KİK Kararı: 2013/UH.III-4873

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2013/082
Gündem No : 11
Karar Tarihi : 23.12.2013
Karar No : 2013/UH.III-4873
BAŞVURU SAHİBİ:
Azim Gıda Temizlik Dağıtım Hizmetleri İnşaat Turizm Nakliyat Sanayi Ve Ticaret Ltd.Şti., ÖZERLER MAH. FATİH CAD. TORKAN İŞ HANI K : 3 N : 48 KIRKLARELİ

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Türkiye Petrolleri Anonim Ortaklığı Genel Müdürlüğü(Tpao) Trakya Bölge Müdürlüğü, Dere Mahallesi Edirne Bayiri Mevkii Tpao Küme Evleri 19 39750 KIRKLARELİ

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2013/121936 İhale Kayıt Numaralı "Aşçılık Ve Servis Hizmetleri" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Türkiye Petrolleri Anonim Ortaklığı Genel Müdürlüğü (TPAO) Trakya Bölge Müdürlüğütarafından 27.09.2013tarihinde açık ihale usulüile yapılan “Aşçılık ve Servis HizmetleriAlımı” ihalesine ilişkin olarak Azim Gıda Temizlik Dağıtım Hizmetleri İnşaat Turizm Nakliyat Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti.nin 21.10.2013tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 21.10.2013tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 30.10.2013tarih ve 33037sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 30.10.2013tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2013/3815sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, ihale üzerinde bırakılan Seyitoğlu Tem. Yem. Ltd. Şti.’nin aşırı düşük teklif açıklamalarının mevzuata uygun şekilde yapılmadığı ve anılan istekliyle usulüne aykırı bir şekilde sözleşme imzalandığı iddialarına yer verilmiştir.

A) Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

4734 sayılı Kanun’un “Aşırı Düşük Teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “ İhale komisyonu verilen teklifleri 37’nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.” hükmü,

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 59’uncu maddesinde “(1) İhale komisyonu verilen tekliflerden, diğer tekliflere veya yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

(2) İhale komisyonu;

a) Verilen hizmet ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen işin özgünlüğü,

hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir. İhale komisyonunca reddedilmeyen aşırı düşük teklifler, geçerli teklif olarak dikkate alınır.

(3) Aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde; Kamu İhale Kurumu tarafından aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlenmiş ise ihale komisyonu bu düzenlemeyi esas alır.

(4) Aşırı düşük teklif değerlendirmesinde tekliflerin, asgari maliyet yanında sözleşme giderlerini karşılayıp karşılamadığı da dikkate alınır.” hükmü,

İdari Şartname’nin “Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “ 25.1. İşin ihalesinden ikmaline kadar, teklifin verilmesinden, sözleşmenin akdinden ve taahhüt olunan işin yürütülmesinden doğacak sigorta, ulaşım, her türlü vergi, resim, harç ve sözleşmenin noter masrafı ile sözleşme bedeli üzerinden Kamu İhale Kurumuna ödenecek masraflar, ayrıca Sözleşme bedeli üzerinden hesaplanan damga vergisi, Karar Teyit Pulu giderlerinin tamamı isteklinin fiyatına dahildir.

_25.2._25.1. maddesinde yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz.

_25.3._Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:

25.3.1. İşin süresi ve personel sayısı dikkate alınarak ilgili mevzuatına göre hesaplanacak işçilik ücreti:

_
Hizmet alımı yoluyla yemek hizmeti vermek üzere (Aşcıbaşı) olarak çalışan (1) kişiye brüt asgari ücretin %200 fazlası, (Aşçı) olarak çalışan (1) kişiye brüt asgari ücretin % 120 fazlası ödenecektir._

Hizmet alımı yoluyla temizlik, bulaşık ve servis işinde çalışan (5) kişiye brüt asgari ücretin % 20 fazlası ödenecektir. Aşçı ve servis elamanlarının günlük çalışma saatleri 8 saat olarak belirlenmiş olup süreklilik arz eder.

Ayrıca;
İhale konusu hizmete ait sözleşme süresi içinde Ulusal bayram ve genel tatil günü olan 14,5 günde, her bir gün 7 personel çalıştırılacak olup ilave olarak 7 işçiye her birgün için 1'er yevmye ödenecektir.

25.3.2. Yemek, yol ve giyecek giderleri:

Hizmet alımı personeline aylık (26 gün) üzerinden her bir gün için yol ücreti ayni olarak ödenecektir. Çalışan personele aylık (26 gün) üzerinden ödenecek yemek ücreti teklif fiyata dâhildir, yemek ücreti ayni olarak ödenecek olup hizmet verilen personelin yediği yemek özellikleri ile aynı olacaktır. Bu özellikler Teknik şartnamenin yemeğe ait teknik özellikler ve gramajlar bölümünde belirtilmiştir.

Hizmet alımı personeline Teknik Şartnamemizin 10. Maddesinde cinsi ve miktarı yazılı olan giyecek ayni olarak verilecektir.

…

25.3.4. Diğer giderler:

1- Yüklenici çalıştırdığı tüm personeline Teminat Bedelli 200.000,00-TL olacak şekilde FERDİ KAZA SİGORTASI yaptıracaktır. Yüklenici poliçe düzenletecek ve süresi ihale başlangıç tarihinden itibaren 1(bir) yıl süreli olacaktır. Yüklenici Sigorta Poliçelerini Ortaklık'a ibraz edecektir.

2. Çalışan personelin;

a)Boğaz Kültürü: Altı (6) ayda bir kez,

b)Akciğer (PA): Yılda bir kez,

c)Gaita Kültürü: Altı (6) ayda bir kez,

d)Hbs Kontrolü: Altı (6) ayda bir kez,

e)Genel Muayene: Üç (3) ayda bir kez,

olmak üzere sağlık tetkik rapor sonuçları giderleri

3. Yüklenici İdare tarafından belirlenecek iki farklı yayın evine ait günlük Gazete ve Yıllık olarak kendi adına tahsis edeceği Lig TV yayınlarının (Dijitürk Full Paket) izlenebilmesini sağlayacaktır. Kule Nakliyatlarında Televizyon, Çanak anten, ve uydu alıcılarının montajı, demontajı ile sözleşme süresince abonelik ücreti YÜKLENİCİ?ye aittir.

_25.4._Sözleşme konusu işin bedelinin ödenmesi aşamasında doğacak Katma Değer Vergisi (KDV), ilgili mevzuatı çerçevesinde İdare tarafından yükleniciye ayrıca ödenir.

25.5. Kısa vadeli sigorta prim oranları belirtilecektir.

Bu iş için; iş kazaları ve meslek hastalıkları sigorta prim oranı % 1'dir.” düzenlemesi yer almaktadır.

İhale konusu işe ait Teknik Şartname’de ise uygulanacak aylık yemek listesine, her bir menüde yer alacak yemeklerin gramaj listelerine, yemek yapımında kullanılacak malzemelerin sahip olması gereken özelliklere yer verildiği görülmektedir.

Yapılan incelemede, açık ihale usulü ile gerçekleştirilen ihaleye konu işin idareye bağlı sondaj işyerlerinde görev yapan personele, 5 garson, aşçı ve aşçıbaşı da çalıştırılmak ve idarenin göstereceği mutfakta hazırlanmak suretiyle 18.000 adet tabldot yemeği verilmesi işi olduğu, çalıştırılacak personelin işin gerçekleştirileceği yere ulaşımının sağlanmasının ve yemeklerde kullanılacak malzemelerin teminin yüklenicinin sorumluluğunda olduğu, personel çalıştırılmasına dayalı bir hizmet alımı olmadığı, idarece hazırlanan yaklaşık maliyetin, kâr dâhil toplam 419.552,83 TL olarak belirlendiği, yaklaşık maliyet hesap cetvelinde kâr oranının % 15 olarak belirlendiği, %15 kâr hariç tutarın 382.789,56 TL olarak tespit edildiği, Seyitoğlu Temizlik Yemek İnşaat ve Turizm Sanayi Ticaret Limited Şirketi ve Azim Gıda Tem. Dağ. Hiz. İnş. Turz. Nak. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin teklif tutarları belirtilen rakamdan düşük olmasına rağmen Seyitoğlu Temizlik Yemek İnşaat ve Turizm Sanayi Ticaret Limited Şirketi ile teklif fiyatı kâr hariç yaklaşık maliyetin üzerinde olan Er-Ma Sosyal Hizmetler Özel Güvenlik Gıda İnşaat Nakliyat Taahhüt ve Ticaret Limited Şirketi’nin aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulduğu, 30.09.2013 tarihli yazılar ile söz konusu isteklilerden İdari Şartname’nin 34’üncü maddesine göre yapılacak ayrıntılı açıklama ve belgelerin 3 iş günü içerisinde sunulmasının istenildiği, ancak açıklama talep edilen yazıdateklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili ayrıntılı belirlemenin yapılmadığı ve yazı ekinde açıklamayı kolaylaştıracak ve açıklama istenen istekli tarafından esas alınacak bir örnek menüye yer verilmediği, ihale üzerinde bırakılan Seyitoğlu Temizlik Yemek İnşaat ve Turizm Sanayi Ticaret Limited Şirketi’nin de aşırı düşük teklif açıklamalarını 02.10.2013 tarihli yazısı ekinde idareye sunduğu görülmektedir.

İdarelerce aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, açıklanacak örnek yemek menüsünün ve teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenlerin belirtilmesinin,çok fazla teklif bileşeni bulunan yemek hizmeti alımı ihalelerinde isteklilere sağlıklı bir aşırı düşük teklif açıklaması sunma imkanı sağlaması ve sunulan açıklamaların objektif kriterlere göre değerlendirilebilmesi açısından elzemdir. Nitekim yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri ve İdari Şartname düzenlemelerinde de aşırı düşük teklif açıklamasının yalnızca teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenler için istenilmesi gerektiği amir hüküm olarak yer almaktadır.

Yukarıda yer verilen açıklamalar çerçevesinde, idare tarafından açıklama istenilecek haftalık örnek yemek menüsünün ve önemli maliyet bileşenlerinin açıkça belirlenerek ve aşırı düşük teklif açıklama istenilmesine ilişkin yazı ekinde gönderilmek suretiyle Seyitoğlu Temizlik Yemek İnşaat ve Turizm Sanayi Ticaret Limited Şirketi’nin yeniden aşırı düşük teklif sorgulamasına tâbi tutulması gerektiği anlaşılmaktadır.

Öte yandan, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 41’inci maddesinin son fıkrasında, idareye şikâyet başvurusunda bulunulması halinde, başvuru üzerine alınan kararın son bildirim tarihini izleyen tarihten itibaren on gün geçmeden ve itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmadığı hususuna ilişkin sorgulama yapılmadan veya itirazen şikâyet başvurusunda bulunulması halinde ise Kurum tarafından nihai karar verilmeden sözleşme imzalanamayacağı, anılan Kanun’un, Kuruma itirazen şikâyet başvurusunu düzenleyen 56 ncı maddesinin üçüncü fıkrasında da, Kanunda belirtilen sürelere ve usule uyulmadan sözleşme imzalanmış olmasının itirazen şikâyet başvurusunun incelenmesine ve 54’üncü maddede sayılan kararlardan birinin alınmasına engel teşkil etmeyeceği belirtilmiştir. İncelenen ihalede ise, Azim Gıda Tem. Dağ. Hiz. İnş. Turz. Nak. San. ve Tic. Ltd. Şti tarafından 21.10.2013 tarihinde idareye şikâyet başvurusunda bulunulduğu ve Kurum tarafından nihai karar verilmeden 28.10.2013 tarihinde usulüne aykırı şekilde, bekleme süresine uyulmaksızın sözleşme imzalandığı anlaşılmıştır.

B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 18’inci maddesi yönünden yapılan inceleme sonucunda tespit edilen aykırılıklar ve buna ilişkin inceleme ve hukuki değerlendirme aşağıda yapılmıştır.

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Yaklaşık maliyetin hesaplanması ve güncellenmesi” başlıklı dokuzuncu maddesinin üçüncü fıkrasında “Hizmetin gerçekleştirilmesi için gerekli olan iş kalemlerine veya iş gruplarına ilişkin miktarların tespit edilen fiyatlarla çarpımı sonucu bulunan tutarların toplanması ile elde edilen genel toplam tutar, sözleşme giderleri ve genel giderler ile KDV hariç olarak belirlenir. Bulunan bu tutara işin niteliği dikkate alınarak % 20 oranını geçmemek üzere yüklenici kârı eklenir. Bu tutar, kâr hariç belirlenen genel toplam tutar üzerinden hesaplanan sözleşme giderleri ve genel giderler ile toplanarak yaklaşık maliyet hesaplanır. Buna ilişkin hesap cetveli hazırlayanlarca imzalandıktan sonra, ihale onay belgesinin ekine konularak ihale yetkilisine sunulur. Yüklenici için öngörülen kar tutarının bu cetvelde gösterilmesi zorunludur.” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında teklif fiyata dahil olacak giderler” başlıklı 78’inci maddesinde “78.1. Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımları; ağırlıklı olarak personel çalıştırılmasına dayanan, çalıştırılacak personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma saatlerinin tamamının idare için kullanıldığı hizmetlerdir.

78.2. Malzemeli veya malzemesiz temizlik, malzemesiz yemek, özel güvenlik, sayaç okuma ve kesme-açma, hasta ve ziyaretçi yönlendirme, tıbbi sekreterlik, veri işleme ve otomasyon sisteminin işletimi hizmetleri gibi hizmetler personel çalıştırılmasına dayalı olup, bu tebliğde personel çalıştırılmasına dayalı olan/olmayan hizmetler arasında sayılmayan işlerin personel çalıştırılmasına dayalı olup olmadığı yukarıda yer verilen tanıma göre idarelerce değerlendirilecektir.

78.3. Malzeme dahil yemek hazırlama hizmeti veya malzeme dahil yemek hazırlama ve dağıtım hizmeti ya da makine ve ekipman ile araçlar ve/veya akaryakıtın yüklenici tarafından sağlanacağı çöp toplama ve nakline ilişkin hizmetler ile personel taşıma gibi hizmetler personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı olarak değerlendirilmeyecektir…” açıklamaları,

Aynı Tebliğ’in “Hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinin dördüncü fıkrasında “İhale komisyonu tarafından, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihaleleri ile personel çalıştırılmasına dayalı olmamakla birlikte ihale dokümanında personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma saatinin tamamının idarede kullanılacağı hizmet alımı ihalelerinde asgari işçilik maliyeti, sözleşme giderleri ve genel giderler ile varsa malzeme ve diğer maliyet kalemleri, bunlar dışında kalan hizmet alımı ihalelerinde ise ihale dokümanında belirtilen teklif fiyata dahil giderler dikkate alınmak suretiyle tekliflerin değerlendirilmesi yapılarak 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi uyarınca teklifi aşırı düşük görülen isteklilerden işin niteliğine göre ihale komisyonunca belirlenen önemli teklif bileşenleri ile ilgili açıklama istenecektir. İdarelerce aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenlerin belirtilmesi ve açıklama için isteklilere üç (3) iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilmesi gerekmektedir.

Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, kar hariç yaklaşık maliyet tutarının üzerindeki teklifler aşırı düşük teklif olarak kabul edilmeyecektir.” açıklamaları yer almaktadır.

Yukarıda aktarılan mevzuat çerçevesinde başvuruya konu ihalenin personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı olmadığı, idarelerce yaklaşık maliyet hazırlanırken hesaplanan maliyetin % 20’si oranını geçmemek üzere yüklenici kârının hesaplanacağı ve öngörülen kâr tutarının yaklaşık maliyet hesap cetvelinde gösterileceği, ayrıca personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde kâr hariç yaklaşık maliyet tutarının üzerindeki tekliflerin aşırı düşük teklif olarak kabul edilmeyeceği anlaşılmaktadır.

Netice itibarıyla, inceleme konusu ihalede kâr hariç yaklaşık maliyet 382.789,56 TL olarak hesaplandığından, teklif fiyatı bu tutarın altında olan başvuru sahibi Azim Gıda Tem. Dağ. Hiz. İnş. Turz. Nak. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin de aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulması gerektiği, bununla birlikte teklif tutarı kâr hariç yaklaşık maliyetin üzerinde bulunan Er-Ma Sosyal Hizmetler Özel Güvenlik Gıda İnşaat Nakliyat Taahhüt ve Ticaret Limited Şirketi’nden ise açıklama istenilmesinin yerinde olmadığı anlaşılmaktadır

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılığı belirlenen ihale işlemlerinin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, idarece örnek yemek menüsünün ve önemli maliyet bileşenlerinin açıkça belirlenmesi ve aşırı düşük teklif istenilmesine ilişkin yazı ekinde gönderilmesi suretiyle Seyitoğlu Temizlik Yemek İnşaat ve Turizm Sanayi Ticaret Limited Şirketi ile Azim Gıda Tem. Dağ. Hiz. İnş. Turz. Nak. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulması ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun’un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oyçokluğu ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Başkan

Kazım ÖZKAN

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Ahmet ÖZBAKIR

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi

Mehmet AKSOY

Kurul Üyesi

KARŞI OY

Başvuru sahibinin itirazen şikayet başvuru dilekçesinde özetle, “ ihale üzerinde bırakılan Seyitoğlu Tem. Yem. Ltd. Şti.’nin aşırı düşük açıklamalarının mevzuata uygun şekilde yapılmadığı ve anılan istekliyle usulüne aykırı bir şekilde sözleşme imzalandığı” şeklinde belirtilen iddiası kapsamında Kurul çoğunluğunca verilen karar ile, ekonomik açıdan en avantajlı ve ikinci en avantajlı teklif sahibi isteklilerin örnek yemek menüsünün ve önemli maliyet bileşenlerinin açıkça belirlenmek suretiyle aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulması ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi hususlarında “** Düzeltici işlem belirlenmesine”** karar verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddiasının İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 18 inci maddesi yönünden Kurul kararına dayanak teşkil eden esas inceleme raporu ve eki belgeler üzerinde yapılan inceleme sonucunda;

Türkiye Petrollari Anonim Ortaklığı Genel Müdürlüğü (TPAO) Trakya Bölge Müdürlüğü tarafından gerçekleştirilen “ Aşçılık ve Servis Hizmetleri Alımı ” ihalesine ilişkin yaklaşık maliyetin toplam 419.552,83 TL olarak hesaplandığı,

Bahse konu ihalede (9) adet ihale dokümanı satın alındığı, 27.09.2013tarihinde gerçekleştirilen ihaleye 5 istekli tarafından teklif verildiği,

İdarece tekliflerin denetimine ilişkin yapılan inceleme uyarınca, bir isteklinin teklifinin “ Mali yeterlilik belgelerini sunmadığı” gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakılması sonrasında kalan 4 teklifin de geçerli teklif olarak kabul edildiği, bu tekliflere ilişkin teklif bedellerinin,

İsteklinin Adı

Teklif Bedeli (TL)

Seyitoğlu Temizlik Yem. İnş. ve Turz. San. Tic. Ltd. Şti.

346.196,85

Azim Gıda Tem Dağ. Hiz. İnş. Turz. Nak. San. ve Tic. Ltd. Şti.

371.896,10

Er-Ma Sosyal Hizmetler Özel Güv. Gıda İnş. Nak. Taah. ve Tic. Ltd. Şti.

399.800,00

Bengi-M Temizlik İnş. Gıda Bilgi İşlem Sos. Hizm. Tic. ve San. Ltd. Şti.

399.989,00

Şeklinde verildiği, idarece %15 kâr hariç tutarın 382.789,56 TL olarak tespit edildiği, Seyitoğlu Temizlik Yem. İnş. ve Turz. San. Tic. Ltd. Şti. ileAzim Gıda Tem Dağ. Hiz. İnş. Turz. Nak. San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin teklif tutarlarının belirtilen rakamdan düşük olmasına rağmen Seyitoğlu Temizlik Yemek İnşaat ve Turizm Sanayi Ticaret Limited Şirketi ile teklif fiyatı kar hariç yaklaşık maliyetin üzerinde olan Er-Ma Sosyal Hizmetler özel Güvenlik Gıda İnşaat Nakliyat Taahhüt ve Ticaret Limited Şirketi’nin aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulduğu, sunulan açıklamaların uygun kabul edilerek ihaleninSeyitoğlu Temizlik Yem. İnş. ve Turz. San. Tic. Ltd. Şti.’nin üzerinde bırakıldığı,

Anlaşılmıştır.

4734 sayılı Kanunun “ Aşırı düşük teklifler ” başlıklı 38 inci maddesinde; “ İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

İhale komisyonu, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterleri esas alır. Kurum bu maddenin uygulanmasında; aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkilidir. ” hükmü yer almaktadır.

Bahse konu madde hükmünden, ihale komisyonunun, yaptığı değerlendirme neticesinde geçerli olduğunu tespit ettiği tekliflerden, ihalede verilen diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olan isteklileri tespit edeceği ve tespit edilen bu teklifleri reddetmeden önce yine madde metninde belirtilen usul doğrultusunda sorgulamaya tabi tutacağı anlaşılmaktadır.

Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük teklif sorgulamasının Kamu İhale Genel Tebliğinin “ teklif fiyata dahil masraflar ” ve “ aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesini ” düzenleyen maddeleri ile idari şartnamenin “ teklif fiyata dahil olan giderler ” başlıklı maddesindeki düzenlemelerin esas alınarak yapılması gerekmektedir. Bu ihalelerde, aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda belgelere dayalı yazılı açıklama yapmayan veya ihale komisyonunca açıklamaları yetersiz bulunan isteklilerin teklifleri ile teklif edilmesi gereken asgari işçilik maliyetini karşılamayan teklifler gerekçesi belirtilmek suretiyle reddedilecektir. Ancak, şikayet başvurusuna konu hizmetin personel çalıştırılmasına dayalı bir hizmet alım ihalesi olmaması nedeniyle aşırı düşük değer tespitine yönelik bir modül bulunmamakta olup, ihale konusu hizmetin maliyet unsurlarının, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında olduğu gibi önceden belirlenen nitelikte olmadığı görülmektedir. Bu durumda, ihale dokümanında belirtilen şartlara uygun olarak hizmetin ifası için her isteklinin basiretli tacir olma yükümlülüğü gereğince kendi organizasyon yapısı, kullanacağı makine ekipmanın özellikleri, malzeme teminindeki kendine özgü koşulları vb. unsurları dikkate alarak teklif fiyatını belirlemesi gerekmektedir.

Ayrıca, malzeme dahil yemek alım hizmetlerinde yemek bileşenlerini oluşturan girdilerin önemli bir kısmı yerel, mevsimsel ve iklim özelliklerine göre farklılıklar göstermekte, bir çok girdi müstahsilden doğrudan temin edilebilmektedir. Özellikle sebze meyve gibi girdilerin piyasa koşulları sebebiyle muhasebeleştirilmesinde karşılaşılan güçlüklerin aşırı düşük teklif sorgulamasında ispat için aranılan belgelere yansıtılmasında isteklilerin önünde önemli bir engel teşkil edeceği düşünülmektedir. Kamu İhale Kurumu tarafından personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımları için aşırı düşük sınır değerin tespiti ve sorgulanması konusunda bir kriter belirlenmediği hususu göz önüne alındığında, şikayete konu ihalede, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanması ve kaynakların verimli kullanılmasından sorumlu olan idarenin, aşırı düşük teklif açıklaması isteyerek ihalenin sonuçlandırılması yönünde tesis etmiş olduğu işlemlerde mevzuata uyarlık bulunmadığı düşünülmektedir.

İhale konusu işin personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı işi olmadığı, yaklaşık maliyetin büyük çoğunlukla yemek giderinden oluştuğu ihalede verilen tüm teklif bedelleri yaklaşık maliyetin altında olmakla birlikte yaklaşık maliyete ve birbirlerine göre yakın olduğu ve en düşük teklifin bile diğer tekliflere göre aşırı düşük olarak değerlendirilemeyeceği anlaşıldığından, idarece, yemek kalemlerinde aşırı düşük teklif sorgulaması yapılarak ihalenin karara bağlanması yönünde gerçekleştirilen idari işlemlerin mevzuata uygun olmadığı değerlendirilmiştir.

Açıklanan nedenlerle; başvuruya konu ihalede başvuru sahibinin iddiası kapsamında, yemek alımı kalemlerinde aşırı düşük teklif sorgulaması yapılarak ihalenin sonuçlandırılmasına yönelik idarece gerçekleştirilen idari işlemlerin yerinde olmadığına ilişkin “ Düzeltici işlem belirlenmesine” karar verilmesi gerektiği yönündekidüşüncem ile, bu hususa ilişkin Kurul çoğunluğunca verilen “ Düzeltici işlem belirlenmesine” niteliğindeki karara katılmıyorum.

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi