KİK Kararı: 2013/UH.III-4763

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2013/079
Gündem No : 2
Karar Tarihi : 16.12.2013
Karar No : 2013/UH.III-4763
BAŞVURU SAHİBİ:
Mümine Can Yemek Üretim Gıda Hay. Nak. Taah. Tem. İnş. Pet. Ürün. Tic. Ve San. Ltd. Şti., ÖRNEK SANAYİ SİTESİ 2.SOKKA NO:21 SAMSUN

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Makina Ve Kimya Endüstrisi Kurumu Genel Müdürlüğü (Gazi Fişek Fabrikası Müdürlüğü), A.O.Ç. Güvercinlik Yolu Gazi 06562 ANKARA

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2013/137194 İhale Kayıt Numaralı "2014 Yılı İhtiyacı 173400 Adet Yemek Yapım Ve Dağıtım" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Makina ve Kimya Endüstrisi Kurumu Gazi Fişek Fabrikası Müdürlüğütarafından 31.10.2013tarihinde açık ihale usulüile yapılan “2014 Yılı İhtiyacı 173400 Adet Yemek Yapım ve Dağıtım” ihalesine ilişkin olarak Mümine Can Yemek Üretim Gıda Hay. Nak. Taah. Tem. İnş. Pet. Ürün. Tic. ve San. Ltd. Şti.nin 11.11.2013tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 13.11.2013tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 29.11.2013tarih ve 37111sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 27.11.2013tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2013/4304sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,Makina ve Kimya Endüstrisi Kurumu Gazi Fişek Fabrikası Müdürlüğü tarafından 2013/137194 İhale Kayıt Numaralı “MKE Gazi Fişek Fabrikası Müdürlüğü 2014 Yılı İhtiyacı 173.400 Adet Yemek Yapım ve Dağıtım Hizmeti” ihalesinin 31.10.2013 tarihinde yapıldığı, firmalarının da söz konusu ihaleye teklif vermiş olduğu, ihaleye ilişkin kesinleşen ihale kararı bildirim yazısında Diva Kurumsal Yemek Ser. Hiz. Gıda Tur. Taş. Kırt. San. Ltd. Şti.nin ekonomik açıdan en avantajlı teklif olarak belirlendiğinin belirtildiği,anılan isteklinin teklif etmiş olduğu birim fiyatın ihalede verilen en düşük üç firmanın teklif birim fiyatının ortalamasının da altında olduğu, ancak ihale komisyonunca anılan isteklinin teklifinin kabul edildiği, 4734 sayılı Kanun'un 38'inci maddesinde teklif fiyatları diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre düşük olduğu tespit edilen isteklilerin aşırı düşük teklif olarak belirlenerek bu isteklilerin aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulması gerektiğininbelirtildiği, İdari Şartname’nin 25'inci maddesinde teklif fiyata dâhil edilmesi gereken bileşenlerin belirtildiği, söz konusu ihalede kâr hariç yaklaşık maliyet tutarının 856.885,00 TL olduğu, mevzuat uyarınca ve emsal Kurul kararları uyarınca kârsız yaklaşık maliyetin altında teklif veren isteklilerin aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulması gerektiği, aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmadan ihalenin sonuçlandırılmasının mevzuata aykırı olduğu iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

İhale dokümanında yer alan düzenlemelerden ihale konusunun “Makina ve Kimya Endüstrisi Kurumu Güvercinlik Yolu Üzeri Gazi-Ankara” adresinde bulunan Gazi Fişek Fabrikası Müdürlüğü’nün memur ve işçi yemekhanesi mutfağında malzemesi ve işçiliği yükleniciye ait olmak üzere yemek yapımı, yemekhanelerin tezgâhlarında self servis olarak işçi ve memura dağıtılması işine ilişkin olduğu, söz konusu işin kapsamında 173.400 adet tabldot hizmeti satın alınacağı, hizmetin 01.01.2014- 31.12.2014 yılları arasında verileceği, 31.10.2013 tarihinde yapılan ihalenin birim fiyat teklif alınmak suretiyle gerçekleştirildiği belirlenmiştir.

Şikâyet konusu husus ile ilgili olarak idareye yapılan şikâyet başvurusu üzerine idarenin cevap yazısında, ihalede alınan en ucuz fiyatın, yaklaşık maliyet tablosu ve ekinde yer alan idarelerinin geçmiş yıllarda satın aldığı reel yemek fiyatları ve bu ihalede alınan teklif fiyatları üzerinden yapılan değerlendirme sonucunda aşırı düşük teklif fiyat değerlendirmesine gerek görülmediği ifade edilerek başvuru reddedilmiştir.

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Aşırı düşük teklifler”başlıklı 59’uncu maddesinde “ (1) İhale komisyonu verilen tekliflerden, diğer tekliflere veya yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

(2) İhale komisyonu;

a) Verilen hizmet ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen işin özgünlüğü,

hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir. İhale komisyonunca reddedilmeyen aşırı düşük teklifler, geçerli teklif olarak dikkate alınır.

(3) Aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde; Kamu İhale Kurumu tarafından aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlenmiş ise ihale komisyonu bu düzenlemeyi esas alır.

(4) Aşırı düşük teklif değerlendirmesinde tekliflerin, asgari maliyet yanında sözleşme giderlerini karşılayıp karşılamadığı da dikkate alınır.” hükmü yer almaktadır.

Ayrıca bu hususa ilişkin olarak Kamu İhale Genel Tebliği’nin“Hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesindeaşırı düşük teklif açıklamalarının ne şekilde yapılması gerektiği konusunda detaylı açıklamalara yer verilmiştir.

Şikâyet konusu ihaleye ilişkin İdari Şartname’nin “Teklif fiyata dâhil giderler” başlığı altında “25.1. İhale edilecek hizmete ait sözleşmenin uygulanması sırasında, sözleşme bedeli üzerinden hesaplanacak %09,48 (Bindedokuzkırksekiz) oranındaki damga vergisi, %05,69 (Bindebeşaltmışdokuz) oranındaki karar pulu bedeli ve %0,05 (onbindebeş) KİK payı ile ilgili mevzuat gereğince yapılacak ulaşım, sigorta vergi, resim ve harç giderlerinin tamamı, isteklilerce teklif edilecek fiyata dâhil edilecektir.

_25.2._25.1. maddesinde yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz.

_25.3._Teklif fiyata dâhil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:

25.3.1. İşin süresi ve personel sayısı dikkate alınarak ilgili mevzuatına göre hesaplanacak işçilik ücreti:

Yemek yapımı ile ilgili tüm malzemeler, her türlü işçilik, doğalgaz, temizlik malzemeleri ve ulaşım bedelleri teklif bedele dâhildir.

25.3.2. Bu madde boş bırakılmıştır.

25.3.3. Bu madde boş bırakılmıştır.

25.3.4. Bu madde boş bırakılmıştır.

_25.4._Sözleşme konusu işin bedelinin ödenmesi aşamasında doğacak Katma Değer Vergisi (KDV), ilgili mevzuatı çerçevesinde İdare tarafından yükleniciye ayrıca ödenir.

25.5. Kısa vadeli sigorta prim oranları belirtilecektir.

Kısa Vadeli Sigorta Prim Oranı % 2 (Yüzdeiki) dir.” düzenlemesi yer almaktadır.

Teknik Şartname’de aşağıdaki düzenlemelere yer verilmiştir.

“…

YEMEK ÖRNEKLERİ:

1. Yemek: Çorba (Çeşidine göre gerekli malzeme kullanılacaktır.)
2. Yemek: Etli ve sıcak yemek
3. Yemek: Salata, meyve, pilav, makarna, börek, tatlı, komposto, zeytinyağlı yemek v.s.
4. Yemek: Yoğurt, ayran (Kase veya poşet şeklinde ambalajlı)

şeklinde olup yemekler; haftada iki et yemeği, bir köfte, bir bakliyat ve bir sebze yemeği şeklinde olacaktır. Haftada bir gün et yemeği yerine tavuk, balık, karışık ızgara gibi yemekler mutlaka verilecektir. Bu durumda da yemek çeşidi dört kap olacaktır.

(Et yemeği: ana maddesi et olan yemek “ Ankara tava, haşlama et, çoban kavurma v.b. “Etli yemek: ana maddesi bakliyat ve sebze olan yemek “ Kuşbaşı ve kıymalı sebze ve bakliyat yemekleri”)

10-Çıkarılacak yemek çeşitleri işyeri idaresince tespit edilecek olup, yemek çeşitlerinin 15 günlük listesi bir önceki listenin bitiş süresinden 2 gün önce yükleniciye verilecektir. İdarenin görüşü alınmadan kesinlikle yemek listesinde değişiklik yapılmayacaktır.

11- Yüklenici tarafından yemek yapımı için alınacak gıda malzemeleri sağlık şartlarına, Hıfzısıhha ve belediye nizamlarına uygun olacaktır. İşyerinin mutfağına alınan tüm gıda malzemelerinin işyeri yetkililerine mutlaka kontrolü yaptırılacaktır. İdarece uygun bulunmayan gıda malzemeleri derhal reddedilecektir. Yüklenici firma buna hiçbir şekilde itiraz etmeyip, erzakın yenisini derhal alacaktır. Tatlı ve kompostolarda kesinlikle suni tatlandırıcı ve glikoz kullanılmayacak, sadece şeker kullanılacaktır. Yemek, tatlı ve salatalarda kullanılacak yağlar TSE belgeli, birinci sınıf ve piyasada tutulan yağlar olacaktır. Gerektiğinde bunların kalitesi İdarece belirlenecektir. Salça, konserve, turşu, meşrubat, yoğurt ve ayran gibi ürünlerde de aynı şartlar aranacaktır.

12- İş yerinde haftanın 5 günü yemek verilecektir. 6. ve 7. Cumartesi ve pazar veya genel tatil günlerinde işçilere fazla mesai yaptırıldığı taktirde idarece yükleniciden bu gün için yemek yapması istenebilecek, verilen yemek idareye yazılı olarak bildirilecektir.

13- Yemekhane masalarında tuzluk ve biberlik içinde tuz, biber, yağlık ve sirkelik içinde z.yağ ve sirke, sürahi, su bardağı, kürdan, peçete kağıdı ve su yüklenici firma tarafından devamlı bulundurulacaktır.

14- Verilen yemekten dolayı meydana gelebilecek hastalanma ve zehirlenme gibi durumların sorumluluğu tamamen yükleniciye ait olacaktır.

15-a) Yemek pişirmede kullanılan şehir suyu, elektrik ve içme suyu işyerince

1. Doğalgaz firmaca temin edilecektir.

16- Yüklenici işyeri mutfağında bulunan kuzine fırını yemek pişiriminde, kiler ve soğuk hava depolarını erzak bulundurma ve saklamada, ayrıca yemek kazan ve tencerelerini, çatal, bıçak, kaşık, tepsi ve tabaklarını yemek dağıtımında ve pişirilmesinde sözleşme süresince kullanabilecektir. Bu malzeme ve gereçler sözleşme başında yükleniciye sayılarak kullanılır vaziyette teslim edilir. Sözleşme bitiminde teslim edilen miktar üzerinden teslim alınır. Bozulan, kırılan ve noksan olanların yüklenici tarafından piyasadan yenileri alınarak yerine konur. Yüklenici kendisine kullanılır vaziyette teslim edilen malzeme ve gereçleri tekniğine uygun bir biçimde kullanarak bakım-onarım ve muhafazasından sorumludur. Bunların bakım ve onarım bedelleri de yükleniciye ait olacaktır.

Bu araç ve gereçler ile yemekhane eşyası başka bir yerde ve başka bir maksatla kullanılmayacaktır. İşçi ve memur personel yemeğini yemekhanelerde yiyecek, yemek ya da yiyecek malzemesi hiçbir suretle yemekhane dışına çıkarılmayacak olup, sorumluluk yükleniciye ait olacaktır.

17) Yemek yapımında kullanılacak gıda malzemeleri, hafta içi yüklenici tarafından kendi imkan ve aracı ile bir gün önceden en geç saat 16:00’ya kadar işyerine getirilir. İşyerine hiçbir zaman kıyma et getirilemez. Et kıyma işi işyeri mutfağında kıyma makinesinde yapılacaktır. İthal et ve dondurulmuş et kullanılmayacaktır. Fabrikaya getirilen etler mutlaka Veteriner kontrolünden geçirilmiş ve Veteriner ile Belediye kontrol mührü üzerinde bulunacaktır.

18) Yemekler altıncı maddede belirtilen saatlerde, cinsine göre sıcak veya soğuk olarak zamanında servise hazır durumda olacaktır. Fırınlanması gereken yemekler mutfakta fırınlanacaktır. Salatalık, sebzeler ile meyveler iyice temizlenip yıkanacak, ekmekler talebe göre kesilmiş halde francala ve poşetler halinde servise sunulacak, mensuplarımıza yiyebilecekleri kadar limitsiz ekmek verilecektir.

19) İdaremiz tarafından yüklenicinin devamlı denetlenmesi için en az bir personel sürekli yemekhanelerde görevlendirilecektir.

20) Çalışanların yasal periyodik süreleri içerisinde her türlü sağlık kontrolü ve portör muayeneleri yüklenici tarafından mutlaka yaptırılacak belgeleri idareye teslim edilecektir. Muayenede taşıyıcı oldukları tespit edilenler derhal işten çıkarılacaktır. İlk işe başlamada (akit yapılınca) yüklenici firma çalıştıracağı elemanların her türlü sağlık ve portör muayenesini yaptırarak belgelerini idareye teslim eder. Muayenede taşıyıcı olduğu anlaşılanlar işe başlatılmaz.

21) Bulaşıkların yıkatılması, mutfak ve yemekhanenin her türlü temizliği (yerler, pencereler, mutfak malzemeleri v.s.) yükleniciye ait olup, sabun, deterjan, bulaşık eldiveni, süpürge, paspas,temizlik bezi gibi temizlik malzemeleri yüklenici tarafından temin edilecektir. Bulaşıklar günlük olarak yıkanacak ve bir günün bulaşığı ertesi güne bırakılmayacaktır.

22) Yüklenicini firmanın aldığı yiyecek malzemelerinin bedelinin ödenmemesi halinde idaremiz üçüncü şahıslara karşı sorumlu olmayacaktır.

23-Gerek mutfak, gerekse yemekhanede görevli yüklenici firma elemanlarının kılık kıyafetleri, temiz ve hijyen şartlarına uygun olacaktır. Aşçılar görevleri süresince mutlaka kep, eldiven ve maskelerini takacaklardır.

İşyerimizin bu hizmetleri sorumlu bir idareci ile birlikte asgari 1(bir) kalifiye baş aşçı, 3(üç) aşçı ve 11(onbir) garson, (3) bulaşıkçı ile yapılacaktır. Çalışacak aşçı ve garsonların, otelcilik okulu mezunu veya A sınıfı işyerlerinde çalışmış,(bonservisli) mesleğinde uzmanlaşmış elemanlar olması tercih sebebi olacaktır.

24) a) Yemeğin zamanında servise hazırlanmaması, yemeğin istenilen şekilde çıkmaması, bozuk çıkması, bulaşığın günü gününe yıkanmaması, pis tabak, bıçak, çatal, tepsi ve tabaklarla servis yapılması halinde durum yüklenici veya temsilcisinin de imzalayacağı bir tutanakla tespit edilir. (Yüklenici veya Temsilcisinin tutanağı imzalamaması halinde işyerince tek taraflı olarak düzenlenecek tutanak yüklenici firmayı da bağlayacaktır)

b)Yemeğin istenilen şekilde veya zamanında çıkmaması veya bozuk çıkması halinde, yemek işyerince birinci sınıf lokantadan temin edilerek bedeli yüklenicinin ilk istihkakından kesilir…”

Söz konusu ihalede aşırı düşük teklifi sorgulaması yapılmadan ihalenin sonuçlandırıldığı tespit edilmiştir.

İhale konusu iş, malzemeli yemek hizmet alımı olup personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımı niteliğindedir. İstikrar kazanmış Kamu İhale Kurulu kararları uyarınca bu ihalede de kârsız yaklaşık maliyetin altındaki tekliflerin aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulması gerekmektedir. İncelenen ihalede idarece yaklaşık maliyet hesabında öngörülen kâr tutarı hariç yaklaşık maliyet 979.710,00 TL olup, hesaplanan bu tutarın altındaki teklif sahiplerinden aşırı düşük teklif açıklamalarının sunulmasının istenilmesi gerekmektedir.

İncelenen ihalede Diva Kurumsal Yemek Servisi Hizmetleri Gıda Turizm Taşımacılık Kırtasiye ve San. Tic. Ltd. Şti., Mümine Can Yemek Üretim Gıda Hay. Nak. Taah. Tem. İnş. Pet. Ürün. Tic. ve San. Ltd. Şti., Leziz Kurumsal Yemek Hazır Gıda Temizlik Sos. Hiz. Ltd. Şti. ve Hatice Akbay’ın teklifinin hesaplanan kâr hariç yaklaşık maliyetin altında olduğu ve aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulması gerektiği anlaşılmıştır.

İdarece yapılan işlemler incelendiğinde, idarenin kârsız yaklaşık maliyetin altındaki 4 adet teklife aşırı düşük teklif sorgulaması yapmadan en düşük teklif sahibi istekliyi ekonomik açıdan en avantajlı teklif olarak belirlediği tespit edilmiştir.

Eşit muamele ilkesi gereği, aşırı düşük teklif sorgulamasının tüm istekliler için eşit koşullarda yapılması ve sunulan açıklamaların objektif kriterlere göre değerlendirilmesi gerektiği dikkate alındığında, idare tarafından açıklama istenilecek örnek yemek menüsünün ve İdari ve Teknik Şartname’deki düzenlemeler dikkate alınarak önemli maliyet bileşenlerinin açıkça belirlenmesi ve söz konusu 4 isteklinin aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulması gerektiği belirlenmiştir.

Ancak, Teknik ve İdari Şartname’de yapılan ve yukarıda belirtilen düzenlemeler dikkate alındığında, ihaleye ait teklifi oluştururken maliyeti belirlemek için istekliler tarafından ihale dokümanı kapsamında verilecek öğlen yemeği menülerinin bulunmadığı, yemek türleri, malzeme girdileri ve miktarlarının belirlenmediği görülmüştür. Teknik Şartname’de sadece gramaj listesi isimli bir sayfadan oluşan bir listenin bulunduğu, bu listede de genel hatlarıyla sebze ve et yemeklerinde bulunması gereken et ve sebze gramajlarının belirtildiği, ancak yemek isimleri bazında maliyet oluşturulmasını sağlayacak diğer malzeme girdilerinin ve gramajlarının belirtilmediği tespit edilmiştir. Kaldı ki idarece yaklaşık maliyet belirlenirken örnek bir menü ve bu menüde yer alan malzeme gramajlarının esas alınarak maliyet hesabının yapıldığı ancak böyle bir listenin ihale dokümanı kapsamında isteklilere verilmediği belirlenmiştir.

Dolayısıyla isteklilerin tekliflerini hangi esaslara göre oluşturacaklarının belirli olmadığı ve idarenin teklifleri ve sonrasında aşırı düşük teklif açıklamalarını nesnel ve eşit şartlarda değerlendirme imkânının bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Bu nedenle ihalenin iptali gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilemeyecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, ihalenin iptali gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onuncu fıkrasının (a) bendi gereğince ihalenin iptaline,

Oyçokluğu ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Başkan

Kazım ÖZKAN

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi

Ahmet ÖZBAKIR

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi

KARŞI OY

Başvuru sahibinin itirazen şikayet başvuru dilekçesinde özetle, “ Makina ve Kimya Endüstrisi Kurumu Fişek Fabrikası Müdürlüğü tarafından 2013/137194 İhale Kayıt Numaralı “MKE Gazi Fişek Fabrikası Müdürlüğü 2014 Yılı İhtiyacı 173.400 Adet Yemek Yapım ve Dağıtım Hizmeti” ihalesinin 31.10.2013 tarihinde yapıldığı, firmalarının da söz konusu ihaleye teklif vermiş olduğu, ihaleye ilişkin kesinleşen ihale kararı bildirim yazısında Diva Kurumsal Yemek Ser. Hiz. Gıda Tur. Taş. Kırt. San. Ltd. Şti.nin ekonomik açıdan en avantajlı teklif olarak belirlendiğinin belirtildiği,anılan isteklinin teklif etmiş olduğu birim fiyatın ihalede verilen en düşük üç firmanın teklif birim fiyatının ortalamasının da altında olduğu, ancak ihale komisyonunca anılan isteklinin teklifinin kabul edildiği, 4734 sayılı Kanun'un 38'inci maddesinde teklif fiyatları diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre düşük olduğu tespit edilen isteklilerine aşırı düşük teklif olarak belirlenerek bu isteklilerin aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulması gerektiğininbelirtildiği, İdari Şartname’nin 25'inci maddesinde teklif fiyata dâhil edilmesi gereken bileşenlerin belirtildiği, söz konusu ihalede kâr hariç yaklaşık maliyet tutarının 856.885,00 TL olduğu, mevzuat uyarınca ve emsal Kurul Kararı uyarınca kârsız yaklaşık maliyetin altında teklif veren isteklilerin aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulması gerektiği, aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmadan ihalenin sonuçlandırılmasının mevzuata aykırı olduğu” şeklinde belirtilen iddiası kapsamında Kurul çoğunluğunca verilen kararda, “….Teknik Şartname’de sadece gramaj listesi isimli bir sayfadan oluşan bir listenin bulunduğu, bu listede de genel hatlarıyla sebze ve et yemeklerinde bulunması gereken et ve sebze gramajlarının belirtildiği, ancak yemek isimleri bazında maliyet oluşturulmasını sağlayacak diğer malzeme girdilerinin ve gramajlarının belirtilmediği tespit edilmiştir. Kaldı ki idarece yaklaşık maliyet belirlenirken örnek bir menü ve bu menüde yer alan malzeme gramajlarının esas alınarak maliyet hesabının yapıldığı ancak böyle bir listenin ihale dokümanı kapsamında isteklilere verilmediği belirlenmiştir. Dolayısıyla isteklilerin tekliflerini hangi esaslara göre oluşturacaklarının belirli olmadığı ve idarenin teklifleri ve sonrasında aşırı düşük teklif açıklamalarını nesnel ve eşit şartlarda değerlendirme imkânının bulunmadığı sonucuna varılmıştır. ” şeklinde belirtilen gerekçeye dayanılarak “** İhalenin iptaline”** karar verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddiasının İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 18 inci maddesi yönünden Kurul kararına dayanak teşkil eden esas inceleme raporu ve eki belgeler üzerinde yapılan inceleme sonucunda;

Makina ve Kimya Endüstrisi Kurumu Genel Müdürlüğü (Gazi Fişek Fabrikası Müdürlüğü) tarafından gerçekleştirilen “ 2014 Yılı İhtiyacı 173400 Adet Yemek Yapım ve Dağıtımı Hizmet Alımı ” ihalesine ilişkin yaklaşık maliyetin daha önceki tedarik fiyatlarının güncellenmiş bedelleri, piyasa fiyatları ve güncel malzemeli ve işçilikli yemek fiyatlarının ortalaması esas alınarak, 173.400 adet malzemeli tabldot yemeği hizmetiiçin 5,65 birim fiyat üzerinden% 5 kâr dahil olmak üzere toplam 1.028.262,00 TL olarak hesaplandığı,

Bahse konu ihalede (13) adet ihale dokümanı satın alındığı, 31.10.2013tarihinde gerçekleştirilen ihaleye 6 istekli tarafından teklif verildiği,

İdarece tekliflerin denetimine ilişkin yapılan inceleme uyarınca, altı teklifin de geçerli teklif olarak kabul edildiği, bu tekliflere ilişkin teklif bedellerinin,

İsteklinin Adı

Teklif Bedeli (TL)

Diva Kurumsal Yemek Servisi Hizmetleri Gıda Turizm Taşımacılık Kırtasiye ve San. Tic. Ltd. Şti.

827.118,00

Mümine Can Yemek Üretim Gıda Hay. Nak. Taah. Tem. İnş. Pet. Ürün. Tic. ve San. Ltd. Şti.

877.404,00

Leziz Kurumsal Yemek Hazır Gıda Temizlik Sos. Hiz. Ltd. Şti.

894.744,00

Hatice Akbay

960.636,00

Karanfil Yemek Emlak Temizlik İnşaat Otomotiv San. Tic. Ltd. Şti.

979.710,00

Tekten Yemekçilik Taşımacılık Temizlik Tarım ve Hayvancılık İnşaat Plastik Otomotiv Tic. ve San. Ltd. Şti.

1.196.460,00

Şeklinde verildiği, idarece “ ihalede alınan en ucuz fiyatın, yaklaşık maliyet tablosu ve ekinde yer alan idarelerinin geçmiş yıllarda satın aldığı reel yemek fiyatları ve bu ihalede alınan teklif fiyatları üzerinden yapılan değerlendirme sonucunda aşırı düşük teklif fiyat değerlendirmesine gerek görülmediği ” gerekçesine dayanılarak 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi uyarınca geçerli teklifler nezdinde aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmadan en düşük fiyat esasına göre ihalenin sonuçlandırıldığı,

Anlaşılmıştır.

4734 sayılı Kanunun “ Aşırı düşük teklifler ” başlıklı 38 inci maddesinde; “ İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

İhale komisyonu, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterleri esas alır. Kurum bu maddenin uygulanmasında; aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkilidir. ” hükmü yer almaktadır.

Bahse konu madde hükmünden, ihale komisyonunun, yaptığı değerlendirme neticesinde geçerli olduğunu tespit ettiği tekliflerden, ihalede verilen diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olan isteklileri tespit edeceği ve tespit edilen bu teklifleri reddetmeden önce yine madde metninde belirtilen usul doğrultusunda sorgulamaya tabi tutacağı anlaşılmaktadır.

Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük teklif sorgulamasının Kamu İhale Genel Tebliğinin “ teklif fiyata dahil masraflar ” ve “ aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesini ” düzenleyen maddeleri ile idari şartnamenin “ teklif fiyata dahil olan giderler ” başlıklı maddesindeki düzenlemelerin esas alınarak yapılması gerekmektedir. Bu ihalelerde, aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda belgelere dayalı yazılı açıklama yapmayan veya ihale komisyonunca açıklamaları yetersiz bulunan isteklilerin teklifleri ile teklif edilmesi gereken asgari işçilik maliyetini karşılamayan teklifler gerekçesi belirtilmek suretiyle reddedilecektir. Ancak, şikayet başvurusuna konu hizmetin personel çalıştırılmasına dayalı bir hizmet alım ihalesi olmaması nedeniyle aşırı düşük değer tespitine yönelik bir modül bulunmamakta olup, ihale konusu hizmetin maliyet unsurlarının, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında olduğu gibi önceden belirlenen nitelikte olmadığı görülmektedir. Bu durumda, ihale dokümanında belirtilen şartlara uygun olarak hizmetin ifası için her isteklinin basiretli tacir olma yükümlülüğü gereğince kendi organizasyon yapısı, kullanacağı makine ekipmanın özellikleri, malzeme teminindeki kendine özgü koşulları vb. unsurları dikkate alarak teklif fiyatını belirlemesi gerekmektedir.

Ayrıca, malzeme dahil yemek alım hizmetlerinde yemek bileşenlerini oluşturan girdilerin önemli bir kısmı yerel, mevsimsel ve iklim özelliklerine göre farklılıklar göstermekte, bir çok girdi müstahsilden doğrudan temin edilebilmektedir. Özellikle sebze meyve gibi girdilerin piyasa koşulları sebebiyle muhasebeleştirilmesinde karşılaşılan güçlüklerin aşırı düşük teklif sorgulamasında ispat için aranılan belgelere yansıtılmasında isteklilerin önünde önemli bir engel teşkil edeceği düşünülmektedir. Kamu İhale Kurumu tarafından personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımları için aşırı düşük sınır değerin tespiti ve sorgulanması konusunda bir kriter belirlenmediği hususu göz önüne alındığında, şikayete konu ihalede, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanması ve kaynakların verimli kullanılmasından sorumlu olan idarenin, aşırı düşük teklif açıklaması istemeden ihalenin sonuçlandırılması yönünde tesis etmiş olduğu işlemlerde mevzuata aykırılık bulunmadığı düşünülmektedir.

İhale konusu işin personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı işi olmadığı, yaklaşık maliyetin büyük çoğunlukla yemek giderinden oluştuğu ihalede verilen tüm teklif bedellerinin biri haricinde diğerleri yaklaşık maliyetin altında olmakla birlikte yaklaşık maliyete ve birbirlerine göre yakın olduğu ve en düşük teklifin bile diğer tekliflere göre aşırı düşük olarak değerlendirilemeyeceği anlaşıldığından, idarece, yemek kalemlerinde aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmadan ihalenin karara bağlanması yönünde gerçekleştirilen idari işlemlerin mevzuata uygun olduğu değerlendirilmiştir.

Açıklanan nedenlerle; başvuruya konu ihalede, yemek alımı kalemlerinde aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmadan ihalenin sonuçlandırılmasına yönelik idarece gerçekleştirilen idari işlemlerin yerinde olduğuna ilişkin “ İtirazen şikayet başvurusunun reddine” karar verilmesi gerektiği yönündekidüşüncem ile, bu hususa ilişkin Kurul çoğunluğunca verilen “ İhalenin iptaline” niteliğindeki karara katılmıyorum.

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi