KİK Kararı: 2013/UH.III-4721

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2013/078
Gündem No : 104
Karar Tarihi : 11.12.2013
Karar No : 2013/UH.III-4721
BAŞVURU SAHİBİ:
Tuncay Aslan, İSMAİL HAKKI GELENBE MAH. GELENBE KASABASI MANİSA

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Kırkağaç İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü, Hükümet Konağı Kat:3 MANİSA

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2013/137138 İhale Kayıt Numaralı "2013-2014 Taşımalı Ortaöğretim İhalesi" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Kırkağaç İlçe Milli Eğitim Müdürlüğütarafından 26.09.2013tarihinde pazarlık usulüile yapılan “2013-2014 Taşımalı Ortaöğretim Hizmet Alımı” ihalesine ilişkin olarak Tuncay Aslan’ın 04.10.2013tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 11.10.2013tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 07.11.2013tarih ve 34095sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 06.11.2013tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2013/3941sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

İhalenin 2, 5, 7, 8, 9’uncu kısmı uhdesinde kalan isteklilerin, ihalenin 4’üncü kısmı uhdesinde kalan istekli ile ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi isteklinin, ihalenin 10’uncu ve 11’inci kısımları uhdesinde kalan istekliler, ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi istekliler ile 3’üncü ve 4’üncü sıradaki isteklilerin;

Birim fiyat teklif mektubunu ve birim fiyat teklif cetvelini mevzuata aykırı doldurduğu,
Teklif edilen bedelin %30'undan az olmamak üzere istenilen tek sözleşmeye dayalı iş deneyim belgelerinin 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’na uygun olmadığı,
Tekliflerinin aşırı düşük olduğu, aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmadan ihalenin sonuçlandırılmaması gerektiği,
Kesinleşen ihale kararı tebliğ edildikten sonra itiraz süreleri beklenilmeden söz konusu istekliler ile sözleşme imzalandığı, bu isteklilerin 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 10’uncu maddesinin 4’üncü fıkrasında sayılan belgeleri sözleşme imzalanmadan önce teslim etmediği, bu durumda sözleşmelerin geçersiz sayılması gerektiği iddialarına yer verilmiştir.

A) Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

1 ) Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Tekliflerin hazırlanması ve sunulması” başlıklı 30’uncu maddesinde “… Teklif mektupları yazılı ve imzalı olarak sunulur. Teklif mektubunda ihale dokümanının tamamen okunup kabul edildiğinin belirtilmesi, teklif edilen bedelin rakam ve yazı ile birbirine uygun olarak açıkça yazılması, üzerinde kazıntı, silinti, düzeltme bulunmaması ve teklif mektubunun ad, soyad veya ticaret unvanı yazılmak suretiyle yetkili kişilerce imzalanmış olması zorunludur …” hükmü,

Aynı Kanun’un “Tekliflerin alınması ve açılması” başlıklı 36’ncı maddesinde “… İsteklilerin belgelerinin eksik olup olmadığı ve teklif mektubu ile geçici teminatlarının usulüne uygun olup olmadığı kontrol edilir. Belgeleri eksik veya teklif mektubu ile geçici teminatı usulüne uygun olmayan istekliler tutanakla tespit edilir. İstekliler ile teklif fiyatları ve yaklaşık maliyet tutarı açıklanır. Bu işlemlere ilişkin hazırlanan tutanak ihale komisyonunca imzalanır. Bu aşamada; hiçbir teklifin reddine veya kabulüne karar verilmez, teklifi oluşturan belgeler düzeltilemez ve tamamlanamaz. Teklifler ihale komisyonunca hemen değerlendirilmek üzere oturum kapatılır.” hükmü,

Anılan Kanun’un “Tekliflerin Değerlendirilmesi” başlıklı 37’nci maddesinin ikinci fıkrasında “Tekliflerin değerlendirilmesinde, öncelikle belgeleri eksik olduğu veya teklif mektubu ile geçici teminatı usulüne uygun olmadığı 36’ncı maddeye göre ilk oturumda tespit edilen isteklilerin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılmasına karar verilir. Ancak, teklifin esasını değiştirecek nitelikte olmaması kaydıyla, belgelerde bilgi eksikliği bulunması halinde idarece belirlenen sürede isteklilerden bu eksik bilgilerin tamamlanması yazılı olarak istenir. Belirlenen sürede bilgileri tamamlamayan istekliler değerlendirme dışı bırakılır ve geçici teminatları gelir kaydedilir. Bu ilk değerlendirme ve işlemler sonucunda belgeleri eksiksiz ve teklif mektubu ile geçici teminatı usulüne uygun olan isteklilerin tekliflerinin ayrıntılı değerlendirilmesine geçilir. Bu aşamada, isteklilerin ihale konusu işi yapabilme kapasitelerini belirleyen yeterlik kriterlerine ve tekliflerin ihale dokümanında belirtilen şartlara uygun olup olmadığı ile birim fiyat teklif cetvellerinde aritmetik hata bulunup bulunmadığı incelenir. Uygun olmadığı belirlenen isteklilerin teklifleri ile birim fiyat teklif cetvellerinde aritmetik hata bulunan teklifler değerlendirme dışı bırakılır.” hükmü,

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Başvuru ve teklif mektuplarının şekli” başlıklı 53’üncü maddesinde “(1) Başvuru ve teklif mektupları bu Yönetmeliğin ekinde yer alan standart formlar esas alınarak hazırlanır.

(2) Teklif mektubunun aşağıdaki şartları taşıması zorunludur:

a) Yazılı olması.

b) İhale dokümanının tamamen okunup kabul edildiğinin belirtilmesi.

c) Teklif edilen bedelin rakam ve yazı ile birbirine uygun olarak açıkça yazılması.

ç) Üzerinde kazıntı, silinti, düzeltme bulunmaması.

d) Türk vatandaşı gerçek kişilerin Türkiye Cumhuriyeti kimlik numarası, Türkiye’de faaliyet gösteren tüzel kişilerin vergi kimlik numarasının belirtilmesi.

e) Ad ve soyadı veya ticaret unvanı yazılmak suretiyle yetkili kişilerce imzalanmış olması.

…

(5) Teklif mektuplarının şekil ve içerik bakımından yukarıda belirtilen niteliklere ve teklif mektubu standart formuna uygun olmaması teklifin esasını değiştirecek nitelikte bir eksiklik olarak kabul edilir. Taşıması zorunlu hususlardan herhangi birini taşımayan teklif mektuplarının değiştirilmesi, düzeltilmesi veya eksikliklerinin giderilmesi gibi yollara başvurulamaz. Teklif mektubu usulüne uygun olmayan isteklinin teklifi değerlendirme dışı bırakılır.” hükmü,

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin eklerinden “KİK015.3/H” sıra numaralı birim fiyat teklif cetveli standart formunun 8 numaralı dipnotunda “ Teklif vermeye yetkili kişi tarafından her sayfası ad ve soyadı/ticaret unvanı yazılarak imzalanacaktır. Teklifin ortak girişim (iş ortaklığı veya konsorsiyum) olarak verilmesi halinde, teklif mektubu bütün ortaklar veya yetki verdikleri kişiler tarafından imzalanacaktır.” düzenlemesi yer almaktadır.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin 16.2.5’inci maddesi gereğince 4734 sayılı Kanun’un 21’inci maddesine göre pazarlık usulüyle yapılan ihalelerde, son yazılı fiyat teklifini sunmayan isteklilerin ilk tekliflerinin son teklif olarak kabul edilmesi gerekmektedir.

Yapılan incelemede, ihale dokümanı kapsamında isteklilere verilen birim fiyat teklif mektubu eki birim fiyat teklif cetvelinin iki sayfadan oluştuğu, ilk sayfada ihale konusu 11 iş kaleminin ve “toplam tutar” satırının yer aldığı, ikinci sayfada ise sadece kaşe ve imzaya ilişkin “Adı ve Soyadı/Ticaret Unvanı” ifadesinin ve dipnotların bulunduğu görülmüştür.

İhalenin şikâyete konu kısımlarına teklif veren tüm isteklilerin sunduğu birim fiyat teklif mektupları ve birim fiyat teklif cetvelleri üzerinde yapılan incelemede;

- Himmet Taylan tarafından sunulan ilk ve son teklif mektuplarının ve birim fiyat teklif cetvellerinin mevzuata uygun olduğu, söz konusu belgelerin her sayfasının imzalanıp kaşelendiği tespit edilmiştir.

- Tayfun Çağlayan’ın tek bir teklif mektubu ile birim fiyat teklif cetveli sunduğu, söz konusu belgelerin mevzuata uygun olduğu, bu belgelerin her sayfasının imzalanıp kaşelendiği anlaşılmıştır.

- Erdal Sevgen, Muzaffer Yıldırım, Fatih Özdemir, Musa Özdemir, İrfan Küçük, Genç Özdemirler Taş. Tic. Ltd. Şti. ve Selçuk Özdemir tarafından sunulan ilk ve son teklif mektuplarının mevzuata uygun olduğu, bununla birlikte ilk ve son birim fiyat teklif cetvellerinin sadece son sayfasının imzalandığı ve kaşelendiği,

- Halil Çoban, İsmail Çoban, Celal Aydoğdu ve başvuru sahibi Tuncay Aslan tarafından sunulan ilk ve son teklif mektuplarının ve son birim fiyat teklif cetvellerinin mevzuata uygun olduğu, bununla birlikte ilk birim fiyat teklif cetvellerinin sadece son sayfasının imzalandığı görülmüştür.

Birim fiyat teklif cetvellerinin mevzuata uygun olup olmadığına ilişkin değerlendirmenin ilk birim fiyat teklif cetvelleri esas alınarak yapılması gerekmektedir. Bu itibarla, sıralı bir şekilde devam eden iş kalemlerinin birimi, miktarı, birim fiyatı ve tutarları ile KDV hariç toplam tutarın şikâyete konu ihaleye ilişkin birim fiyat teklif cetvelinin sadece ilk sayfasında yer aldığı, bu nedenle ilk sayfanın imzalanmamış olmasının esasa etkili bir aykırılık olduğu anlaşıldığından, anılan isteklilerin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği sonucuna varılmıştır.

- Mehmet Kader tarafından sunulan ilk ve son teklif mektubunun ve son birim fiyat teklif cetvelinin mevzuata uygun olduğu, bununla birlikte ilk birim fiyat teklif cetvelinin her iki sayfasının da imzalanmadığı görülmüş olup anılan isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği sonucuna varılmıştır.

- Rezzan Topaloğlu tarafından sunulan ilk ve son teklif mektubunun mevzuata uygun olduğu, bununla birlikte ilk ve son birim fiyat teklif cetvelinde toplam tutarın belirtilmediği ve ilk sayfanın imzalanmadığı görülmüş olup anılan isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği sonucuna varılmıştır.

2 ) Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “İş deneyimini gösteren belgeler” başlıklı 39’uncu maddesinde “(1) İş deneyimini gösteren belgelerin istenildiği ihalelerde; yurt içinde veya yurt dışında kamu veya özel sektörde bedel içeren tek bir sözleşme kapsamında taahhüt edilen ihale konusu iş veya benzer işlere ilişkin olarak;

a) İlk ilan veya davet tarihinden geriye doğru son beş yıl içinde kabul işlemleri tamamlanan hizmet alımlarıyla ilgili iş deneyimini gösteren belgelerin,

b) Devredilen işlerde devir öncesindeki veya sonrasındaki dönemde ilk sözleşme bedelinin en az %80’inin gerçekleştirilmesi şartıyla, ilk ilan veya davet tarihinden geriye doğru son beş yıl içinde kabul işlemleri tamamlanan hizmet işleriyle ilgili iş deneyimini gösteren belgelerin,

c) Yapımla ilgili hizmet işleri dâhil hizmet alımı ihalesiyle gerçekleştirilecek danışmanlık hizmetlerinde, Danışmanlık Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 38’inci maddesinde düzenlenen iş deneyimini gösteren belgelerin,

istenilmesi zorunludur.

…

(3) İş deneyiminin belirlenmesi amacıyla;

a) Açık ihale usulüyle yapılan ihaleler ile Kanun’un 21’inci maddesinin (b), (c) ve (f) bentlerine göre yapılan ihalelerde, teklif edilen bedelin %25’i ile %50’si aralığında idarece belirlenecek bir orandan az olmamak üzere,

…

ihale konusu iş veya benzer işlere ait tek sözleşmeye ilişkin iş deneyimini gösteren belgelerin sunulması istenir.

…

(5) İş ortaklığında pilot ortağın, istenen iş deneyim tutarının en az %70’ini, diğer ortakların her birinin, istenen iş deneyim tutarının en az %10’unu sağlaması ve diğer ortak veya ortakların iş deneyim tutarı toplamının ise istenen iş deneyim tutarının %30’undan az olmaması gerekir. Ancak, ihaleye katılan iş ortaklığının ortakları tarafından ortaklık oranları ve yapısı aynı olmak kaydıyla daha önce kurulmuş olan iş ortaklığının gerçekleştirdiği bir işten elde edilen iş deneyimini gösteren belgelerin sunulması halinde, pilot ortak ve diğer ortakların her birinin birinci cümledeki oranlara göre asgari iş deneyim tutarını sağlaması koşulu aranmaz…” hükmü,

“İş deneyim tutarının tespiti” başlıklı 46’ncı maddesinde “(1) İş bitirme belgelerine, son hakediş raporu veya varsa kesin hakediş raporundaki fiilen gerçekleştirilen işle ilgili tutarlar herhangi bir güncelleştirmeye tabi tutulmadan yazılır.

(2) Bu tutar;

a) Götürü bedel veya birim fiyat üzerinden sözleşmeye bağlanmış işlerde; her türlü fiyat farkları hariç, varsa iş artışları dâhil, hakedişteki sözleşme fiyatları ile yapılan işin tutarı üzerinden,

b) Yabancı para cinsinden sözleşmeye bağlanan işlerde ise; varsa fiyat farkları hariç, iş artışları dâhil, işin sözleşme fiyatları ile gerçekleştirilen döviz cinsinden tutarı üzerinden,

KDV hariç olarak belirlenir.” hükmü,

İdari Şartname’nin “Mesleki ve teknik yeterliğe ilişkin belgeler ve bu belgelerin taşıması gereken kriterler” başlıklı 7.5’inci maddesinde “ 7.5.1. İsteklinin yurt içinde veya yurt dışında kamu veya özel sektörde bedel içeren tek bir sözleşme kapsamında taahhüt edilen ihale konusu iş veya benzer işlere ilişkin olarak;

a) İlk ilan tarihinden geriye doğru son beş yıl içinde kabul işlemleri tamamlanan hizmet alımlarıyla ilgili iş deneyimini gösteren belgeleri veya,

b) Devredilen işlerde devir öncesindeki veya sonrasındaki dönemde ilk sözleşme bedelinin en az %80'inin gerçekleştirilmesi şartıyla, ilk ilan veya davet tarihinden geriye doğru son beş yıl içinde kabul işlemleri tamamlanan hizmet işlerine ilişkin deneyimini gösteren belgeleri sunması zorunludur. İstekli tarafından teklif edilen bedelin %30'den az olmamak üzere, ihale konusu iş veya benzer işlere ait tek sözleşmeye ilişkin iş deneyimini gösteren belgelerin sunulması gerekir…” düzenlemesi ile 7.6’ncı maddesinde “ Bu ihalede benzer iş olarak kamu kurum ve kuruluşlarında veya özel sektörde öğrenci veya personel taşımacılığı kabul edilecektir. ” düzenlemesi yer almaktadır.

İhale dokümanı incelendiğinde, ihale konusu işin taşımalı ortaöğretim ihalesi kapsamında 21 yerleşim biriminden ilçe merkezinde bulunan 5 liseye öğrenci taşınması işi olduğu, kamu kurum ve kuruluşlarında veya özel sektörde öğrenci veya personel taşımacılığı hizmetlerinin benzer iş olarak belirlendiği, ihalede teklif sunacak isteklilerden, teklif edilen bedelin %30’undan az olmamak üzere, ihale konusu iş veya benzer işlere ait tek sözleşmeye ilişkin iş deneyimini gösteren belgelerin sunulmasının istenildiği anlaşılmaktadır.

İş bitirme belgelerine, fiilen gerçekleştirilen işle ilgili tutarların herhangi bir güncelleştirmeye tabi tutulmadan, her türlü fiyat farkları hariç, varsa iş artışları dâhil şekilde yazılması ve iş deneyim belgelerinin tek sözleşmeye ilişkin iş deneyimini göstermesi gerekmektedir.

Himmet Taylan’ın sunduğu belge üzerinde yapılan incelemede;

İhalenin 2’nci kısmına ilişkin teklif tutarının 23.630,00 TL, teklif bedeline göre karşılanması gereken toplam iş deneyim tutarının 7.089,00 TL olduğu, anılan isteklinin iş deneyimini tevsik için “Gediz E.D.A.Ş. Manisa İl Müdürlüğü” tarafından düzenlenmiş bir iş bitirme belgesi sunduğu, söz konusu belgede ilk sözleşme bedelinin 103.680,00 TL, toplam sözleşme tutarı ile belge tutarının 104.670,11 TL olarak belirtildiği ve %1 oranında iş artışı yapıldığına ilişkin açıklamanın yer aldığı görülmüştür. Sonuç olarak, sunulan iş deneyim belgesinin tek sözleşmeye dayandığı ve istenilen oranı sağladığı anlaşılmıştır.

Erdal Sevgen’in sunduğu belgeler üzerinde yapılan incelemede;

İhalenin 4’üncü kısmına ilişkin teklif tutarının 15.810,00 TL, teklif bedeline göre karşılanması gereken toplam iş deneyim tutarının 4.743,00 TL olduğu,

İhalenin 5’inci kısmına ilişkin teklif tutarının 22.780,00 TL, teklif bedeline göre karşılanması gereken toplam iş deneyim tutarının 6.834,00 TL olduğu,

İhalenin 9’uncu kısmına ilişkin teklif tutarının 25.840,00 TL, teklif bedeline göre karşılanması gereken toplam iş deneyim tutarının 7.752,00 TL olduğu,

İhalenin 10’uncu kısmına ilişkin teklif tutarının 32.300,00 TL, teklif bedeline göre karşılanması gereken toplam iş deneyim tutarının 9.690,00 TL olduğu,

İhalenin 11’inci kısmına ilişkin teklif tutarının 32.300,00TL, teklif bedeline göre karşılanması gereken toplam iş deneyim tutarının 9.690,00 TL olduğu,

Anılan isteklinin iş deneyimini tevsik için Kırkağaç Özel İdare Müdürlüğü tarafından düzenlenmiş 2 iş bitirme belgesi sunduğu, söz konusu belgelerde gerçekleştirilen iş tutarlarının yer aldığı, ancak belge tutarlarının yer almadığı görülmüştür.

Ayrıca başvuru sahibinin iddiaları ve eşit muamele ilkesi yönünden yapılan incelemede de söz konusu 2 iş bitirme belgesi haricinde, diğer istekliler tarafından idareye sunulmuş olan toplam 23 iş deneyim belgesinin de Kırkağaç Özel İdare Müdürlüğü tarafından düzenlendiği ve bu belgelerde belge tutarlarının yer almadığı görülmüştür. Bunun üzerine 28.11.2013 tarihli ve 2196 sayılı yazı ile “İdarenizce düzenlenmiş olan ve ekte yer alan toplam 25 adet iş deneyim belgesinde belge tutarlarının yer almadığı görülmüş olup Kurumumuz tarafından yürütülen bir incelemede değerlendirilmek üzere, belge tutarlarının Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “İş deneyim tutarının tespiti” başlıklı 46’ncı ve “Değerlendirmeye ilişkin esaslar” başlıklı 48’inci maddelerine uygun olarak tespiti ve teyidi amacıyla aşağıda belirtilen bilgi ve belgelere ihtiyaç duyulmuştur:

1) Erdal Sevgen adına düzenlenmiş “2012-2013 Öğretim Yılı Eylül-Haziran Dönemi Öğrenci Taşıma Hizmeti”ne ilişkin iş deneyim belgesinin toplam sözleşme tutarı ve belge tutarı,

2) Erdal Sevgen adına düzenlenmiş “2011-2012 Öğretim Yılı Eylül-Haziran Dönemi Öğrenci Taşıma Hizmeti”ne ilişkin iş deneyim belgesinin belge tutarı,

3) Fatih Özdemir adına düzenlenmiş “2012-2013 Öğretim Yılı Eylül-Haziran Dönemi Öğrenci Taşıma Hizmeti”ne ilişkin iş deneyim belgesinin toplam sözleşme tutarı ve belge tutarı,

4) Fatih Özdemir adına düzenlenmiş “2011-2012 Öğretim Yılı Eylül-Haziran Dönemi Öğrenci Taşıma Hizmeti”ne ilişkin iş deneyim belgesinin belge tutarı,

5) Tuncay Aslan adına düzenlenmiş “2012-2013 Öğretim Yılı Eylül-Haziran Dönemi Ortaöğretim Öğrenci Taşıma Hizmeti”ne ilişkin iş deneyim belgesinin toplam sözleşme tutarı ve belge tutarı,

6) Tuncay Aslan adına düzenlenmiş “2011-2012 Öğretim Yılı Eylül-Haziran Dönemi Öğrenci Taşıma Hizmeti”ne ilişkin iş deneyim belgesinin belge tutarı,

7) Tuncay Aslan adına düzenlenmiş “2012-2013 Öğretim Yılı Eylül-Haziran Dönemi Öğrenci Taşıma Hizmeti”ne ilişkin iş deneyim belgesinin toplam sözleşme tutarı ve belge tutarı,

8) Muzaffer Yıldırım adına düzenlenmiş “2012-2013 Öğretim Yılı Eylül-Haziran Dönemi Öğrenci Taşıma Hizmeti”ne ilişkin iş deneyim belgesinin toplam sözleşme tutarı ve belge tutarı,

9) Muzaffer Yıldırım adına düzenlenmiş “2012-2013 Öğretim Yılı Eylül-Haziran Dönemi Öğrenci Taşıma Hizmeti”ne ilişkin iş deneyim belgesinin toplam sözleşme tutarı ve belge tutarı,

10) Muzaffer Yıldırım adına düzenlenmiş “2011-2012 Öğretim Yılı Eylül-Haziran Dönemi Öğrenci Taşıma Hizmeti”ne ilişkin iş deneyim belgesinin belge tutarı,

11) Celal Aydoğdu adına düzenlenmiş “2012-2013 Öğretim Yılı Eylül-Haziran Dönemi Öğrenci Taşıma Hizmeti”ne ilişkin iş deneyim belgesinin toplam sözleşme tutarı ve belge tutarı,

12) Celal Aydoğdu adına düzenlenmiş “2012-2013 Öğretim Yılı Eylül-Haziran Dönemi Öğrenci Taşıma Hizmeti”ne ilişkin iş deneyim belgesinin toplam sözleşme tutarı ve belge tutarı,

13) Genç Özdemirler Taş. Turz. Tic. Ltd. Şti. adına düzenlenmiş “2012-2013 Öğretim Yılı Eylül-Haziran Dönemi Öğrenci Taşıma Hizmeti”ne ilişkin iş deneyim belgesinin toplam sözleşme tutarı ve belge tutarı,

14) Genç Özdemirler Taş. Turz. Tic. Ltd. Şti. adına düzenlenmiş “2012-2013 Öğretim Yılı Eylül-Haziran Dönemi Öğrenci Taşıma Hizmeti”ne ilişkin iş deneyim belgesinin toplam sözleşme tutarı ve belge tutarı,

15) İrfan Küçük adına düzenlenmiş “2012-2013 Öğretim Yılı Eylül-Haziran Dönemi Öğrenci Taşıma Hizmeti”ne ilişkin iş deneyim belgesinin toplam sözleşme tutarı ve belge tutarı,

16) İrfan Küçük adına düzenlenmiş “2012-2013 Öğretim Yılı Eylül-Haziran Dönemi Öğrenci Taşıma Hizmeti”ne ilişkin iş deneyim belgesinin toplam sözleşme tutarı ve belge tutarı,

17) İsmail Çoban adına düzenlenmiş “2012-2013 Öğretim Yılı Eylül-Haziran Dönemi Öğrenci Taşıma Hizmeti”ne ilişkin iş deneyim belgesinin toplam sözleşme tutarı ve belge tutarı,

18) İsmail Çoban adına düzenlenmiş “2011-2012 Öğretim Yılı Eylül-Haziran Dönemi Öğrenci Taşıma Hizmeti”ne ilişkin iş deneyim belgesinin belge tutarı,

19) Musa Özdemir adına düzenlenmiş “2011-2012 Öğretim Yılı Eylül-Haziran Dönemi Öğrenci Taşıma Hizmeti”ne ilişkin iş deneyim belgesinin belge tutarı,

20) Musa Özdemir adına düzenlenmiş “2012-2013 Öğretim Yılı Eylül-Haziran Dönemi Öğrenci Taşıma Hizmeti”ne ilişkin iş deneyim belgesinin toplam sözleşme tutarı ve belge tutarı,

21) Halil Çoban adına düzenlenmiş “2012-2013 Öğretim Yılı Eylül-Haziran Dönemi Öğrenci Taşıma Hizmeti”ne ilişkin iş deneyim belgesinin toplam sözleşme tutarı ve belge tutarı,

22) Halil Çoban adına düzenlenmiş “2011-2012 Öğretim Yılı Eylül-Haziran Dönemi Öğrenci Taşıma Hizmeti”ne ilişkin iş deneyim belgesinin belge tutarı,

23) Mehmet Kader adına düzenlenmiş “2012-2013 Öğretim Yılı Eylül-Haziran Dönemi Öğrenci Taşıma Hizmeti”ne ilişkin iş deneyim belgesinin toplam sözleşme tutarı ve belge tutarı,

24) Rezzan Topaloğlu adına düzenlenmiş “2012-2013 Öğretim Yılı Eylül-Haziran Dönemi Öğrenci Taşıma Hizmeti”ne ilişkin iş deneyim belgesinin toplam sözleşme tutarı ve belge tutarı,

25) Rezzan Topaloğlu adına düzenlenmiş “2011-2012 Öğretim Yılı Eylül-Haziran Dönemi Öğrenci Taşıma Hizmeti”ne ilişkin iş deneyim belgesinin belge tutarı,

26) Yukarıda yer verilen belgelere konu olan işlerin, bedel içeren tek bir sözleşmeye kapsamında gerçekleştirilip gerçekleştirilmediği,

27) İş deneyim belgelerinin düzenlenmesine dayanak teşkil eden tüm sözleşmeler.” hususlarında bilgi talep edilmiştir.

Söz konusu yazıya cevaben 29.11.2013 tarihli yazı gönderilmiş olup anılan yazıda yer alan bilgiler ve yazı ekinde gönderilen sözleşmeler esas alınarak değerlendirme yapılmıştır. Bu yazıda, Erdal Sevgen’in iş deneyim belge tutarlarının “105.072,00 TL ve 44.056,00 TL” olduğu belirtilmekte olup belge tutarlarının şikâyet konusu ihalede, her bir kısım için istenilen tutarı karşıladığı ve söz konusu belgelerin tek sözleşmeye dayandığı görülmüştür. Bununla birlikte anılan iş deneyim belgelerinin mevzuata uygun şekilde belge tutarları belirtilerek yeniden düzenlenmesi gerektiği hususunun belgeyi düzenleyen Kırkağaç Özel İdare Müdürlüğü’ne bildirilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

Muzaffer Yıldırım’ın sunduğu belgeler üzerinde yapılan incelemede;

İhalenin 4’üncü kısmına ilişkin teklif tutarının 18.700,00 TL, teklif bedeline göre karşılanması gereken toplam iş deneyim tutarının 5.610,00 TL olduğu,

İhalenin 5’inci kısmına ilişkin teklif tutarının 18.700,00 TL, teklif bedeline göre karşılanması gereken toplam iş deneyim tutarının 5.610,00 TL olduğu,

İhalenin 9’uncu kısmına ilişkin teklif tutarının 23.460,00 TL, teklif bedeline göre karşılanması gereken toplam iş deneyim tutarının 7.038,00 TL olduğu,

Anılan isteklinin iş deneyimini tevsik için Kırkağaç Özel İdare Müdürlüğü tarafından düzenlenmiş 3 iş bitirme belgesi sunduğu, söz konusu belgelerde gerçekleştirilen iş tutarlarının yer aldığı, ancak belge tutarlarının yer almadığı görülmüştür.

Kırkağaç Özel İdare Müdürlüğü’nün 29.11.2013 tarihli yazısında, Muzaffer Yıldırım’ın iş deneyim belge tutarlarının “26.224,00 TL, 32.490,00 TL ve 37.745,00 TL” olduğu belirtilmekte olup belge tutarlarının şikâyet konusu ihalede, her bir kısım için istenilen tutarı karşıladığı ve söz konusu belgelerin tek sözleşmeye dayandığı görülmüştür. Bununla birlikte anılan iş deneyim belgelerinin mevzuata uygun şekilde belge tutarları belirtilerek yeniden düzenlenmesi gerektiği hususunun belgeyi düzenleyen Kırkağaç Özel İdare Müdürlüğü’ne bildirilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

Fatih Özdemir’in sunduğu belgeler üzerinde yapılan incelemede;

İhalenin 2’nci kısmına ilişkin teklif tutarının 39.100,00 TL, teklif bedeline göre karşılanması gereken toplam iş deneyim tutarının 11.730,00 TL olduğu,

İhalenin 5’nci kısmına ilişkin teklif tutarının 39.100,00 TL, teklif bedeline göre karşılanması gereken toplam iş deneyim tutarının 11.730,00 TL olduğu,

İhalenin 7’nci kısmına ilişkin teklif tutarının 20.400,00 TL, teklif bedeline göre karşılanması gereken toplam iş deneyim tutarının 6.120,00 TL olduğu,

İhalenin 8’inci kısmına ilişkin teklif tutarının 23.800,00 TL, teklif bedeline göre karşılanması gereken toplam iş deneyim tutarının 7.140,00 TL olduğu,

İhalenin 10’uncu kısmına ilişkin teklif tutarının 24.650,00 TL, teklif bedeline göre karşılanması gereken toplam iş deneyim tutarının 7.395,00 TL olduğu,

İhalenin 11’inci kısmına ilişkin teklif tutarının 22.950,00 TL, teklif bedeline göre karşılanması gereken toplam iş deneyim tutarının 6.885,00 TL olduğu,

Anılan isteklinin iş deneyimini tevsik için Kırkağaç İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü tarafından düzenlenmiş bir iş bitirme belgesi sunduğu, söz konusu belgede gerçekleştirilen iş tutarının ve toplam sözleşme tutarının 111.875,00 TL olarak belirtildiği, ancak belge tutarının yer almadığı görülmüştür. Bunun üzerine 27.11.2013 tarihli ve 2192 sayılı yazı ile anılan belgeyi düzenleyen idareden “ 1) Söz konusu iş deneyim belgelerinin belge tutarları,

_
2 ) Bu belgelere konu olan işlerin, bedel içeren tek bir sözleşmeye dayalı olarak gerçekleştirilip gerçekleştirilmediği, _

_
3 ) İş deneyim belgelerinin düzenlenmesine dayanak teşkil eden sözleşmeler_.” hususlarında bilgi talep edilmiştir. Söz konusu yazıya cevaben 28.11.2013 tarihli ve 4471 sayılı yazı gönderilmiş olup anılan yazıda “ a) Belge tutarları:

1-Fatih Özdemir: 110.625,00 TL

2-Tayfun Çağlayan: 11.868,00 TL

b) Bu belgelere konu olan işler, ayrı ayrı sözleşmeler haline gerçekleştirilmiştir.

c) İş deneyim belgelerinin düzenlenmesine teşkil eden sözleşmeler ilişikte sunulmuştur.” ifadeleri yer almaktadır. Bu belgede her ne kadar Fatih Özdemir’in sunduğu belge tutarının 110.625,00 TL olduğu belirtilmekte ise de belge ekinde yüklenicinin Fatih Özdemir olduğu 5 adet sözleşmenin gönderildiği, sözleşme tutarlarının sırasıyla “18.795,00 TL, 20.585,00 TL, 39.380,00 TL, 21.480,00 TL ve 11.635,00 TL” olduğu, yapılan hesaplamada bu sözleşmelerin toplam tutarının 111.875,00 TL olarak bulunduğu, bu tutarın incelenen iş deneyim belgesinin tutarına eşit olduğu görülmüş olup sunulan iş deneyim belgesinin tek sözleşmeye dayalı olarak mevzuata uygun şekilde düzenlenmediği sonucuna varılmıştır.

Söz konusu iş deneyim belgesinin iptal edilmesi ve her bir sözleşmeye ilişkin olarak ayrı iş deneyim belgesi düzenlenmesi gerekmektedir. Bununla birlikte anılan isteklinin iş deneyimini tevsik için Kırkağaç Özel İdare Müdürlüğü tarafından düzenlenmiş 2 iş bitirme belgesini de teklifi kapsamında sunduğu, söz konusu belgelerde gerçekleştirilen iş tutarlarının yer aldığı, ancak belge tutarlarının yer almadığı görülmüştür.

Kırkağaç Özel İdare Müdürlüğü’nün 29.11.2013 tarihli yazısında, Fatih Özdemir’in iş deneyim belge tutarlarının “92.400,00 TL ve 105.530,00 TL” olduğu belirtilmekte olup belge tutarlarının şikâyet konusu ihalede, her bir kısım için istenilen tutarı karşıladığı ve söz konusu belgelerin tek sözleşmeye dayandığı görülmüştür. Bununla birlikte anılan iş deneyim belgelerinin mevzuata uygun şekilde belge tutarları belirtilerek yeniden düzenlenmesi gerektiği hususunun belgeyi düzenleyen Kırkağaç Özel İdare Müdürlüğü’ne bildirilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

Celal Aydoğdu’nun sunduğu belgeler üzerinde yapılan incelemede;

İhalenin 2’nci kısmına ilişkin teklif tutarının 40.800,00 TL, teklif bedeline göre karşılanması gereken toplam iş deneyim tutarının 12.240,00 TL olduğu,

İhalenin 4’üncü kısmına ilişkin teklif tutarının 40.800,00 TL, teklif bedeline göre karşılanması gereken toplam iş deneyim tutarının 12.240,00 TL olduğu,

İhalenin 5’inci kısmına ilişkin teklif tutarının 51.000,00 TL, teklif bedeline göre karşılanması gereken toplam iş deneyim tutarının 15.300,00 TL olduğu,

İhalenin 8’inci kısmına ilişkin teklif tutarının 21.250,00 TL, teklif bedeline göre karşılanması gereken toplam iş deneyim tutarının 6.375,00TL olduğu,

İhalenin 9’uncu kısmına ilişkin teklif tutarının 31.790,00 TL, teklif bedeline göre karşılanması gereken toplam iş deneyim tutarının 9.537,00 TL olduğu,

İhalenin 10’uncu kısmına ilişkin teklif tutarının 27.710,00 TL, teklif bedeline göre karşılanması gereken toplam iş deneyim tutarının 8.313,00 TL olduğu,

İhalenin 11’inci kısmına ilişkin teklif tutarının 29.580,00 TL, teklif bedeline göre karşılanması gereken toplam iş deneyim tutarının 8.874,00 TL olduğu,

Kırkağaç Özel İdare Müdürlüğü’nün 29.11.2013 tarihli yazısında, Celal Aydoğdu’nun iş deneyim belge tutarlarının “86.658,68 TL ve 83.072,00 TL” olduğu belirtilmekte ise de aynı yazıda söz konusu belgelerin tek bir sözleşme kapsamında gerçekleştirilmediği ifade edilmiş ve anılan belgelerin dayanağı olan toplam 5 adet sözleşme yazı ekinde gönderilmiştir.

Söz konusu sözleşmelerin sözleşme bedellerinin “15.660,00 TL, 39.750,00 TL, 33.264,00 TL, 30.770,00 TL ve 54.662,00 TL” olduğu, her bir sözleşme için ayrı iş bitirme belgesi düzenlenmesi gerekirken ilk 3 sözleşme için bir, diğer 2 sözleşme için de bir iş deneyim belgesi düzenlendiği, sunulan iş deneyim belgelerinin tek sözleşmeye dayalı olarak mevzuata uygun şekilde düzenlenmediği görülmüştür. Ancak yapılan yanlışlığın istekli firmanın değil belgeyi düzenleyen idarenin hatasından kaynaklandığı ve yukarıda bedelleri belirtilen sözleşmeler kapsamındaki işlerin gerçekleştirilmiş olduğu dikkate alındığında, söz konusu isteklinin her bir kısım için iş deneyim koşulunu sağladığını kabul etmek gerektiği sonucuna varılmıştır.

Bununla birlikte söz konusu iş deneyim belgelerinin iptal edilmesi ve her bir sözleşmeye ilişkin olarak ayrı iş deneyim belgesi düzenlenmesi gerektiği hususunun belgeyi düzenleyen Kırkağaç Özel İdare Müdürlüğü’ne bildirilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

Musa Özdemir’in sunduğu belgeler üzerinde yapılan incelemede;

İhalenin 8’inci kısmına ilişkin teklif tutarının 56.100,00 TL, teklif bedeline göre karşılanması gereken toplam iş deneyim tutarının 16.830,00 TL olduğu,

İhalenin 10’uncu kısmına ilişkin teklif tutarının 25.160,00 TL, teklif bedeline göre karşılanması gereken toplam iş deneyim tutarının 7.548,00 TL olduğu,

İhalenin 11’inci kısmına ilişkin teklif tutarının 54.400,00 TL, teklif bedeline göre karşılanması gereken toplam iş deneyim tutarının 16.320,00 TL olduğu,

Kırkağaç Özel İdare Müdürlüğü’nün 29.11.2013 tarihli yazısında, Musa Özdemir’in iş deneyim belge tutarlarının “24.220,00 TL ve 42.944,00 TL” olduğu belirtilmekte ise de aynı yazıda bu belgelerden birinin tek bir sözleşme kapsamında gerçekleştirilmediği ifade edilmiş ve söz konusu belgelerin dayanağı olan toplam 3 adet sözleşme yazı ekinde gönderilmiştir.

Söz konusu sözleşmelerin sözleşme bedellerinin “25.200,00 TL, 26.788,00 TL ve 17.376,00 TL” olduğu, 25.200,00 TL tutarlı sözleşme için tek iş deneyim belgesi düzenlendiği, ancak 26.788,00 TL ve 17.376,00 TL tutarlı sözleşmeler için de tek bir iş deneyim belgesi düzenlendiği, 25.200,00 TL tutarlı sözleşme için düzenlenen iş deneyim belgesinin belge tutarının 24.220,00 TL olduğu, bu tutarın şikâyet konusu ihalede, her bir kısım için istenilen tutarı karşıladığı görülmüştür. Bununla birlikte diğer iş deneyim belgesinin iptal edilmesi ve her bir sözleşmeye ilişkin olarak ayrı iş deneyim belgesi düzenlenmesi gerektiği hususunun belgeyi düzenleyen Kırkağaç Özel İdare Müdürlüğü’ne bildirilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

İrfan Küçük’ün sunduğu belgeler üzerinde yapılan incelemede;

İhalenin 7’inci kısmına ilişkin teklif tutarının 37.400,00 TL, teklif bedeline göre karşılanması gereken toplam iş deneyim tutarının 11.220,00 TL olduğu,

İhalenin 9’uncu kısmına ilişkin teklif tutarının 102.000,00 TL, teklif bedeline göre karşılanması gereken toplam iş deneyim tutarının 30.600,00 TL olduğu,

İhalenin 10’uncu kısmına ilişkin teklif tutarının 25.500,00 TL, teklif bedeline göre karşılanması gereken toplam iş deneyim tutarının 7.650,00 TL olduğu,

İhalenin 11’inci kısmına ilişkin teklif tutarının 25.500,00 TL, teklif bedeline göre karşılanması gereken toplam iş deneyim tutarının 7.650,00 TL olduğu,

Kırkağaç Özel İdare Müdürlüğü’nün 29.11.2013 tarihli yazısında, İrfan Küçük’ün iş deneyim belge tutarlarının “77.204,54 TL ve 39.375,00 TL” olduğu belirtilmekte olup belge tutarlarının şikâyet konusu ihalede, her bir kısım için istenilen tutarı karşıladığı ve söz konusu belgelerin tek sözleşmeye dayandığı görülmüştür. Bununla birlikte anılan iş deneyim belgelerinin mevzuata uygun şekilde belge tutarları belirtilerek yeniden düzenlenmesi gerektiği hususunun belgeyi düzenleyen Kırkağaç Özel İdare Müdürlüğü’ne bildirilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

Genç Özdemirler Taş. Turz. Tic. Ltd. Şti.nin sunduğu belgeler üzerinde yapılan incelemede;

İhalenin 2’inci kısmına ilişkin teklif tutarının 37.400,00 TL, teklif bedeline göre karşılanması gereken toplam iş deneyim tutarının 11.220,00 TL olduğu,

İhalenin 4’üncü kısmına ilişkin teklif tutarının 28.050,00 TL, teklif bedeline göre karşılanması gereken toplam iş deneyim tutarının 8.415,00 TL olduğu,

İhalenin 5’inci kısmına ilişkin teklif tutarının 24.140,00 TL, teklif bedeline göre karşılanması gereken toplam iş deneyim tutarının 7.242,00 TL olduğu,

İhalenin 7’inci kısmına ilişkin teklif tutarının 24.140,00 TL, teklif bedeline göre karşılanması gereken toplam iş deneyim tutarının 7.242,00 TL olduğu,

İhalenin 8’inci kısmına ilişkin teklif tutarının 25.330,00 TL, teklif bedeline göre karşılanması gereken toplam iş deneyim tutarının 7.599,00 TL olduğu,

İhalenin 9’uncu kısmına ilişkin teklif tutarının 32.130,00 TL, teklif bedeline göre karşılanması gereken toplam iş deneyim tutarının 9.639,00 TL olduğu,

İhalenin 10’uncu kısmına ilişkin teklif tutarının 26.860,00 TL, teklif bedeline göre karşılanması gereken toplam iş deneyim tutarının 8.058,00 TL olduğu,

İhalenin 11’inci kısmına ilişkin teklif tutarının 30.430,00 TL, teklif bedeline göre karşılanması gereken toplam iş deneyim tutarının 9.129,00 TL olduğu,

Kırkağaç Özel İdare Müdürlüğü’nün 29.11.2013 tarihli yazısında, Genç Özdemirler Taş. Turz. Tic. Ltd. Şti.nin iş deneyim belge tutarlarının “30.895,00 TL ve 91.520,00 TL” olduğu belirtilmekte ise de aynı yazıda, bu belgelerden birinin tek bir sözleşme kapsamında gerçekleştirilmediği ifade edilmiş ve söz konusu belgelerin dayanağı olan toplam 3 adet sözleşme yazı ekinde gönderilmiştir.

Söz konusu sözleşmelerin sözleşme bedellerinin “32.560,00 TL, 78.735,00 TL ve 15.385,00 TL” olduğu, 32.560,00 TL tutarlı sözleşme için tek iş deneyim belgesi düzenlendiği, ancak 78.735,00 TL ve 15.385,00 TL tutarlı sözleşmeler için de tek bir iş deneyim belgesi düzenlendiği, 32.560,00 TL tutarlı sözleşme için düzenlenen iş deneyim belgesinin belge tutarının 30.895,00 TL olduğu, bu tutarın şikâyet konusu ihalede, her bir kısım için istenilen tutarı karşıladığı görülmüştür. Bununla birlikte diğer iş deneyim belgesinin iptal edilmesi ve her bir sözleşmeye ilişkin olarak ayrı iş deneyim belgesi düzenlenmesi gerektiği hususunun belgeyi düzenleyen Kırkağaç Özel İdare Müdürlüğü’ne bildirilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

İsmail Çoban’ın sunduğu belgeler üzerinde yapılan incelemede;

İhalenin 8’inci kısmına ilişkin teklif tutarının 39.950,00 TL, teklif bedeline göre karşılanması gereken toplam iş deneyim tutarının 11.985,00 TL olduğu,

İhalenin 10’uncu kısmına ilişkin teklif tutarının 26.520,00 TL, teklif bedeline göre karşılanması gereken toplam iş deneyim tutarının 7.956,00 TL olduğu,

Kırkağaç Özel İdare Müdürlüğü’nün 29.11.2013 tarihli yazısında, İsmail Çoban’ın iş deneyim belge tutarlarının “30.800,00 TL ve 25.085,00 TL” olduğu belirtilmekte ise de aynı yazıda, bu belgelerden birinin tek bir sözleşme kapsamında gerçekleştirilmediği ifade edilmiş ve söz konusu belgelerin dayanağı olan toplam 3 adet sözleşme yazı ekinde gönderilmiştir.

Söz konusu sözleşmelerin sözleşme bedellerinin “31.675,00 TL, 17.100,00 TL ve 9.000,00 TL” olduğu, 31.675,00 TL tutarlı sözleşme için tek iş deneyim belgesi düzenlendiği, ancak 17.100,00 TL ve 9.000,00 TL tutarlı sözleşmeler için de tek bir iş deneyim belgesi düzenlendiği, 31.675,00 TL tutarlı sözleşme için düzenlenen iş deneyim belgesinin belge tutarının 30.800,00 TL olduğu, bu tutarın şikâyet konusu ihalede, her bir kısım için istenilen tutarı karşıladığı görülmüştür. Bununla birlikte diğer iş deneyim belgesinin iptal edilmesi ve her bir sözleşmeye ilişkin olarak ayrı iş deneyim belgesi düzenlenmesi gerektiği hususunun belgeyi düzenleyen Kırkağaç Özel İdare Müdürlüğü’ne bildirilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

Halil Çoban’ın sunduğu belgeler üzerinde yapılan incelemede;

İhalenin 8’inci kısmına ilişkin teklif tutarının 22.100,00 TL, teklif bedeline göre karşılanması gereken toplam iş deneyim tutarının 6.630,00 TL olduğu,

Kırkağaç Özel İdare Müdürlüğü’nün 29.11.2013 tarihli yazısında, Halil Çoban’ın iş deneyim belge tutarlarının “28.896,00 TL ve 16.168,00 TL” olduğu belirtilmekte olup belge tutarlarının şikâyet konusu ihalede, 8’inci kısım için istenilen tutarı karşıladığı ve söz konusu belgelerin tek sözleşmeye dayandığı görülmüştür. Bununla birlikte anılan iş deneyim belgelerinin mevzuata uygun şekilde belge tutarları belirtilerek yeniden düzenlenmesi gerektiği hususunun belgeyi düzenleyen Kırkağaç Özel İdare Müdürlüğü’ne bildirimde bulunulması gerektiği sonucuna varılmıştır.

Rezzan Topaloğlu’nun sunduğu belgeler üzerinde yapılan incelemede;

İhalenin 4’üncü kısmına ilişkin teklif tutarının 27.200,00 TL, teklif bedeline göre karşılanması gereken toplam iş deneyim tutarının 8.160,00 TL olduğu,

Kırkağaç Özel İdare Müdürlüğü’nün 29.11.2013 tarihli yazısında, Rezzan Topaloğlu’nun iş deneyim belge tutarlarının “18.656,00 TL ve 17.000,00 TL” olduğu belirtilmekte olup belge tutarlarının şikâyet konusu ihalede, 4’üncü kısım için istenilen tutarı karşıladığı ve söz konusu belgelerin tek sözleşmeye dayandığı görülmüştür. Bununla birlikte anılan iş deneyim belgelerinin mevzuata uygun şekilde belge tutarları belirtilerek yeniden düzenlenmesi gerektiği hususunun belgeyi düzenleyen Kırkağaç Özel İdare Müdürlüğü’ne bildirilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

Tayfun Çağlayan’ın sunduğu belge üzerinde yapılan incelemede;

İhalenin 11’inci kısmına ilişkin teklif tutarının 39.950,00 TL, teklif bedeline göre karşılanması gereken toplam iş deneyim tutarının 11.985,00 TL olduğu, anılan isteklinin iş deneyimini tevsik için Kırkağaç İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü tarafından düzenlenmiş iş bitirme belgesinin sunulduğu, söz konusu belgede ilk sözleşme bedelinin ve gerçekleştirilen iş tutarının 12.213,00 TL olarak belirtildiği, ancak belge tutarının yer almadığı görülmüştür.

Bunun üzerine 27.11.2013 tarihli ve 2192 sayılı yazı ile anılan belgeyi düzenleyen idareden bilgi talep edilmiş olup gönderilen 28.11.2013 tarihli ve 4471 sayılı cevabi yazıda, Tayfun Çağlayan’ın sunduğu belge tutarının 11.868,00 TL olduğunun belirtildiği, bu tutarın 11.868,00 TL’nin güncellenmiş değerinin (16.043,94 TL) şikâyet konusu ihalede istenilen tutarı karşıladığı görülmüştür. Bununla birlikte söz konusu iş deneyim belgesinin mevzuata uygun şekilde belge tutarı belirtilerek yeniden düzenlenmesi gerekmektedir.

Selçuk Özdemir’in sunduğu belge üzerinde yapılan incelemede;

İhalenin 9’uncu kısmına ilişkin teklif tutarının 25.500,00 TL, teklif bedeline göre karşılanması gereken toplam iş deneyim tutarının 7.650,00 TL olduğu, anılan isteklinin iş deneyimini tevsik için “Fatih Özdemir Minibüs İşlt.” tarafından düzenlenmiş iş bitirme belgesi sunduğu, söz konusu belgede ilk sözleşme bedelinin 41.400,00 TL, gerçekleştirilen iş tutarının da 39.150,00 TL olarak belirtildiği, ancak toplam sözleşme tutarının ve belge tutarının yer almadığı görülmüştür.

İş deneyim belgeleri, 4734 sayılı Kanun kapsamındaki idareler ile Kanun kapsamı dışındaki diğer kamu kurum ve kuruluşları (kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları ve vakıf yükseköğretim kurumları hariç) tarafından düzenlenebilmekte olup piyasada faaliyet gösteren işletmelerin iş deneyim belgesi düzenlemeye yetkisi bulunmamaktadır.

Sonuç itibariyle, “Fatih Özdemir Minibüs İşlt.”nin belge düzenlemeye yetkisinin bulunmadığı, dolayısıyla söz konusu iş deneyim belgesinin iş deneyimini tevsik amacıyla kullanılamayacağı, teklif dosyası kapsamında şikâyet konusu iş deneyim belgesi dışında, iş deneyimine konu işin sözleşmesinin ve eki faturaların da sunulmadığı dikkate alındığında, Selçuk Özdemir’in teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği sonucuna varılmıştır.

Mehmet Kader’in sunduğu belgeler üzerinde yapılan incelemede;

İhalenin 2’nci kısmına ilişkin teklif tutarının 35.700,00 TL, teklif bedeline göre karşılanması gereken toplam iş deneyim tutarının 10.710,00 TL olduğu,

İhalenin 7’nci kısmına ilişkin teklif tutarının 21.930,00 TL, teklif bedeline göre karşılanması gereken toplam iş deneyim tutarının 6.579,00 TL olduğu,

Anılan isteklinin iş deneyimini tevsik için “Körfez Dershanesi” tarafından düzenlenmiş iş bitirme belgesi sunduğu, söz konusu belgede ilk sözleşme bedelinin ve toplam sözleşme tutarının 10.000,00 TL olarak belirtildiği, ancak gerçekleştirilen iş tutarının ve belge tutarının yer almadığı görülmüştür. “Körfez Dershanesi”nin belge düzenlemeye yetkisinin bulunmadığı, teklif dosyası kapsamında iş deneyimine konu işin sözleşmesinin ve eki faturaların da sunulmadığı tespit edilmiş olup söz konusu belgenin iş deneyimini tevsik amacıyla kullanılamayacağı anlaşılmıştır.

Bununla birlikte, anılan isteklinin iş deneyimini tevsik için Kırkağaç Özel İdare Müdürlüğü tarafından düzenlenmiş bir iş bitirme belgesini de teklifi kapsamında sunduğu, söz konusu belgede gerçekleştirilen iş tutarlarının yer aldığı, ancak belge tutarlarının yer almadığı görülmüştür.

Kırkağaç Özel İdare Müdürlüğü’nün 29.11.2013 tarihli yazısında, Mehmet Kader’in iş deneyim belge tutarının “23.736,00 TL” olduğu belirtilmekte olup belge tutarının şikâyet konusu ihalede, her bir kısım için istenilen tutarı karşıladığı ve söz konusu belgelerin tek sözleşmeye dayandığı görülmüştür. Bununla birlikte anılan iş deneyim belgesinin mevzuata uygun şekilde belge tutarı belirtilerek yeniden düzenlenmesi gerektiği hususunun belgeyi düzenleyen Kırkağaç Özel İdare Müdürlüğü’ne bildirilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

Tuncay Aslan’ın sunduğu belgeler üzerinde yapılan incelemede;

İhalenin 2’nci kısmına ilişkin teklif tutarının 23.800,00 TL, teklif bedeline göre karşılanması gereken toplam iş deneyim tutarının 7.140,00 TL olduğu,

İhalenin 4’üncü kısmına ilişkin teklif tutarının 21.250,00 TL, teklif bedeline göre karşılanması gereken toplam iş deneyim tutarının 7.140,00 TL olduğu,

İhalenin 5’inci kısmına ilişkin teklif tutarının 21.250,00 TL, teklif bedeline göre karşılanması gereken toplam iş deneyim tutarının 7.140,00 TL olduğu,

İhalenin 7’inci kısmına ilişkin teklif tutarının 21.250,00 TL, teklif bedeline göre karşılanması gereken toplam iş deneyim tutarının 7.140,00 TL olduğu,

İhalenin 8’inci kısmına ilişkin teklif tutarının 36.380,00 TL, teklif bedeline göre karşılanması gereken toplam iş deneyim tutarının 10.914,00 TL olduğu,

İhalenin 9’uncu kısmına ilişkin teklif tutarının 36.380,00 TL, teklif bedeline göre karşılanması gereken toplam iş deneyim tutarının 10.914,00 TL olduğu,

İhalenin 10’uncu kısmına ilişkin teklif tutarının 27.030,00 TL, teklif bedeline göre karşılanması gereken toplam iş deneyim tutarının 8.109,00 TL olduğu,

İhalenin 11’inci kısmına ilişkin teklif tutarının 36.380,00 TL, teklif bedeline göre karşılanması gereken toplam iş deneyim tutarının 10.914,00 TL olduğu,

Kırkağaç Özel İdare Müdürlüğü’nün 29.11.2013 tarihli yazısında, Tuncay Aslan’ın iş deneyim belge tutarlarının “88.837,74 TL, 13.680,00 TL ve 14.872,00 TL” olduğu belirtilmekte ise de aynı yazıda, bu belgelerden birinin tek bir sözleşme kapsamında gerçekleştirilmediği ifade edilmiş ve söz konusu belgelerin dayanağı olan toplam 5 adet sözleşme yazı ekinde gönderilmiştir.

Söz konusu sözleşmelerin sözleşme bedellerinin “33.000,00 TL, 39.820,00 TL, 18.000,00 TL, 14.400,00 TL ve 15.928,00 TL” olduğu, 14.400,00 TL ve 15.928,00 TL tutarlı sözleşmeler için ayrı ayrı iş deneyim belgesi düzenlendiği, ancak 33.000,00 TL, 39.820,00 TL ve 18.000,00 TL tutarlı sözleşmeler için tek bir iş deneyim belgesi düzenlendiği,

14.400,00 TL tutarlı sözleşme için düzenlenen iş deneyim belgesinin belge tutarının 13.680,00 TL, 15.928,00 TL tutarlı sözleşme için düzenlenen iş deneyim belgesinin belge tutarının da 14.872,00 TL olduğu, bu tutarların şikâyet konusu ihalede, her bir kısım için istenilen tutarı karşıladığı görülmüştür. Bununla birlikte diğer iş deneyim belgesinin iptal edilmesi ve her bir sözleşmeye ilişkin olarak ayrı iş deneyim belgesi düzenlenmesi gerektiği hususunun belgeyi düzenleyen Kırkağaç Özel İdare Müdürlüğü’ne bildirilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

3 ) Başvuru sahibinin 3’üncü iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı Düşük Teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “ İhale komisyonu verilen teklifleri 37’nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.” hükmü,

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Yaklaşık maliyetin hesaplanması ve güncellenmesi” başlıklı 9’uncu maddesinin 3’üncü fıkrasında “ Hizmetin gerçekleştirilmesi için gerekli olan iş kalemlerine veya iş gruplarına ilişkin miktarların tespit edilen fiyatlarla çarpımı sonucu bulunan tutarların toplanması ile elde edilen genel toplam tutar, sözleşme giderleri ve genel giderler ile KDV hariç olarak belirlenir. Bulunan bu tutara işin niteliği dikkate alınarak %20 oranını geçmemek üzere yüklenici kârı eklenir. Bu tutar, kâr hariç belirlenen genel toplam tutar üzerinden hesaplanan sözleşme giderleri ve genel giderler ile toplanarak yaklaşık maliyet hesaplanır. Buna ilişkin hesap cetveli hazırlayanlarca imzalandıktan sonra, ihale onay belgesinin ekine konularak ihale yetkilisine sunulur.” hükmü,

Aynı Yönetmelik’in “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 59’uncu maddesinde “(1) İhale komisyonu verilen tekliflerden, diğer tekliflere veya yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

(2) İhale komisyonu;

a) Verilen hizmet ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen işin özgünlüğü,

hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir. İhale komisyonunca reddedilmeyen aşırı düşük teklifler, geçerli teklif olarak dikkate alınır.

(3) Aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde; Kamu İhale Kurumu tarafından aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlenmiş ise ihale komisyonu bu düzenlemeyi esas alır.

(4) Aşırı düşük teklif değerlendirmesinde tekliflerin, asgari maliyet yanında sözleşme giderlerini karşılayıp karşılamadığı da dikkate alınır.” hükmü yer almaktadır.

2’nci kısım için yapılan incelemede;

İşin konusunun “ Karakurt (İHL)-And. İmam Hatip Lisesi arasında 27 öğrencinin, 17 km mesafeden, 31 kapasiteli otobüs ile taşınması” olduğu, söz konusu hizmetin personel çalıştırılmasına dayalı bir hizmet olmadığı, idarece hazırlanan yaklaşık maliyetin, Milli Eğitim Bakanlığı tarafından belirlenen taşımalı ilköğretim uygulamasında kullanılan “Yaklaşık Maliyet Tespit Formülü” esas alınarak kâr dâhil toplam 48.925,29 TL olarak belirlendiği, yaklaşık maliyet hesap cetvelinde kâr oranı konusunda herhangi bir bilginin bulunmadığı, ihalenin aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmaksızın teklif tutarı 23.630,00 TL olan Himmet Taylan üzerinde bırakıldığı, teklif tutarı 23.800,00 TL olan başvuru sahibinin de ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlendiği tespit edilmiştir.

Başvuruya konu ihalede, yaklaşık maliyet içerisindeki kâr oranının tespit edilmesi mümkün olmamakla birlikte, Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 9’uncu maddesinde, idarece yaklaşık maliyet hesabında %20 oranını geçmemek üzere yüklenici kârının ekleneceği hüküm altına alındığından, 48.925,29 TL olarak belirlenen toplam yaklaşık maliyetin 1,20 oranına bölünmesi sonucu, %20 kâr hariç tutarın asgari 40.771,08 TL olabileceği anlaşılmıştır.

Kamu İhale Kurulu’nun istikrar kazanmış kararları gereğince teklif tutarı kârsız yaklaşık maliyetin altında olan Himmet Taylan’ın teklifinin aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulması gerektiği anlaşıldığından başvuru sahibinin iddiasının yerinde olduğu sonucuna varılmıştır.

Diğer yandan, teklifi kâr hariç yaklaşık maliyetin altında olan başvuru sahibi Tuncay Aslan’ın, Mehmet Kader’in, Genç Özdemirler Taş. Turz. Tic. Ltd. Şti.nin ve Fatih Özdemir’in de aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulması gerekmekte ise de 1’inci iddia yönünden yapılan incelemede, anılan isteklilerin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği sonucuna varıldığından söz konusu isteklilerden aşırı düşük teklif açıklaması istenilmesine gerek bulunmamaktadır.

4’üncü kısım için yapılan incelemede;

İşin konusunun “ Alifakı-Hidal- E:E.Ü.Lisesi-And. Teknik Lise ve İmam Hatip Lisesi arasında 12 öğrencinin, 27 km mesafeden, 18 kapasiteli otobüs ile taşınması” olduğu, söz konusu hizmetin personel çalıştırılmasına dayalı bir hizmet olmadığı, idarece hazırlanan yaklaşık maliyetin, Milli Eğitim Bakanlığı tarafından belirlenen taşımalı ilköğretim uygulamasında kullanılan “Yaklaşık Maliyet Tespit Formülü” esas alınarak kâr dâhil toplam 51.974,29 TL olarak belirlendiği, yaklaşık maliyet hesap cetvelinde kâr oranı konusunda herhangi bir bilginin bulunmadığı, ihalenin aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmaksızın teklif tutarı 15.810,00 TL olan Erdal Sevgen üzerinde bırakıldığı, teklif tutarı 18.700,00 TL olan Muzaffer Yıldırım’ın ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlendiği tespit edilmiştir.

Başvuruya konu ihalede, yaklaşık maliyet içerisindeki kâr oranının tespit edilmesi mümkün olmamakla birlikte, Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 9’uncu maddesinde, idarece yaklaşık maliyet hesabında %20 oranını geçmemek üzere yüklenici kârının ekleneceği hüküm altına alındığından, 51.974,29 TL olarak belirlenen toplam yaklaşık maliyetin 1,20 oranına bölünmesi sonucu, %20 kâr hariç tutarın asgari 43.311,91 TL olabileceği anlaşılmıştır.

Kamu İhale Kurulu’nun istikrar kazanmış kararları gereğince teklif tutarı kârsız yaklaşık maliyetin altında olan Erdal Sevgen’in ve Muzaffer Yıldırım’ın teklifinin aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulması gerektiği anlaşıldığından başvuru sahibinin iddiasının yerinde olduğu sonucuna varılmış ise de 1’inci iddia yönünden yapılan incelemede, anılan isteklilerin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği sonucuna varıldığından söz konusu isteklilerden aşırı düşük teklif açıklaması istenilmesine gerek bulunmamaktadır.

Diğer yandan, teklifi kâr hariç yaklaşık maliyetin altında olan başvuru sahibi Tuncay Aslan’ın, Rezzan Topaloğlu’nun, Genç Özdemirler Taş. Turz. Tic. Ltd. Şti.nin ve Celal Aydoğdu’nun da aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulması gerekmekte ise de 1’inci iddia yönünden yapılan incelemede, anılan isteklilerin tekliflerinin de değerlendirme dışı bırakılması gerektiği sonucuna varıldığından söz konusu isteklilerden aşırı düşük teklif açıklaması istenilmesine gerek bulunmamaktadır.

Sonuç olarak geçerli teklif kalmadığı gerekçesi ile ihalenin 4’üncü kısmının iptali gerekmektedir.

5’inci kısım için yapılan incelemede;

İşin konusunun “Bostancı-Hidal- E:E.Ü.Lisesi-And. Teknik Lise ve İmam Hatip Lisesi arasında 21 öğrencinin, 24 km mesafeden, 25 kapasiteli otobüs ile taşınması” olduğu, söz konusu hizmetin personel çalıştırılmasına dayalı bir hizmet olmadığı, idarece hazırlanan yaklaşık maliyetin, Milli Eğitim Bakanlığı tarafından belirlenen taşımalı ilköğretim uygulamasında kullanılan “Yaklaşık Maliyet Tespit Formülü” esas alınarak kâr dâhil toplam 62.422,50 TL olarak belirlendiği, yaklaşık maliyet hesap cetvelinde kâr oranı konusunda herhangi bir bilginin bulunmadığı, ihalenin aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmaksızın teklif tutarı 18.700,00 TL olan Muzaffer Yıldırım üzerinde bırakıldığı, teklif tutarı 21.250,00 TL olan başvuru sahibi Tuncay Aslan’ın ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlendiği tespit edilmiştir.

Başvuruya konu ihalede, yaklaşık maliyet içerisindeki kâr oranının tespit edilmesi mümkün olmamakla birlikte, Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 9’uncu maddesinde, idarece yaklaşık maliyet hesabında %20 oranını geçmemek üzere yüklenici kârının ekleneceği hüküm altına alındığından, 62.422,50 TL olarak belirlenen toplam yaklaşık maliyetin 1,20 oranına bölünmesi sonucu, %20 kâr hariç tutarın asgari 52.018,75 TL olabileceği anlaşılmıştır.

Kamu İhale Kurulu’nun istikrar kazanmış kararları gereğince teklif tutarı kârsız yaklaşık maliyetin altında olan Muzaffer Yıldırım’ın teklifinin aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulması gerektiği anlaşıldığından başvuru sahibinin iddiasının yerinde olduğu sonucuna varılmış ise de 1’inci iddia yönünden yapılan incelemede, anılan isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği sonucuna varıldığından söz konusu istekliden aşırı düşük teklif açıklaması istenilmesine gerek bulunmamaktadır.

Diğer yandan, teklifi kâr hariç yaklaşık maliyetin altında olan başvuru sahibi Tuncay Aslan’ın, Erdal Sevgen’in, Genç Özdemirler Taş. Tic. Ltd. Şti.nin, Fatih Özdemir’in ve Celal Aydoğdu’nun da aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulması gerekmekte ise de 1’inci iddia yönünden yapılan incelemede, anılan isteklilerin tekliflerinin de değerlendirme dışı bırakılması gerektiği sonucuna varıldığından söz konusu isteklilerden aşırı düşük teklif açıklaması istenilmesine gerek bulunmamaktadır.

Sonuç olarak geçerli teklif kalmadığı gerekçesi ile ihalenin 5’inci kısmının iptali gerekmektedir.

7’nci kısım için yapılan incelemede;

İşin konusunun “Yağmurlu-Hidal- E:E.Ü.Lisesi-And. Teknik Lise ve İmam Hatip Lisesi arasında 23 öğrencinin, 11 km mesafeden, 25 kapasiteli otobüs ile taşınması” olduğu, söz konusu hizmetin personel çalıştırılmasına dayalı bir hizmet olmadığı, idarece hazırlanan yaklaşık maliyetin, Milli Eğitim Bakanlığı tarafından belirlenen taşımalı ilköğretim uygulamasında kullanılan “Yaklaşık Maliyet Tespit Formülü” esas alınarak kâr dâhil toplam 26.316,68 TL olarak belirlendiği, yaklaşık maliyet hesap cetvelinde kâr oranı konusunda herhangi bir bilginin bulunmadığı, ihalenin aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmaksızın teklif tutarı 20.400,00 TL olan Fatih Özdemir üzerinde bırakıldığı, teklif tutarı 21.250,00 TL olan başvuru sahibi Tuncay Aslan’ın ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlendiği tespit edilmiştir.

Başvuruya konu ihalede, yaklaşık maliyet içerisindeki kâr oranının tespit edilmesi mümkün olmamakla birlikte, Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 9’uncu maddesinde, idarece yaklaşık maliyet hesabında %20 oranını geçmemek üzere yüklenici kârının ekleneceği hüküm altına alındığından, 26.316,68 TL olarak belirlenen toplam yaklaşık maliyetin 1,20 oranına bölünmesi sonucu, %20 kâr hariç tutarın asgari 21.930,57 TL olabileceği anlaşılmıştır.

Kamu İhale Kurulu’nun istikrar kazanmış kararları gereğince teklif tutarı kârsız yaklaşık maliyetin altında olan Fatih Özdemir’in teklifinin aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulması gerektiği anlaşıldığından başvuru sahibinin iddiasının yerinde olduğu sonucuna varılmış ise de 1’inci iddia yönünden yapılan incelemede, anılan isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği sonucuna varıldığından söz konusu istekliden aşırı düşük teklif açıklaması istenilmesine gerek bulunmamaktadır.

Diğer yandan, teklifi kâr hariç yaklaşık maliyetin altında olan başvuru sahibi Tuncay Aslan’ın ve Mehmet Kader’in teklifinin de aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulması gerekmekte ise de 1’inci iddia yönünden yapılan incelemede, anılan isteklilerin tekliflerinin de değerlendirme dışı bırakılması gerektiği sonucuna varıldığından söz konusu isteklilerden aşırı düşük teklif açıklaması istenilmesine gerek bulunmamaktadır.

Sonuç olarak geçerli teklif kalmadığı gerekçesi ile ihalenin 7’inci kısmının iptali gerekmektedir.

8’inci kısım için yapılan incelemede;

İşin konusunun “Hamidiye hattındaki 4 yerleşim birimi ile Hidal- E:E.Ü.Lisesi-And. Teknik Lise ve İmam Hatip Lisesi arasında 18 öğrencinin, 35 km mesafeden, 21 kapasiteli otobüs ile taşınması” olduğu, söz konusu hizmetin personel çalıştırılmasına dayalı bir hizmet olmadığı, idarece hazırlanan yaklaşık maliyetin, Milli Eğitim Bakanlığı tarafından belirlenen taşımalı ilköğretim uygulamasında kullanılan “Yaklaşık Maliyet Tespit Formülü” esas alınarak kâr dâhil toplam 92.973,57 TL olarak belirlendiği, yaklaşık maliyet hesap cetvelinde kâr oranı konusunda herhangi bir bilginin bulunmadığı, ihalenin aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmaksızın teklif tutarı 21.250,00 TL olan Celal Aydoğdu üzerinde bırakıldığı tespit edilmiştir.

Başvuruya konu ihalede, yaklaşık maliyet içerisindeki kâr oranının tespit edilmesi mümkün olmamakla birlikte, Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 9’uncu maddesinde, idarece yaklaşık maliyet hesabında %20 oranını geçmemek üzere yüklenici kârının ekleneceği hüküm altına alındığından, 92.973,57 TL olarak belirlenen toplam yaklaşık maliyetin 1,20 oranına bölünmesi sonucu, %20 kâr hariç tutarın asgari 77.477,98 TL olabileceği anlaşılmıştır.

Kamu İhale Kurulu’nun istikrar kazanmış kararları gereğince teklif tutarı kârsız yaklaşık maliyetin altında olan Celal Aydoğdu’nun teklifinin aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulması gerektiği anlaşıldığından başvuru sahibinin iddiasının yerinde olduğu sonucuna varılmış ise de 1’inci iddia yönünden yapılan incelemede, anılan isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği sonucuna varıldığından söz konusu istekliden aşırı düşük teklif açıklaması istenilmesine gerek bulunmamaktadır.

Diğer yandan, teklifi kâr hariç yaklaşık maliyetin altında olan Halil Çoban’ın, Fatih Özdemir’in, Genç Özdemirler Taş. Tic. Ltd. Şti.nin, başvuru sahibi Tuncay Aslan’ın, İsmail Çoban’ın ve Musa Özdemir’in teklifinin de aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulması gerekmekte ise de 1’inci iddia yönünden yapılan incelemede, anılan isteklilerin tekliflerinin de değerlendirme dışı bırakılması gerektiği sonucuna varıldığından söz konusu isteklilerden aşırı düşük teklif açıklaması istenilmesine gerek bulunmamaktadır.

Sonuç olarak geçerli teklif kalmadığı gerekçesi ile ihalenin 8’inci kısmının iptali gerekmektedir.

9’uncu kısım için yapılan incelemede;

İşin konusunun “ Hacet hattındaki 6 yerleşim birimi ile Hidal-E:E.Ü.Lisesi-And. Teknik Lise ve İmam Hatip Lisesi arasında 18 öğrencinin, 38 km mesafeden, 21 kapasiteli otobüs ile taşınması” olduğu, söz konusu hizmetin personel çalıştırılmasına dayalı bir hizmet olmadığı, idarece hazırlanan yaklaşık maliyetin, Milli Eğitim Bakanlığı tarafından belirlenen taşımalı ilköğretim uygulamasında kullanılan “Yaklaşık Maliyet Tespit Formülü” esas alınarak kâr dâhil toplam 101.305,69 TL olarak belirlendiği, yaklaşık maliyet hesap cetvelinde kâr oranı konusunda herhangi bir bilginin bulunmadığı, ihalenin aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmaksızın teklif tutarı 23.460,00 TL olan Muzaffer Yıldırım üzerinde bırakıldığı tespit edilmiştir.

Başvuruya konu ihalede, tespit edilen yaklaşık maliyet içerisindeki kâr oranının tespit edilmesi mümkün olmamakla birlikte, Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 9’uncu maddesinde, idarece yaklaşık maliyet hesabında %20 oranını geçmemek üzere yüklenici kârının ekleneceği hüküm altına alındığından, 101.305,69 TL olarak belirlenen toplam yaklaşık maliyetin 1,20 oranına bölünmesi sonucu, %20 kâr hariç tutarın asgari 84.421,41 TL olabileceği anlaşılmıştır.

Diğer yandan, teklifi kâr hariç yaklaşık maliyetin altında olan Selçuk Özdemir’in, Erdal Sevgen’in, Celal Aydoğdu’nun, Genç Özdemirler Taş. Tic. Ltd. Şti.nin ve başvuru sahibi Tuncay Aslan’ın teklifinin de aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulması gerekmekte ise de Selçuk Özdemir’in teklifinin 1’inci ve 2’nci iddia yönünden yapılan incelemede; diğer isteklilerin tekliflerinin de 1’inci iddia yönünden yapılan incelemede, değerlendirme dışı bırakılması gerektiği sonucuna varıldığından söz konusu isteklilerden aşırı düşük teklif açıklaması istenilmesine gerek bulunmamaktadır.

Sonuç olarak geçerli teklif kalmadığı gerekçesi ile ihalenin 9’uncu kısmının iptali gerekmektedir.

10’uncu kısım için yapılan incelemede;

İşin konusunun “ Kocaiskan hattındaki 2 yerleşim birimi ile Hidal- E:E.Ü.Lisesi-And. Teknik Lise ve İmam Hatip Lisesi arasında 8 öğrencinin, 42 km. mesafeden, 18 kapasiteli otobüs ile taşınması” olduğu, söz konusu hizmetin personel çalıştırılmasına dayalı bir hizmet olmadığı, idarece hazırlanan yaklaşık maliyetin, Milli Eğitim Bakanlığı tarafından belirlenen taşımalı ilköğretim uygulamasında kullanılan “Yaklaşık Maliyet Tespit Formülü” esas alınarak kâr dâhil toplam 81.731,84 TL olarak belirlendiği, yaklaşık maliyet hesap cetvelinde kâr oranı konusunda herhangi bir bilginin bulunmadığı, ihalenin aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmaksızın teklif tutarı 24.650,00 TL olan Fatih Özdemir üzerinde bırakıldığı, teklif tutarı 25.160,00 TL olan Musa Özdemir’in ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlendiği, 3’üncü geçerli teklif sahibi istekli olan İrfan Küçük’ün teklifinin 25.500,00 TL ve 4’üncü geçerli teklif sahibi istekli olan İsmail Çoban’ın teklifinin de 26.520,00 TL olduğu tespit edilmiştir.

Başvuruya konu ihalede, yaklaşık maliyet içerisindeki kâr oranının tespit edilmesi mümkün olmamakla birlikte, Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 9’uncu maddesinde, idarece yaklaşık maliyet hesabında %20 oranını geçmemek üzere yüklenici kârının ekleneceği hüküm altına alındığından, 81.731,84 TL olarak belirlenen toplam yaklaşık maliyetin 1,20 oranına bölünmesi sonucu, %20 kâr hariç tutarın asgari 68.109,87 TL olabileceği anlaşılmıştır.

Kamu İhale Kurulu’nun istikrar kazanmış kararları gereğince teklif tutarı kârsız yaklaşık maliyetin altında olan Fatih Özdemir’in, Musa Özdemir’in, İrfan Küçük’ün ve İsmail Çoban’ın teklifinin aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulması gerektiği anlaşıldığından başvuru sahibinin iddiasının yerinde olduğu sonucuna varılmış ise de 1’inci iddia yönünden yapılan incelemede, anılan isteklilerin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği sonucuna varıldığından söz konusu isteklilerden aşırı düşük teklif açıklaması istenilmesine gerek bulunmamaktadır.

Diğer yandan, teklifi kâr hariç yaklaşık maliyetin altında olan Genç Özdemirler Taş. Tic. Ltd. Şti.nin, başvuru sahibi Tuncay Aslan’ın, Celal Aydoğdu’nun ve Erdal Sevgen’in de aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulması gerekmekte ise de 1’inci iddia yönünden yapılan incelemede, anılan isteklilerin tekliflerinin de değerlendirme dışı bırakılması gerektiği sonucuna varıldığından söz konusu isteklilerden aşırı düşük teklif açıklaması istenilmesine gerek bulunmamaktadır.

Sonuç olarak geçerli teklif kalmadığı gerekçesi ile ihalenin 10’uncu kısmının iptali gerekmektedir.

11’inci kısım için yapılan incelemede;

İşin konusunun “ Demirtaş Hattındaki 4 yerleşim birimi ile Hidal- E:E.Ü.Lisesi-And. Teknik Lise ve İmam Hatip Lisesi arasında 17 öğrencinin, 36 km mesafeden, 21 kapasiteli otobüs ile taşınması” olduğu, söz konusu hizmetin personel çalıştırılmasına dayalı bir hizmet olmadığı, idarece hazırlanan yaklaşık maliyetin, Milli Eğitim Bakanlığı tarafından belirlenen taşımalı ilköğretim uygulamasında kullanılan “Yaklaşık Maliyet Tespit Formülü” esas alınarak kâr dâhil toplam 95.750,94 TL olarak belirlendiği, yaklaşık maliyet hesap cetvelinde kâr oranı konusunda herhangi bir bilginin bulunmadığı, ihalenin aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmaksızın teklif tutarı 22.950,00 TL olan Fatih Özdemir üzerinde bırakıldığı, teklif tutarı 25.500,00 TL olan İrfan Küçük’ün ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlendiği, 3’üncü geçerli teklif sahibi istekli olan Celal Aydoğdu’nun teklifinin 29.580,00 TL ve 4’üncü geçerli teklif sahibi istekli olan Genç Özdemirler Taş. Tic. Ltd. Şti.nin teklifinin de 30.430,00 TL olduğu tespit edilmiştir.

Başvuruya konu ihalede, yaklaşık maliyet içerisindeki kâr oranının tespit edilmesi mümkün olmamakla birlikte, Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 9’uncu maddesinde, idarece yaklaşık maliyet hesabında %20 oranını geçmemek üzere yüklenici kârının ekleneceği hüküm altına alındığından, 95.750,94 TL olarak belirlenen toplam yaklaşık maliyetin 1,20 oranına bölünmesi sonucu, %20 kâr hariç tutarın asgari 79.792,45 TL olabileceği anlaşılmıştır.

Kamu İhale Kurulu’nun istikrar kazanmış kararları gereğince teklif tutarı kârsız yaklaşık maliyetin altında olan Fatih Özdemir’in, İrfan Küçük’ün, Celal Aydoğdu’nun ve Genç Özdemirler Taş. Tic. Ltd. Şti.nin teklifinin aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulması gerektiği anlaşıldığından başvuru sahibinin iddiasının yerinde olduğu sonucuna varılmış ise de 1’inci iddia yönünden yapılan incelemede, anılan isteklilerin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği sonucuna varıldığından söz konusu isteklilerden aşırı düşük teklif açıklaması istenilmesine gerek bulunmamaktadır.

Diğer yandan, teklifi kâr hariç yaklaşık maliyetin altında olan Erdal Sevgen’in, başvuru sahibi Tuncay Aslan’ın, Tayfun Çağlayan’ın ve Musa Özdemir’in teklifinin de aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulması gerekmekte ise de 1’inci iddia yönünden yapılan incelemede, Tayfun Çağlayan haricindeki isteklilerin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği sonucuna varıldığından söz konusu isteklilerden aşırı düşük teklif açıklaması istenilmesine gerek bulunmadığı, ancak geçerli tek teklif sahibi Tayfun Çağlayan’ın aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulması gerektiği sonucuna varılmıştır.

4 ) Başvuru sahibinin 4’üncü iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Kesinleşen ihale kararlarının bildirilmesi” başlıklı 41’inci maddesinde “ İhale sonucu, ihale kararının ihale yetkilisi tarafından onaylandığı günü izleyen en geç üç gün içinde, ihale üzerinde bırakılan dâhil olmak üzere, ihaleye teklif veren bütün isteklilere bildirilir. İhale sonucunun bildiriminde, tekliflerin değerlendirmeye alınmama veya uygun bulunmama gerekçelerine de yer verilir.

İhale kararının ihale yetkilisi tarafından iptal edilmesi durumunda da isteklilere gerekçeleri belirtilmek suretiyle bildirim yapılır.

İhale sonucunun bütün isteklilere bildiriminden itibaren; 21’inci maddenin (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelerde beş gün, diğer hallerde ise on gün geçmedikçe sözleşme imzalanamaz.” hükmü,

Aynı Kanun’un “Sözleşmeye davet” başlıklı 42’nci maddesinde “ 41’inci maddede belirtilen sürelerin bitimini, ön mali kontrol yapılması gereken hallerde ise bu kontrolün tamamlandığı tarihi izleyen günden itibaren üç gün içinde ihale üzerinde bırakılan istekliye, tebliğ tarihini izleyen on gün içinde kesin teminatı vermek suretiyle sözleşmeyi imzalaması hususu bildirilir…” hükmü yer almaktadır.

Yapılan incelemede, kesinleşen ihale kararlarının 30.09.2013 tarihinde elden verilmek suretiyle tüm isteklilere tebliğ edildiği ve ihale üzerinde bırakılan isteklilerin aynı tarihte sözleşme imzalamaya davet edildiği, ihalenin 2’nci ve 4’üncü kısım için 30.09.2013 tarihinde, 5’inci kısım için 03.10.2013 tarihinde, 7’inci, 8’inci, 10’uncu ve 11’inci kısım için de 01.10.2013 tarihinde sözleşme imzalandığı tespit edilmiştir.

Sonuç olarak 4734 sayılı Kanun’un 41’inci maddesi gereğince, 21’inci maddenin (b) bendine göre yapılan ihalelerde ihale sonucunun bütün isteklilere bildiriminden itibaren beş gün geçmedikçe sözleşme imzalanamayacağı dikkate alındığında, söz konusu sözleşmelerin Kanun’da öngörülen şikâyet süresi beklenilmeden imzalandığı anlaşılmıştır.

Diğer taraftan, başvuru sahibi tarafından başvuru bedeli 2.675,00 TL olarak yatırıldığı belirlenmiştir. Ancak ihalenin şikâyete konu kısımlarının yaklaşık maliyet tutarı (561.400,80 TL) dikkate alınarak 4734 sayılı Kanun’un 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 2 numaralı bendi gereğince başvuru bedeli 1.336,00 TL olarak hesaplandığından fazla ödendiği anlaşılan 1.339,00 TL’nin yazılı olarak talep edilmesi halinde başvuru sahibine iade edilmesi gerekmektedir.

Sonuç olarak, ihalenin 2’nci kısmına ilişkin olarak Himmet Taylan’ın aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulması; ihalenin 11’nci kısmına ilişkin olarak Tayfun Çağlayan’ın aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulması; ihalenin 4’üncü, 5’inci, 7’nci, 8’inci, 9’uncu ve 10’uncu kısımlarının da geçerli teklif kalmadığı gerekçesi ile iptal edilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

4734 sayılı Kanun’un 54’üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince ihalenin 2 ve 11’inci kısımlarına ilişkin olarak düzeltici işlem belirlenmesine,
4734 sayılı Kanun’un 54’üncü maddesinin onuncu fıkrasının (a) bendi gereğince ihalenin 4, 5, 7, 8, 9 ve 10’uncu kısımlarının iptaline,
Erdal Sevgen adına düzenlenmiş “2011-2012 Öğretim Yılı Eylül-Haziran Dönemi Öğrenci Taşıma Hizmeti”ne ve “2012-2013 Öğretim Yılı Eylül-Haziran Dönemi Öğrenci Taşıma Hizmeti”ne ilişkin 2 iş deneyim belgesinin,

Fatih Özdemir adına düzenlenmiş “2011-2012 Öğretim Yılı Eylül-Haziran Dönemi Öğrenci Taşıma Hizmeti”ne ve “2012-2013 Öğretim Yılı Eylül-Haziran Dönemi Öğrenci Taşıma Hizmeti”ne ilişkin 2 iş deneyim belgesinin,

Tuncay Aslan adına düzenlenmiş “2011-2012 Öğretim Yılı Eylül-Haziran Dönemi Öğrenci Taşıma Hizmeti”ne ve “2012-2013 Öğretim Yılı Eylül-Haziran Dönemi Öğrenci Taşıma Hizmeti”ne ilişkin 2 iş deneyim belgesinin,

Muzaffer Yıldırım adına düzenlenmiş “2012-2013 Öğretim Yılı Eylül-Haziran Dönemi Öğrenci Taşıma Hizmeti”ne ve 2011-2012 Öğretim Yılı Eylül-Haziran Dönemi Öğrenci Taşıma Hizmeti”ne ilişkin toplam 3 iş deneyim belgesinin,

Genç Özdemirler Taş. Turz. Tic. Ltd. Şti. adına düzenlenmiş “2012-2013 Öğretim Yılı Eylül-Haziran Dönemi Öğrenci Taşıma Hizmeti”ne ilişkin iş deneyim belgesinin,

İrfan Küçük adına düzenlenmiş “2012-2013 Öğretim Yılı Eylül-Haziran Dönemi Öğrenci Taşıma Hizmeti”ne ilişkin toplam 2 iş deneyim belgesinin,

İsmail Çoban adına düzenlenmiş “2012-2013 Öğretim Yılı Eylül-Haziran Dönemi Öğrenci Taşıma Hizmeti”ne ilişkin iş deneyim belgesinin,

Musa Özdemir adına düzenlenmiş “2011-2012 Öğretim Yılı Eylül-Haziran Dönemi Öğrenci Taşıma Hizmeti”ne ilişkin iş deneyim belgesinin,

Halil Çoban adına düzenlenmiş “2011-2012 Öğretim Yılı Eylül-Haziran Dönemi Öğrenci Taşıma Hizmeti”ne ve “2012-2013 Öğretim Yılı Eylül-Haziran Dönemi Öğrenci Taşıma Hizmeti”ne ilişkin 2 iş deneyim belgesinin,

Mehmet Kader adına düzenlenmiş “2012-2013 Öğretim Yılı Eylül-Haziran Dönemi Öğrenci Taşıma Hizmeti”ne ilişkin iş deneyim belgesinin,

Rezzan Topaloğlu adına düzenlenmiş “2011-2012 Öğretim Yılı Eylül-Haziran Dönemi Öğrenci Taşıma Hizmeti”ne ve “2012-2013 Öğretim Yılı Eylül-Haziran Dönemi Öğrenci Taşıma Hizmeti”ne ilişkin 2 iş deneyim belgesinin mevzuata uygun şekilde belge tutarı belirtilerek yeniden düzenlenmesi gerektiği hususunun belgeyi düzenleyen Kırkağaç Özel İdare Müdürlüğü’ne bildirilmesine,

Tek bir sözleşmeye dayanmadıkları tespit edilen Celal Aydoğdu adına düzenlenmiş “2012-2013 Öğretim Yılı Eylül-Haziran Dönemi Öğrenci Taşıma Hizmeti”ne ilişkin 2 iş deneyim belgesinin iptal edilmesi ve her bir sözleşmeye ilişkin olarak belge tutarları belirtilmek suretiyle ayrı iş deneyim belgesi düzenlenmesi gerektiği hususunun belgeyi düzenleyen Kırkağaç Özel İdare Müdürlüğü’ne bildirilmesine,
Tek bir sözleşmeye dayanmadığı tespit edilen Musa Özdemir adına düzenlenmiş “2012-2013 Öğretim Yılı Eylül-Haziran Dönemi Öğrenci Taşıma Hizmeti”ne ilişkin iş deneyim belgesinin iptal edilmesi ve her bir sözleşmeye ilişkin olarak belge tutarları belirtilmek suretiyle ayrı iş deneyim belgesi düzenlenmesi gerektiği hususunun belgeyi düzenleyen Kırkağaç Özel İdare Müdürlüğü’ne bildirilmesine,
Tek bir sözleşmeye dayanmadığı tespit edilen Genç Özdemirler Taş. Turz. Tic. Ltd. Şti. adına düzenlenmiş “2012-2013 Öğretim Yılı Eylül-Haziran Dönemi Öğrenci Taşıma Hizmeti”ne ilişkin iş deneyim belgesinin iptal edilmesi ve her bir sözleşmeye ilişkin olarak belge tutarları belirtilmek suretiyle ayrı iş deneyim belgesi düzenlenmesi gerektiği hususunun belgeyi düzenleyen Kırkağaç Özel İdare Müdürlüğü’ne bildirilmesine,
Tek bir sözleşmeye dayanmadığı tespit edilen İsmail Çoban adına düzenlenmiş “2011-2012 Öğretim Yılı Eylül-Haziran Dönemi Öğrenci Taşıma Hizmeti”ne ilişkin iş deneyim belgesinin iptal edilmesi ve her bir sözleşmeye ilişkin olarak belge tutarları belirtilmek suretiyle ayrı iş deneyim belgesi düzenlenmesi gerektiği hususunun belgeyi düzenleyen Kırkağaç Özel İdare Müdürlüğü’ne bildirilmesine,
Tek bir sözleşmeye dayanmadığı tespit edilen Tuncay Aslan adına düzenlenmiş “2012-2013 Öğretim Yılı Eylül-Haziran Dönemi Ortaöğretim Öğrenci Taşıma Hizmeti”ne ilişkin iş deneyim belgesinin iptal edilmesi ve her bir sözleşmeye ilişkin olarak belge tutarları belirtilmek suretiyle ayrı iş deneyim belgesi düzenlenmesi gerektiği hususunun belgeyi düzenleyen Kırkağaç Özel İdare Müdürlüğü’ne bildirilmesine,
Fazla ödenen başvuru bedelinin başvuru sahibinin yazılı talebi halinde iadesine,

Oybirliği ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Başkan

Kazım ÖZKAN

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi

Ahmet ÖZBAKIR

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi

Mehmet AKSOY

Kurul Üyesi

KİK Kararı: 2013/UH.III-4721

Hukuk Asistanı ile Kararları Analiz Edin

Karar Bilgileri

10 Milyon+ Karar Arasında Arayın

Profesyonel Hukuk AraçlarınaHemen Erişin