KİK Kararı: 2013/UH.III-754

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2013/011
Gündem No : 29
Karar Tarihi : 04.02.2013
Karar No : 2013/UH.III-754
BAŞVURU SAHİBİ:
Sun Yemek Otomasyon Temizlik Gıda San. Ve Tic. A.Ş., 75.YIL MAHALLESİ ORGANİZE SANAYİ BÖLGESİ 8.CADDE NO:5 ESKİŞEHİR

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Pendik Eğitim Ve Araştırma Hastanesi Baştabipliği, Fevzi Çakmak Mah. Mimar Sinan Cad. No:41 34899 İSTANBUL

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2012/140480 İhale Kayıt Numaralı "01.01.2013-31.12.2013 Tarihleri Arası 12 Aylık Malzeme Dahil Yemek Pişirme Dağıtım Ve Sonrası Hizmeti Alımı." İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Pendik Eğitim Ve Araştırma Hastanesi Baştabipliğitarafından 09.11.2012 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “01.01.2013-31.12.2013 Tarihleri Arası 12 Aylık Malzeme Dahil Yemek Pişirme Dağıtım ve Sonrası Hizmeti Alımı.” ihalesine ilişkin olarak Sun Yemek Otomasyon Temizlik Gıda San. ve Tic. A.Ş. nin 20.11.2012 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 23.11.2012 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 05.12.2012 tarih ve 39944 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 05.12.2012 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2012/4514 sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

1- Başvuruya konu ihalede, ihale dokümanları incelenerek tekliflerini sundukları, idarece kendilerine gönderilen 09.11.2012 tarihli aşırı düşük teklif sorgulama yazısına istinaden aşırı düşük teklif açıklamalarını tamamlamak üzere iken, idare tarafından 09.11.2012 tarihli yazılarını iptal eden 12.11.2012 tarihli yeni bir yazı ile aşırı düşük teklif açıklamalarının istenildiği, idarece önemli bir teklif bileşeni olarak belirlenen kalemlerden 2013 yılı işçi zam giderleri, personel kıdem tazminatının maliyet kalemlerinde olmadığının idareye sunulan yazı ile bildirildiği, idarece açıklanması beklenen 2013 yılı işçi zam giderleri ifadesinin hatalı bir düzenleme olduğu, ihalenin yapıldığı tarihte ve açıklama istenildiği tarihte 2013 yılına ait asgari ücretin henüz tespit edilmediği, ve bu hususun Kamu İhale Genel Tebliğinin 79.3 'üncü maddesinde yer alan açıklamalar gereğince mevzuata aykırı olduğu, işçilere ilişkin "Personel Kıdem Tazminatı" maliyetinin de teklifte açıklanmasının istenilmesinin uygun olmadığı, zira bahse konu işin başlama ve bitiş sürelerinin belli olduğu, yürürlükte bulunan İş Kanunu ve örnek Yargıtay kararlarında ifade edildiği üzere bir yılı aşmayan başlama ve bitiş tarihleri belirli süreli iş sözleşmelerinde kıdem tazminatına hükmedilemeyeceğinin açık olduğu,

2- İdarece ikinci defa gönderilen aşırı düşük teklif açıklama istenilmesi yazısının ekinde bulunan örnek menülerin ihale dokümanında belirtilmiş olan tanımlara tamamen aykırı şekilde düzenlenerek açıklanmasının istenildiği, işe ait Teknik Şartname’de diyet yemeklerine ilişkin açıklamalarda diyet yemek mönülerinin 6 çeşide kadar verilebileceği, istisnai durumlarda diyetisyenin direktifleri doğrultusunda arttırılabileceğinin ifade edildiği ve örnek diyet yemek mönüsünde 6 çeşit yemek örneklerinin verildiği, ayrıca 5 çeşitten oluşan “Rejim2 Diyeti” olarak ta bir örnek mönünün oluşturulduğu söz konusu diyetin sulu diyet beslenmesi şeklinde olduğundan maliyetinin daha düşük çıktığı, bu durumda diyet yemek maliyeti oluşturulurken ikisinin ortalamalarının alınması gerektiği, ancak idare tarafından ikinci kez yazılan yazı ekinde yer alan ve açıklanması istenen örnek diyet mönüsünün hem sadece maliyeti yüksek olan diyet örneği esas alınarak, hem de sabit 9 çeşitten oluşturulduğu, bu haliyle diyet yemek maliyetinin 110.560 adet diyet yemek sayısı ile çarpılarak bulunan tutarın teklif fiyatından yüksek çıktığı ve açıklanabilmesinin mümkün olmadığı, idare tarafından gönderilen örnek yemek mönülerinin yarıdan fazlasının şartname reçetelerinde tanımlanmamış yemeklerden ve maliyetleri en ağır yemeklerden oluşturulmuş mönülerin maliyet açıklamasının istenilmesinin düşündürücü olduğu, söz konusu mönülerin örnek yemek mönüsü ile hiçbir benzerliğinin ve uyumunun olmadığı,

Yukarıda yer alan nedenlerle aşırı düşük teklif açıklanmalarının sunulmasının mümkün olmadığı iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

1. Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

Başvuruya konu ihalede, İdari Şartname’nin teklif fiyata dahil olan giderlere ilişkin olarak 25.1’inci maddesinin,

_“Sözleşmesinin imzalanması ve uygulanması sırasında, ilgili mevzuat gereğince yapılacak ulaşım, sigorta, vergi, resim harç, pişirme, taşıma, işyerimizde çalıştırılacak işçilerin tüm giderleri, servis ve servis sonrası hizmetlerde işin gerektirdiği tüm (sarf, temizlik, bulaşık v.b. ile ilgili) mal ve malzemeler ile diğer benzeri giderlerteklifedilecekfiyatadahiledilecektir.

Yemeklerin ısıtılması, servis ve sonrası hizmetler için kullanılan su, doğalgaz ve elektrik giderleri ile hastanede yemeklerin pişirilmesi ile ilgili elektrik, su ve doğalgaz giderleri yüklenici tarafından karşılanacaktır.” ş_eklinde düzenlendiği,

Birim fiyat teklif cetvelinin ise,

A 1

B 2

Sıra No

İş Kaleminin Adı ve Kısa Açıklaması 6

Birimi

Miktarı

Teklif Edilen 4 Birim Fiyat

Tutarı

1

NORMAL KAHVALTI

ÖĞÜN

219.000

2

DİYET KAHVALTI

ÖĞÜN

55.280

3

NORMAL YEMEK

ÖĞÜN

1.100.700

4

DİYET YEMEK

ÖĞÜN

110.560

5

GECE KAHVALTISI

ÖĞÜN

91.250

6

ARAÖĞÜN

ÖĞÜN

104.300

TOPLAM TUTAR (K.D.V Hariç)

Şeklinde düzenlendiği görülmüştür.

Başvuruya konu ihaleye 16 isteklinin teklif verdiği, 3 isteklinin teklifinin değişik gerekçelerle değerlendirme dışı bırakıldığı, diğer tekliflerden teklif fiyatı karsız yaklaşık maliyet olarak belirlenen 5.347.243,43 TL ‘nin altında olan 8 isteklinin teklifine ilişkin aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmasına karar verildiği, 3 isteklinin verilen sürede açıklamalarını sunduğu, bir isteklinin verilen sürede açıklama sunmadığı, 3 istekli tarafından sunulan açıklamaların incelenmesi neticesinde, 2 isteklinin açıklamalarının uygun görülmediği, 04.12.2012tarihli ihale komisyon kararı ile ihalenin açıklamaları uygun bulunan Gusto Toplu Yemek Üretim Hizm. ve Gıda Sanayi Tic. Ltd. Şti. üzerinde bırakıldığı, bunun üzerine, Asya Gıda Hazır Yemek Üretim Hizmetleri Turizm İnşaat Temizlik Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti. tarafından idareye yapılan şikayet başvurusu üzerine, isteklilere 02.01.2013 tarihinde gönderilen yazı ile düzeltici işlem yapılmasına karar verildiği ve ihalenin Asya Gıda Hazır Yemek Üretim Hizmetleri Turizm İnşaat Temizlik Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti. üzerinde bırakıldığının isteklilere bildirildiği, ancak idarece gönderilen ihale işlem dosyası kapsamında bu karara ilişkin ihale komisyonu kararı alınmadığı görülmüştür.

Yapılan incelemede, idarece teklifi aşırı düşük teklif olarak belirlenen isteklilere gönderilen 09.11.2012 tarihli yazı ile, ekli listede belirtilen 15 (onbeş) günlük yemek menüsü, doğalgaz, elektrik, su, işçilik gideri, sözleşme bedelleri ve kâr payını gösteren belgelendirilmiş ayrıntılı aşırı düşük teklif açıklamalarının 3 (üç) iş günü içerisinde sunulmasının istendiği,

Daha sonra idarece 12.11.2012 tarihli yeni bir yazı ile ekli listede belirtilen 15 (onbeş) günlük yemek menüsü, ilaçlama, doğalgaz, elektrik, su, 62 kişilik işçilik gideri (2013 Yılı zam giderleri dahil), yüklenici firma personeli yemek gideri, ekmek, su, tuz, baharat giderleri, demirbaş ve araç giderleri, turnike el terminalleri gideri, personel kıyafet gideri, personel kıdem tazminatı gideri, sözleşme gideri, iş yeri sigorta gideri, temizlik malzemeleri gideri ve kâr payını gösteren belgelendirilmiş ayrıntılı aşırı düşük teklif açıklamalarının tebliğ tarihinden itibaren 7 (yedi) iş günü içinde sunulmasının istendiği, ayrıca 09.11.2012 tarihli yazının dikkate alınmayarak mevcut yazıları üzerinde işlemlerin yapılmasının istendiği görülmüştür.

Başvuru sahibi tarafından şikayete konu edildiği üzere idarece 62 kişilik işçilik giderinin 2013 yılı zam giderleri dahil edilerek açıklanmasının istendiği görülmektedir.

Kamu İhale Genel Tebliğinin 78.6’ncı maddesinde “Tekliflerin hazırlanmasında ve asgari işçilik maliyetinin hesaplanmasında, ihale tarihinde yürürlükte bulunan asgari ücret dikkate alınacaktır.” açıklamaları yer almaktadır. Başvuruya konu ihalede ihale tarihinin 09.11.2012 olduğu ve 2013 yılı için uygulanacak asgari ücretin ise 2012 Aralık ayı sonunda açıklandığı ve açıklama sunulsa dahi ancak tahmin üzerinden bir tutar öngörülebileceği bu durumda her istekli için aynı şekilde tahmin edilmesinin mümkün olmayacağı göz önüne alındığında idarece aşırı düşük teklif açıklamaları kapsamında 2013 yılı zam giderleri dahil işçilik giderinin açıklanmasının istenilmesinin mevzuata aykırı olduğu sonucuna varılmıştır.

Söz konusu aşırı düşük teklif sorgulama yazısında, açıklama sunması istenilen isteklilerden personel kıdem tazminatı giderinin de açıklama kapsamında sunulmasının istendiği görülmektedir.

Anılan Tebliğin 79.2’nci maddesinde “ Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde; amortisman, kıdem tazminatı, iş yeri hekimliği ücreti, oryantasyon eğitimi gideri, yaka kartı ve bu mahiyetteki giderlerin genel giderler içinde yer alacağı kabul edileceği için aşırı düşük teklif sorgulamasında bu giderler, önemli teklif bileşeni olarak belirtilmeyecek ve isteklilerden aşırı düşük teklif sorgulamasına verdikleri cevaplarda bu giderler için bir bedel öngörmeleri istenmeyecektir. Sözleşme giderleri ve genel giderler içinde değerlendirilmesi öngörülen giderler idari şartnamelerde “teklif fiyata dahil olan diğer giderler” kısmında belirtilmeyecektir.” açıklamaları yer almaktadır. Söz konusu açıklamalardan Kamu İhale Genel Tebliğinde kıdem tazminatının sözleşme giderleri ve genel giderler içinde yer alacağı kabulünün yapıldığı anlaşılmaktadır. Kaldı ki ihale öncesinde yüklenici tarafından istihdam edilecek personelden kaç kişinin kıdem tazminatı hak ederek işten ayrılacağına ilişkin tespitin başlangıçta yapılmasının imkan dahilinde olmadığı göz önünde bulundurulduğunda, çalışacak personelden iş akdi feshedileceklerin kıdem tazminatının tekliflerin hazırlanması aşamasında teklif fiyata bir gider olarak dahil edilmesinin mümkün olmadığı ve açıklamalar kapsamında istenilmesinin mevzuata uygun olmadığı sonucuna varılmış olup başvuru sahibinin iddiasının yerinde olduğu sonucuna varılmıştır.

2 ) Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

Yapılan incelemede, idarece düzenlenen Teknik Şartname’de, tüm yemek çeşitlerinin gruplandırılarak çeşitlerinin ve her cins yemeğin aylık verilme sayılarının belirtildiğ,

Diyet hastaları için örnek yemek listesinde öğlen ve akşam yemekleri için yoğurt, yağsız salata, meyve sabit olmak üzere her öğünde et yemeği, sebze yemeği ve çorba ile 6 çeşitten oluşan menülerin yer aldığı,

Rejim 2 örnek yemek listesinde ise öğlen ve akşam yemekleri için komposto, çorba, yoğurt ve sütlü tatlı sabit olmak üzere patates ve makarnanın dönüşümlü olarak yer aldığı ve 5 çeşitten oluşan bir haftalık yemek listesinin yer aldığı,

Hastane personeli, normal yemek yiyen hastalar ve refakatçılar için verilen 1 haftalık örnek menüde ise, öğlen ve akşam için 3 er çeşitten oluşan standart yemeklerin yer aldığı ve

HASTANE PERSONELİ, NORMAL YEMEK YİYEN HASTALAR VE REFAKATÇILAR

İÇİN MENÜ ÖRNEĞİ

GÜNLER

ÖĞLE

AKŞAM

Pazartesi

Etli Yaz Türlü

Rosto Et / Püre

Fırın Makama

Kaşarlı Domates Çorba

Meyve-Karpuz

Cevizli Baklava

Salı

Izgara Balık

Karnıyarık

Süzme Mercimek Çorba

Şehriyeli Pirinç Pilavı

Tahin Helva

Cacık

Çarşamba

Kıymalı Semizotu/Yoğurt

Izgara Köfte

Talaş Böreği

Ezogelin Çorba

Meyve-Kayısı

Fırın Sütlaç

Perşembe

Kadınbudu Köfte

Etli Kabak Dolma/Yoğurt

Zeytinyağlı Barbunya Pilakı

Peynirli Su Böreği

Tulumba Tatlısı

Meyve- Armut

Cuma

Etli Kuru Fasulye

Fırın Tavuk

Pirinç Pilavı

Nohutlu Pirinç Pilavı

Cacık

Salata

Cumartesi

Sebzeli Kebap

Terbiyeli Köfte

Pirinç Pilavı

Soslu Spaghetti

Yoğurt

Meyve-Kavun

Pazar

Şehriye! i Güveç

Dana Kızartma

Domates Çorbası

Sebzeli Pirinç Pilavı

Mevsim Salata

Cacık

şeklinde düzenlendiği,

İhale konusu hizmetin yerine getirilmesinde kullanılacak yiyecek maddelerinin evsafının belirtildiği, normal yemek günlük istihkak cetveli çocuklar için normal yemek günlük istihkak cetveli, bebekler için günlük istihkak cetveline yer verildiği ve son olarak örnek yemek menüleri ve gramaj listelerinin yer aldığı görülmüştür.

İdarece aşırı düşük teklif açıklaması isteme yazsının ekinde yer alan ve açıklanması istenen menüler incelendiğinde ise, diyet hastaları için bir haftalık örnek yemek listesinin öğlen ve akşam menülerinin her birinin 9 çeşitten oluşturulduğu, listenin 15 günlük olduğuna ilişkin bir ifade bulunmadığı, ancak her öğün için listeye konulan yemeklere bakıldığında, her öğün için iki çeşit et yemeği, kepekli makarna ve pirinç pilavına yer verildiği görüldüğünden söz konusu listenin 2’şer öğün için hazırlanmış olduğu 15 günlük menü olduğu tahmin edilmektedir.

Normal menü örneğinin ise sabah kahvaltısı, öğlen yemeği ve akşam yemeği olmak üzere 15 günlük hazırlandığı görülmüştür. Listede yer alan yemek çeşitleri incelendiğinde, ihale dokümanı kapsamında isteklilere verilen normal yemek için menü örneğinde ve malzeme girdileri ile gramajları verilen yemek çeşitlerinin arasında bulunmayan, piliç provansal, kuzu çöp şiş patates grn, hünkar beğendi, macar gulaş, mitite köfte, paçanga böreği, kaşarlı mantarlı tavuk sarma, damla çikolatalı profiterol, ciğerli iç pilav, pastırmalı kuru fasulye, bademli pirinç pilavı, papaz yahnisi vb. yemek çeşitlerine yer verildiği, söz konusu yemeklerin hepsinin ihale dokümanında yer alan yemek çeşitlerine göre maliyeti daha yüksek yemekler olduğu görülmüştür.

Bu durumda, idarece aşırı düşük teklif sorgulaması yazısı ekinde gönderilen örnek menülerde yer alan yemek çeşitlerine ilişkin yapılacak açıklamaların uygun olup olmadığı miktarların ve malzeme girdilerinin doğru olup olmadığı hususundaki değerlendirmede hangi verilerin kullanılacağı ve nasıl kıyaslanacağının belli olmadığı anlaşılmaktadır. Şöyle ki, örneğin, başvuruya konu ihalede aşırı düşük teklif açıklamalarını sunan ancak demirbaşların amortisman bedelleri nedeniyle açıklamaları uygun görülmeyen Azık Yemek San. ve Tic. A.Ş. tarafından sunulan açıklamalarda, yukarıda sözü edilen yemek çeşitlerine ilişkin gramajların hangi hastanenin yada kurumun şartnamesi esas alınarak oluşturulduğuna ilişkin bir listenin yer aldığı görülmektedir. Bu haliyle açıklama sunan her isteklinin değişik şartnameleri esas alarak malzeme girdilerini ve gramajlarını oluşturabileceği ve değerlendirme aşamasında kıyaslama imkanının ortadan kalktığı anlaşılmıştır.

Diğer yandan, Teknik Şartnamenin 6’ncı maddesinde, “… Yemek üretiminin yapıldığı yerlerde kullanılan doğalgaz, su ve elektriğin bedelleri ilgili firma tarafından ödenecektir. Bu yerlerde kullanılan doğalgaz, su ve elektrik süzme saatleri takılacak, bu saatlerden tespit edilen aylık tüketim miktarlarının bedelleri o günkü rayiç bedelden hesaplanarak firmanın aylık hak edişlerinden kesilecektir. …” şeklindeki düzenlemeye yer verildiği, idarece isteklilerin aşırı düşük teklif sorgulaması kapsamında doğalgaz, su ve elektrik giderini de açıklanmasının istendiği anlaşılmıştır. Söz konusu hususlara ilişkin olarak idareye gönderilen 26.12.2012 tarih ve 3912 sayılı yazı ile,

“ İdarenizce belirlenen yaklaşık maliyet içerisinde, teklifi aşırı düşük olarak belirlenen isteklilere tarafınızca gönderilen 12.11.2012 tarih ve 20321 sayılı yazı ile isteklilerce açıklanması istenen ilaçlama, doğalgaz, elektrik, su, 62 kişilik işçilik gideri (2013 yılı zam giderleri dahil), yüklenici firma personeli yemek gideri, personel kıyafet gideri, personel kıdem tazminatı gideri, temizlik malzemeleri gideri, sözleşme gideri, iş yeri sigorta gideri ve kar payının dikkate alınıp alınmadığı,

İhale konusu işi yerine getirilmesinde, kullanılacak doğalgaz, elektrik ve su giderlerinin ne kadar olacağı hususunda ihale dokümanında bir bilgiye yer verilip verilmediği,

İdarenizce gönderilen ihale dosyası kapsamında 12.11.2012 tarihli aşırı düşük teklif sorgulaması yazısı ekinde yer alan ve isteklilerce açıklanması istenen örnek menülerin yer almadığı görüldüğünden, söz konusu menülerin ve gramajlarının ihale dokümanı kapsamında isteklilere verilip verilmediği, verildi ise birer örneğinin gönderilmesi,” istenilmiştir.

İhaleyi yapan idarece gönderilen 02.01.2013 tarih ve 97 sayılı cevap yazısında, yaklaşık maliyetin firma fiyatı, kurum fiyatı ve piyasa şartlarına göre tespit edilen öğün fiyatları alınarak hazırlandığı, söz konusu bileşenler bu fiyatların içinde olduğundan yaklaşık maliyete ayrıca eklenmediği, ihale konusu işin yerine getirilmesinde kullanılan doğalgaz, elektrik ve su giderlerinin yazılı ve şifaen isteyen tüm firmalara verildiği, açıklanması istenen örnek menülerde yer alan malzemelerin gramajlarının Teknik Şartname’de yer aldığı bildirilmiştir.

İdarece gönderilen ihale işlem dosyası incelendiğinde, yazılı olarak sadece Gusto Toplu Yemek Üretim Hizm. ve Gıda Sanayi Tic. Ltd. Şti. tarafından doğalgaz, elektrik ve su giderlerinin miktarlarının yazılı olarak sorulduğu ve yazılı olarak cevap verildiği, söz konusu isteklinin açıklamalarını bu miktarları esas alarak sunduğu tespit edilmiştir. Bu hususa ilişkin olarak örneğin Azık Yemek San. ve Tic. A.Ş. tarafından sunulan açıklamalarda ise söz konusu giderlerin tahmini olarak hesaplandığı ve idarenin öngördüğü miktarlardan farklı olduğu görülmüştür.

Ayrıca, idarece düzenlenen Teknik Şartnamede her ay ilaçlama yapılacağına ilişkin bir düzenleme bulunduğu ancak, ihale dokümanı kapsamında isteklilerce yapılması istenen özel bir sigortaya ilişkin bir bilgi bulunmadığı, ancak idarece isteklilerin aşırı düşük teklif açıklamaları kapsamında sigorta giderinin de açıklamalarının istenildiği görülmüştür.

Sonuç olarak, yukarıda yer alan tespitler birlikte değerlendirildiğinde ve aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmasına karar verilen 8 istekliden başvuru sahibinin de aralarında bulunduğu 4 isteklinin açıklama sunmadığı da dikkate alındığında, idarece başvuruya konu ihalede yapılan aşırı düşük teklif sorgulamasında açıklanması istenen teklif bileşenlerine ilişkin olarak aslında idarenin kendi yaklaşık maliyeti hesaplamalarında kıyaslayacağı verilerin bulunmadığı, idarenin yaklaşık maliyetinde öngördüğü öğün fiyatlarının giydirilmiş fiyatlar olduğu, bazı giderlere ilişkin miktarların bazı isteklilere verildiği, bazılarına verilmediği, bu durumun sunulan açıklamaların doğru şekilde ve eşit şartlarda değerlendirilmesi ve kıyaslanmasını imkansız kıldığı ve 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 5’inci maddesinde yer alan temel ilkelere aykırılık teşkil ettiği kanaatine varıldığından başvuru sahibinin bu konudaki iddialarının yerinde olduğu ve başvuruya konu ihalede teklif fiyatı kârsız yaklaşık maliyetin altında olan geçerli tekliflere ilişkin olarak ihale dokümanına uygun şekilde yeniden aşırı düşük teklif sorgulaması yapılması gerektiği sonucuna varılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, aşırı düşük teklif sorgulaması işleminin yeniden yapılması ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oyçokluğu ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Başkan

Kazım ÖZKAN

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi

KARŞI OY

Başvuru sahibinin itirazen şikayet başvuru dilekçesinde özetle “ İdarece ikinci defa gönderilen aşırı düşük teklif açıklama istenilmesi yazısının ekinde bulunan örnek menülerin ihale dokümanında belirtilmiş olan tanımlara tamamen aykırı şekilde düzenlenerek açıklanmasının istenildiği, işe Teknik Şartname’de diyet yemeklerine ilişkin açıklamalarda diyet yemek mönülerinin 6 çeşide kadar verilebileceği, istisnai durumlarda diyetisyenin direktifleri doğrultusunda arttırılabileceği ifade edildiği ve örnek diyet yemek mönüsünde 6 çeşit yemek örneklerinin verildiği, ayrıca 5 çeşitten oluşan “Rejim2 Diyeti” olarak ta bir örnek mönünün oluşturulduğu söz konusu diyetin sulu diyet beslenmesi şeklinde olduğundan maliyetinin daha düşük çıktığı, bu durumda diyet yemek maliyeti oluşturulurken ikisinin ortalamalarının alınması gerektiği, ancak idare tarafından ikinci kez yazılan yazı ekinde yer alan ve açıklanması istenen örnek diyet mönüsünün hem sadece maliyeti yüksek olan diyet örneği esas alınarak, hem de sabit 9 çeşitten oluşturulduğu, bu haliyle diyet yemek maliyetinin 110.560 adet diyet yemek sayısı ile çarpılarak bulunan tutarın teklif fiyatından yüksek çıktığı ve açıklanabilmesinin mümkün olmadığı, idare tarafından gönderilen örnek yemek mönülerinin yarıdan fazlasının şartname reçetelerinde tanımlanmamış yemeklerden ve maliyetleri en ağır yemeklerden oluşturulmuş mönülerin maliyet açıklamasının istenilmesinin düşündürücü olduğu, söz konusu mönülerin örnek yemek mönüsü ile hiçbir benzerliğinin ve uyumunun olmadığı ” şeklinde dile getirdiği ikinci iddiası kapsamında Kurulca, başvuruya konu ihalede teklif fiyatı karsız yaklaşık maliyetin altında olan geçerli tekliflere ilişkin olarak ihale dokümanına uygun şekilde yeniden aşırı düşük teklif sorgulaması yapılması gerektiği hususlarında “ düzeltici işlem belirlenmesine” karar verilmiştir.

Başvuru sahibinin ikinci iddiasının İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 18 inci maddesi yönünden Kurul kararına dayanak teşkil eden esas inceleme raporu ve eki belgeler üzerinde yapılan inceleme sonucunda;

Marmara Üniversitesi Pendik Eğitim ve Araştırma Hastanesi Baştabipliği tarafındangerçekleştirilen “ 01.01.2013-31.12.2013 Tarihleri Arası 12 Aylık Malzeme Dahil Yemek Pişirme Dağıtım ve Sonrası Hizmeti Alımı ” ihalesine ilişkin yaklaşık maliyetin aşağıda tabloda verilen bileşenler,

Yaklaşık Maliyet Bileşenleri

Miktarı (adet)

Birim Fiyat

Tutar

• Normal Kahvaltı

219.000

2,06 -

451.505,00 -

• Diyet Kahvaltı

55.280

2,09 -

115.350,93 -

• Normal Yemek

1.100.700

4,48 -

4.935.722,25 -

• Diyet Yemek

110.560

5,05 -

558.759,18 -

• Personel Gece Kahvaltı

91.250

2,06 -

188.127,08 -

• Toplam Ara Öğün

104.300

1,60 -

167.227,66 -

Toplam

Toplam **6.416.692,11 TL **olarak hesaplandığı,

Bahse konu ihalede (22) adet ihale dokümanı satın alındığı, 09.11.2012 tarihinde gerçekleştirilen ihaleye 16 istekli tarafından teklif verildiği,

İdarenin teklif değerlendirmesine göre, bir isteklinin teklifinin “ Birim fiyat Teklif Cetveli hatalı olduğu ” gerekçesiyle, bir isteklinin teklifinin de “ geçici teminat mektubu süresinin yetersiz olduğu ” gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakılmaları sonrasında kalan 14 teklifin geçerli teklif olarak kabul edildiği, bu teklif bedellerinin;

İsteklinin Adı

Teklif Bedeli (TL)

Yemekçim Tabldot Turizm San. Tic. Ltd. Şti.

4.507.221,50 -

Erdoğan Yemek Ürt. Gıda İnş. Oto. San.ve Tic. Ltd. Şti.

4.672.902,20 -

Sun Yem. Otom. Tem. Gıda San. ve Tic. A.Ş.

4.888.810,70 -

Harput İaşe İnş. Turz. Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti.

4.994.649,00 -

Gusto Toplu Yemek Üretim Hizm. ve Gıda Sanayi Tic. Ltd. Şti.

4.997.363,10 -

Azık Yemek San. ve Tic. A.Ş.

5.114.074,20 -

İlarya Gıda Yem. Hiz. Tem. İnş. Taah. Tic. ve Ltd. Şti.

5.201.394,00 -

Avira Gıda İnş. Araç Kir. Taah. A.Ş.

5.299.836,80 -

Doyaş Yem. Gıda ve Serv. Hiz. San. Tic. A.Ş.

5.320.353,50 -

Asya Gıda Hazır Yemek Üre. Hizm. Turz. İnş. Temz. San. ve Tic. Ltd. Şti.

5.347.270,60 -

Özemre Yemek Üretimi Gıda Temizlik İnş. Tic. Ltd. Şti.

5.368.096,00 -

TrakyaTabl.Top.Yem..Ür.Gıd.Tur. Sos. Hiz. San. Tic. Ltd. Şti..

5.370.131,00 -

Kahvecioğlu Gıda Enerji Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi

5.462.628,50 -

Özata Gıda Soğuk Hava Tes. Sosyal Hiz San.ve Tic. Ltd .Şti.

6.399.010,30 -

Şeklinde verildiği, 3 isteklinin teklifinin değişik gerekçelerle değerlendirme dışı bırakıldığı, diğer tekliflerden teklif fiyatı karsız yaklaşık maliyet olarak belirlenen5.347.243,43 TL ‘nin altında olan 8 isteklinin teklifine ilişkin aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmasına karar verildiği, 3 isteklinin verilen sürede açıklamalarını sunduğu, bir isteklinin verilen sürede açıklama sunmadığı, 3 istekli tarafından sunulan açıklamaların incelenmesi neticesinde, 2 isteklinin açıklamalarının uygun görülmediği, 04.12.2012tarihli ihale komisyon kararı ile ihalenin açıklamaları uygun bulunanGusto Toplu Yemek Üretim Hizm. ve Gıda Sanayi Tic. Ltd. Şti. üzerinde bırakıldığı, bunun üzerine, Asya Gıda Hazır Yemek Üretim Hizmetleri Turizm İnşaat Temizlik Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti. tarafından idareye yapılan şikayet başvurusu üzerine, isteklilere 02.01.2013 tarihinde gönderilen yazı ile düzeltici işlem yapılmasına karar verildiği ve ihalenin Asya Gıda Hazır Yemek Üretim Hizmetleri Turizm İnşaat Temizlik Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti. üzerinde bırakıldığının isteklilere bildirildiği, ancak idarece gönderilen ihale işlem dosyası kapsamında bu karara ilişkin ihale komisyon kararı alınmadığı,

Anlaşılmıştır.

4734 sayılı Kanunun “ Aşırı düşük teklifler ” başlıklı 38 inci maddesinde; “ İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

İhale komisyonu, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterleri esas alır. Kurum bu maddenin uygulanmasında; aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkilidir. ” hükmü yer almaktadır.

Bahse konu madde hükmünden, ihale komisyonunun, yaptığı değerlendirme neticesinde geçerli olduğunu tespit ettiği tekliflerden, ihalede verilen diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olan isteklileri tespit edeceği ve tespit edilen bu teklifleri reddetmeden önce yine madde metninde belirtilen usul doğrultusunda sorgulamaya tabi tutacağı anlaşılmaktadır.

Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük teklif sorgulamasının Kamu İhale Genel Tebliğinin “ teklif fiyata dahil masraflar ” ve “ aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesini ” düzenleyen maddeleri ile idari şartnamenin “ teklif fiyata dahil olan giderler ” başlıklı maddesindeki düzenlemelerin esas alınarak yapılması gerekmektedir. Bu ihalelerde, aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda belgelere dayalı yazılı açıklama yapmayan veya ihale komisyonunca açıklamaları yetersiz bulunan isteklilerin teklifleri ile teklif edilmesi gereken asgari işçilik maliyetini karşılamayan teklifler gerekçesi belirtilmek suretiyle reddedilecektir. Ancak, şikayet başvurusuna konu hizmetin personel çalıştırılmasına dayalı bir hizmet alım ihalesi olmaması nedeniyle aşırı düşük değer tespitine yönelik bir modül bulunmamakta olup, ihale konusu hizmetin maliyet unsurlarının, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında olduğu gibi önceden belirlenen nitelikte olmadığı görülmektedir. Bu durumda, ihale dokümanında belirtilen şartlara uygun olarak hizmetin ifası için her isteklinin basiretli tacir olma yükümlülüğü gereğince kendi organizasyon yapısı, kullanacağı makine ekipmanın özellikleri, malzeme teminindeki kendine özgü koşulları vb. unsurları dikkate alarak teklif fiyatını belirlemesi gerekmektedir.

Ayrıca, malzeme dahil yemek alım hizmetlerinde yemek bileşenlerini oluşturan girdilerin önemli bir kısmı yerel, mevsimsel ve iklim özelliklerine göre farklılıklar göstermekte, bir çok girdi müstahsilden doğrudan temin edilebilmektedir. Özellikle sebze meyve gibi girdilerin piyasa koşulları sebebiyle muhasebeleştirilmesinde karşılaşılan güçlüklerin aşırı düşük teklif sorgulamasında ispat için aranılan belgelere yansıtılmasında isteklilerin önünde önemli bir engel teşkil edeceği düşünülmektedir. Kamu İhale Kurumu tarafından personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımları için aşırı düşük sınır değerin tespiti ve sorgulanması konusunda bir kriter belirlenmediği hususu göz önüne alındığında, şikayete konu ihalede, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanması ve kaynakların verimli kullanılmasından sorumlu olan idarenin, aşırı düşük teklif açıklaması isteyerek ihalenin sonuçlandırılması yönünde tesis etmiş olduğu işlemlerde mevzuata uyarlık bulunmadığı düşünülmektedir.

İhale konusu işin personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı işi olmadığı, yaklaşık maliyetin büyük çoğunlukla yemek giderinden oluştuğu ihalede verilen teklif bedelleri yaklaşık maliyetin altında olmakla birlikte yaklaşık maliyete ve birbirlerine göre yakın olduğu ve en düşük teklifin bile diğer tekliflere göre aşırı düşük olarak değerlendirilemeyeceği anlaşıldığından, idarece, yemek kalemlerinde aşırı düşük teklif sorgulaması yapılarak ihalenin karara bağlanması yönünde gerçekleştirilen idari işlemlerin mevzuata uygun olmadığı değerlendirilmiştir.

Açıklanan nedenlerle; başvuruya konu ihalede, yemek alımı kalemlerinde aşırı düşük teklif sorgulaması yapılarak ihalenin sonuçlandırılmasına yönelik idarece gerçekleştirilen idari işlemlerin yerinde olmadığına ilişkin “ düzeltici işlem belirlenmesine” karar verilmesi gerektiği yönündekidüşüncem ile, bu hususa ilişkin Kurul çoğunluğunca verilen “ düzeltici işlem belirlenmesine” niteliğindeki karara katılmıyorum.

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi