KİK Kararı: 2013/UH.III-4795

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2013/080
Gündem No : 36
Karar Tarihi : 18.12.2013
Karar No : 2013/UH.III-4795
BAŞVURU SAHİBİ:
Veysel Müteahitlik Yemekçilik Temizlik Nakliyat Turizm Otomotiv Tekstil Gıda İnşaat Elektrik Bilgisayar Hayvan Su Ürünleri Medikal Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi (20.11.2013 Tarih ve 2013/074 numaralı Kurul Toplantısı; Gündem No:111), GAZİKENT MAH. NİZİP YOLU ÜZERİ MOBİLYACILAR SİTESİ 1/42 GAZİANTEP

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Sağlık, Kültür Ve Spor Daire Başkanlığı Yükseköğretim Kurumları Bilecik Şeyh Edebali Üniversitesi, Gülümbe Köyü Bilecik Üniversitesi Gülümbe Kampüsü 1 11030 BİLECİK

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2013/103585 İhale Kayıt Numaralı "2014 Yılı Taşımalı Servise Hazır Yemek" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Bilecik Şeyh Edebali Üniversitesi Rektörlüğü Sağlık, Kültür ve Spor Daire Başkanlığı tarafından 11.09.2013tarihinde açık ihale usulüile yapılan “2014 Yılı Taşımalı Servise Hazır YemekAlımı” ihalesine ilişkin olarak Veysel Müteahitlik Yemekçilik Temizlik Nakliyat Turizm Otomotiv Tekstil Gıda İnşaat Elektrik Bilgisayar Hayvan Su Ürünleri Medikal Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi’nin 21.10.2013tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 23.10.2013tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 11.11.2013tarih ve 34512sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 11.11.2013tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2013/3972-01sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,firmalarının teklifinin aşırı düşük teklif olarak değerlendirilmesinin yerinde olmadığı, ihale üzerinde bırakılan isteklinin yemek taşıma hizmetinde kullanılacak araca ilişkin amortisman, yakıt ve periyodik bakım gibi giderler için belge sunmadığı, yakıt miktarının nasıl hesaplandığının belirsiz olduğu, ihale konusu işte kullanılacak demirbaşlar için sunulan belgelerde eksiklik olduğu ve sunulan proforma fatura ve fiyat tekliflerinin şekil şartlarını sağlamadığı, malzeme maliyetlerinin Teknik Şartname'deki menülere göre hesaplanmadığı, yemek ve temizlik malzemelerinin fiyatlarının hayatın olağan akışına uygun olmadığı, ekmek ve dana eti için yapılan açıklamaların uygun olmadığı, işçilik, sigorta, numune yemek, elektrik, su ve doğalgaz giderlerinin uygun şekilde hesaplanmadığı, sunulan proforma fatura ve fiyat tekliflerine ilişkin tutanakların meslek mensubundan istenerek incelenmesi gerektiğiiddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

Başvuruya konu ihalede yaklaşık maliyetin, piyasadan yapılan fiyat araştırması kapsamında elde edilen fiyatların aritmetik ortalaması alınarak hesaplandığı, yaklaşık maliyet içerisindeki kâr oranının belli olmadığı ve idarece hesaplanan maliyete ayrıca kâr ilave edilmediği anlaşılmıştır.

İdare tarafından gönderilen ihale işlem dosyası kapsamındaki belgelerden, aşırı düşük teklif açıklaması istenilecek isteklilerin hangi kriter esas alınarak belirlendikleri anlaşılamamakla birlikte, başvuru sahibi Veysel Müteahitlik Yemekçilik Temizlik Nakliyat Turizm Otomotiv Tekstil Gıda İnşaat Elektrik Bilgisayar Hayvan Su Ürünleri Medikal Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi de dahil olmak üzere üç istekliden aşırı düşük teklif açıklaması istenildiği, Danış Müteahhitlik Yemekçilik Temizlik Gıda Petrol Ürünleri Otomosyan Tarım Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi’nin açıklama sunmadığı, açıklama sunan iki isteklinin de açıklamaları uygun bulunarak ihalenin daha düşük teklif veren Subaşı Et ve Et Mamülleri Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti. üzerinde bırakılmak suretiyle sonuçlandırıldığı görülmektedir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “ İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

İhale komisyonu, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterleri esas alır. Kurum bu maddenin uygulanmasında; aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkilidir.” hükmü,

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Yaklaşık maliyetin hesaplanması ve güncellenmesi” başlıklı 9’uncu maddesinin üçüncü fıkrasında “Hizmetin gerçekleştirilmesi için gerekli olan iş kalemlerine veya iş gruplarına ilişkin miktarların tespit edilen fiyatlarla çarpımı sonucu bulunan tutarların toplanması ile elde edilen genel toplam tutar, sözleşme giderleri ve genel giderler ile KDV hariç olarak belirlenir. Bulunan bu tutara işin niteliği dikkate alınarak % 20 oranını geçmemek üzere yüklenici kârı eklenir. Bu tutar, kâr hariç belirlenen genel toplam tutar üzerinden hesaplanan sözleşme giderleri ve genel giderler ile toplanarak yaklaşık maliyet hesaplanır. Buna ilişkin hesap cetveli hazırlayanlarca imzalandıktan sonra, ihale onay belgesinin ekine konularak ihale yetkilisine sunulur. Yüklenici için öngörülen kar tutarının bu cetvelde gösterilmesi zorunludur.” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında teklif fiyata dahil olacak giderler” başlıklı 78’inci maddesinde “78.1. Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımları; ağırlıklı olarak personel çalıştırılmasına dayanan, çalıştırılacak personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma saatlerinin tamamının idare için kullanıldığı hizmetlerdir.

78.2. Malzemeli veya malzemesiz temizlik, malzemesiz yemek, özel güvenlik, sayaç okuma ve kesme-açma, hasta ve ziyaretçi yönlendirme, tıbbi sekreterlik, veri işleme ve otomasyon sisteminin işletimi hizmetleri gibi hizmetler personel çalıştırılmasına dayalı olup, bu tebliğde personel çalıştırılmasına dayalı olan/olmayan hizmetler arasında sayılmayan işlerin personel çalıştırılmasına dayalı olup olmadığı yukarıda yer verilen tanıma göre idarelerce değerlendirilecektir.

78.3. Malzeme dahil yemek hazırlama hizmeti veya malzeme dahil yemek hazırlama ve dağıtım hizmeti ya da makine ve ekipman ile araçlar ve/veya akaryakıtın yüklenici tarafından sağlanacağı çöp toplama ve nakline ilişkin hizmetler ile personel taşıma gibi hizmetler personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı olarak değerlendirilmeyecektir…” açıklamaları,

Aynı Tebliğ’in “Hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinin dördüncü fıkrasında “İhale komisyonu tarafından, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihaleleri ile personel çalıştırılmasına dayalı olmamakla birlikte ihale dokümanında personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma saatinin tamamının idarede kullanılacağı hizmet alımı ihalelerinde asgari işçilik maliyeti, sözleşme giderleri ve genel giderler ile varsa malzeme ve diğer maliyet kalemleri, bunlar dışında kalan hizmet alımı ihalelerinde ise ihale dokümanında belirtilen teklif fiyata dahil giderler dikkate alınmak suretiyle tekliflerin değerlendirilmesi yapılarak 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi uyarınca teklifi aşırı düşük görülen isteklilerden işin niteliğine göre ihale komisyonunca belirlenen önemli teklif bileşenleri ile ilgili açıklama istenecektir. İdarelerce aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenlerin belirtilmesi ve açıklama için isteklilere üç (3) iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilmesi gerekmektedir.

Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, kar hariç yaklaşık maliyet tutarının üzerindeki teklifler aşırı düşük teklif olarak kabul edilmeyecektir.” açıklamaları yer almaktadır.

Yukarıda aktarılan mevzuat çerçevesinde başvuruya konu ihalenin personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı olmadığı, idarelerce yaklaşık maliyet hazırlanırken hesaplanan maliyetin %20’si oranını geçmemek üzere yüklenici kârının hesaplanacağı ve öngörülen kâr tutarının yaklaşık maliyet hesap cetvelinde gösterileceği, ayrıca personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde kâr hariç yaklaşık maliyet tutarının üzerindeki tekliflerin aşırı düşük teklif olarak kabul edilmeyeceği anlaşılmaktadır.

Bu çerçevede, fiyat araştırması kapsamında bildirilen veya önceden yapılmış benzer bir işin sözleşmesinde yer alan ve içerdiği kâr tutarı bilinemeyecek olan fiyatlar üzerinden hesaplanan yaklaşık maliyetin anılan Yönetmelik hükmü gereği öngörülebilecek olan azami %20’lik kâr oranını içerdiği kabulüyle kâr hariç yaklaşık maliyetin hesaplanması ve Kamu İhale Genel Tebliği’nde personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarına yönelik olarak yer verilen, kâr hariç yaklaşık maliyet tutarının üzerindeki tekliflerin aşırı düşük teklif olarak kabul edilmeyeceğine ilişkin açıklama, personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımlarına da uygulanarak, hesaplanan kâr hariç yaklaşık maliyetin altında teklif veren isteklilerden aşırı düşük teklif açıklaması istenilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

Netice itibariyle, kâr hariç yaklaşık maliyet 2.017.500 TL (2.421.000/1,20) olarak hesaplandığından, teklif fiyatı bu tutarın altında olan Subaşı Et ve Et Mamülleri Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti.nden açıklama istenilmesi yerinde olmakla birlikte, teklif fiyatı bu tutarın üzerinde olan başvuru sahibinden açıklama istenilmesinin kamu ihale mevzuatına aykırı olduğu anlaşılmıştır.

Bununla birlikte, ihale üzerinde bırakılan Subaşı Et ve Et Mamülleri Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti.ne gönderilen 11.09.2013 tarih ve 03975 sayılı yazıda “ teklife ait maliyet bileşenlerine ” açıklama getirilmesi istendiği, anılan isteklinin de açıklamalarını 20.09.2013 tarihli yazısı ekinde idareye sunduğu görülmektedir.

İhale konusu işe ait Teknik Şartname’de ise uygulanacak aylık yemek listesine, her bir menüde yer alacak yemeklerin gramaj listelerine, yemek yapımında kullanılacak malzemelerin sahip olması gereken özelliklere yer verildiği görülmektedir.

Çok fazla teklif bileşeni bulunan yemek hizmeti alımı ihalelerinde isteklilere sağlıklı bir aşırı düşük teklif açıklaması sunma imkanı sağlanması ve sunulan açıklamaların objektif kriterlere göre değerlendirilebilmesi için idarelerce aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, açıklanacak örnek yemek menüsünün ve teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenlerin belirtilmesi gerekmektedir. Nitekim yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri ve İdari Şartname düzenlemelerinde de aşırı düşük teklif açıklamasının yalnızca teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenler için istenilmesi gerektiği amir hüküm olarak yer almaktadır.

Şikayet konusu ihalede ise ihale üzerinde bırakılan istekliye gönderilen aşırı düşük teklif açıklaması istenilmesine ilişkin yazıda, yukarıda yer verilen açıklamalara aykırı şekilde, örnek yemek menüsüne ve teklifte önemli görülen bileşenlere yer verilmediği görülmektedir.

Dolayısıyla, yapılan açıklamalar çerçevesinde, idare tarafından açıklama istenilecek örnek yemek menüsünün ve önemli maliyet bileşenlerinin açıkça belirlenmek suretiyle Subaşı Et ve Et Mamülleri Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti.nin yeniden aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulması gerektiği sonucuna varılmıştır.

B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 18’inci maddesi yönünden yapılan inceleme sonucunda tespit edilen aykırılıklar ve buna ilişkin inceleme ve hukuki değerlendirme aşağıda yapılmıştır.

Yukarıda yer verilen açıklamalar kapsamında yapılan değerlendirmeler çerçevesinde teklif fiyatı karsız yaklaşık maliyetin üzerinde olan Danış Müteahhitlik Yemekçilik Temizlik Gıda Petrol Ürünleri Otomosyon Tarım Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi’nden aşırı düşük teklif açıklaması istenilmesinin de kamu ihale mevzuatına aykırı olduğu anlaşılmaktadır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenler belirtilmek ve haftalık örnek yemek menüsüne yer verilmek suretiyle Subaşı Et ve Et Mamülleri Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti.nin yeniden aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutularak tekliflerin değerlendirilmesi ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oyçokluğu ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Başkan

