KİK Kararı: 2013/UH.III-4724

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2013/078
Gündem No : 107
Karar Tarihi : 11.12.2013
Karar No : 2013/UH.III-4724
BAŞVURU SAHİBİ:
Pam-Pak Sosyal Ve Sağlık Hizmetler Bilgi İşlem Otomasyon İnş.San.Ve Tic.Ltd.Şti., MUSTAFA KEMAL MAH. 2141 SOK. 31/5 ANKARA

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Amasya Kamu Hastane Birliği Sağlık Bakanlığı Türkiye Kamu Hastaneleri Kurumu, Fethiye Mah. Çelebi Mehmet Cad. No:10/1 05100 AMASYA

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2013/137100 İhale Kayıt Numaralı "Sekreterliğimize Bağlı Sağlık Tesislerinin Veri Hazırlama Ve Tıbbi Sekreterlik Hizmetleri İle Bakım Destek Ve İşletim Hizmetalımı" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Amasya İli Kamu Hastaneleri Birliği Genel Sekreterliği tarafından 31.10.2013tarihinde açık ihale usulüile yapılan “Sekreterliğimize Bağlı Sağlık Tesislerinin Veri Hazırlama ve Tıbbi Sekreterlik Hizmetleri ile Bakım Destek ve İşletim Hizmet Alımı” ihalesine ilişkin olarak Pam-Pak Sosyal ve Sağlık Hizmetler Bilgi İşlem Otomasyon İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin 11.11.2013tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 15.11.2013tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 25.11.2013tarih ve 36297sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 25.11.2013tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2013/4204sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,ihale komisyonu tarafından tekliflerinin aşırı düşük olarak değerlendirildiği ve sunmuş oldukları aşırı düşük teklif açıklamasının asgari işçilik maliyetini karşılamadığı gerekçesiyle uygun bulunmayarak reddedildiği, ancak idare tarafından engelli personel çalıştırılması zorunluluğu dikkate alınmaksızın tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılması işleminin mevzuata aykırı olduğu iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

Amasya İli Kamu Hastaneleri Birliği Genel Sekreterliği tarafından 31.10.2013 tarihinde açık ihale usulü ve birim fiyat teklif almak suretiyle gerçekleştirilen veri hazırlama ve tıbbi sekreterlik hizmetleri ile bakım, destek ve işletim hizmet alım ihalesine ait İdari Şartname’nin “İhale konusu işe ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu hizmetin;

a) Adı: Sekreterliğimize Bağlı Sağlık Tesislerinin Veri Hazırlama ve Tıbbi Sekreterlik Hizmetleri ile Bakım Destek ve İşletim Hizmet alımı

b) Miktarı ve türü: Hizmetin miktarı ve türü ekte yer almaktadır.

c) Yapılacağı yer: Amasya İli Kamu Hastaneler Birliği Genel Sekreterliği, Amasya Sabuncuoğlu Şerefeddin Eğitim ve Araştırma Hastanesi, Amasya Ağız ve Diş Sağlığı Merkezi, Merzifon Kara Mustafa Paşa Devlet Hastanesi, Suluova Devlet Hastanesi, Gümüşhacıköy Devlet Hastanesi, Taşova Devlet Hastanesi” düzenlemesi,

Aynı Şartname’nin “Teklif fiyata dahil giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “25.1. Sözleşmenin uygulanması sırasında ihale konusu hizmet alımı için, ilgili mevzuatı gereğince ödenecek ulaşım, vergi, resim, harç ve her türlü sigorta giderleri yüklenici tarafından karşılanacaktır. Bu nedenle söz konusu giderlerin teklif fiyata dahil edilmesi gerekmektedir.

_25.2._25.1. maddesinde yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz.

