KİK Kararı: 2013/UH.III-4729

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2013/078
Gündem No : 111
Karar Tarihi : 11.12.2013
Karar No : 2013/UH.III-4729
BAŞVURU SAHİBİ:
Zemzem Turizm Otmtv.Pet.İnş.Taş.İth.İhr.San.Tic.Ltd.Şti., DÜDENBAŞI MAH. 2332. SK. NO : 2 ANTALYA

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Çaldıran -İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü-Okul Öncesi Ve İlköğretim Okulları Milli Eğitim Bakanlığı Müsteşarlık, Hükümet Konagı Kat 4 Ilkokul Caddesı 0 65970 VAN

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2013/85077 İhale Kayıt Numaralı "Ortaöğretim Öğrencilerini 111 Araç İle 179 İş Günü 4 Taşıma Merkezi Okula Taşınması İşi." İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Çaldıran İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü tarafından 31.07.2013tarihinde açık ihale usulüile yapılan “Ortaöğretim Öğrencilerini 111 Araç İle 179 İş Günü 4 Taşıma Merkezi Okula Taşınması İşi.” ihalesine ilişkin olarak Zemzem Turz. Otom. Pet. İnş. Taş. İth. İhr. San. Tic. Ltd. Şti. - Cettur Taş. Tem. Tur. İnş. San. Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı’nın30.10.2013tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 04.11.2013 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 11.11.2013 tarih ve 34483 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 08.11.2013 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2013/3973sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,aşırı düşük teklif açıklaması sunan isteklilerin açıklamalarında Kamu İhale Genel Tebliği'nin 79.4.2.3'üncü maddesine uygun belgelendirme yapılmadığı, taşıtlara ilişkin amortisman hesaplarının uygun olmadığı, taşıt kira sözleşmelerinin işin niteliğine uygun sözleşmeler olmadığı ve bu sözleşmelere esas fiyat tekliflerinin teklif veren kişilerin meslek mensuplarınca onaylanmadığı ve maliyet/satış tutarı tespit tutanağına (Ek O.6) uygun beyanlarda bulunulmadığı iddia edilmektedir.

A) Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

Başvuruya konu ihaleye ait İdari Şartname’nin 2.1.(a) maddesinde ihale konusu işin adının “1292 Öğrencinin 111 Araç ile 179 işgünü 4 taşıma merkezi okula taşınması hizmet alımı” ihalesi şeklinde belirtildiği, anılan Şartname’nin “ Kısmi teklif verilmesi ” başlıklı 20’nci maddesinde işin tamamı için teklif verileceğinin belirtildiği görülmüştür.

Başvuru sahibi tarafından uyuşmazlığa konu ihaleye 29.08.2013 tarih ve 27949 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuş ve Kamu İhale Kurulunun 2013/UH.III-3634 sayılı kararında kâr hariç yaklaşık maliyet tutarı olan 1.434.064,50TL’nin altında teklif veren isteklilerin aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulması yönünde düzeltici işlem kararının verildiği görülmüştür.

11.10.2013 tarihli ihale komisyonu kararında Arsu Peyzaj İnş. Yem. Taş. Tem. Tic. ve San. Ltd. Şti. - Yiğitkan Tem. İnş. Elekt. Turizm Özel Sağ. ve Sos. Hiz. San. ve Ltd. Şti. İş Ortaklığı’nın ekonomik açıdan en avantajlı birinci teklif Özaydoğan Tem. İnş. Taş. Halı Kilim Paz. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif olarak belirtildiği, karar gerekçesinde “… Kamu İhale Kurulu’nun 2013/UH.III-3634 no’lu 18.09.2013 tarihli kararı ile Aşırı düşük teklif sahibi isteklilerden aşırı düşük teklif açıklaması talep edilmesi ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi hükmüne binaen Arsu Peyzaj Ltd. Şti. – Yiğitkan İnşaat Şti. Ortak Girişimi ile Özaydoğan İnş. Ltd. Şti.den aşırı düşük teklif açıklaması istenmiştir. Handil Ltd. Şti., Namık Danış – Silvan Gap Ortak Girişimi, Meydan Seyahat Ltd. Şti. ve İsa Akar Ltd. Şti. firmaları kendi talepleri doğrultusunda geçici teminatları çözüldüğü için aşırı düşük teklif açıklaması istenmemiştir. İstenen aşırı düşük teklif açıklamalarından ekonomik açıdan en avantajlı 1. teklif sahibi Arsu Peyzaj Ltd. Şti. – Yiğitkan Ltd. Şti. ortak girişiminin aşırı düşük teklif açıklamasının uygun olduğuna karar verilmiştir. Ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi 1.092.795,00 TL ile Özaydoğan Ltd. Şti. bütün teklif bileşenlerini açıklamadığından aşırı düşük teklif açıklamasının uygun olmadığına karar verilmiştir …” ifadelerine yer verildiği, 24.10.2013 tarihli ihale komisyon kararında ise “… İhale komisyonumuzun 2. nolu kararında ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi sehven, aşırı düşük teklif açıklaması uygun görülmeyen Özaydoğan Ltd. Şti. olarak belirtilmiştir. Ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi Zemzem Turizm Ltd. Şti. olarak düzeltilmiştir.” ifadesine yer verildiği ve Arsu Peyzaj İnş. Yem. Taş. Tem. Tic. ve San. Ltd. Şti. - Yiğitkan Tem. İnş. Elekt. Turizm Özel Sağ. ve Sos. Hiz. San. ve Ltd. Şti. İş Ortaklığı’nın ekonomik açıdan en avantajlı birinci teklif, başvuru sahibi Zemzem Turz. Otom. Pet. İnş. Taş. İth. İhr. San. Tic. Ltd. Şti. - Cettur Taş. Tem. Pet. Tur. İnş. San. Tic. Ltd. Şti. İş Ortalığı’nın ise ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif olarak belirtildiği görülmüştür.

4734 sayılı Kanun’un 38’inci maddesinde; ihale komisyonunun verilen teklifleri 37’nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olan teklifleri tespit edeceği; bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak isteyeceği hükme bağlanmıştır.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde,“… 79.4.1. İsteklilerce yapılacak aşırı düşük teklife ilişkin açıklamalar belgelere dayanmalıdır. Belgelere dayanılmaksızın yapılan açıklamalar kabul edilmeyerek söz konusu teklifler reddedilecektir.

…

79.4.2.3. Teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin, tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili olarak Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamaya dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri sunmaları gerekmektedir.

İsteklilerin açıklamalarına dayanak teşkil eden bilgi ve belgeler;

a. Tedarikçi veya üreticilerden alınan proforma faturalar,

b. Fiyat teklifleri,

c. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilmiş fiyat tarifeleri veya bunlardan alınmış fiyat teklifleri,

ç. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilgili mala ilişkin ilan edilen asgari fiyatlar,

d. Perakende satış yapan zincir mağaza veya marketlerin yayımladıkları fiyat kataloglarında yer alan fiyatlar,

e. Ticaret borsalarına kayıtlı mallara ilişkin olarak 5174 sayılı Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği ile Odalar ve Borsalar Kanununun 51 inci maddesinin (c) bendi uyarınca borsa idaresi tarafından düzenlenen ilgili malın fiyatını gösteren belgeler,

f. Yaş sebze ve meyve için, Yaş Sebze ve Meyve Ticaretinin Düzenlenmesi ve Toptancı Halleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname uyarınca faaliyet gösteren toptancı hali idaresi tarafından düzenlenen ilgili malın fiyatını gösteren belgeler,

g. İsteklinin ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarıdır.

İstekliler tekliflerine ilişkin olarak yukarıda sayılan belgelerden kendileri için uygun olanları (79.4.2.4-79.4.2.13) maddelerine göre yapacakları açıklamalar kapsamında sunacaklardır.

Yukarıda sayılan belge ve bilgilerden hiçbiri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda istekli tarafından gerekçesi belirtilmek suretiyle ilgili mevzuatına göre son 12 ay içinde düzenlenen açıklamaya elverişli diğer belge ve bilgiler kullanılarak da açıklama yapılabilir. (Örnek: Yurt dışından ithal edilen mallara ilişkin olarak gümrük giriş beyannamesi kullanılarak açıklama yapılabilir.)

…

79.4.2.4. Tedarikçi veya üreticilerden alınan birim fiyatları gösteren proforma fatura sunularak açıklama yapılması durumunda proforma faturadaki birim satış tutarı;

a) Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan (Ek-O.5) ağırlıklı ortalama birim maliyetin,

b) Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan (Ek-O.5) ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin,

altında olamaz.

Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından proforma fatura üzerine; “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından proforma fatura üzerine; “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Kaşeleme işlemi bu Tebliğin 8.4 maddesinde belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

79.4.2.5. İsteklilerce yapılan açıklamalarda; teklifin bir bölümünü oluşturan iş kalemlerine/gruplarına ilişkin olarak piyasada o alanda faaliyet gösteren kişilerden alınan fiyat tekliflerinin sunulması halinde, fiyat teklifinde belirtilen veya fiyat teklifine göre hesaplanan birim fiyat;

a) Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında (Ek-O.6) yer alan toplam birim maliyet tutarının,

b) Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında (Ek-O.6) yer alan ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin,

altında olamaz.

Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından fiyat teklifinin üzerine; “Birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından fiyat teklifinin üzerine; “Birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Kaşeleme işlemi bu Tebliğin 8.4 maddesinde belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

…

79.4.2.8. İstekli tarafından açıklaması yapılacak girdinin fiyatının, kamu kurum ve kuruluşlarınca ilan edilen ilgili mala ilişkin asgari fiyatlara uygun olması halinde sadece ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olan asgari fiyatın belgelendirilmesi suretiyle açıklama yapılması yeterlidir.(Örnek: EPDK tarafından il bazında günlük olarak yayımlanan akaryakıt fiyatları vb.)

…

79.4.2.14. Proforma fatura ve fiyat tekliflerinin, proforma fatura veya fiyat teklifine konu alanda faaliyet gösterenlerden alınması gerekmekte olup bu belgelerin ihale tarihinden önce düzenlenmiş olması zorunlu değildir.

…

79.4.2.19. Personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımlarına ilişkin aşırı düşük teklif sorgulamasında, sözleşme giderleri ve genel giderlerin % 3 oranında hesaplanması söz konusu olmayacak, sözleşme giderleri ilgili mevzuatına göre hesaplanmak suretiyle aşırı düşük teklif sorgulamasına cevap verilecek ve teklifler değerlendirilecektir.

…

79.5. Aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda; (79.4.2.) maddesine uygun açıklamada bulunmayan, açıklamaları teknik şartnameye aykırı hususlar içeren veya teklif tutarı, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde asgari işçilik maliyeti ve % 3 oranındaki sözleşme giderleri ile genel giderleri, personel çalıştırılmasına dayalı olmamakla birlikte ihale dokümanında personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma saatinin tamamının idarede kullanılacağı hizmet alımı ihalelerinde ise asgari işçilik maliyeti ve ilgili mevzuatı uyarınca hesaplanacak sözleşme giderlerini karşılamayan isteklilerin teklifleri gerekçeleri belirtilmek suretiyle reddedilecektir. ” açıklamaları yer almaktadır.

İdari Şartname’nin “Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde, “25.1. Bu işe ait ulaşım, sigorta, vergi ve harçlar ile her türlü giderler teklif fiyata dahil olacaktır.

25.2. 25.1. maddesinde yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz.

25.3. Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:

25.3.1. Taşınma iş ile birlikte ulaşım, sigorta, vergi ve harçlar ile sair tüm giderler teklif fiyata dahil olacaktır

25.4. Sözleşme konusu işin bedelinin ödenmesi aşamasında doğacak Katma Değer Vergisi (KDV), ilgili mevzuatı çerçevesinde İdare tarafından yükleniciye ayrıca ödenir.” düzenlemesine yer verildiği görülmüştür.

İhaleye ilişkin Teknik Şartname’de “ …4. Taahhüdün yerine getirilmesi süresince vuku bulacak kazalardan bu kazaların sebep olacağı zararlardan can ve mal kaybından ve şahıslara yapılacak her türlü zararlardan kanuni hukuksal ve parasal gibi sonuçlardan yüklenici kişi veya firma sorumludur.

…

11. Okul servis aracı olarak kullanılacak araçların aylık, üç aylık, altı aylık ve yıllık bakım ve onarımlarının devamlı olarak yaptırılmakla birlikte araçların cinsine göre kara yolları trafik yönetmenliğinde yer alan muayene sürelerinin kapsayacak şekilde fenni muayenelerinin yaptırılmış olması.

…

23. İhaleyi alacak kişi veya firma yılda üç defa merkez okul müdürlüklerinin belirleyeceği gün ve saatte (veli toplantılarına katılmak için) taşınan öğrenci velilerini getirmek zorundadır bunun için herhangi bir ücret talep etmeyecektir.

…

36. Araçlar oniki (12) yaşından büyük olmayacaklardır… ” düzenlemelerinin yer aldığı görülmüştür.

İhale dokümanında yer alan düzenlemelerden ihale konusu iş kapsamında 111 araç ile 179 işgünü süresince öğrencilerin 4 taşıma merkezi okula taşınacağı, akaryakıt, ulaşım, sigorta, vergi ve harçlar ile sair tüm giderlerin teklif fiyatına dâhil olacağı anlaşılmıştır.

İdare tarafından Arsu Peyzaj İnş. Yem. Taş. Tem. Tic. ve San. Ltd. Şti. - Yiğitkan Tem. İnş. Elekt. Turizm Özel Sağ. ve Sos. Hiz. San. ve Ltd. Şti. İş Ortaklığı ile Özaydoğan Tem. İnş. Taş. Halı Kilim Paz. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulduğu, sorgulama yazısında Kamu İhale Kanunu’nun 38’inci maddesine uygun açıklama yapılması hususunun belirtildiği görülmüştür.

Ekonomik açıdan en avantajlı birinci teklif olarak belirlenen Arsu Peyzaj İnş. Yem. Taş. Tem. Tic. ve San. Ltd. Şti. - Yiğitkan Tem. İnş. Elekt. Turizm Özel Sağ. ve Sos. Hiz. San. ve Ltd. Şti. İş Ortaklığı’nın sunmuş olduğu aşırı düşük teklif açıklamasının incelenmesi neticesinde, araç, akaryakıt ve işçilik giderine ilişkin açıklamalar sunulduğu görülmüştür.

İhale konusu iş kapsamında kullanılacak araçlara ilişkin öngörülen gideri tevsik amacıyla bir araç için alınmış noter onaylı kira sözleşmesi sunulduğu**,** söz konusu kira bedelinin 111 araç için de geçerli olduğu varsayılarak hesaplama yapıldığı görülmüştür. Kamu İhale Genel Tebliği’nin yukarıda aktarılan 79.4.2.3’üncü maddesinde isteklilerin Kanun’un 38’inci maddesi uyarınca yapacakları aşırı düşük teklif açıklamasına dayanak teşkil eden bilgi ve belgeler belirlenmiş olup sayılan belgeler ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda istekli tarafından gerekçesi belirtilmek suretiyle ilgili mevzuatına göre son 12 ay içinde düzenlenen açıklamaya elverişli diğer belge ve bilgiler kullanılarak da açıklama yapılabileceği açıklanmış olup isteklilerin imzalamış oldukları sözleşmeler ile aşırı düşük teklif açıklamasında bulunmasının geçerli bir açıklama olarak kabul edilemeyeceği, zira Tebliğ’in anılan maddesinde sayılan belgeler ile açıklama yapılmasının mümkün olduğu, ayrıca bir araç için düzenlenmiş olan kira sözleşmesi esas alınarak ihale konusu iş kapsamında kullanılacak olan 111 araç için hesaplama yapılmasının da geçerli bir açıklama olmayacağı, sonuç olarak ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında taşıta ilişkin giderlerin mevzuata uygun şekilde belgelendirilmediği tespit edilmiştir.

Akaryakıt fiyatı için 3,83 TL teklif edildiği, söz konusu tutarın Van şehri için ihale ilan tarihi ile ihale tarihi arasında EPDK tarafından il bazında yayımlanan akaryakıt fiyatlarının üzerinde olduğu, araçların yakıt giderine ilişkin açıklamalarda “ 1 Lt motorin prodizel ile ortalama 9,5 km yol yapıldığı düşünülürse toplamda 1824 / 9,5 = 192 litre motorin harcanacaktır… ” ifadesine yer verilmiş, ancak aracın akaryakıt tüketim miktarını tevsik eden herhangi bir bilgi ve belge sunulmadığı ayrıca kullanılacak araçlara ilişkin bakım, onarım, muayene, sigorta ve vergi giderlerine ilişkin herhangi bir bedel öngörülmediği ve belgelendirme yapılmadığı anlaşılmıştır.

Özaydoğan Tem. İnş. Taş. Halı Kilim Paz. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin sunmuş olduğu aşırı düşük teklif açıklamaları incelendiğinde araçların yakıt giderine ilişkin açıklamalarda “ her bir aracın kilometre yakıt tutarı 100 kilometrede 10 litre tükettiği… ” ifadesine yer verilmiş, ancak aracın akaryakıt tüketim miktarını tevsik eden herhangi bir bilgi ve belge sunulmadığı, 5 araca ilişkin ruhsat fotokopisi sunulduğu, ancak söz konusu araçların adı geçen isteklinin demirbaş veya amortisman defterinde kayıtlı olduğuna dair noter tespit tutanağı ya da yeminli mali müşavir (YMM) raporu veya serbest muhasebeci mali müşavir (SMMM) raporu sunulmadığı, 1 araca ilişkin araç satış sözleşmesi ve 11 araca ilişkin noter onaylı kira sözleşmesi sunulduğu, ancak isteklilerin imzalamış oldukları sözleşmeler ile aşırı düşük teklif açıklamasında bulunmasının geçerli bir açıklama olarak kabul edilemeyeceği anlaşılmış olup, anılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamalarının kabul edilmeyerek idare tarafından teklifinin değerlendirme dışı bırakılması işleminin yerinde olduğu görülmüştür.

Öte yandan başvuru konusu ihalede 24.10.2013 tarihinde ihale üzerinde bırakılan istekli ile sözleşme imzalandığı görülmektedir. Konuyla ilgili olarak 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “İdareye şikâyet başvurusu” başlıklı 55’inci maddesinin beşinci fıkrasında “… İdareye şikâyet başvurusunda bulunulması halinde, başvuru üzerine alınan kararın son bildirim tarihini, süresi içerisinde bir karar alınmaması halinde ise bu sürenin bitimini izleyen tarihten itibaren on gün geçmeden ve itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmadığı hususuna ilişkin sorgulama yapılmadan veya itirazen şikâyet başvurusunda bulunulması halinde ise Kurum tarafından nihai karar verilmeden sözleşme imzalanamaz… ” hükmü yer almaktadır.

Başvuruya konu ihalede, kesinleşen ihale kararının 11.10.2013 tarihinde iadeli taahhütlü posta yolu gönderildiği, söz konusu kararın başvuru sahibine 23.10.2013 tarihinde tebliğ edildiği, başvuru sahibinin 30.10.2013 tarihinde şikâyet başvurusunda bulunduğu ve idarece 04.11.2013 tarihli işlemle, başvuru sahibinin şikâyetinin reddine karar verildiği, 11.11.2013 tarihinde Kurum kayıtlarına alınan itirazen şikâyet dilekçesinde idarenin cevabının bildirim tarihinin 06.11.2013 olarak beyan edildiği görülmüş olup şikâyet süreci sonuçlanmadan ihale üzerinde bırakılan istekli ile 24.10.2013 tarihinde sözleşmenin imzalandığı tespit edilmiştir.

Yukarıda tespiti yapılan aykırılıklar nedeniyle ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği anlaşılmış olup, ayrıcaidare tarafından Kanun’da yer alan sürelere riayet edilmeden ihale üzerinde bırakılan istekli ile sözleşmenin imzalandığı anlaşıldığından sözleşmenin iptali gerekmektedir.

B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 18’inci maddesi yönünden yapılan inceleme sonucunda tespit edilen aykırılıklar ve buna ilişkin inceleme ve hukuki değerlendirme aşağıda yapılmıştır:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Teminat olarak kabul edilecek değerler” başlıklı 34’üncü maddesinde “… İhale üzerinde kalan istekli ile ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi istekliye ait teminat mektupları ihaleden sonra saymanlık ya da muhasebe müdürlüklerine teslim edilir. Diğer isteklilere ait teminatlar ise hemen iade edilir. İhale üzerinde kalan istekli ile sözleşme imzalanması halinde, ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibine ait teminat sözleşme imzalandıktan hemen sonra iade edilir …” hükmü yer almaktadır.

Söz konusu hüküm, idarelerin geçici teminat mektuplarını gereğinden fazla alıkoyarak kendileri ile sözleşme ilişkisi kurulmayacağı belli olan isteklilerin zarar görmesini engellemeye matuftur. Anılan Kanun hükmü, bir yönüyle idarelere ödev yüklemekte iken diğer bir yönüyle de sözleşme ilişkisi kurulmayacağı belli olan isteklilere bir hak tanımaktadır. Ancak, yeni bir hukuki durumun oluşması durumunda isteklinin oluşan bu yeni hukuki durum nedeniyle yeniden hak sahibi olabilmesi için geri aldığı geçici teminatı tamamlaması gerekmektedir.

2013/UH.III-3634 sayılı Kurul kararı ile “… Teklif bedelleri 1.434.064,50 TL’nin altında olan Arsu Peyzaj İnş. Yem. Taş. Tem. Tic. ve San. Ltd. Şti. - Yiğitkan Tem. İnş. Elekt. Turizm Özel Sağ. ve Sos. Hiz. San. ve Ltd. Şti. İş Ortaklığı, Özaydoğan Tem. İnş. Taş. Halı Kilim Paz. San. ve Tic. Ltd. Şti., Handil Taş. Gıda İnş. Med. San. ve Tic. Ltd. Şti., Namık Danış - Silvan Gap. Nak. Taah. İnş. Turz. Tem. Hiz. Tüt. Mam. İth. İhr. İş Ortaklığı, Meydan Seyahat Yedek Parça Taş. İnş. Oto. Gıda Tic. ve San. Ltd. Şti. ve İsa Akar Taşımacılık Akar. İnş. Gıda İth. İhr. San. Tic. Ltd. Şti.’den aşırı düşük teklif açıklaması talep edilmesi ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi …” yönünde düzeltici işlem belirlenmesine karar verildiği halde, geçici teminatlarını geri aldıkları için Handil Taş. Gıda İnş. Med. San. ve Tic. Ltd. Şti., Namık Danış - Silvan Gap. Nak. Taah. İnş. Turz. Tem. Hiz. Tüt. Mam. İth. İhr. İş Ortaklığı, Meydan Seyahat Yedek Parça Taş. İnş. Oto. Gıda Tic. ve San. Ltd. Şti. ve İsa Akar Taşımacılık Akar. İnş. Gıda İth. İhr. San. Tic. Ltd. Şti.nin idare tarafından aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulmadıkları görülmüştür. Söz konusu Kurul kararı ile yeni bir hukuki durumun oluştuğu dikkate alındığında, kararın gereğinin yerine getirilmesi ve anılan isteklilerin oluşan bu yeni hukuki durum nedeniyle yeniden hak sahibi olabilmesi için geri aldıkları geçici teminatlarını yeniden vererek aşırı düşük teklif açıklaması sunabilecekleri hususunda idare tarafından bilgilendirilmeleri ve kabul etmeleri halinde aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulmaları gerekmektedir.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, Arsu Peyzaj İnş. Yem. Taş. Tem. Tic. ve San. Ltd. Şti. - Yiğitkan Tem. İnş. Elekt. Turizm Özel Sağ. ve Sos. Hiz. San. ve Ltd. Şti. İş Ortaklığı’nın tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılması, Handil Taş. Gıda İnş. Med. San. ve Tic. Ltd. Şti., Namık Danış - Silvan Gap. Nak. Taah. İnş. Turz. Tem. Hiz. Tüt. Mam. İth. İhr. İş Ortaklığı, Meydan Seyahat Yedek Parça Taş. İnş. Oto. Gıda Tic. ve San. Ltd. Şti. ve İsa Akar Taşımacılık Akar. İnş. Gıda İth. İhr. San. Tic. Ltd. Şti.nin geri aldıkları geçici teminatlarını yeniden vererek aşırı düşük teklif açıklaması sunabilecekleri hususunda bilgilendirilmeleri, kabul etmeleri halinde aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulmaları ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Esasta
Oybirliği, gerekçede oyçokluğu ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Başkan

Kazım ÖZKAN

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi

Ahmet ÖZBAKIR

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi

Mehmet AKSOY

Kurul Üyesi

KISMEN FARKLI GEREKÇE

Başvuru sahibinin itirazen şikayet başvuru dilekçesinde “aşırı düşük teklif açıklaması sunan isteklilerin açıklamalarında Kamu İhale Genel Tebliği'nin 79.4.2.3'üncü maddesine uygun belgelendirme yapılmadığı, taşıtlara ilişkin amortisman hesaplarının uygun olmadığı, taşıt kira sözleşmelerinin işin niteliğine uygun sözleşmeler olmadığı ve bu sözleşmelere esas fiyat tekliflerinin teklif veren kişilerin meslek mensuplarınca onaylanmadığı ve maliyet/satış tutarı tespit tutanağına (Ek O.6) uygun beyanlarda bulunulmadığı” şeklinde dile getirdiği iddiası kapsamında Kurul çoğunluğunca ihale üzerinde bırakılan istekli Arsu Peyzaj İnş. Yem. Taş. Tem. Tic. ve San. Ltd. Şti. - Yiğitkan Tem. İnş. Elekt. Turizm Özel Sağ. ve Sos. Hiz. San. ve Ltd. Şti. İş Ortaklığı’nın tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılması, Handil Taş. Gıda İnş. Med. San. ve Tic. Ltd. Şti., Namık Danış - Silvan Gap. Nak. Taah. İnş. Turz. Tem. Hiz. Tüt. Mam. İth. İhr. İş Ortaklığı, Meydan Seyahat Yedek Parça Taş. İnş. Oto. Gıda Tic. ve San. Ltd. Şti. ve İsa Akar Taşımacılık Akar. İnş. Gıda İth. İhr. San. Tic. Ltd. Şti.nin geri aldıkları geçici teminatlarını yeniden vererek aşırı düşük teklif açıklaması sunabilecekleri hususunda bilgilendirilmeleri, kabul etmeleri halinde aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulmaları yönünde “düzeltici işlem belirlenmesine” karar verilmiştir.

Başvuru sahibinin itirazen şikayet başvuru dilekçesinde belirttiği iddiaları kapsamında yapılan incelemeye göre;

Kurul tarafından, ihale üzerinde bırakılan istekli Arsu Peyzaj İnş. Yem. Taş. Tem. Tic. ve San. Ltd. Şti. - Yiğitkan Tem. İnş. Elekt. Turizm Özel Sağ. ve Sos. Hiz. San. ve Ltd. Şti. İş Ortaklığı’nın aşırı düşük teklif açıklaması, kullanılacak araçlara ilişkin bakım ve onarım giderlerine ilişkin herhangi bir bedel öngörülmediği ve belgelendirme yapılmadığı gerekçesi ile de uygun bulunmamıştır.

Araçların, periyodik bakım onarım giderleri daha çok servis hizmeti niteliğinde ortaya çıkması ihtimale dayalı giderler olduğundan, isteklinin bu giderler için fiyat teklifi alması veya belgeye dayalı bir açıklama yapması işin niteliği gereği mümkün bulunmamaktadır. Ancak, bu durum bu giderler için bir bedel öngörülmeyeceği olarak da yorumlanmamalıdır.

İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından bakım onarım giderinin tevsiki için herhangi bir bedel öngörülmemesi aşırı düşük teklif açıklamasının uygun bulunmamasına gerekçe gösterilmesi yerindedir. Ancak, bu giderin tevsiki için herhangi bir belge sunulmamasının araçların bakım ve onarım giderleri bakımından mevzuata uygun açıklama yapılmadığına gerekçe gösterilmesinin; bedel öngörülmeyenin belgelendirilmesi olmayacağından, kaldı ki, bedel öngörülmesi halinde bu kalemin yukarıda açıklanan niteliği ve tevsik güçlüğü nedeniyle belgelendirilmesine gerek olmadığından yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, ihale üzerinde bırakılan Arsu Peyzaj İnş. Yem. Taş. Tem. Tic. ve San. Ltd. Şti. - Yiğitkan Tem. İnş. Elekt. Turizm Özel Sağ. ve Sos. Hiz. San. ve Ltd. Şti. İş Ortaklığı’nın aşırı düşük açıklamasının, araçların bakım ve onarım giderinin tevsiki için herhangi bir belge sunulmaması gerekçesiyle uygun bulunmaması yerinde olmamakla birlikte, açıklamanın diğer gerekçelerle uygun bulunmaması yerinde olduğundan Kurul çoğunluğunun “düzeltici işlem belirlenmesine” yönündeki kararına katılıyorum.

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi