KİK Kararı: 2013/UH.IV-1533

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2013/025
Gündem No : 75
Karar Tarihi : 25.03.2013
Karar No : 2013/UH.IV-1533
BAŞVURU SAHİBİ:
Özgürtem Toplu Temizlik Yemek İlaçlama Özel Güvenlik Toplu Taşımacılık Hayvancılık İnşaat Taah. Turizm Tic. Ltd. Şti., ŞARKİYE MAH. FABRİKALAR SOK. NO:4 KAT:4 DAİRE:7 (İŞ BANKASI ÜZERİ) ORDU

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Gıda Tarım Ve Hayvancılık Bakanlığı İl Müdürlüğü Gıda Tarım Ve Hayvancılık Bakanlığı Müsteşarlık, Akyazı Mahallesı Kanunı Sultan Süleyman Caddesı Tarım Sıtesı 52200 ORDU

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2013/5138 İhale Kayıt Numaralı "Ordu İl Gıda Tarım Ve Hayvancılık Müdürlüğü Ve Bağlı İlçe Gıda Tarım Ve Hayvancılık Müdürlüklerinin Genel Temizlik Hizmeti İşi" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Ordu İl Gıda Tarım ve Hayvancılık Müdürlüğü tarafından 14.02.2013tarihinde açık ihale usulüile yapılan “Ordu İl Gıda Tarım ve Hayvancılık Müdürlüğü ve Bağlı İlçe Gıda Tarım ve Hayvancılık Müdürlüklerinin Genel Temizlik Hizmeti İşi” ihalesine ilişkin olarak başvuru sahibince 15.03.2013tarih ve 9539sayı ile Kurum kayıtlarına alınan dilekçe ile başvuruda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2013/1091sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde ön inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Şikâyet dilekçesi ve ön inceleme raporu incelendi:

Başvuru dilekçesinde özetle, ihalede ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlendikleri, ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklifinin yaklaşık maliyetin üzerinde olduğu, kamu zararına neden olunacağı, ihalenin iptalinin gerektiği, idarenin 2012/177794 ihale kayıt numaralı ihalesinin aynı gerekçeyle daha önce iptal edildiği, bu ihalenin de iptal edilmesi gerektiği iddialarına yer verilmiştir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “İhalelere yönelik başvurular” başlıklı 54’üncü maddesinde “İhale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden aday veya istekli ile istekli olabilecekler, bu Kanunda belirtilen şekil ve usul kurallarına uygun olmak şartıyla şikâyet ve itirazen şikâyet başvurusunda bulunabilirler.” hükmü yer almaktadır.

Anılan Kanun’da idareye şikâyet ve Kuruma itirazen şikâyet başvurularının, ihale süreci içerisindeki idari işlem veya eylemlerle hakkı muhtel olan aday, istekli ve istekli olabileceklerle sınırlı biçimde öngörüldüğü anlaşılmaktadır.

Bu haliyle idareye şikâyet ve Kuruma itirazen şikâyet başvurusunda bulunabilmesi için öncelikle;

1. Aday, istekli veya istekli olabilecek sıfatını haiz olunması,

2. Başvuru sahibinin idarenin hukuka aykırı bir işlem veya eyleminden dolayı bir hak kaybına veya zarara uğraması veya zarara uğramasının muhtemel olması gerekmektedir.

Başvuru sahibi, ihalede ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlenmiştir. Başvuru sahibinin iddiası ise, ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklifinin yaklaşık maliyetin üzerinde olması nedeniyle ihalenin iptal edilmesi gerektiği şeklindedir. 4734 sayılı Kanun’un 54’üncü maddesinin yukarıda anılan hükmü çerçevesinde, ihalenin üzerine bırakılması ihtimali bulunmayan başvuru sahibinin ihalenin iptali işleminde herhangi bir hukuki menfaatinin bulunmadığı, aksi halde de herhangi bir hak kaybına uğraması ihtimali doğmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

Bu itibarla; 4734 sayılı Kanun’un 54’ üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince başvurunun ehliyet yönünden reddi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun’un 65’inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere;

Başvurunun reddine,

Oyçokluğu ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Başkan

Kazım ÖZKAN

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi

Ahmet ÖZBAKIR

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi

Mehmet AKSOY

Kurul Üyesi

KARŞI OY

Başvuru sahibinin itirazen şikayet başvuru dilekçesinde “ ihalede ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlendikleri, ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklifinin yaklaşık maliyetin üzerinde olduğu, kamu zararına neden olunacağı, ihalenin iptalinin gerektiği, idarenin 2012/177794 ihale kayıt numaralı ihalesinin aynı gerekçeyle daha önce iptal edildiği, bu ihalenin de iptal edilmesi gerektiği ” şeklinde dile getirdiği iddiası hakkında Kurul çoğunluğunca “Başvuru sahibi, ihalede ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlenmiştir. Başvuru sahibinin iddiası ise, ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklifinin yaklaşık maliyetin üzerinde olması nedeniyle ihalenin iptal edilmesi gerektiği şeklindedir. 4734 sayılı Kanun’un 54’üncü maddesinin yukarıda anılan hükmü çerçevesinde, ihalenin üzerine bırakılması ihtimali bulunmayan başvuru sahibinin ihalenin iptali işleminde herhangi bir hukuki menfaatinin bulunmadığı, aksi halde de herhangi bir hak kaybına uğraması ihtimali doğmadığı sonucuna ulaşılmıştır. Bu itibarla; 4734 sayılı Kanun’un 54’ üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince başvurunun ehliyet yönünden reddi gerekmektedir.” yönünde karar verilmiştir.

4734 sayılı Kanun’un 54. maddesinin birinci fıkrasında; ihale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden aday veya istekli ile istekli olabileceklerin, bu Kanunda belirtilen şekil ve usul kurallarına uygun olmak şartıyla şikâyet ve itirazen şikâyet başvurusunda bulunabilecekleri, 55. maddesinin birinci fıkrasında ise; şikâyet başvurusunun, ihale sürecindeki işlem veya eylemlerin hukuka aykırılığı iddiasıyla bu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gereken tarihi izleyen günden itibaren 21 inci maddenin (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelerde beş gün, diğer hallerde ise on gün içinde ve sözleşmenin imzalanmasından önce yapılacağı, 56. maddesinin birinci fıkrasında ise; idareye şikâyet başvurusunda bulunan veya idarece alınan kararı uygun bulmayan aday, istekli veya istekli olabilecekler tarafından 55. maddenin dördüncü fıkrasında belirtilen hallerde ve sürede, sözleşme imzalanmadan önce itirazen şikâyet başvurusunda bulunabilecekleri, ikinci fıkrasında ise; Kurumun itirazen şikâyet başvurularını başvuru sahibinin iddiaları ile idarenin şikâyet üzerine aldığı kararda belirlenen hususlar ve itiraz edilen işlemler bakımından eşit muamele ilkesinin ihlal edilip edilmediği açılarından inceleyeceği hükmüne yer verilmiştir.

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 5. maddesinin birinci fıkrasının (c) bendinde; isteklilerin; yeterlik başvurularının veya tekliflerin sunulması, değerlendirilmesi ve ihalenin sonuçlandırılmasına ilişkin idari işlem veya eylemler hakkında başvuruda bulunabileceği, 14. maddesinin birinci fıkrasında; idareye yapılan şikâyet başvurusu üzerine idare tarafından alınan kararın uygun bulunmaması veya süresi içinde karar alınmaması hallerinde veya şikâyet ya da itirazen şikâyet üzerine idare tarafından alınan ihalenin iptali kararlarına karşı doğrudan Kuruma itirazen şikâyet başvurusunda bulunulabileceği, 15. maddesinin birinci fıkrasında; Kuruma yapılan başvuruların, öncelikle 16. madde çerçevesinde inceleneceği, 16. maddesinin ikinci fıkrasında ise; başvuru dilekçesi ve ekinde yukarıda belirtilen ön inceleme konuları bakımından bir aykırılığın bulunmaması durumunda esasın incelenmesine geçileceği hükmü yer almaktadır.

Anılan Yönetmeliğin 18. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendinde; ihale veya ön yeterlik dokümanının verilmesi, başvuruların veya tekliflerin sunulması, değerlendirilmesi ve ihalenin sonuçlandırılmasıyla ilgili olarak ise, başvuru sahibinin iddiaları ve idarenin şikâyet üzerine aldığı kararda belirtilen hususlar ile itiraz edilen işlemler bakımından eşit muamele ilkesinin ihlal edilip edilmediği yönünden inceleneceği, 2. fıkrasında ise; eşit muamele ilkesi yönünden yapılacak incelemede; dayanağı bakımından, itiraz edilen işlemin diğer aday veya isteklilere ilişkin olarak da Kanun ve ilgili mevzuat hükümlerine uygun şekilde gerçekleştirilip gerçekleştirilmediğine bakılacağı belirtilmiştir.

İdareye şikâyet, Kuruma itirazen şikâyet başvurusunda bulunulabilmesi için, aday, istekli veya istekli olabileceklerin hukuken korunması gerekli bir hakkının veya menfaatinin olması gerekmektedir.

4734 sayılı Kanunun 4. maddesinde geçen aday, istekli ve istekli olabilecek tanımları ve 54. maddesinde yer alan ihale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden aday veya istekli ile istekli olabileceklerin şikâyet yoluna başvurmaları yolundaki düzenleme, ihale dokümanı almayan kişilerin başvuruda bulunamayacaklarını, bu satın alma işleminin ehliyet şartının ön koşulu olduğunu ortaya koymaktadır.

Hukuki düzenleme bu yönde olmakla birlikte, kamu ihale mevzuatındaki itirazen şikâyet başvurusu, idarelerin ihale sürecinde tesis ettikleri idari işlemlere yönelik olarak hak kaybı ya da zarara uğrayanların yaptığı başvuru sonucu yapılan bir denetim yöntemidir. Yapılan incelemelerdeki temel unsur, bir kişinin başvurusu olmakla birlikte, içerik yönünden bir idari işlem denetimi olan itirazen şikâyet incelemesinin amacı, kamu hukukuna tabi olarak tesis edilen işlemlerin hukuka uygunluk denetimidir. Dolayısıyla idareler açısından bir denetim biçimi olan bu yöntem, hukuk özneleri için de bir hak ve özgürlük arama aracıdır. Bu nedenle de hukukun genel ilkeleri çerçevesinden, söz konusu hak arama yolunun genişletici biçimde yorumlanması gerekmektedir.

Söz konusu ihalede, başvuru sahibi tarafından ihale dokümanı satın alınarak, ihaleye teklif verildiği, anılan Kanun ve Yönetmelik hükmü uyarınca istekli statüsünü kazandığından itirazen şikâyet başvurusunun, başvuru sahibinin üzerinde ihale kalmayacak olmasından veya şikayete konu teklifin kendisinden sonra olmasından bağımsız olarak incelenmesi gerekmektedir.

Ayrıca, başvuru sahibinin iddiasının, ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklifinin yaklaşık maliyetin üzerinde olduğu ve kamu zararına neden olunacağına, aynı gerekçeyle idarece başka bir ihalenin iptal edildiğine, bu ihalenin de iptal edilmesi gerektiğine ilişkin olduğu dikkate alındığında, iddia çerçevesinde yapılacak inceleme sonucunda ihalenin iptal edilebileceği de açıktır.

Bu itibarla, başvuru sahibinin iddiasına ilişkin olarak, ehliyetinin kabulünün yanı sıra, anılan Yönetmeliğin 16. maddesinde sayılan diğer unsurlar da başvuru sahibi tarafından yerine getirildiğinden, başvuru sahibinin iddiasına ilişkin olarak, işin esasının incelenmesine geçilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle; incelemeye konu ihalede başvuru sahibinin iddiasına ilişkin olarak işin, “esasının incelemesine geçilmesine” karar verilmesi gerektiği yönündeki düşüncemle, Kurul çoğunluğunun “başvurunun reddine” ilişkin kararına katılmıyorum.

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi