KİK Kararı: 2013/UH.III-4720

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2013/078
Gündem No : 103
Karar Tarihi : 11.12.2013
Karar No : 2013/UH.III-4720
BAŞVURU SAHİBİ:
Kemal Sosyal Hizmetler Tic. Ltd. Şti., CİNNAH CAD. GELİBOLU SOK. NO : 6/17 ANKARA

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Sağlık Bakanlığı (Yönetim Hizmetleri Genel Müdürlüğü), Mithatpaşa Cad. No: 3 06640 ANKARA

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2013/132144 İhale Kayıt Numaralı "Sağlık Bakanlığı Merkez Teşkilatı Ve Ek Hizmet Binalarının 2014 Yılı Genel Temizlik" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Sağlık Bakanlığı Yönetim Hizmetleri Genel Müdürlüğü tarafından 31.10.2013tarihinde açık ihale usulüile yapılan “Sağlık Bakanlığı Merkez Teşkilatı ve Ek Hizmet Binalarının 2014 Yılı Genel Temizlik Hizmeti Alımı” ihalesine ilişkin olarak Kemal Sosyal Hizmetler Tic. Ltd. Şti.nin 18.11.2013tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 18.11.2013tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 22.11.2013tarih ve 36097sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 22.11.2013tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2013/4179sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

İhale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamalarının mevzuata uygun olup olmadığının, malzeme giderlerine ilişkin açıklamaların mevzuata ve Teknik Şartname’ye uygun olup olmadığının incelenmesi gerektiği, şöyle ki; anılan isteklinin teklif bedelinden işçilik maliyeti çıkarıldığında kalan 64.213,56 TL’lik tutara giyim, malzeme ve ekipman ile ilaçlama giderlerinin karşılanmasının mümkün olmadığı, giyim bedeline ilişkin olarak, en düşük 0,01 TL birim fiyat teklif edilebileceğinden toplamda en düşük 40,80 TL tutar öngörülebileceği, bu kapsamda bahse konu isteklinin teklif bedelinden işçilik ve asgari giyim maliyetleri çıkarıldığında kalan 64.172,76 TL’lik tutara ilaçlama, malzeme giderleri ile üç ve yedi katlı binalar için kullanılacak olan vinç kiralama bedellerinin karşılanmasının imkânı bulunmadığı, bu itibarla söz konusu gider kalemleri için mevzuata uygun açıklama yapılamayacağı,
İhale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamalarına ilişkin olarak,

- İlaçlama işinde kullanılacak ilaçların nitelikleri dikkate alındığında bu fiyata tedarik edilmesinin mümkün olmadığı, bu nedenle ilaçlamaya ilişkin belgelerin tekrar incelenmesi, ilaçlama bedelinin ilgili mevzuata uygun şekilde belirlenip belirlenmediğinin de detaylı olarak incelenmesi gerektiği,

- Teknik Şartname uyarınca yıl içerisinde iki defa uygun aparat, vinç-sepet kullanılarak yapılacak olan hizmet işi kapsamındaki üç ve yedi katlı binaların dış cephe cam temizliği açısından mevzuata uygun şekilde vinç kiralama ve dış cephe temizliğine ilişkin taahhüdün mevcut olup olmadığının tekrar incelenmesinin gerekli olduğu,

- Fiyat tekliflerinin şekil açısından Kamu İhale Genel Tebliği’ne uygun olup olmadığının incelenmesi gerektiği, ayrıca;

- İşçilik ücretlerinin ihale tarihindeki asgari ücretin altında alınıp alınmadığı,

- Proforma fatura yerine sadece alış faturası sunulup sunulmadığı, sunulan proforma faturaların mevzuata uygun hazırlanıp hazırlanmadığı, proforma faturalar üzerine Kamu İhale Genel Tebliği’ndeki ibarelerin yazılıp yazılmadığı ve son geçici vergi beyanname dönemine ait olup olmadığı, proforma faturalardaki birim satış tutarlarının, maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarındaki ilgisine göre ağırlıklı ortalama birim maliyetin veya ağırlıklı ortalama birim satış tutarının %80’inin altında olup olmadığı,

- Açıklamaların Teknik Şartname’ye uygun olup olmadığı ve sunulan tekliflerin aynı Şartname’deki giderleri kapsayıp kapsamadığı,

- Proforma faturaları düzenleyen kişinin SMMM olup olmadığı, oda kaydının bulunup bulunmadığı ve imza yetkisinin olup olmadığı, proforma faturalar üzerinde SMMM imzası ve kaşesi ile mevzuat gereği olan SMMM beyanının bulunup bulunmadığı, proforma faturaların düzenleyen şirketlere ait kaşe ve imza taşıyıp taşımadığı,

- İlaçlama işinin kendisi veya alt yüklenici tarafından yapılması durumuna göre, kendisi veya alt yüklenicinin Biyosidal Ürün Uygulama İzin Belgesinin olup olmadığı, ilaçlama mesul müdürünün bulunup bulunmadığı, bulunuyorsa bu kişinin mesul müdürlük belgesinin olup olmadığı, belgesinin olması halinde belgenin yasal kriterleri taşıyıp taşımadığı hususlarının yeniden değerlendirilmesinin gerekli olduğu,

İhale üzerinde bırakılan isteklinin;

- İş deneyim belgesinin yeterli olup olmadığının incelenmesi, belgenin ihale konusu işe uygun olup olmadığının, süresinin geçip geçmediğinin denetlenmesi gerektiği,

- Geçici teminatının teklif edilen bedelin %3’ünden az ve teminat olarak kabul edilebilecek değerlerden biri olup olmadığının incelenmesinin gerekli olduğu, ayrıca;

- İş deneyim tutarının yeterlik kriterini sağlayıp sağlamadığının,

- Bilanço ve gelir tablosunun yeterlik kriterini sağlayıp sağlamadığının,

- Teminat mektubunun şekil açısından Kamu İhale Genel Tebliği’nde yer verilen kriterlere uygun olup olmadığının yeniden değerlendirilmesi gerektiği,

İsteklilerin sunmuş oldukları proforma faturalar için, meslek mensubunca düzenlenen tutanaklar ile proforma faturalar ve meslek mensubunca düzenlenen defter arasında inceleme yapıldığında uyumsuzluk olduğunun görüleceğiiddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

1 ) Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

Başvuruya konu ihalede, 31.10.2013 tarihli yazılarla, teklif fiyatı kâr hariç yaklaşık maliyetin altında olan iki istekliden de aşırı düşük teklif açıklaması istenilmiş, teklifte önemli bileşenler olarak işçilik bedeli, yol, yemek, giyim, 29 kalem temizlik sarf malzemesi, 24 kalem ekipman giderleri, vinç kiralama bedeli ve ilaçlama maliyeti tespit edilmiştir.

Söz konusu isteklilerin sunmuş olduğu aşırı düşük teklif açıklamaları idarece uygun görülmüş ve ihale bu şekilde sonuçlandırılmıştır.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin 78’inci maddesi uyarınca, temizlik hizmeti alımı olan başvuruya konu ihalenin personel çalıştırılmasına dayalı olduğu anlaşılmıştır.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde “ 79.1. Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, tekliflerin değerlendirilmesinde;

İhale ve sözleşmeye ilişkin damga vergileri, Kamu İhale Kurumu payı ve noter masrafları gibi sözleşme giderleri ile amortisman, kıdem tazminatı, işyeri hekimliği ücreti, oryantasyon (ihale konusu işe uyum) eğitimi gideri, yaka kartı ve bu mahiyetteki genel giderleri karşılamak üzere birim fiyat teklif cetvelinde yer alan her bir işçilik kalemindeki (yol, yemek ve giyecek dahil brüt asgari ücret veya brüt asgari ücretin yüzde (%) fazlası üzerinden ücret hesaplanan işçilik kalemi ile ulusal bayram ve genel tatil günleri ve fazla çalışma saatlerine ilişkin işçilik kalemleri) birim fiyatlar ile işçi sayısı üzerinden teklif alınması idarece uygun görülmeyen iş kalemi/kalemleri kapsamında çalıştırılacak olan her bir personelin işçilik maliyeti üzerinden % 3 oranında sözleşme giderleri ve genel giderler hesaplanacaktır.

79.2. Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde; amortisman, kıdem tazminatı, iş yeri hekimliği ücreti, oryantasyon eğitimi gideri, yaka kartı ve bu mahiyetteki giderlerin genel giderler içinde yer alacağı kabul edileceği için aşırı düşük teklif sorgulamasında bu giderler, önemli teklif bileşeni olarak belirtilmeyecek ve isteklilerden aşırı düşük teklif sorgulamasına verdikleri cevaplarda bu giderler için bir bedel öngörmeleri istenmeyecektir. Sözleşme giderleri ve genel giderler içinde değerlendirilmesi öngörülen giderler idari şartnamelerde “teklif fiyata dahil olan diğer giderler” kısmında belirtilmeyecektir.

79.3. Asgari işçilik maliyeti;

i- İhale tarihinde yürürlükte bulunan brüt asgari ücret veya idari şartnamede brüt asgari ücretin yüzde (%) fazlası olarak belirlenen ücret (ulusal bayram ve genel tatil günleri ile fazla çalışma saatlerine ilişkin ücretler dahil),

ii- İdari şartnamede öngörülen nakdi veya ayni yemek ve yol bedeli ile ayni giyim bedeli,

iii- İşveren sigorta primi tutarından oluşmaktadır.

79.4. İhale komisyonu tarafından, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihaleleri ile personel çalıştırılmasına dayalı olmamakla birlikte ihale dokümanında personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma saatinin tamamının idarede kullanılacağı hizmet alımı ihalelerinde asgari işçilik maliyeti, sözleşme giderleri ve genel giderler ile varsa malzeme ve diğer maliyet kalemleri, bunlar dışında kalan hizmet alımı ihalelerinde ise ihale dokümanında belirtilen teklif fiyata dahil giderler dikkate alınmak suretiyle tekliflerin değerlendirilmesi yapılarak 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi uyarınca teklifi aşırı düşük görülen isteklilerden işin niteliğine göre ihale komisyonunca belirlenen önemli teklif bileşenleri ile ilgili açıklama istenecektir. İdarelerce aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenlerin belirtilmesi ve açıklama için isteklilere üç (3) iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilmesi gerekmektedir.

Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, kar hariç yaklaşık maliyet tutarının üzerindeki teklifler aşırı düşük teklif olarak kabul edilmeyecektir.

79.4.1. İsteklilerce yapılacak aşırı düşük teklife ilişkin açıklamalar belgelere dayanmalıdır. Belgelere dayanılmaksızın yapılan açıklamalar kabul edilmeyerek söz konusu teklifler reddedilecektir.

79.4.2. İhale komisyonu tarafından yapılacak aşırı düşük teklif değerlendirmesinde aşağıdaki hususların dikkate alınması gerekmektedir.

…

79.4.2.3. Teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin, tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili olarak Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamaya dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri sunmaları gerekmektedir.

İsteklilerin açıklamalarına dayanak teşkil eden bilgi ve belgeler;

a. Tedarikçi veya üreticilerden alınan proforma faturalar,

b. Fiyat teklifleri,

…

g. İsteklinin ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarıdır.

İstekliler tekliflerine ilişkin olarak yukarıda sayılan belgelerden kendileri için uygun olanları (79.4.2.4-79.4.2.13) maddelerine göre yapacakları açıklamalar kapsamında sunacaklardır…

79.4.2.4. Tedarikçi veya üreticilerden alınan birim fiyatları gösteren proforma fatura sunularak açıklama yapılması durumunda proforma faturadaki birim satış tutarı;

a) Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan (Ek-O.5) ağırlıklı ortalama birim maliyetin,

b) Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan (Ek-O.5) ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin,

altında olamaz.

Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından proforma fatura üzerine; “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından proforma fatura üzerine; “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Kaşeleme işlemi bu Tebliğin 8.4 maddesinde belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

79.4.2.5. İsteklilerce yapılan açıklamalarda; teklifin bir bölümünü oluşturan iş kalemlerine/gruplarına ilişkin olarak piyasada o alanda faaliyet gösteren kişilerden alınan fiyat tekliflerinin sunulması halinde, fiyat teklifinde belirtilen veya fiyat teklifine göre hesaplanan birim fiyat;

a) Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında (Ek-O.6) yer alan toplam birim maliyet tutarının,

b) Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında (Ek-O.6) yer alan ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin,

altında olamaz.

Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından fiyat teklifinin üzerine; “Birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından fiyat teklifinin üzerine; “Birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

…

79.4.2.14. Proforma fatura ve fiyat tekliflerinin, proforma fatura veya fiyat teklifine konu alanda faaliyet gösterenlerden alınması gerekmekte olup bu belgelerin ihale tarihinden önce düzenlenmiş olması zorunlu değildir.

79.4.2.15. Maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarının; 3568 sayılı Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanununa göre çalışan meslek mensuplarından, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olanlar tarafından düzenlenmesi, bütün belge ve tutanakların her sayfasının taraflar tarafından imzalanarak kaşelenmesi gerekmektedir.

(79.4.2.4.) maddesine göre düzenlenen tutanak meslek mensubu ve proforma fatura veren tedarikçi veya imalatçı tarafından, (79.4.2.5.) maddesine göre düzenlenen tutanak meslek mensubu ile istekliye fiyat teklifini veren kişi tarafından imzalanarak kaşelenecek ancak bu tutanaklar proforma fatura veya fiyat teklifi ekinde idareye verilmeyecek ve düzenleyen meslek mensubu tarafından muhafaza edilecektir.

(79.4.2.12.) maddesine göre düzenlenen tutanaklar ise meslek mensubu ile ihaleye katılan istekli tarafından imzalanarak kaşelenecek ve açıklama ekinde idareye sunulacaktır.

Meslek mensubu, proforma fatura veya fiyat teklifi üzerindeki beyanı ile O-5, O-6, O-7 nolu tutanaklardaki beyanların doğruluğundan sorumludur.

Gerekli görülmesi durumunda ihaleyi yapan idare, proforma fatura ve fiyat tekliflerine ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarını, incelemek üzere muhafaza eden meslek mensubundan isteyebilir.

İhale komisyonunun, gerek meslek mensubundan istenen tutanaklar gerekse istekliler tarafından açıklama kapsamında ihale komisyonuna sunulan tutanaklar üzerinde yaptığı inceleme sonucunda sunulan proforma fatura / fiyat teklifi ile bu belgeler arasında uyumsuzluk olduğunu tespit etmesi durumunda teklif reddedilerek uyumsuzluğun niteliğine göre söz konusu belgeler mükellef ve/veya isteklinin bağlı olduğu vergi dairesine gönderilir ve gerekli olması halinde Cumhuriyet Savcılığına bildirim yapılır.

İhale komisyonunca yapılan inceleme sonucunda, yukarıda belirtildiği şekilde bir uyumsuzluk olduğu tespit edilmemekle birlikte, belgelerde yer alan bilgilerin ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığının değerlendirilmesi durumunda isteklinin teklifi reddedilmeyecek ancak proforma fatura ve fiyat teklifleri ile maliyet/satış tutarı tespit tutanakları mükellef ve/veya isteklinin bağlı olduğu vergi dairesine gönderilecektir.

79.4.2.16. İstekliler tarafından aşırı düşük teklif sorgulaması kapsamındaki mallara ilişkin olarak proforma fatura yerine sadece alış faturası ile açıklamada bulunulması geçerli bir açıklama olarak kabul edilmeyecektir.

Yukarıda belirtilen maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarının son geçici vergi beyanname dönemine ilişkin olarak düzenlenmesi esastır. Ancak son geçici vergi beyanname döneminde, yasal defter ve belgelerde açıklama konusu mal veya hizmetlerle ilgili işlem bulunmaması durumunda, isteklinin kendi ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin ağırlıklı ortalama birim maliyetin veya ağırlıklı ortalama birim satış tutarının belirtildiği “maliyet/satış tutarı tespit tutanağı” (Ek-O.7) hariç, söz konusu tutanaklar bir önceki geçici vergi beyanname dönemi esas alınarak düzenlenebilir. Son geçici vergi beyanname döneminin tespitinde; 4734 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin (a), (d) ve (e) bentlerine göre pazarlık usulü ile yapılan ihalelerde ilk yazılı fiyat tekliflerinin alındığı tarih, diğer ihale usulleri ile yapılan ihalelerde ise ihale tarihi esas alınır.

Örneğin; 11.1.2010 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan ihalede son geçici vergi beyanname dönemi “Ekim-Kasım-Aralık 2009”, 15.7.2010 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan ihalede son geçici vergi beyanname dönemi “Nisan-Mayıs-Haziran 2010” dur.

79.4.2.17. İşletme hesabına göre defter tutuluyor olması durumunda; yukarıda belirtilen tutanaklar, işletme hesabı defteri ve işletme hesap özeti kayıtlarına göre düzenlenecektir.

…

79.4.2.22. Temizlik hizmet alımlarında amortismana tabi olmayan kova, fırça, paspas, bez, süpürge, faraş, cam sileceği gibi malzemeler, temizlik malzemesi olarak kabul edilecek ve aşırı düşük teklif sorgulamasına verilen cevapta bu malzemeler için öngörülen bedellerin maliyetlerini tevsik eden belgeler sunulacaktır.

…

79.5. Aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda; (79.4.2.) maddesine uygun açıklamada bulunmayan, açıklamaları teknik şartnameye aykırı hususlar içeren veya teklif tutarı, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde asgari işçilik maliyeti ve % 3 oranındaki sözleşme giderleri ile genel giderleri, personel çalıştırılmasına dayalı olmamakla birlikte ihale dokümanında personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma saatinin tamamının idarede kullanılacağı hizmet alımı ihalelerinde ise asgari işçilik maliyeti ve ilgili mevzuatı uyarınca hesaplanacak sözleşme giderlerini karşılamayan isteklilerin teklifleri gerekçeleri belirtilmek suretiyle reddedilecektir…” açıklamalarına yer verilmiştir.

Aktarılan Tebliğ açıklamaları çerçevesinde, iddiaya konu edilen bileşenler açısından ihale üzerinde bırakılan istekli Günpak Tem. Hiz. Bilgi İşlem Otom. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin aşırı düşük teklif açıklamaları incelendiğinde;

Teknik Şartname’nin 15.3’üncü maddesinde yer verilen 29 kalem temizlik sarf malzemesi giderine ilişkin olarak, ihale dokümanında istenilen tür ve miktarlarda malzemenin 5.980,80 TL’ye alınacağına dair sunulan proforma faturanın “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresine yer verilerek, ilgili meslek mensubu tarafından kaşelendiği ve imzalandığı, proforma fatura eki maliyet/satış tutarı tespit tutanağının ihale tarihine göre sondan bir önceki dönem olan 2013 yılının ikinci geçici vergi beyanname dönemine ait olduğu ve proforma faturadaki ibareyle uyumlu şekilde satışlar üzerinden açıklama yapılması durumunda doldurulması gereken bölümünün doldurulduğu, aynı tutanakta proforma faturada yer alan her bir malzeme için ağırlıklı ortalama birim satış tutarlarının belirtildiği ve proforma faturadaki birim satış tutarlarının maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarlarının %80’inin altında olmadığı,

Teknik Şartname’nin 7’nci maddesinde yer verilen giyim malzemesi giderine ilişkin olarak, ihale dokümanında istenilen sayılarda giyim malzemesinin 28.141,00 TL’ye alınacağına dair sunulan proforma faturanın “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresine yer verilerek, ilgili meslek mensubu tarafından kaşelendiği ve imzalandığı, proforma fatura eki maliyet/satış tutarı tespit tutanağının ihale tarihine göre sondan bir önceki dönem olan 2013 yılının ikinci geçici vergi beyanname dönemine ait olduğu ve proforma faturadaki ibareyle uyumlu şekilde satışlar üzerinden açıklama yapılması durumunda doldurulması gereken bölümünün doldurulduğu, aynı tutanakta proforma faturada yer alan her bir malzeme için ağırlıklı ortalama birim satış tutarlarının belirtildiği ve proforma faturadaki birim satış tutarlarının maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarlarının %80’inin altında olmadığı, ayrıca istekli tarafından giyim malzemesine ilişkin giderler üzerinden %3 oranındaki sözleşme ve genel giderlerin hesaba katılarak giyim gideri için toplamda 28.985,23 TL (28.141,00 x 1,03) öngörüldüğü,

Teknik Şartname’nin 12’nci maddesinde yer verilen ilaçlama giderine ilişkin olarak, İdari Şartname’de ve Teknik Şartname’de belirtilen malzeme dâhil ilaçlama hizmetinin iş süresince 18 defa olmak üzere toplamda 8.460,00 TL’ye alınacağına dair sunulan fiyat teklifinin “Birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresine yer verilerek, ilgili meslek mensubu tarafından kaşelendiği ve imzalandığı, ayrıca istekli tarafından açıklamalar kapsamında fiyat teklifini veren şirkete ait Biyosidal Ürün Uygulama İzin Belgesi, Hizmet Yeterlilik Belgesi ile şirketin mesul müdürüne ilişkin Mesul Müdürlük Belgesi’nin sunulduğu,

Teknik Şartname’nin 16.3’üncü maddesinde yer verilen cam silme işi kapsamındaki vinç kiralama giderine ilişkin olarak, İdari Şartname’de ve Teknik Şartname’de belirtilen işlerde kullanılmak üzere vinç kiralama hizmetinin iş süresince 4 defa olmak üzere toplamda 2.000,00 TL’ye alınacağına dair sunulan fiyat teklifinin “Birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresine yer verilerek, ilgili meslek mensubu tarafından kaşelendiği ve imzalandığı,

Teknik Şartname’nin 15.2’nci maddesinde yer verilen 24 kalem temizlik ekipmanı giderine ilişkin olarak, ihale dokümanında istenilen tür ve miktarlarda ekipmanın 122,05 TL’ye alınacağına dair sunulan proforma faturanın “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresine yer verilerek, ilgili meslek mensubu tarafından kaşelendiği ve imzalandığı, proforma fatura eki maliyet/satış tutarı tespit tutanağının ihale tarihine göre sondan bir önceki dönem olan 2013 yılının ikinci geçici vergi beyanname dönemine ait olduğu ve proforma faturadaki ibareyle uyumlu şekilde satışlar üzerinden açıklama yapılması durumunda doldurulması gereken bölümünün doldurulduğu, aynı tutanakta proforma faturada yer alan her bir ekipman için ağırlıklı ortalama birim satış tutarlarının belirtildiği ve proforma faturadaki birim satış tutarlarının maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarlarının %80’inin altında olmadığı,

Tespit edilmiş, bu itibarla söz konusu isteklinin bu giderler için yapmış olduğu açıklamalarında mevzuata aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Proforma faturalardaki “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibarelerinin mevzuatta yer verilen “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinden farklı olduğu tespit edilmekle birlikte, proforma faturaların ekinde sunulan tutanakların doğru şekilde “maliyet/satış tutarı tespit tutanağı” başlığını taşıdığı ve tutanaklarla proforma faturalar arasında bir uyumsuzluk bulunmadığı anlaşıldığından bu husus esasa etkili görülmemiştir.

2 ) Başvuru sahibinin 2’nci ve 3’üncü iddialarına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kanun’un 54’üncü maddesinin dördüncü fıkrasının (d) bendinde şikâyet ve itirazen şikâyet başvuru dilekçesinde başvuru konusu, sebepleri ve dayandığı delillerin belirtilmesi gerektiği hüküm altına alınmıştır.

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in “Başvuruların şekil unsurları” başlıklı 8’inci maddesinin ikinci fıkrasının (ç) bendinde de “başvurunun konusu, sebepleri ve dayandığı deliller” dilekçelerde yer verilecek hususlar arasında sayılmıştır.

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Tebliğ’in “İtirazen şikayet başvurularında aranılacak şekil unsurları” başlıklı 11’inci maddesinin son fıkrasında “Yönetmeliğin 8 inci maddesinin ikinci fıkrasının (ç) bendinde başvurunun konusu, sebepleri ve dayandığı delillerin başvuru dilekçelerinde belirtilmesi gerektiği düzenlendiğinden, başvuruda bulunulan hususların dilekçelerde somut bir biçimde, mevzuata aykırı bulunma sebepleri ile birlikte gösterilmesi gerekmektedir. İşlemin hangi unsurlarının hangi gerekçelerle hukuka aykırı olduğu belirtilmeksizin sadece mevzuata aykırı olduğu gibi soyut ve mesnetsiz iddialara yer verilmesi halinde, Yönetmeliğin 8 inci maddesine aykırı olduğu gerekçesiyle başvurunun reddine ilişkin sorumluluk başvurana ait olacağından bu hususa dikkat edilmesi gerekmektedir.” açıklaması yer almaktadır.

Başvuru sahibinin itirazen şikâyet dilekçesinde, ilgili istekli tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamalarına ve sunmuş olduğu bazı belgelere ilişkin olarak yeniden inceleme yapılmasına yönelik talepler ve “işçilik ücretlerinin ihale tarihindeki asgari ücretin altında alınıp alınmadığı, proforma faturaları düzenleyen kişinin SMMM olup olmadığı, iş deneyim tutarının yeterlik kriterini sağlayıp sağlamadığı, geçici teminatının teklif edilen bedelin % 3’ünden az ve teminat olarak kabul edilebilecek değerlerden biri olup olmadığı” vb. şekilde, somut iddialara dayanmayan, kanaate dayalı soyut ve mesnetsiz hususlara yer verildiği, bu nedenle, söz konusuiddiaların yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerine uygun olmadığı anlaşıldığından, bu iddialar bakımından 4734 sayılı Kanun’un 54’üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince başvurunun şekil yönünden reddi gerekmektedir.

4 ) Başvuru sahibinin 4’üncü iddiasına ilişkin olarak:

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde “…79.4.2.15. Maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarının; 3568 sayılı Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanununa göre çalışan meslek mensuplarından, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olanlar tarafından düzenlenmesi, bütün belge ve tutanakların her sayfasının taraflar tarafından imzalanarak kaşelenmesi gerekmektedir.

(79.4.2.12.) maddesine göre düzenlenen tutanaklar ise meslek mensubu ile ihaleye katılan istekli tarafından imzalanarak kaşelenecek ve açıklama ekinde idareye sunulacaktır.

Meslek mensubu, proforma fatura veya fiyat teklifi üzerindeki beyanı ile O-5, O-6, O-7 nolu tutanaklardaki beyanların doğruluğundan sorumludur.

…

79.4.2.18. İtirazen şikayet başvurularına ilişkin olarak Kurum tarafından yapılan incelemede gerekli görülmesi durumunda, proforma fatura ve fiyat tekliflerine ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanakları, bunları muhafaza eden meslek mensubundan istenebilir. Gerek meslek mensubundan istenen tutanaklar gerekse ihaleyi yapan idare tarafından Kuruma gönderilen belgeler arasında yer alan proforma fatura ve fiyat teklif tutarları ile maliyet/satış tutarı tespit tutanağında belirtilen maliyet ve satış tutarlarının arasında uyumsuzluk olduğunun veya bu belgelerde yer alan bilgilerin ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığının değerlendirilmesi durumunda; proforma fatura ve fiyat teklifleri ile maliyet/satış tutarı tespit tutanakları mükellef ve/veya isteklinin bağlı olduğu vergi dairesine gönderilir ve gerekli olması halinde Cumhuriyet Savcılığına bildirim yapılır…” açıklamaları bulunmaktadır.

Yukarıda aktarılan Tebliğ açıklamalarında, gerekli görülmesi halinde maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarının istenilmesinin öngörüldüğü, söz konusu tutanağa esas belgelerin istenilmesinin ve bu belgelerin incelenmesinin öngörülmediği, ayrıca 3568 sayılı Kanun ile yetkilendirilen meslek mensuplarınca yapılan mesleki iş ve işlemlerin hukuka uygunluk karinesinden yararlanacağı, aksine bilgi, belge, bulgu veya ciddi şüphe durumunda daha detaylı inceleme yapılmasının 3568 sayılı ve 4734 sayılı Kanun’a uygun olacağı, kaldı ki ihale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamalarında sunduğu proforma faturalar ile eki tutanaklar arasında uyumsuzluk bulunmadığı ve başvuru sahibi tarafından, maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarına dayanak teşkil eden defterlerin meslek mensubundan istenilmesini gerektiren, iddiayı destekleyici herhangi bir bilgi, belge de sunulmadığı hususları göz önüne alınarak bu iddianın yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle 4734 sayılı Kanun’un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oyçokluğu ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Başkan

Kazım ÖZKAN

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi

Ahmet ÖZBAKIR

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi

Mehmet AKSOY

Kurul Üyesi

KARŞI OY

Başvuru sahibinin itirazen şikayet başvuru dilekçesinde belirtilen birinci iddiası kapsamında Kurul çoğunluğunca “** İtirazen şikayet başvurusunun reddine”** karar verilmiş olup,

Başvuru sahibinin itirazen şikayet başvuru dilekçesinde, _“2)_İhale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamalarına ilişkin olarak, ilaçlama işinde kullanılacak ilaçların nitelikleri dikkate alındığında bu fiyata tedarik edilmesinin mümkün olmadığı, bu nedenle ilaçlamaya ilişkin belgelerin tekrar incelenmesi, ilaçlama bedelinin ilgili mevzuata uygun şekilde belirlenip belirlenmediğinin de detaylı olarak incelenmesi gerektiği, Teknik Şartname uyarınca yıl içerisinde iki defa uygun aparat, vinç-sepet kullanılarak yapılacak olan hizmet işi kapsamındaki üç ve yedi katlı binaların dış cephe cam temizliği açısından mevzuata uygun şekilde vinç kiralama ve dış cephe temizliğine ilişkin taahhüdün mevcut olup olmadığının tekrar incelenmesinin gerekli olduğu, fiyat tekliflerinin şekil açısından Kamu İhale Genel Tebliği’ne uygun olup olmadığının incelenmesi gerektiği, ayrıca; işçilik ücretlerinin ihale tarihindeki asgari ücretin altında alınıp alınmadığı, proforma fatura yerine sadece alış faturası sunulup sunulmadığı, sunulan proforma faturaların mevzuata uygun hazırlanıp hazırlanmadığı, proforma faturalar üzerine Kamu İhale Genel Tebliği’ndeki ibarelerin yazılıp yazılmadığı ve son geçici vergi beyanname dönemine ait olup olmadığı, proforma faturalardaki birim satış tutarlarının, maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarındaki ilgisine göre ağırlıklı ortalama birim maliyetin veya ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olup olmadığı, açıklamaların Teknik Şartname’ye uygun olup olmadığı ve sunulan tekliflerin aynı Şartname’deki giderleri kapsayıp kapsamadığı, proforma faturaları düzenleyen kişinin SMMM olup olmadığı, oda kaydının bulunup bulunmadığı ve imza yetkisinin olup olmadığı, proforma faturalar üzerinde SMMM imzası ve kaşesi ile mevzuat gereği olan SMMM beyanının bulunup bulunmadığı, proforma faturaların düzenleyen şirketlere ait kaşe ve imza taşıyıp taşımadığı, ilaçlama işinin kendisi veya alt yüklenici tarafından yapılması durumuna göre, kendisi veya alt yüklenicinin Biyosidal Ürün Uygulama İzin Belgesinin olup olmadığı, ilaçlama mesul müdürünün bulunup bulunmadığı, bulunuyorsa bu kişinin mesul müdürlük belgesinin olup olmadığı, belgesinin olması halinde belgenin yasal kriterleri taşıyıp taşımadığı hususlarının yeniden değerlendirilmesinin gerekli olduğu, 3) İhale üzerinde bırakılan isteklinin; iş deneyim belgesinin yeterli olup olmadığının incelenmesi, belgenin ihale konusu işe uygun olup olmadığının, süresinin geçip geçmediğinin denetlenmesi gerektiği, geçici teminatının teklif edilen bedelin % 3’ünden az ve teminat olarak kabul edilebilecek değerlerden biri olup olmadığının incelenmesinin gerekli olduğu, ayrıca; iş deneyim tutarının yeterlik kriterini sağlayıp sağlamadığının, bilanço ve gelir tablosunun yeterlik kriterini sağlayıp sağlamadığının, teminat mektubunun şekil açısından Kamu İhale Genel Tebliği’nde yer verilen kriterlere uygun olup olmadığının yeniden değerlendirilmesi gerektiği” şeklinde belirtilen ikinci ve****üçüncü iddiaları hakkında Kurul çoğunluğunca, 4734 sayılı Kanun’un 54’üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince iddianın şekil yönünden reddine ilişkin “ Başvurunun reddi ” yönünde karar verilmiştir.

Başvuru sahibinin birinci iddiasının İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 18 inci maddesi yönünden yapılan incelemeye göre;

Kamu İhale Tebliğinin 79.4.2.18. maddesinde;“ İtirazen şikayet başvurularına ilişkin olarak Kurum tarafından yapılan incelemede gerekli görülmesi durumunda, proforma fatura ve fiyat tekliflerine ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanakları, bunları muhafaza eden meslek mensubundan istenebilir. Gerek meslek mensubundan istenen tutanaklar gerekse ihaleyi yapan idare tarafından Kuruma gönderilen belgeler arasında yer alan proforma fatura ve fiyat teklif tutarları ile maliyet/satış tutarı tespit tutanağında belirtilen maliyet ve satış tutarlarının arasında uyumsuzluk olduğunun veya bu belgelerde yer alan bilgilerin ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığının değerlendirilmesi durumunda; proforma fatura ve fiyat teklifleri ile maliyet/satış tutarı tespit tutanakları mükellef ve/veya isteklinin bağlı olduğu vergi dairesine gönderilir ve gerekli olması halinde Cumhuriyet Savcılığına bildirim yapılır. “ açıklaması yer almaktadır.

Kurumca bu açıklama uyarınca yapılan incelemelere göre, hizmet alımlarında aşırı düşük teklif açıklamasında temizlik malzemesi bedeline ilişkin yapılan açıklamalarda, istekli tarafından temizlik malzemesi bedeline ilişkin sunulan proforma fatura ve fiyat teklif tutarlarıile maliyet/satış tutarı tespit tutanağında belirtilen maliyet ve satış tutarlarının arasında uyumsuzluk olduğunun veya bu belgelerde yer alanbilgilerin ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığının değerlendirilmesi durumunda, belirtilen proforma fatura ve fiyat teklifleri ile maliyet/satış tutarı tespit tutanakları mükellef ve/veya isteklinin bağlı olduğu vergi dairesine gönderilmesi, ayrıca konunun önemine göre de Cumhuriyet Savcılığına bildirim yapılması hususlarının anlaşılması gerektiğinin aşikar olması nedeni ve bu yönde verilen Kurul Kararları ile konu içtihat niteliğini kazanmış olmasının yanında Tebliğin yukarıda sözü edilen düzenlemesi birbirine bağlı/bağımlı iki temel açıklamadır.

Şöyle ki; cari piyasa koşullarına, temel ekonomik verilere ve hayatın olağan durumuna uygun olmadığı anlaşılan fiyat teklifinin bir şekilde şekle uygun olarak müşavir tarafından tevsik edilmesi halinde, bu durumun ilgili vergi dairesine bildirilerek “bu tevsikin” doğruluğunun testi istenilmekte ve sistemin sigortası genel kabulüyle yapılmış bir mevzuat düzenlemesi şeklinde tezahür etmiştir. Kamu İhale Tebliğinin 79.4.2.18. maddesinin birbirine bağımlı son açıklama cümlesinin uygulanmaması halinde başlangıç cümlesine göre tekliflerin değerlendirilmesinin sağlıklı ve hukuken uygun bir yanı olmayacaktır.

İstekliler tarafından asgari işçilik bedelinin çok az üstünde verilen teklif bedelinin en düşük teklife yakın olmasının sağlanması için teklif bileşenlerinden olan temizlik malzemesi bedeli açıklamasına yönelik olarak verilen proforma fatura ve fiyat teklif tutarlarının düşük bedelli olarak oluşturulduğunun konu ile ilgili içtihat niteliğinde verilmiş Kurul kararlarından anlaşıldığı, verilen proforma fatura ve fiyat teklif tutarlarının ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığının anlaşılmasına rağmen, düşük bedelli de olsa, istekli tarafından verilen proforma fatura ve fiyat tekliflerin Kamu İhale Genel Tebliğinin ilgili hükümlerine göre belge üzerinde taşıması gereken şartları taşıdığının tespiti halinde anılan açıklamanın mevzuat uyarınca uygun görüldüğünün içtihat niteliğinde verilmiş olan Kurul kararlarından anlaşıldığı, ancak sunulan proforma fatura ve fiyat teklif tutarlarının ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığının anlaşılması durumunda da, teklif açıklaması bu yönden mevzuata uygun görülmekle birlikte proforma fatura ve fiyat teklif tutarlarının düşüklüğünün düzenlenen ve idareye sunulan belgenin usulüne uygun olmadığına ilişkin eylemi ortadan kaldırmayacağı düşüncesi ile, Kanunun temel ilkelerinden eşit muamele ve güvenirlik ilkelerinin ön planda çalıştırılmasının temini yönünden incelenmesi için bağlı bulunan vergi dairesine gönderilmiştir.

Yukarıda yapılan iki değerlendirmenin belge üzerinde aynı anda var olduğu durumda, bildirim yapılmasının anlamlı olduğu yönünde bütünlük sağladığı şeklinde yapılan değerlendirmelerin birbirinden bağımsız işletilmesi durumunda, yani aşırı düşük açıklamada, isteklinin giyime ilişkin sunduğu proforma fatura ve fiyat teklif tutarlarının ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığının açıkça bilinmesine rağmen, sırf, anılan belgelerin Tebliğinin sözü edilen açıklamalarına göre belge üzerinde taşıması gereken şartlara uygun olarak taşıdığı tespitine dayanılarak isteklinin açıklamasının mevzuata uygun olduğunu kabul etmenin mevzuat ile çelişki yarattığı, bu nedenle, anılan belgelerin Kamu İhale Genel Tebliğinin ilgili açıklamalarına göre belge üzerinde taşıması gereken şartları taşıdığının tespit edilmiş olmasına rağmen, proforma fatura ve fiyat teklif tutarlarının ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığı durumunun incelenmesi için Tebliğin ilgili açıklaması uyarınca ilgili vergi dairesine bile bile gönderilmemesi durumunda, Kanunda belirtilen temel ilkelerden eşit muamele ve güvenirlik ilkelerinin ön planda zedelendiği işlemlerin gerçekleştirilmiş olacağı düşüncesiyle, Tebliğin ilgili açıklamalarına göre, belge üzerinde taşıması gereken şartları taşıdığının tespit edilmiş olmasına rağmen, vergi dairesine bildirim yapılmasına gerek görülmeyen, proforma fatura ve fiyat teklif tutarlarının , ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığının anlaşıldığı durumda, anılan isteklinin aşırı düşük açıklamalarının “ mevzuata uygun olmadığı ” şeklinde gerekçe ile kabul edilmemesi gerekmektedir.

İncelemeye konu ihalede;

Aşırı düşük teklif açıklaması uygun bulunarak teklifinin ekonomik açıdan en avantajlı teklif olarak belirlenmesi Kurul çoğunluğunca da yerinde bulunan Günpak Tem. Hiz. Bilgi İşlem Otom. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin aşırı düşük teklif açıklamaları kapsamında sunduğu bilgi ve belgeler yukarıda aktarılan değerlendirmeler ışığı altında değerlendirildiğinde;

Anılan isteklitarafındanaşırı düşük teklif açıklaması kapsamında ihale konusu işte kullanılacak temizlik malzemelerinin maliyetine dayalı açıklamasının tevsiki için; 29 kalemden oluşan çeşitli temizlik malzemelerinin her birine ayrı ayrı olmak üzere 0,03 TL ile 0,30 TL arasında değişen birim fiyatlar üzerinden toplamda 5.980,00 TL fiyat öngören Ali Hikmet ÇELİK tarafından istekli adına tanzim edilen 30.10.2013 tarihli proforma fatura ile ekinde maliyet/satış tespit tutanağının (Ek-O.5) sunulduğu anlaşılmış olduğundan, anılan isteklininaşırı düşük açıklaması kapsamında sunduğu; proforma fatura ile maliyet/satış tespit tutanağında, ön görülen temizlik malzemesi maliyet bedellerinin maliyet muhasebesi kayıtları açısından ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığı, bu nedenle adı geçen isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasının mevzuata uygun olmadığından teklifinin bu gerekçe ile değerlendirme dışı bırakılması gerektiği değerlendirilmiştir.

Diğer yandan, başvuru sahibinin ikinci ve üçüncü iddialarının İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 18 inci maddesi yönünden yapılan incelemeye göre;

4734 sayılı Kanun’un 54 üncü maddesinin birinci fıkrasında; ihale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden aday veya istekli ile istekli olabileceklerin, bu Kanunda belirtilen şekil ve usul kurallarına uygun olmak şartıyla şikâyet ve itirazen şikâyet başvurusunda bulunabilecekleri, 56 ncı maddesinin birinci fıkrasında; idareye şikâyet başvurusunda bulunan veya idarece alınan kararı uygun bulmayan aday, istekli veya istekli olabilecekler tarafından 55 inci maddenin dördüncü fıkrasında belirtilen hallerde ve sürede, sözleşme imzalanmadan önce itirazen şikâyet başvurusunda bulunabilecekleri, ikinci fıkrasında ise; Kurumun itirazen şikâyet başvurularını başvuru sahibinin iddiaları ile idarenin şikâyet üzerine aldığı kararda belirlenen hususlar ve itiraz edilen işlemler bakımından eşit muamele ilkesinin ihlal edilip edilmediği açılarından inceleyeceği hükmüne yer verilmiştir.

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 5 nci maddesinin birinci fıkrasının (c) bendinde; isteklilerin; yeterlik başvurularının veya tekliflerin sunulması, değerlendirilmesi ve ihalenin sonuçlandırılmasına ilişkin idari işlem veya eylemler hakkında başvuruda bulunabileceği, 14 üncü maddesinin birinci fıkrasında; idareye yapılan şikâyet başvurusu üzerine idare tarafından alınan kararın uygun bulunmaması veya süresi içinde karar alınmaması hallerinde veya şikâyet ya da itirazen şikâyet üzerine idare tarafından alınan ihalenin iptali kararlarına karşı doğrudan Kuruma itirazen şikâyet başvurusunda bulunulabileceği, 15 nci maddesinin birinci fıkrasında; Kuruma yapılan başvuruların, öncelikle 16 ncı madde çerçevesinde inceleneceği, 16 ncı maddesinin ikinci fıkrasında ise; başvuru dilekçesi ve ekinde yukarıda belirtilen ön inceleme konuları bakımından bir aykırılığın bulunmaması durumunda esasın incelenmesine geçileceğihükmü yer almaktadır.

Anılan Kanunun “ Temel İlkeler ” başlıklı 5 inci maddesinde, idarelerin anılan Kanun kapsamında yapılacak olan ihalelerde gizliliği sağlanmakla sorumlu olduğu belirtilmiş, Kanunun 61 inci maddesinde de, bu Kanunun uygulanmasında görevliler ile danışmanlık hizmeti sunanların ihale süreci ile bütün işlemlere, isteklilerin iş ve işlemleri ile tekliflerin teknik ve mali yönlerine ilişkin gizli kalması gereken bilgi ve belgeler ile işin yaklaşık maliyetini ifşa edemeyecekleri, aksine hareket edenler hakkında ilgisine göre 58 inci ve 60 ıncı maddelerde belirtilen müeyyidelerin uygulanacağı kurala bağlanarak ihalelerde gizliliğin sağlanması amacıyla temel hukuki düzenlemeler öngörülmüştür.

Bu itibarla, gizlilik ilkesinin uygulanmasının zorunlu olduğu ihale süreçlerinde isteklilerin, teklifleri ekinde sunulan bilgi ve belgeler ile aşırı düşük teklif açıklamaları kapsamında sundukları bilgi ve belgeler hakkında detaylı bilgiye sahip olmaları mümkün olmadığından, şikayet başvurularında ileri sürülen bu yöndeki iddiaların somutluğu açısından konunun geniş yorumlanması gerekmektedir. Aksi bir kabul, Kanunda zorunlu bir başvuru yolu olarak öngörülen şikâyet başvurusu işlevinin yerine getirilmemesine ve kişilerin hak arama hürriyetinin kullanılmasının zorlaştırılmasına sebebiyet vereceğinden anılan Yönetmeliğin 16 ncı maddesinin ikinci fıkrası uyarınca, başvuru sahibinin itirazen şikâyet başvurusuna ilişkin dilekçesinin ve içeriğinin; 4734 sayılı Yasa ve anılan Yönetmelik hükümlerine uygun olduğu anlaşıldığından ve daha detaylı verilerle itiraz etmesine zaten normal koşullarda olanak bulunmadığından itirazen şikâyet başvurusunda belirtilen ikinci ve üçüncü iddialarının esasının incelenmesine geçilmesi gerektiği değerlendirilmiştir.

Açıklanan nedenlerle, başvuru sahibinin iddiasının İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 18 inci maddesi yönünden yapılan incelemeye göre; ticari şirketlerin iktisadi amacının kâr elde etmek olduğu, kâr elde etmese dahi en azından zarar etmemek üzere ticari faaliyetlerine devam etmelerinin bir zorunluluk olduğu aksi takdirde söz konusu şirketlerin zarar etmemek ve kâr elde etmek için kayıt dışı ticari yollara başvurmalarının kuvvetle muhtemel olduğu düşüncesi ile, inceleme konusu ihalede temizlik malzeme bedeline ilişkin açıklamaları kapsamında verdikleri proforma faturada önerilen teklif fiyatların maliyet muhasebesi kayıtları açısından ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığı belirlenen; aşırı düşük teklif açıklaması uygun bulunarak teklifinin ekonomik açıdan en avantajlı teklif olarak belirlenmesi Kurul çoğunluğunca da yerinde bulunan Günpak Tem. Hiz. Bilgi İşlem Otom. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin teklifinin bu gerekçe üzerinden değerlendirme dışı bırakılması gerektiği, diğer yandan, başvuru sahibinin itirazen şikâyet başvurusunda belirttiği ikinci ve üçüncü iddiasının, somut olarak ele alınarak işin esasının incelenmesi gerektiği yönündeki düşüncem ile, bu huşular kapsamında Kurul çoğunluğunca alınan “ İtirazen şikayet başvurusunun reddine ” ve “Başvurunun reddine” niteliğindeki karar gerekçelerine katılmıyorum.

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

KISMEN KARŞI OY

Başvuru sahibinin itirazen şikayet başvuru dilekçesinde belirttiği ikinci ve üçüncü iddiası hakkında Kurul çoğunluğunca, sunulan aşırı düşük teklif açıklamalarına ve sunmuş olduğu bazı belgelere ilişkin olarak yeniden inceleme yapılmasına yönelik talepler ve işçilik ücretlerinin ihale tarihindeki asgari ücretin altında alınıp alınmadığı, proforma faturaları düzenleyen kişinin SMMM olup olmadığı, iş deneyim tutarının yeterlik kriterini sağlayıp sağlamadığı, geçici teminatının teklif edilen bedelin % 3’ünden az ve teminat olarak kabul edilebilecek değerlerden biri olup olmadığı vb. şekilde, somut iddialara dayanmayan, kanaate dayalı soyut ve mesnetsiz hususlara yer verildiğinden iddiaların yukarıda mevzuat hükümlerine uygun olmadığı gerekçesiyle, ikinci ve üçüncü iddialar bakımından 4734 sayılı Kanun’un 54’üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince şekil yönünden “ Başvurunun reddi ” yönünde karar verilmiştir.

Bu itibarla, gizlilik ilkesinin uygulanmasının zorunlu olduğu ihale süreçlerinde isteklilerin, ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklifi ve aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunduğu bilgi ve belgeler hakkında detaylı bilgiye sahip olmaları mümkün olmadığından, şikayet başvurularında ileri sürülen bu yöndeki iddiaların somutluğu açısından konunun geniş yorumlanması gerekmektedir. Aksi bir kabul, Kanunda zorunlu bir başvuru yolu olarak öngörülen şikâyet başvurusu işlevinin yerine getirilmemesine ve kişilerin hak arama hürriyetinin kullanılmasının zorlaştırılmasına sebebiyet vereceğinden anılan Yönetmeliğin 16 ncı maddesinin ikinci fıkrası uyarınca, başvuru sahibinin itirazen şikâyet başvurusuna ilişkin dilekçesinin ve içeriğinin; 4734 sayılı Yasa ve anılan Yönetmelik hükümlerine uygun olduğu anlaşıldığından ve daha detaylı verilerle itiraz etmesine zaten normal koşullarda olanak bulunmadığından itirazen şikâyet başvurusunda belirtilen ikinci ve üçüncü iddiasının esasının incelenmesine geçilmesi gerektiği değerlendirilmiştir.

Açıklanan nedenlerle; başvuru sahibinin itirazen şikayet dilekçesinde ön inceleme konuları bakımından bir aykırılığın bulunmadığı, dilekçe ve içeriğinin 4734 sayılı Yasa ve anılan Yönetmelik hükümlerine uygun olduğu, başvuru sahibinin, ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklifi ve aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunduğu belgelerin içeriğini bilemeyecek durumda bulunduğu ve bu nedenle iddiası ile ilgili detaylı deliller sunmasının mümkün olamayacağı hususu dikkate alındığında, başvuru sahibinin itirazen şikâyet başvurusunda belirttiği ikinci ve üçüncü iddiasının, somut olarak ele alınarak işin esasının incelenmesi gerektiği yönündeki düşüncemle Kurul çoğunluğunca alınan “Başvurunun reddine” niteliğindeki karara katılmıyorum.

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi

KİK Kararı: 2013/UH.III-4720

Hukuk Asistanı ile Kararları Analiz Edin

Karar Bilgileri

10 Milyon+ Karar Arasında Arayın

Profesyonel Hukuk AraçlarınaHemen Erişin