_25.3._Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:

25.3.1. İşin süresi ve personel sayısı dikkate alınarak ilgili mevzuatına göre hesaplanacak işçilik ücreti:

A) Asgari Ücretin Üzerinde Ödeme Alacak ve/veya Almayacak İşçiler; Hizmet kapsamında asgari ücretin üzerinde ödeme alacak personellerin sayısı, niteliği ve özellikleri aşağıda belirtilmiştir.

S.NO

Sağlık Tesisinin Adı

Asgari ücretin üzerinde % fazla ücret alacak personel sayısı

% fazla ücret alacağı toplam oran

1-a

Amasya İli Kamu Hastaneler Birliği Genel Sekreterliği

1

%100

1-b

Amasya İli Kamu Hastaneler Birliği Genel Sekreterliği

1

%40

1-c

Amasya İli Kamu Hastaneler Birliği Genel Sekreterliği

1

%25

2-a

Amasya Sabuncuoğlu Şerefeddin Eğitim ve Araştırma Hastanesi

1

%60

2-b

Amasya Sabuncuoğlu Şerefeddin Eğitim ve Araştırma Hastanesi

2

%50

2-c

Amasya Sabuncuoğlu Şerefeddin Eğitim ve Araştırma Hastanesi

11

%35

2-ç

Amasya Sabuncuoğlu Şerefeddin Eğitim ve Araştırma Hastanesi

2

%25

2-d

Amasya Sabuncuoğlu Şerefeddin Eğitim ve Araştırma Hastanesi

10

%15

2-e

Amasya Sabuncuoğlu Şerefeddin Eğitim ve Araştırma Hastanesi

14

%10

2-f

Amasya Sabuncuoğlu Şerefeddin Eğitim ve Araştırma Hastanesi

77

%5

3-a

Amasya Ağız ve Diş Sağlığı Merkezi

1

%50

3-b

Amasya Ağız ve Diş Sağlığı Merkezi

1

%40

3-c

Amasya Ağız ve Diş Sağlığı Merkezi

2

%10

3-ç

Amasya Ağız ve Diş Sağlığı Merkezi

7

%5

3-d

Amasya Ağız ve Diş Sağlığı Merkezi

2

%0

4-a

Merzifon Kara Mustafa Paşa Devlet Hastanesi

1

%40

4-b

Merzifon Kara Mustafa Paşa Devlet Hastanesi

2

%35

4-c

Merzifon Kara Mustafa Paşa Devlet Hastanesi

47

%5

5-a

Suluova Devlet Hastanesi

4

%10

5-b

Suluova Devlet Hastanesi

22

%5

5-c

Suluova Devlet Hastanesi

2

%0

6-a

Gümüşhacıköy Devlet Hastanesi

1

%100

6-b

Gümüşhacıköy Devlet Hastanesi

12

%5

7-a

Taşova Devlet Hastanesi

2

%50

7-b

Taşova Devlet Hastanesi

24

%5

B) Ulusal Bayram ve Tatil Günlerinde çalışılacak gün ve çalıştırılacak personel sayısı; Ulusal bayram ve resmi tatil günlerinde çalıştırılması düşünülen personel sayısı ve toplam tatil gün sayısı aşağıdaki tabloda ayrıntılı olarak belirtilmiştir. İşçilerin hangi saatlerde, hangi birimde ve hangi işleri yapacakları ile çalışılacak vardiya saatleri ve vardiyadaki kişi sayısı İdarece belirlenecektir.

2014 yılı ulusal bayram ve tatil günleri toplam sayısı 14,5 gündür. 2015 yılı ulusal bayram ve tatil günleri toplam sayısı 14,5 gündür.

S.NO

Sağlık Tesisinin Adı

Resmi Tatilde çalışacak personelin, Asgari ücretin üzerinde % fazla ücret alacak olmasına göre personel sayısı

% fazla ücret alacağı toplam oran

2014 Yılı Toplam Gün Sayısı

2015 Yılı Toplam Gün Sayısı

Resmi Tatil Toplam Gün Sayısı

1

Amasya İli Kamu Hastaneler Birliği Genel Sekreterliği

0

0

0

0

0

2-a

Amasya Sabuncuoğlu Şerefeddin Eğitim ve Araştırma Hastanesi

1

%35

14,5

14,5

29

2-b

Amasya Sabuncuoğlu Şerefeddin Eğitim ve Araştırma Hastanesi

2

%15

29

29

58

2-c

Amasya Sabuncuoğlu Şerefeddin Eğitim ve Araştırma Hastanesi

3

%10

43,5

43,5

87

2-ç

Amasya Sabuncuoğlu Şerefeddin Eğitim ve Araştırma Hastanesi

10

%5

145

145

290

3

Amasya Ağız ve Diş Sağlığı Merkezi

0

0

0

0

0

4

Merzifon Kara Mustafa Paşa Devlet Hastanesi

2

%5

29

29

58

Suluova Devlet Hastanesi

6

%5

87

87

174

Gümüşhacıköy Devlet Hastanesi

3

%5

43,5

43,5

87

Taşova Devlet Hastanesi

2

%5

29

29

58

25.3.2. Yemek, yol ve giyecek giderleri:

1.Yemek Gideri: İşçilerin yemek ihtiyaçları yüklenici tarafından karşılanacaktır. Ancak, yükleniciye yemek ihtiyacının karşılanması noktasında bir bedel ödenmeyecek olup, bu bedelin karşılığı olarak, hizmet alımı kapsamında çalıştırdığı işçilerin yemek ihtiyaçlarını karşılaması için hastanede çıkan yemekten bedelsiz olarak faydalanması imkânı verilecektir. İstekliler de tekliflerinde işçilerin yemek ihtiyaçları için bir bedel öngörmeyeceklerdir

2.Yol Gideri:Sağlık tesislerimizin bulunduğu ilçe merkezinde toplu taşıma araçları olan ve olmayan yerler vardır. Bu nedenle bazı sağlık tesislerinde çalışan işçilere yol ücreti öngörülmemiştir. Yol ücreti öngörülmeyen sağlık tesisi Gümüşhacıköy Devlet Hastanesi?dir. Sözleşme kapsamında çalıştırılacak diğer kurumlarımızda çalışan her bir personele, her ay 26 (Yirmialtı) gün üzerinden yol bedeli öngörülmüştür. Ancak, kurumlarımızın bağlı oldukları yerlerdeki yol ücreti tarifeleri farklı olduğu için aşağıda ayrıntılı bilgilendirme yapılmıştır. İdaremizce ayrı ayrı belirtilen günlük brüt yol bedelleri nakdi olarak ödenecek ve ücret bordrosunda gösterilecektir.

a) Amasya İli Kamu Hastaneler Birliği Genel Sekreterliği için günlük brüt yol bedeli 4,47 TL.?dir.

b) Amasya Sabuncuoğlu Şerefeddin Eğitim ve Araştırma Hastanesi için günlük brüt yol bedeli 4,47 TL.?dir.

c) Amasya Ağız ve Diş Sağlığı Merkezi için günlük brüt yol bedeli 4,47 TL.?dir.

ç) Merzifon Kara Mustafa Paşa Devlet Hastanesi için günlük brüt yol bedeli 4,19 TL.?dir.

d) Suluova Devlet Hastanesi için günlük brüt yol bedeli 4,19 TL.?dir.

e) Taşova Devlet Hastanesi için günlük brüt yol bedeli 2,80 TL.?dir.

3.Giyim Gideri: Giyim giderleri idare tarafından karşılanacağından istekliler tekliflerinde giyim için herhangi bir bedel öngörmeyeceklerdir.

…

_25.4._Sözleşme konusu işin bedelinin ödenmesi aşamasında doğacak Katma Değer Vergisi (KDV), ilgili mevzuatı çerçevesinde İdare tarafından yükleniciye ayrıca ödenir.

25.5. Kısa vadeli sigorta prim oranları belirtilecektir.

Kısa vadeli sigorta kolları risk prim oranı % 2 (Yüzdeiki) olarak hesaplanmıştır.” düzenlemesi yer almaktadır.

Başvuru konusu ihaleye iki isteklinin katıldığı, idare tarafından hesaplanan 9.314.184,21 TL tutarındaki kâr hariç yaklaşık maliyetin altında teklif veren başvuru sahibi istekli Pam-Pak Sos. ve Sağ. Hiz. Bilgi İşl. Otom. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.den 31.10.2013 tarihli yazı ile aşırı düşük teklif açıklaması istenildiği, istekli tarafından 04.11.2013 tarihinde açıklamanın idareye sunulduğu, sunulan açıklamanınasgari işçilik maliyetini karşılamadığı gerekçesiyle uygun görülmeyerek anılan isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakıldığı, ihale komisyonu tarafından 06.11.2013 tarihli ihale komisyonu kararı ile kâr hariç yaklaşık maliyet tutarının üzerinde teklif veren tek istekli olan Marmara Tem. Hiz. A.Ş.nin ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi istekli olarak belirlendiği görülmüştür.

Başvuru sahibinin iddiasının idare tarafından engelli personel çalıştırılması hususunun işçilik maliyeti hesaplanmasında dikkate alınmamasının mevzuata aykırı olduğu, aşırı düşük teklif açıklamalarının bu nedenle uygun bulunması gerektiği şeklinde olduğu görülmüştür.

4857 sayılı İş Kanunu’nun “ Engelli ve eski hükümlü çalıştırma zorunluluğu ” başlıklı 30’uncu maddesinde “İşverenler, elli veya daha fazla işçi çalıştırdıkları özel sektör işyerlerinde yüzde üç engelli, kamu işyerlerinde ise yüzde dört engelli ve yüzde iki eski hükümlü işçiyi veya 21/6/1927 tarihli ve 1111 sayılı Askerlik Kanunu veya 16/6/1927 tarihli ve 1076 sayılı Yedek Subaylar ve Yedek Askeri Memurlar Kanunu kapsamına giren ve askerlik hizmetini yaparken 12/4/1991 tarihli ve 3713 sayılı Terörle Mücadele Kanununun 21 inci maddesinde sayılan terör olaylarının sebep ve tesiri sonucu malul sayılmayacak şekilde yaralananları meslek, beden ve ruhi durumlarına uygun işlerde çalıştırmakla yükümlüdürler. Aynı il sınırları içinde birden fazla işyeri bulunan işverenin bu kapsamda çalıştırmakla yükümlü olduğu işçi sayısı, toplam işçi sayısına göre hesaplanır.

Bu kapsamda çalıştırılacak işçi sayısının tespitinde belirli ve belirsiz süreli iş sözleşmesine göre çalıştırılan işçiler esas alınır. Kısmi süreli iş sözleşmesine göre çalışanlar, çalışma süreleri dikkate alınarak tam süreli çalışmaya dönüştürülür. Oranın hesaplanmasında yarıma kadar kesirler dikkate alınmaz, yarım ve daha fazla olanlar tama dönüştürülür. İşyerinin işçisi iken engelli hâle gelenlere öncelik tanınır.

…

Özel sektör işverenlerince bu madde kapsamında çalıştırılan 17/7/1964 tarihli ve 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanununa tabi engelli sigortalılar ile 1/7/2005 tarihli ve 5378 sayılı Kanunun 14 üncü maddesinde belirtilen korumalı işyerlerinde çalıştırılan engelli sigortalıların, aynı Kanunun 72 nci ve 73 üncü maddelerinde sayılan ve 78 inci maddesiyle belirlenen prime esas kazanç alt sınırı üzerinden hesaplanan sigorta primine ait işveren hisselerinin tamamı, kontenjan fazlası engelli çalıştıran, yükümlü olmadıkları halde engelli çalıştıran işverenlerin bu şekilde çalıştırdıkları her bir engelli için prime esas kazanç alt sınırı üzerinden hesaplanan sigorta primine ait işveren hisselerinin yüzde ellisi Hazinece karşılanır. İşveren hissesine ait primlerin Hazinece karşılanabilmesi için işverenlerin çalıştırdıkları sigortalılarla ilgili olarak 506 sayılı Kanun uyarınca aylık prim ve hizmet belgelerinin yasal süresi içerisinde Sosyal Güvenlik Kurumuna verilmesi ve sigortalıların tamamına ait sigorta primlerinin sigortalı hissesine isabet eden tutarı ile Hazinece karşılanmayan işveren hissesine ait tutarın ödenmiş olması şarttır. Bu fıkraya göre işveren tarafından ödenmesi gereken primlerin geç ödenmesi halinde, Hazinece Sosyal Güvenlik Kurumuna yapılacak ödemenin gecikmesinden kaynaklanan gecikme zammı, işverenden tahsil edilir. Hazinece karşılanan prim tutarları gelir ve kurumlar vergisi uygulamalarında gider veya maliyet unsuru olarak dikkate alınmaz. Bu fıkrada düzenlenen teşvik, kamu idareleri hariç 506 sayılı Kanun kapsamındaki sigortalılara ilişkin matrah ve oranlar üzerinden olmak üzere, 506 sayılı Kanunun geçici 20 nci maddesi kapsamındaki sandıkların statülerine tabi personeli için de uygulanır. Bu fıkranın uygulanmasına ilişkin usul ve esaslar Maliye Bakanlığı ile Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı ve Hazine Müsteşarlığı tarafından müştereken belirlenir.

Bu maddeye aykırılık hallerinde 101 inci madde uyarınca tahsil edilecek cezalar, engellilerin ve eski hükümlülerin kendi işini kurmaları, engellinin iş bulmasını sağlayacak destek teknolojileri, engellinin işe yerleştirilmesi, işe ve işyerine uyumunun sağlanması ve bu gibi projelerde kullanılır. Tahsil edilen cezaların kullanımına ilişkin hususlar, Türkiye İş Kurumunun koordinatörlüğünde, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı Çalışma Genel Müdürlüğü ile İş Sağlığı ve Güvenliği Genel Müdürlüğü, Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı Engelli ve Yaşlı Hizmetleri Genel Müdürlüğü, Adalet Bakanlığı Ceza ve Tevkif Evleri Genel Müdürlüğü, en çok işçi ve işvereni temsil eden üst kuruluşların ve en çok engelliyi temsil eden üst kuruluşun birer temsilcisinden oluşan komisyon tarafından karara bağlanır. Komisyonun çalışma usul ve esasları Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığınca çıkarılan yönetmelikle düzenlenir.

Eski hükümlü çalıştırılmasında, kanunlardaki kamu güvenliği ile ilgili hizmetlere ilişkin özel hükümler saklıdır.” hükmü bulunmaktadır.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi”başlıklı 79’uncu maddesinde “79.1. Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, tekliflerin değerlendirilmesinde;

İhale ve sözleşmeye ilişkin damga vergileri, Kamu İhale Kurumu payı ve noter masrafları gibi sözleşme giderleri ile amortisman, kıdem tazminatı, işyeri hekimliği ücreti, oryantasyon (ihale konusu işe uyum) eğitimi gideri, yaka kartı ve bu mahiyetteki genel giderleri karşılamak üzere birim fiyat teklif cetvelinde yer alan her bir işçilik kalemindeki (yol, yemek ve giyecek dahil brüt asgari ücret veya brüt asgari ücretin yüzde (%) fazlası üzerinden ücret hesaplanan işçilik kalemi ile ulusal bayram ve genel tatil günleri ve fazla çalışma saatlerine ilişkin işçilik kalemleri) birim fiyatlar ile işçi sayısı üzerinden teklif alınması idarece uygun görülmeyen iş kalemi/kalemleri kapsamında çalıştırılacak olan her bir personelin işçilik maliyeti üzerinden % 3 oranında sözleşme giderleri ve genel giderler hesaplanacaktır.

…

79.3. Asgari işçilik maliyeti;

i- İhale tarihinde yürürlükte bulunan brüt asgari ücret veya idari şartnamede brüt asgari ücretin yüzde (%) fazlası olarak belirlenen ücret (ulusal bayram ve genel tatil günleri ile fazla çalışma saatlerine ilişkin ücretler dahil),

ii- İdari şartnamede öngörülen nakdi veya ayni yemek ve yol bedeli ile ayni giyim bedeli,

iii- İşveren sigorta primi tutarından oluşmaktadır.

…

79.5. Aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda; (79.4.2.) maddesine uygun açıklamada bulunmayan, açıklamaları teknik şartnameye aykırı hususlar içeren veya teklif tutarı, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde asgari işçilik maliyeti ve % 3 oranındaki sözleşme giderleri ile genel giderleri, personel çalıştırılmasına dayalı olmamakla birlikte ihale dokümanında personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma saatinin tamamının idarede kullanılacağı hizmet alımı ihalelerinde ise asgari işçilik maliyeti ve ilgili mevzuatı uyarınca hesaplanacak sözleşme giderlerini karşılamayan isteklilerin teklifleri gerekçeleri belirtilmek suretiyle reddedilecektir. ” açıklamaları yer almaktadır.

Başvuru sahibinin iddiasına yönelik yapılan inceleme neticesinde, inceleme konusu ihaleye ait İdari Şartname’de çalıştırılacak personele verilecek yol bedeli ve verilecek gün sayısının, yemek ve giyim gideri için bedel öngörülmeyeceğinin, ne kadar ücret ödeneceği ile kısa vadeli sigorta kolları prim oranının belirtildiği, ihale dokümanında engelli personel çalıştırılacağı konusunda herhangi bir düzenlemeye yer verilmediği belirlenmiştir. Yine birim fiyat teklif cetveli standart formunda da engelli personel maliyetine ilişkin ayrı bir satır açılmamıştır. Mevcut doküman düzenlemeleri esas alınarak KİK işçilik hesaplama modülü üzerinden yapılan hesaplama sonucunda asgari işçilik maliyetinin idarenin hesapladığı tutar ile aynı olduğu, elle hesaplama yapılması durumunda da aynı tutara (9.314.184,21 TL) ulaşıldığı görülmüştür.

Başvuru sahibi tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklaması incelendiğinde, asgari işçilik maliyetinin yol bedeli dahil olmak üzere 9.272.771,73 TL olarak hesaplandığı, söz konusu hesaplamada, Amasya Ağız ve Diş Sağlığı Merkezi’nde çalışacak 2 işçi, Suluova Devlet Hastanesi’nde çalışacak 6 işçi olmak üzere toplam 8 işçi için engelli personele ilişkin indirim tutarının da dikkate alındığı, ihale dokümanında belirtilen 265 kişilik personel sayısı üzerinden 8 personel için personel başına 209,41 TL engelli indirimi öngörüldüğü, firma kârı öngörülmediği anlaşılmıştır.

Yukarıda yer verilen Tebliğ açıklamalarında, işveren sigorta primi tutarının aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesinde esas alınacak bileşenlerden birisi olduğu açıklanmıştır. Bununla birlikte, işverenlerin istihdam ettikleri işçilerle ilgili yararlanacakları sigorta primi teşviklerinin ihalede teklif fiyatının oluşturulmasında ve tekliflerin değerlendirilmesinde göz önünde bulundurulup bulundurulamayacağına ilişkin yürürlükteki mevzuatta herhangi bir düzenleme bulunmamaktadır. Bu konuda istikrar kazanmış Kurul kararlarında “…İhale dokümanında personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma saatlerinin tamamının idare için kullanıldığı tüm hizmet alımı ihalelerinde, teklifler Hazine tarafından karşılanacak olan işveren sigorta primi tutarı dikkate alınmadan, işveren payları üzerinden hesaplanarak sunulacak ve değerlendirilecektir…” görüşü benimsenmektedir.

İhale dokümanında, ihale konusu işte çalıştırılacak engelli işçi sayısına ilişkin idarece yapılmış bir düzenlemenin olmadığı durumlarda, 4857 sayılı İş Kanunu’nun 30’uncu maddesindeki kontenjan fazlası engelli çalıştırılmasına ilişkin hüküm doğrultusunda, ihale konusu işte çalıştırılacak engelli işçi sayısına ilişkin kısıtlayıcı bir düzenleme bulunmadığından, personel çalıştırılmasına dayalı bir hizmet alımı ihalesine teklif veren bir isteklinin, ihalede çalıştırılacak işçi sayısının asgari yüzdesi ile azami işçi sayısı arasında bir belirleme yapmasının önünde herhangi bir engel bulunmayacaktır. Teklifin bu koşullar altında oluşturulmasına imkan verilmesi ise istekliler arasında eşitlik ilkesinin ihlaline, teklif sahiplerinin leh veya aleyhlerinde olmak üzere rekabet dengesinin bozulmasına sebep olacak ve esasen bir yarışma niteliği taşıyan ihale olgusu içerisinde farklı kabuller ile hareket edilmesine imkan tanınmış olacaktır.

Başka bir ifade ile ihale dokümanında, ihale konusu işte çalıştırılacak engelli işçi sayısına ilişkin idarece yapılmış bir düzenlemenin olmadığı durumlarda, örneğin 60 işçinin çalıştırılacağı personel çalıştırılmasına dayalı bir hizmet alımı ihalesine teklif veren bir isteklinin, İş Kanunu’nun 30’uncu maddesindeki kontenjan fazlası engelli çalıştırılmasına ilişkin hüküm doğrultusunda, ihale konusu işte çalıştırılacak engelli işçi sayısına ilişkin kısıtlayıcı bir düzenleme bulunmadığından ve bu çerçevede sözü edilen isteklinin en az 2 en çok 60 engelli işçi çalıştıracağını beyan ederek teklifini bu koşullar üzerinden oluşturmasına engel bir durum olmadığından, bu durum istekliler arasında eşitlik ilkesine aykırı bir durum oluşmasına yol açacaktır.

Elli veya daha fazla işçi çalıştıran işverenlerin engelli işçi istihdam etmesi Kanuni zorunluluk olmakla birlikte, Hazinece karşılanacak işveren priminden yararlanma imkanı tüm istekliler için söz konusu olmaktadır. Ancak ihalelerde 4734 sayılı Kanun’un 5’inci maddesinde yer alan temel ilkelerden eşitlik ve rekabetin sağlanmasını temin etmek ve bu durumu korumak için teklif fiyatlarının oluşturulmasında, Hazinece karşılanacak işveren primi dikkate alınmadan teklif fiyatının oluşturulması gerektiği kabul edilmelidir.

Yukarıda aktarılan mevzuat hükümleri ve tüm tespitler çerçevesinde, ihale dokümanında ihale konusu işin niteliğine göre bu iş kapsamında çalışacak personel arasında engelli personel bulunacağına, dolayısıyla 4857 sayılı Kanun’un 30’uncu maddesine göre işverenin belirli sayıda engelli işçiyi “meslek, beden ve ruhi durumlarına uygun işlerde” çalıştırma yükümlülüğünün idarenin ihale konusu hizmet işi kapsamında karşılanmasına yönelik herhangi bir düzenleme olmadığı, anılan Kanun’un 30’uncu maddesindeki kontenjan fazlası engelli çalıştırılmasına ilişkin hüküm doğrultusunda, ihale konusu işte çalıştırılacak engelli işçi sayısına ilişkin asgari sayının belirlenmesine rağmen kısıtlayıcı bir düzenlemenin bulunmadığı, bu hususun tekliflerin oluşturulması aşamasında istekliler arasında eşitsizliğe yol açabileceği anlaşılmıştır.

Öte yandan 4857 sayılı İş Kanunu’nun “ Engelli ve eski hükümlü çalıştırma zorunluluğu ” başlıklı 30’uncu maddesinde, çalıştırılacak engelli işçi sayısının işverenin aynı il sınırları içinde yer alan işyerlerinde bulunan toplam işçi sayısına göre hesaplanacağı da düzenlenmiştir. Bu durumda ihaleyi gerçekleştiren idarenin sadece ihale konusu işte çalıştırılacak personel sayısına bakmaması, ihaleye teklif veren her istekliye ait il sınırları içinde başka işyeri bulunup bulunmadığını, varsa bu işyerlerinde çalışan toplam işçi sayısını da bilmesi gerekeceğinden teklifinde engelli işçi çalıştıracağını beyan ederek teklif tutarını buna göre hesaplayan istekliler bakımından İş Kanunu’nun anılan hükmü uyarınca idarenin ihaleyi karara bağlamadan önce her defasında araştırma yapma gereksinimi doğabilecek ve bu uygulama nedeniyle ihale süreçlerinde yaşanacak gecikmeler 4734 sayılı Kanun’un “Temel İlkeler” başlıklı 5’inci maddesinin birinci fıkrasında yer alan, “ihalelerde ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanması” ilkesinin ihlaline yol açabilecektir.

Ayrıca, İdari Şartname’de engelli işçi çalıştırılacağına ilişkin herhangi bir düzenleme yapılmamasının İş Kanunu’nun 30’uncu maddesinin uygulanmasına engel teşkil etmeyeceği, başka bir ifade ile teklif bedelleri oluşturulurken, işin ifası sırasında çalıştırılacak engelli işçilere ilişkin indirimin dikkate alınmamasının, sözleşmenin uygulanması aşamasında yüklenicinin Kanundan doğan engelli işçi çalıştırma yükümlülüğünü ihlal etmesine yol açmayacağı, bu yükümlülüğün devam edeceği de açıktır. Bunun yanında, Kamu İhale Genel Tebliğinin 78.11. maddesi uyarınca idarelerin, sözleşmenin uygulanması aşamasında aylık prim ve hizmet belgelerindeki prim oranının prim tarifesine uygun olup olmadığını kontrol ederek, hakediş ödemelerini yapacakları ve söz konusu hakedişlerin de, engelli işçi çalıştırılması durumunda uygulanacak prim indirimi dikkate alınarak düzenleneceği hususları birlikte değerlendirildiğinde, başvuru sahibi Pam-Pak Sos. ve Sağ. Hiz. Bil. İş. Oto. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin iddia ettiği gibi bu durumun idarenin yükleniciye fazla ödeme yapmasına yol açmayacağı ve bir kamu zararının oluşmayacağı görülmüş olup, isteklinin iddiasının yerinde olmadığı anlaşılmıştır.

Diğer taraftan, özel bir kanun olan 4734 sayılı Kanun’un ikincil mevzuatı çerçevesinde personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde tüm istekliler için eşit koşullarda olmak üzere aşırı düşük tekliflerin tespitinde esas alınan ve Tebliğ’in 79.3’üncü maddesinde açıklanan “asgari işçilik maliyeti” kapsamında Hazine tarafından karşılanacak olan işveren sigorta prim tutarının da dikkate alınmasına yönelik herhangi bir düzenleme bulunmadığı hususları dikkate alındığında, başvuru sahibi Pam-Pak Sos. ve Sağ. Hiz. Bil. İş. Oto. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin engelli personel çalıştırılacak olması nedeniyle açıklamalarının uygun olduğu yönündeki iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun’un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Başkan

Kazım ÖZKAN

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi

Ahmet ÖZBAKIR

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi

Mehmet AKSOY

Kurul Üyesi