Kazım ÖZKAN

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi

Ahmet ÖZBAKIR

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi

KARŞI OY

Başvuru sahibinin itirazen şikayet başvuru dilekçesinde özetle, “ Firmalarının teklifinin aşırı düşük teklif olarak değerlendirilmesinin yerinde olmadığı, ihale üzerinde bırakılan isteklinin yemek taşıma hizmetinde kullanılacak araca ilişkin amortisman, yakıt ve periyodik bakım gibi giderler için belge sunmadığı, yakıt miktarının nasıl hesaplandığının belirsiz olduğu, ihale konusu işte kullanılacak demirbaşlar için sunulan belgelerde eksiklik olduğu ve sunulan proforma fatura ve fiyat tekliflerinin şekil şartlarını sağlamadığı, malzeme maliyetlerinin Teknik Şartname'deki menülere göre hesaplanmadığı, yemek ve temizlik malzemelerinin fiyatlarının hayatın olağan akışına uygun olmadığı, ekmek ve dana eti için yapılan açıklamaların uygun olmadığı, işçilik, sigorta, numune yemek, elektrik, su ve doğalgaz giderlerinin uygun şekilde hesaplanmadığı, sunulan proforma fatura ve fiyat tekliflerine ilişkin tutanakların meslek mensubundan istenerek incelenmesi gerektiği ,” şeklinde belirtilen iddiası kapsamında Kurul çoğunluğunca verilen karar ile, teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenler belirtilmek ve haftalık örnek yemek menüsüne yer verilmek suretiyle Subaşı Et ve Et Mamülleri Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin yeniden aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutularak tekliflerin değerlendirilmesi ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi hususlarında “** Düzeltici işlem belirlenmesine”** karar verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddiasının İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 18 inci maddesi yönünden Kurul kararına dayanak teşkil eden esas inceleme raporu ve eki belgeler üzerinde yapılan inceleme sonucunda;

Bilecik Şeyh Edebali Üniversitesi tarafından gerçekleştirilen “ 2014 Yılı Taşımalı Servise Hazır Yemek Hizmeti alımı ” ihalesine ilişkin yaklaşık maliyetin piyasadanfi piyasadan fiyat alınması yöntemi esas alınarak, 450.000 adet yemek için toplam 2.421.000 TL olarak hesaplandığı,

Bahse konu ihalede (10) adet ihale dokümanı satın alındığı, 11.09.2013tarihinde gerçekleştirilen ihaleye 5 istekli tarafından teklif verildiği,

İdarece tekliflerin denetimine ilişkin yapılan inceleme uyarınca, bir isteklinin teklifinin “ iş deneyim belgesinin uygun olmadığı ” gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakılması sonrasında kalan dört teklifin de geçerli teklif olarak kabul edildiği, bu tekliflere ilişkin teklif bedellerinin,

İsteklinin Adı

Teklif Bedeli (TL)

Subaşı Et ve Et Mamülleri Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti.

1.998.000

Danış Müteahhitlik Yemekçilik Temizlik Gıda Petrol Ürünleri Otomosyan Tarım Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi

2.020.500

Veysel Müteahitlik Yemekçilik Temizlik Nakliyat Turizm Otomotiv Tekstil Gıda İnşaat Elektrik Bilgisayar Hayvan Su Ürünleri Medikal Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi

2.169.000

Hatiye Sevtap Kara

2.367.000

Şeklinde verildiği, başvuru sahibi Veysel Müteahitlik Yemekçilik Temizlik Nakliyat Turizm Otomotiv Tekstil Gıda İnşaat Elektrik Bilgisayar Hayvan Su Ürünleri Medikal Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi de dahil olmak üzere üç istekliden aşırı düşük teklif açıklaması istenildiği, Danış Müteahhitlik Yemekçilik Temizlik Gıda Petrol Ürünleri Otomosyan Tarım Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi ‘nin açıklama sunmadığı, açıklama sunan iki isteklinin de açıklamaları uygun bulunarak ihalenin daha düşük teklif veren Subaşı Et ve Et Mamülleri Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti. üzerinde bırakılmak suretiyle sonuçlandırıldığı,

Anlaşılmıştır.

4734 sayılı Kanunun “ Aşırı düşük teklifler ” başlıklı 38 inci maddesinde; “ İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

İhale komisyonu, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterleri esas alır. Kurum bu maddenin uygulanmasında; aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkilidir. ” hükmü yer almaktadır.

Bahse konu madde hükmünden, ihale komisyonunun, yaptığı değerlendirme neticesinde geçerli olduğunu tespit ettiği tekliflerden, ihalede verilen diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olan isteklileri tespit edeceği ve tespit edilen bu teklifleri reddetmeden önce yine madde metninde belirtilen usul doğrultusunda sorgulamaya tabi tutacağı anlaşılmaktadır.

Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük teklif sorgulamasının Kamu İhale Genel Tebliğinin “ teklif fiyata dahil masraflar ” ve “ aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesini ” düzenleyen maddeleri ile idari şartnamenin “ teklif fiyata dahil olan giderler ” başlıklı maddesindeki düzenlemelerin esas alınarak yapılması gerekmektedir. Bu ihalelerde, aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda belgelere dayalı yazılı açıklama yapmayan veya ihale komisyonunca açıklamaları yetersiz bulunan isteklilerin teklifleri ile teklif edilmesi gereken asgari işçilik maliyetini karşılamayan teklifler gerekçesi belirtilmek suretiyle reddedilecektir. Ancak, şikayet başvurusuna konu hizmetin personel çalıştırılmasına dayalı bir hizmet alım ihalesi olmaması nedeniyle aşırı düşük değer tespitine yönelik bir modül bulunmamakta olup, ihale konusu hizmetin maliyet unsurlarının, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında olduğu gibi önceden belirlenen nitelikte olmadığı görülmektedir. Bu durumda, ihale dokümanında belirtilen şartlara uygun olarak hizmetin ifası için her isteklinin basiretli tacir olma yükümlülüğü gereğince kendi organizasyon yapısı, kullanacağı makine ekipmanın özellikleri, malzeme teminindeki kendine özgü koşulları vb. unsurları dikkate alarak teklif fiyatını belirlemesi gerekmektedir.

Ayrıca, malzeme dahil yemek alım hizmetlerinde yemek bileşenlerini oluşturan girdilerin önemli bir kısmı yerel, mevsimsel ve iklim özelliklerine göre farklılıklar göstermekte, bir çok girdi müstahsilden doğrudan temin edilebilmektedir. Özellikle sebze meyve gibi girdilerin piyasa koşulları sebebiyle muhasebeleştirilmesinde karşılaşılan güçlüklerin aşırı düşük teklif sorgulamasında ispat için aranılan belgelere yansıtılmasında isteklilerin önünde önemli bir engel teşkil edeceği düşünülmektedir. Kamu İhale Kurumu tarafından personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımları için aşırı düşük sınır değerin tespiti ve sorgulanması konusunda bir kriter belirlenmediği hususu göz önüne alındığında, şikayete konu ihalede, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanması ve kaynakların verimli kullanılmasından sorumlu olan idarenin, aşırı düşük teklif açıklaması isteyerek ihalenin sonuçlandırılması yönünde tesis etmiş olduğu işlemlerde mevzuata uyarlık bulunmadığı düşünülmektedir.

İhale konusu işin personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı işi olmadığı, yaklaşık maliyetin büyük çoğunlukla yemek giderinden oluştuğu ihalede verilen tüm teklif bedelleri yaklaşık maliyetin altında olmakla birlikte yaklaşık maliyete ve birbirlerine göre yakın olduğu ve en düşük teklifin bile diğer tekliflere göre aşırı düşük olarak değerlendirilemeyeceği anlaşıldığından, idarece, yemek kalemlerinde aşırı düşük teklif sorgulaması yapılarak ihalenin karara bağlanması yönünde gerçekleştirilen idari işlemlerin mevzuata uygun olmadığı değerlendirilmiştir.

Açıklanan nedenlerle; başvuruya konu ihalede, yemek alımı kalemlerinde aşırı düşük teklif sorgulaması yapılarak ihalenin sonuçlandırılmasına yönelik idarece gerçekleştirilen idari işlemlerin yerinde olmadığına ilişkin “ Düzeltici işlem belirlenmesine” karar verilmesi gerektiği yönündekidüşüncem ile, bu hususa ilişkin Kurul çoğunluğunca verilen “ Düzeltici işlem belirlenmesine” niteliğindeki karara katılmıyorum.

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi