruların, öncelikle 16. madde çerçevesinde inceleneceği, 16. maddesinin ikinci fıkrasında ise; başvuru dilekçesi ve ekinde yukarıda belirtilen ön inceleme konuları bakımından bir aykırılığın bulunmaması durumunda esasın incelenmesine geçileceği hükmü yer almaktadır.

Anılan Yönetmeliğin 18. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendinde; ihale veya ön yeterlik dokümanının verilmesi, başvuruların veya tekliflerin sunulması, değerlendirilmesi ve ihalenin sonuçlandırılmasıyla ilgili olarak ise, başvuru sahibinin iddiaları ve idarenin şikâyet üzerine aldığı kararda belirtilen hususlar ile itiraz edilen işlemler bakımından eşit muamele ilkesinin ihlal edilip edilmediği yönünden inceleneceği, 2. fıkrasında ise; eşit muamele ilkesi yönünden yapılacak incelemede; dayanağı bakımından, itiraz edilen işlemin diğer aday veya isteklilere ilişkin olarak da Kanun ve ilgili mevzuat hükümlerine uygun şekilde gerçekleştirilip gerçekleştirilmediğine bakılacağı belirtilmiştir.

İdareye şikâyet, Kuruma itirazen şikâyet başvurusunda bulunulabilmesi için, aday, istekli veya istekli olabileceklerin hukuken korunması gerekli bir hakkının veya menfaatinin olması gerekmektedir.

4734 sayılı Kanunun 4. maddesinde geçen aday, istekli ve istekli olabilecek tanımları ve 54. maddesinde yer alan ihale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden aday veya istekli ile istekli olabileceklerin şikâyet yoluna başvurmaları yolundaki düzenleme, ihale dokümanı almayan kişilerin başvuruda bulunamayacaklarını, bu satın alma işleminin ehliyet şartının ön koşulu olduğunu ortaya koymaktadır.

Hukuki düzenleme bu yönde olmakla birlikte, kamu ihale mevzuatındaki itirazen şikâyet başvurusu, idarelerin ihale sürecinde tesis ettikleri idari işlemlere yönelik olarak hak kaybı ya da zarara uğrayanların yaptığı başvuru sonucu yapılan bir denetim yöntemidir. Yapılan incelemelerdeki temel unsur, bir kişinin başvurusu olmakla birlikte, içerik yönünden bir idari işlem denetimi olan itirazen şikâyet incelemesinin amacı, kamu hukukuna tabi olarak tesis edilen işlemlerin hukuka uygunluk denetimidir. Dolayısıyla idareler açısından bir denetim biçimi olan bu yöntem, hukuk özneleri için de bir hak ve özgürlük arama aracıdır. Bu nedenle de hukukun genel ilkeleri çerçevesinden, söz konusu hak arama yolunun genişletici biçimde yorumlanması gerekmektedir.

Bu durumda birinci iddiaya ilişkin olarak, söz konusu ihalede, başvuru sahibi tarafından ihale dokümanı satın alınarak, ihaleye teklif verildiği, anılan Kanun ve Yönetmelik hükmü uyarınca istekli statüsünü kazandığından itirazen şikâyet başvurusunun, başvuru sahibinin üzerinde ihale kalmayacak olmasından, bağımsız olarak incelenmesi gerekmektedir.

Ayrıca, başvuru sahibinin birinci iddiasının ihale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasına ilişkin olduğu (kendi teklifi de aşırı düşük açıklaması uygun bulunmayarak reddedilmiştir) dikkate alındığında, gerek iddia, gerekse eşit muamele çerçevesinde yapılacak inceleme sonucunda ihalede tekliflerin sıralamasının değişebileceğinden başvuru sahibinin iddialarına ilişkin olarak, ehliyetinin kabulünün yanı sıra, anılan Yönetmeliğin 16. maddesinde sayılan diğer unsurlar da başvuru sahibi tarafından yerine getirildiğinden, başvuru sahibinin birinci iddiasına ilişkin olarak, işin esasının incelenmesine geçilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle; incelemeye konu ihalede başvuru sahibinin ikinci iddiasına ilişkin olarak da ehliyetli olduğu düşünülmekle birlikte iddia Kurul kararına itiraz niteliğinde olduğundan Kurulca verilen “başvurunun reddine” niteliğindeki karara katılıyorum. Ancak birinci iddiaya ilişkin olarak yukarıda belirtilen gerekçeler doğrultusunda işin “esasının incelemesine geçilmesine” karar verilmesi gerektiği yönündeki düşüncemle, Kurul çoğunluğunun ehliyet yönünden “başvurunun reddine” ilişkin kararına katılmıyorum.

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi