KİK Kararı: 2013/UH.III-4707

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2013/078
Gündem No : 89
Karar Tarihi : 11.12.2013
Karar No : 2013/UH.III-4707
BAŞVURU SAHİBİ:
Öznet Temizlik Orman Ürünleri Bilgisayar Otomasyon Kargo Kurye Servis Ziraat Elektrik Elektronik İnşaat Yemekçilik Paz. San. Ve Tic. Ltd. Şti., KURTULUŞ MAH. ZİYAPAŞA BULVARI ÖZMUCUR APT. NO : 14 KAT : 1 dAİRE : 4 ADANA

İHALEYİ YAPAN İDARE:
İzmir Vergi Dairesi Başkanlığı Destek Hizmetleri Grup Müdürlüğü İdari Ve Mali İşler Müdürlüğü Maliye Bakanlığı Gelir İdaresi Başkanlığı, Cumhuriyet Bulvarı No:5 Kat:7 35250 İZMİR

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2013/102984 İhale Kayıt Numaralı "İzmir Vergi Dairesi Başkanlığına Bağlı 25 Hizmet Binasının 2014-2016 Yılı 36 Ay (01.01.2014-31.12.2016) İçin 64 İşçi İle Genel Temizlik Hizmetlerinin Yaptırılabilmesi İşi" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

İzmir Vergi Dairesi Başkanlığı Destek Hizmetleri Grup Müdürlüğü İdari ve Mali İşler Müdürlüğü tarafından 25.09.2013tarihinde açık ihale usulüile yapılan “İzmir Vergi Dairesi Başkanlığına Bağlı 25 Hizmet Binasının 2014-2016 Yılı 36 Ay (01.01.2014-31.12.2016) İçin 64 İşçi İle Genel Temizlik Hizmetlerinin Yaptırılabilmesi İşi” ihalesine ilişkin olarak Öznet Temizlik Orman Ürünleri Bilgisayar Otomasyon Kargo Kurye Servis Ziraat Elektrik Elektronik İnşaat Yemekçilik Paz. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin 30.10.2013tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 06.11.2013tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 18.11.2013tarih ve 35248sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 18.11.2013tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2013/4078sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,İzmir Vergi Dairesi Başkanlığı tarafından 2013/102984 İhale Kayıt Numaralı “ 25 Hizmet Binasının 2014-2016 Yılı 36 Ay (01.01.2014-31.12.2016) İçin 64 İşçi ile Genel Temizlik Hizmetlerinin Yaptırılması” işinin ihalesinin 25.09.2013 tarihinde yapıldığı, söz konusu ihalede Nurbin Tem. San. Tic. Ltd. Şti.nin ekonomik açıdan en avantajlı teklif olarak belirlendiği, firmalarının da ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif konumunda olduğu,

İdari Şartname’nin “Teklif Fiyata Dâhil Giderler”başlığı altında teklif fiyatı hazırlanırken dâhil edilmesi gereken maliyet kalemlerinin açıkça belirtildiği, ekonomik açıdan en avantajlı teklif olarak belirlenen isteklinin asgari teklif edilmesi gereken teklif bedelini karşılamadığı ve anılan isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği,

İhale üzerinde bırakılan isteklinin ilk aşamada kârsız yaklaşık maliyetin altında teklif verdiğinin belirlenmesi üzerine aşırı düşük teklif olarak açıklandığı ve istekliden teklifinin bileşenlerine ilişkin açıklama sunmasının istenildiği, söz konusu isteklinin sunduğu açıklamaların Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79’uncu maddesine uygun olmadığı, sunulan proforma faturaların hangi vergi dönemine ait olduğunun belli olmadığı, proforma faturaların üreticisinden veya o alanda faaliyet gösteren firmalardan alınmadığı, tutanaklarda defter tastik tarihlerinin yanlış olduğu, SMMM'ye ait faaliyet belgesinin geçerlilik tarihinin geçmiş olduğu, onaysız fotokopi olarak sunulduğu, proforma faturanın ve fiyat teklifinin üzerine yazılan beyanın yanlış olduğu,

İsteklinin üç ayda bir defa ilaçlama yapılması ve dört ayda bir giydirme cam cephe temizliği yapılması işleri için açıklama yapması gerektiği, söz konusu isteklinin tüm maliyet kalemlerine ilişkin Tebliğ'e uygun açıklama yapması gerekirken yapmadığı ve teklifinin tüm giderleri karşılamadığı iddialarına yer verilmiştir.

A) Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

İhale dokümanında yapılan düzenlemelerden şikâyet konusu ihaleye ilişkin işin İzmir Vergi Dairesi Başkanlığına bağlı İdari Şartname’de belirtilen 25 hizmet binasının 2014-2016 yılları 36 ay (01.01.2014-31.12.2016) için 64 işçi ile malzemeli genel temizlik (bina, büro, pencere, cam (giydirme cam cephe), ilaçlama, zeminlerin ve tuvaletlerin temizliği) işlerinin yapılması işi olduğu, söz konusu ihalenin 25.09.2013 tarihinde birim fiyat teklif alınmak suretiyle yapıldığı, ihaleye 7 isteklinin teklif verdiği belirlenmiştir.

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Aşırı düşük teklifler”başlıklı 59’uncu maddesinde “ (1) İhale komisyonu verilen tekliflerden, diğer tekliflere veya yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

(2) İhale komisyonu;

a) Verilen hizmet ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen işin özgünlüğü,

hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir. İhale komisyonunca reddedilmeyen aşırı düşük teklifler, geçerli teklif olarak dikkate alınır.

(3) Aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde; Kamu İhale Kurumu tarafından aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlenmiş ise ihale komisyonu bu düzenlemeyi esas alır.

(4) Aşırı düşük teklif değerlendirmesinde tekliflerin, asgari maliyet yanında sözleşme giderlerini karşılayıp karşılamadığı da dikkate alınır.” hükmü yer almaktadır.

Ayrıca bu hususa ilişkin olarak Kamu İhale Genel Tebliği’nin“Hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde “ 79.1.Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, tekliflerin değerlendirilmesinde;

İhale ve sözleşmeye ilişkin damga vergileri, Kamu İhale Kurumu payı ve noter masrafları gibi sözleşme giderleri ile amortisman, kıdem tazminatı, işyeri hekimliği ücreti, oryantasyon (ihale konusu işe uyum) eğitimi gideri, yaka kartı ve bu mahiyetteki genel giderleri karşılamak üzere birim fiyat teklif cetvelinde yer alan her bir işçilik kalemindeki (yol, yemek ve giyecek dahil brüt asgari ücret veya brüt asgari ücretin yüzde (%) fazlası üzerinden ücret hesaplanan işçilik kalemi ile ulusal bayram ve genel tatil günleri ve fazla çalışma saatlerine ilişkin işçilik kalemleri) birim fiyatlar ile işçi sayısı üzerinden teklif alınması idarece uygun görülmeyen iş kalemi/kalemleri kapsamında çalıştırılacak olan her bir personelin işçilik maliyeti üzerinden % 3 oranında sözleşme giderleri ve genel giderler hesaplanacaktır.

79.2.Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde; amortisman, kıdem tazminatı, iş yeri hekimliği ücreti, oryantasyon eğitimi gideri, yaka kartı ve bu mahiyetteki giderlerin genel giderler içinde yer alacağı kabul edileceği için aşırı düşük teklif sorgulamasında bu giderler, önemli teklif bileşeni olarak belirtilmeyecek ve isteklilerden aşırı düşük teklif sorgulamasına verdikleri cevaplarda bu giderler için bir bedel öngörmeleri istenmeyecektir. Sözleşme giderleri ve genel giderler içinde değerlendirilmesi öngörülen giderler idari şartnamelerde “teklif fiyata dâhil olan diğer giderler” kısmında belirtilmeyecektir.

79.3. Asgari işçilik maliyeti;

i- İhale tarihinde yürürlükte bulunan brüt asgari ücret veya idari şartnamede brüt asgari ücretin yüzde (%) fazlası olarak belirlenen ücret (ulusal bayram ve genel tatil günleri ile fazla çalışma saatlerine ilişkin ücretler dahil),

ii- İdari şartnamede öngörülen nakdi veya ayni yemek ve yol bedeli ile ayni giyim bedeli,

iii- İşveren sigorta primi tutarından oluşmaktadır.

79.4. İhale komisyonu tarafından, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihaleleri ile personel çalıştırılmasına dayalı olmamakla birlikte ihale dokümanında personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma saatinin tamamının idarede kullanılacağı hizmet alımı ihalelerinde asgari işçilik maliyeti, sözleşme giderleri ve genel giderler ile varsa malzeme ve diğer maliyet kalemleri, bunlar dışında kalan hizmet alımı ihalelerinde ise ihale dokümanında belirtilen teklif fiyata dahil giderler dikkate alınmak suretiyle tekliflerin değerlendirilmesi yapılarak 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi uyarınca teklifi aşırı düşük görülen isteklilerden işin niteliğine göre ihale komisyonunca belirlenen önemli teklif bileşenleri ile ilgili açıklama istenecektir. İdarelerce aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenlerin belirtilmesi ve açıklama için isteklilere üç (3) iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilmesi gerekmektedir.

Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, kar hariç yaklaşık maliyet tutarının üzerindeki teklifler aşırı düşük teklif olarak kabul edilmeyecektir.

79.4.1. İsteklilerce yapılacak aşırı düşük teklife ilişkin açıklamalar belgelere dayanmalıdır. Belgelere dayanılmaksızın yapılan açıklamalar kabul edilmeyerek söz konusu teklifler reddedilecektir.

…

79.4.2.3. Teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin, tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili olarak Kanun’un 38’inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamaya dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri sunmaları gerekmektedir.

İsteklilerin açıklamalarına dayanak teşkil eden bilgi ve belgeler;

a. Tedarikçi veya üreticilerden alınan proforma faturalar,

b. Fiyat teklifleri,

c. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilmiş fiyat tarifeleri veya bunlardan alınmış fiyat teklifleri,

ç. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilgili mala ilişkin ilan edilen asgari fiyatlar,

d. Perakende satış yapan zincir mağaza veya marketlerin yayımladıkları fiyat kataloglarında yer alan fiyatlar,

e. Ticaret borsalarına kayıtlı mallara ilişkin olarak 5174 sayılı Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği ile Odalar ve Borsalar Kanununun 51 inci maddesinin (c) bendi uyarınca borsa idaresi tarafından düzenlenen ilgili malın fiyatını gösteren belgeler,

f. Yaş sebze ve meyve için, Yaş Sebze ve Meyve Ticaretinin Düzenlenmesi ve Toptancı Halleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname uyarınca faaliyet gösteren toptancı hali idaresi tarafından düzenlenen ilgili malın fiyatını gösteren belgeler,

g. İsteklinin ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarıdır.

İstekliler tekliflerine ilişkin olarak yukarıda sayılan belgelerden kendileri için uygun olanları (79.4.2.4-79.4.2.13) maddelerine göre yapacakları açıklamalar kapsamında sunacaklardır.

Yukarıda sayılan belge ve bilgilerden hiçbiri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda istekli tarafından gerekçesi belirtilmek suretiyle ilgili mevzuatına göre son 12 ay içinde düzenlenen açıklamaya elverişli diğer belge ve bilgiler kullanılarak da açıklama yapılabilir. (Örnek: Yurt dışından ithal edilen mallara ilişkin olarak gümrük giriş beyannamesi kullanılarak açıklama yapılabilir.)

79.4.2.4. Tedarikçi veya üreticilerden alınan birim fiyatları gösteren proforma fatura sunularak açıklama yapılması durumunda proforma faturadaki birim satış tutarı;

a) Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan (Ek-O.5) ağırlıklı ortalama birim maliyetin,

b) Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan (Ek-O.5) ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin,

altında olamaz.

Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından proforma fatura üzerine; “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından proforma fatura üzerine; “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Kaşeleme işlemi bu Tebliğin 8.4 maddesinde belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

79.4.2.5. İsteklilerce yapılan açıklamalarda; teklifin bir bölümünü oluşturan iş kalemlerine/gruplarına ilişkin olarak piyasada o alanda faaliyet gösteren kişilerden alınan fiyat tekliflerinin sunulması halinde, fiyat teklifinde belirtilen veya fiyat teklifine göre hesaplanan birim fiyat;

a) Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında (Ek-O.6) yer alan toplam birim maliyet tutarının,

b) Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında (Ek-O.6) yer alan ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin,

altında olamaz.

Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından fiyat teklifinin üzerine; “Birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından fiyat teklifinin üzerine; “Birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Kaşeleme işlemi bu Tebliğin 8.4 maddesinde belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.”

…

79.4.2.14. Proforma fatura ve fiyat tekliflerinin, proforma fatura veya fiyat teklifine konu alanda faaliyet gösterenlerden alınması gerekmekte olup bu belgelerin ihale tarihinden önce düzenlenmiş olması zorunlu değildir.

79.4.2.15. Maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarının; 3568 sayılı Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanununa göre çalışan meslek mensuplarından, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olanlar tarafından düzenlenmesi, bütün belge ve tutanakların her sayfasının taraflar tarafından imzalanarak kaşelenmesi gerekmektedir.

(79.4.2.4.) maddesine göre düzenlenen tutanak meslek mensubu ve proforma fatura veren tedarikçi veya imalatçı tarafından, (79.4.2.5.) maddesine göre düzenlenen tutanak meslek mensubu ile istekliye fiyat teklifini veren kişi tarafından imzalanarak kaşelenecek ancak bu tutanaklar proforma fatura veya fiyat teklifi ekinde idareye verilmeyecek ve düzenleyen meslek mensubu tarafından muhafaza edilecektir.

(79.4.2.12.) maddesine göre düzenlenen tutanaklar ise meslek mensubu ile ihaleye katılan istekli tarafından imzalanarak kaşelenecek ve açıklama ekinde idareye sunulacaktır.

Meslek mensubu, proforma fatura veya fiyat teklifi üzerindeki beyanı ile O-5, O-6, O-7 nolu tutanaklardaki beyanların doğruluğundan sorumludur.

Gerekli görülmesi durumunda ihaleyi yapan idare, proforma fatura ve fiyat tekliflerine ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarını, incelemek üzere muhafaza eden meslek mensubundan isteyebilir.

İhale komisyonunun, gerek meslek mensubundan istenen tutanaklar gerekse istekliler tarafından açıklama kapsamında ihale komisyonuna sunulan tutanaklar üzerinde yaptığı inceleme sonucunda sunulan proforma fatura / fiyat teklifi ile bu belgeler arasında uyumsuzluk olduğunu tespit etmesi durumunda teklif reddedilerek uyumsuzluğun niteliğine göre söz konusu belgeler mükellef ve/veya isteklinin bağlı olduğu vergi dairesine gönderilir ve gerekli olması halinde Cumhuriyet Savcılığına bildirim yapılır.

İhale komisyonunca yapılan inceleme sonucunda, yukarıda belirtildiği şekilde bir uyumsuzluk olduğu tespit edilmemekle birlikte, belgelerde yer alan bilgilerin ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığının değerlendirilmesi durumunda isteklinin teklifi reddedilmeyecek ancak proforma fatura ve fiyat teklifleri ile maliyet/satış tutarı tespit tutanakları mükellef ve/veya isteklinin bağlı olduğu vergi dairesine gönderilecektir.

79.4.2.16. İstekliler tarafından aşırı düşük teklif sorgulaması kapsamındaki mallara ilişkin olarak proforma fatura yerine sadece alış faturası ile açıklamada bulunulması geçerli bir açıklama olarak kabul edilmeyecektir.

..

79.4.2.18. İtirazen şikâyet başvurularına ilişkin olarak Kurum tarafından yapılan incelemede gerekli görülmesi durumunda, proforma fatura ve fiyat tekliflerine ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanakları, bunları muhafaza eden meslek mensubundan istenebilir. Gerek meslek mensubundan istenen tutanaklar gerekse ihaleyi yapan idare tarafından Kuruma gönderilen belgeler arasında yer alan proforma fatura ve fiyat teklif tutarları ile maliyet/satış tutarı tespit tutanağında belirtilen maliyet ve satış tutarlarının arasında uyumsuzluk olduğunun veya bu belgelerde yer alan bilgilerin ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığının değerlendirilmesi durumunda; proforma fatura ve fiyat teklifleri ile maliyet/satış tutarı tespit tutanakları mükellef ve/veya isteklinin bağlı olduğu vergi dairesine gönderilir ve gerekli olması halinde Cumhuriyet Savcılığına bildirim yapılır.

...

79.4.2.20. Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde; malzeme ve diğer maliyet kalemlerine ilişkin sözleşme giderinin de % 3 oranındaki sözleşme giderleri ve genel giderler içinde yer aldığı kabul edildiğinden, malzeme ve diğer maliyet kalemleri için ayrıca sözleşme gideri hesaplanmayacaktır.

79.4.2.21. Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, % 3 oranındaki sözleşme giderleri ve genel giderler, sadece aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesine ilişkin olduğundan, bu sözleşme giderleri ve genel giderler idarece hazırlanan teklif mektubu eki cetvelde ayrı bir birim fiyat kalemi olarak öngörülmeyecektir. İhale sonuçlandırıldıktan sonra ihale üzerinde kalan isteklinin ödeyeceği ihale kararı damga vergisi, sözleşme damga vergisi ile diğer sözleşme giderleri ilgili mevzuatına göre hesaplanacaktır.

…

79.5. Aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda; (79.4.2.) maddesine uygun açıklamada bulunmayan, açıklamaları teknik şartnameye aykırı hususlar içeren veya teklif tutarı, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde asgari işçilik maliyeti ve % 3 oranındaki sözleşme giderleri ile genel giderleri, personel çalıştırılmasına dayalı olmamakla birlikte ihale dokümanında personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma saatinin tamamının idarede kullanılacağı hizmet alımı ihalelerinde ise asgari işçilik maliyeti ve ilgili mevzuatı uyarınca hesaplanacak sözleşme giderlerini karşılamayan isteklilerin teklifleri gerekçeleri belirtilmek suretiyle reddedilecektir.

79.6. Aşırı düşük teklifine ilişkin olarak istenen sürede açıklama yapmasına rağmen teklifi reddedilen isteklilere, açıklamalarının yeterli görülmeme nedenlerinin kesinleşen ihale kararı ile birlikte bildirilmesi zorunludur.

79.7. Yukarıda yapılan açıklamalar çerçevesinde, Kurumca ilgililerin faydalanmasına yönelik olarak hazırlanan “işçilik hesaplama modülü”ne (www.kik.gov.tr) adresinden ulaşılabilecektir.” açıklamalarına yer verilmiştir.

İhaleye ilişkin İdari Şartname’nin “Teklif fiyata dâhil olan giderler”başlıklı 25’inci maddesinde _“25.1._25.1. İsteklilerin teklif edecekleri fiyata sözleşmenin uygulanması sırasında, ilgili mevzuat gereğince yapılacak her türlü ulaşım, sigorta, vergi, resim ve harç giderlerini dâhil etmeleri gerekmektedir.

_25.2._25.1. maddesinde yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz.

_25.3._Teklif fiyata dâhil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:

25.3.1. İşin süresi ve personel sayısı dikkate alınarak ilgili mevzuatına göre hesaplanacak işçilik ücreti:

İşin süresi ve personel sayısı dikkate alınarak ilgili mevzuatına göre hesaplanacak işçilik ücreti:

Hizmet işinde çalıştırılacak 64 personele ihale tarihinde yürürlükte bulunan aylık bürüt asgari ücret üzerinden, ilgili mevzuata göre hesaplanacak işçilik ücreti verilecek olup, fazla mesai yaptırılmayacaktır. Ulusal Bayram ve genel tatil günleri (Ulusal Bayram, Resmi ve Dini Bayram günleri ile 1 Mayıs Emek ve Dayanışma Günü ve Yılbaşı günü) işçi çalıştırılmayacaktır.

25.3.2. Yemek, yol ve giyecek giderleri:

Yüklenici; her ay işçilere fiilen çalışılan her gün için nakdi olarak brüt 4,00 TL. yol bedeli, nakdi olarak brüt 6,00 TL. yemek bedeli ödeyecek ve ücret bordrosunda gösterecektir. Ayrıca söz konusu ödemelerden ötürü işverence karşılanması gereken sigorta primleri teklif fiyata dâhildir. Bu bedeller her ay için fiilen çalışılan gün üzerinden hesaplanacaktır. Yüklenici firma her bir işçiye üç yıllık hizmet süresi içerisinde (3) takım yazlık ve (3) takım kışlık olmak üzere toplam (6) takım iş elbisesini ayni olarak verecektir.

25.3.3. Malzeme giderleri:

Teknik Şartname ekinde (Ek-1 Ek-2 Ek-3) adı ve miktarları belirtilen temizlik malzemeleri, temizlik sarf malzemeleri ve ekipman giderleri teklif fiyata dâhildir.

25.3.4. Diğer giderler:

Teknik Şartname’de belirtilen giydirme cam cephe temizliği ile ilaçlama hizmeti teklif fiyata dâhil edilecektir.

_25.4._Sözleşme konusu işin bedelinin ödenmesi aşamasında doğacak Katma Değer Vergisi (KDV), ilgili mevzuatı çerçevesinde İdare tarafından yükleniciye ayrıca ödenir.

25.5. Kısa vadeli sigorta prim oranları belirtilecektir.

Sigorta Risk Prim Oranı %1,5’dir.” düzenlemesi,

Teknik Şartname’nin “İşçilerin Kıyafetleri”başlıklı 7.16’ncı maddesinde _“İşçilerin kıyafetleri İdare tarafından belirlenecek ve Yüklenici tarafından karşılanacaktır._Her bir temizlik işçisine bir sözleşme döneminde (3 yıllık dönemde)6 takım iş elbisesi (üç yazlık – üç kışlık) verilecektir. Birinci elbiseyi (kışlık) işe başlama tarihinden önce, ikinci kışlık elbiseyi 2014 yılı Ekim ayında, üçüncü elbiseyi 2015 yılı Ekim ayında, yazlık elbiseleri ise 2014, 2015 ve 2016 yıllarının 15-31 Mayıs tarihleri arasında dağıtıp, idareye yazılı olarak bildirecektir.

Yazlık iş elbisesi :Pamuk-Polyester karışımı kumaştan ve standart beden ölçülerinde kullanıma uygun rahat edilebilecek bollukta olmalı.

Kışlık iş elbisesi:Yün-Polyester karışımı kumaştan ve standart beden ölçülerinde kullanıma uygun rahat edilebilecek bollukta olmalı.

İşçiler bu kıyafetlerle iş yapmak mecburiyetinde olup, Yüklenici işçilerin kıyafetlerini daima temiz ve muntazam şekilde bulundurmakla mükelleftir. Çalıştırılacak personelin kılık kıyafeti düzgün olacak ve düzen ve tertipten Yüklenici sorumlu olacaktır.” düzenlemesibulunmaktadır.

Söz konusu ihaleye ilişkin birim fiyat cetvelinin de,

“BİRİM FİYAT TEKLİF CETVELİ

İhale kayıt numarası : 2013/102984

A

B

Sıra No

İş Kaleminin Adı ve Kısa Açıklaması

Miktarı

Teklif Edilen Birim Fiyat

Tutarı

Birimi

İşçi sayısı

Ay/gün/saat

1

Genel Temizilik İşi

Ay

64

36

I. Ara Toplam (K.D.V Hariç)

Sıra No

İş Kaleminin Adı ve Kısa Açıklaması

Birimi

Miktarı

Teklif Edilen Birim Fiyat

Tutarı

1

Temizlik malzemeleri, sarf malzemeleri ve ekipmanları

Ay

36

2

İlaçlama

Ay

36

II. Ara Toplam (K.D.V. Hariç)

TOPLAM TUTAR (K.D.V Hariç)

” şeklinde olduğu belirlenmiştir.

İdari Şartname’nin yukarıda belirtilen düzenlemeleri dikkate alınarak sosyal güvenlik mevzuatı doğrultusunda yapılan hesaplama neticesinde nakdi ödenecek yol ve yemek bedeli dâhil, ayni verilecek giyim gideri hariç, %3 sözleşme giderleri ve genel giderler dâhil asgari işçilik maliyeti 3.570.969,60 TL olarak hesaplanmıştır.

Şikâyet konusu ihalede kâr hariç yaklaşık maliyet hesaplanırken idarece yaklaşık maliyetin icmalinde yer alan kâr tutarı yerine Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 9’uncu maddesinde belirtilmiş olan maksimum kâr oranı %20’nin dikkate alınarak hesaplanan kâr hariç yaklaşık maliyetin altında olduğu tespit edilen Nurbin Temizlik İnş. Tur. Gıda Tarım Ür. Bilg. San. ve Tic. Ltd. Şti., Şahmeran Dan. Bel. Bilg. Tem. Yem. Hiz. İnş. San. Tic. Ltd. Şti. ve Merih Tur. Nak. Taah. Pet. Tarım Gıda Tem. İth. İhar. San. Tic. Ltd. Şti.-Mehmet Benzer Tem. İnş. Teks. Gıda San. Tic. Ltd. Şti. Ortak Girişimi’nin teklifinin aşırı düşük teklif olarak belirlendiği ve idarenin 26.09.2013 tarihli yazısı ile anılan isteklilerden aşırı düşük teklif açıklamalarının sunulmasının istenildiği, Şahmeran Dan. Bel. Bilg. Tem. Yem. Hiz. İnş. San. Tic. Ltd. Şti. ve Merih Tur. Nak. Taah. Pet. Tarım Gıda Tem. İth. İhar. San. Tic. Ltd. Şti.- Mehmet Benzer Tem. İnş. Teks. Gıda San. Tic. Ltd. Şti. Ortak Girişimi’nin süresi içerisinde açıklamalarını sunmadığı ve tekliflerinin değerlendirme dışı bırakıldığı, Nurbin Temizlik İnş. Tur. Gıda Tarım Ür. Bilg. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin aşırı düşük teklif açıklamalarının ihale komisyonu tarafından incelendiği ve açıklamaların kabul edilerek 11.10.2013 tarihli kesinleşen ihale kararı ile söz konusu isteklinin ekonomik açıdan en avantajlı istekli olarak, Öznet Temizlik Orman Ürünleri Bilgisayar Otomasyon Kargo Kurye Servis Ziraat Elektrik Elektronik İnşaat Yemekçilik Paz. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin de ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif olarak belirlendiği tespit edilmiştir.

Nurbin Temizlik İnş. Tur. Gıda Tarım Ür. Bilg. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin aşırı düşük teklif açıklamaları incelendiğinde, söz konusu isteklinin işçilik hesaplarını yaparken çalışan sayısının 50 kişiden fazla olması nedeniyle 2 kişi engelli personel çalıştırılacağını ifade ederek 62 personelin normal asgari işçilik maliyetini hesapladığı, 2 personelin ise Hazinece karşılanacak işveren primi dikkate alınarak işçilik maliyetini hesapladığı, daha sonra her ikisini toplayarak toplam işçilik maliyetini oluşturduğu belirlenmiştir.

Elli veya daha fazla işçi çalıştıran işverenlerin engelli işçi istihdam etmesi kanuni zorunluluk olmakla birlikte, Hazinece karşılanacak işveren priminden yararlanma imkanı tüm istekliler için söz konusu olmaktadır. Ancak ihalelerde 4734 sayılı Kanun’un 5’inci maddesinde yer alan temel ilkelerden eşitlik ve rekabetin sağlanmasını temin etmek ve bu durumu korumak için teklif fiyatlarının oluşturulmasında, Hazinece karşılanacak işveren primi dikkate alınmadan teklif fiyatının oluşturulması gerektiği kabul edilmelidir.

Yukarıda aktarılan mevzuat hükümleri ve tüm tespitler çerçevesinde, ihale dokümanında ihale konusu işin niteliğine göre bu iş kapsamında çalışacak personel arasında engelli personel bulunacağına, dolayısıyla 4857 sayılı Kanun’un 30’uncu maddesine göre işverenin belirli sayıda engelli işçiyi “meslek, beden ve ruhi durumlarına uygun işlerde” çalıştırma yükümlülüğünün idarenin ihale konusu hizmet işi kapsamında karşılanmasına yönelik herhangi bir düzenleme olmadığı, anılan Kanun’un 30’uncu maddesindeki kontenjan fazlası engelli çalıştırılmasına ilişkin hüküm doğrultusunda, ihale konusu işte çalıştırılacak engelli işçi sayısına ilişkin asgari sayının belirlenmesine rağmen kısıtlayıcı bir düzenlemenin bulunmadığı, bu hususun tekliflerin oluşturulması aşamasında istekliler arasında eşitsizliğe yol açabileceği anlaşılmıştır.

Öte yandan 4857 sayılı İş Kanunu’nun “Engelli ve eski hükümlü çalıştırma zorunluluğu” başlıklı 30’uncu maddesinde, çalıştırılacak engelli işçi sayısının işverenin aynı il sınırları içinde yer alan işyerlerinde bulunan toplam işçi sayısına göre hesaplanacağı da düzenlenmiştir. Bu durumda ihaleyi gerçekleştiren idarenin sadece ihale konusu işte çalıştırılacak personel sayısına bakmaması, ihaleye teklif veren her istekliye ait il sınırları içinde başka işyeri bulunup bulunmadığını, varsa bu işyerlerinde çalışan toplam işçi sayısını da bilmesi gerekeceğinden teklifinde engelli işçi çalıştıracağını beyan ederek teklif tutarını buna göre hesaplayan istekliler bakımından İş Kanununun anılan hükmü uyarınca idarenin ihaleyi karara bağlamadan önce her defasında araştırma yapma gereksinimi doğabilecek ve bu uygulama nedeniyle ihale süreçlerinde yaşanacak gecikmeler 4734 sayılı Kanun’un “Temel İlkeler” başlıklı 5’inci maddesinin birinci fıkrasında yer alan, “ihalelerde ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanması” ilkesinin ihlaline yol açabilecektir.

Ayrıca, İdari Şartname’de engelli işçi çalıştırılacağına ilişkin herhangi bir düzenleme yapılmamasının İş Kanunu’nun 30’uncu maddesinin uygulanmasına engel teşkil etmeyeceği, başka bir ifade ile teklif bedelleri oluşturulurken, işin ifası sırasında çalıştırılacak engelli işçilere ilişkin indirimin dikkate alınmamasının, sözleşmenin uygulanması aşamasında yüklenicinin Kanundan doğan engelli işçi çalıştırma yükümlülüğünü ihlal etmesine yol açmayacağı, bu yükümlülüğün devam edeceği de açıktır. Bunun yanında, Kamu İhale Genel Tebliği’nin 78.11’inci maddesi uyarınca idarelerin, sözleşmenin uygulanması aşamasında aylık prim ve hizmet belgelerindeki prim oranının prim tarifesine uygun olup olmadığını kontrol ederek, hakediş ödemelerini yapacakları ve söz konusu hakedişlerin de, engelli işçi çalıştırılması durumunda uygulanacak prim indirimi dikkate alınarak düzenleneceği hususları birlikte değerlendirildiğinde, bu durumun idarenin yükleniciye fazla ödeme yapmasına yol açmayacağı ve bir kamu zararının oluşmayacağı belirlenmiştir.

Diğer taraftan, özel bir kanun olan 4734 sayılı Kanun’un ikincil mevzuatı çerçevesinde personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde tüm istekliler için eşit koşullarda olmak üzere aşırı düşük tekliflerin tespitinde esas alınan ve Tebliğ’in 79.3’üncü maddesinde açıklanan “asgari işçilik maliyeti” kapsamında Hazine tarafından karşılanacak olan işveren sigorta prim tutarının da dikkate alınmasına yönelik herhangi bir düzenleme bulunmadığı hususları dikkate alındığında, Nurbin Temizlik İnş. Tur. Gıda Tarım Ür. Bilg. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin işçilik maliyetini oluştururken 2 işçiyi engelli işçi maliyeti üzerinden hesaplayarak teklif maliyetini oluşturmasının uygun olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

Nurbin Temizlik İnş. Tur. Gıda Tarım Ür. Bilg. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin Teknik Şartname ekinde yer alan temizlik malzeme maliyetlerini belgelendirmek üzere SPC Kimya Tem. İnş. Gıda İth. İhr. San. Tic. Ltd. Şti.nden alınan 24.09.2013 tarihli proforma faturayı sunduğu, SPC Kimya Tem. İnş. Gıda İth. İhr. San. Tic. Ltd. Şti.nin bu alanda faaliyet gösteren firma niteliğinde olduğu, proforma faturada belirtilen miktarların Teknik Şartname’de belirtilen miktarlara uygun olduğu, proforma faturanın ilgili meslek mensubu tarafından onaylandığı ve kaşelendiği, proforma faturanın üzerinde satışlar üzerinden açıklama yapılması durumunda mevzuat uyarınca yazılması gereken ifadenin “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağının ağırlıklı ortalama birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim” şeklinde yanlış yazıldığı, mevzuat uyarınca ifadenin doğru şeklinin “ Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının %80’inin altında olmadığını beyan ederim.” şeklinde olması gerektiği belirlenmiştir.

İlaçlama maliyetlerine ilişkin olarak fiyat teklifi alınması durumunda düzenlenen Ek-06 nolu maliyet/satış tutarı tespit tutanağının sunulduğu, ancak açıklamalar kapsamında MBC İlaçlama Hiz. ve Dış Tic. Ltd. Şti.nden alınan fiyat teklifinin bulunmadığı görülmüştür. Oysa, Kamu İhale Genel Tebliği’in yukarıda aktarılan 79.4.2.5’inci maddesinde aşırı düşük teklif olarak belirlenen isteklinin teklifinin bir bölümünü oluşturan iş kalemlerine/gruplarına ilişkin olarak piyasada o alanda faaliyet gösteren kişilerden alınan fiyat tekliflerinin sunulabileceği ifade edilmiştir. Ancak isteklinin bu maddeye göre ilaçlama maliyetlerini belgelendirme yapmayı tercih ettiği, ancak fiyat teklifini açıklamaları kapsamında sunmadığı belirlenmiştir.

Yukarıda yapılan tespitler, mevzuat hükümleri ve iddia konusu husus birlikte değerlendirildiğinde, Nurbin Temizlik İnş. Tur. Gıda Tarım Ür. Bilg. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin aşırı düşük teklif açıklamalarının uygun olmadığı belirlendiğinden anılan isteklinin açıklamalarının kabul edilmeyerek teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.

B)İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 18’inci maddesi yönünden yapılan inceleme sonucunda tespit edilen aykırılıklar ve buna ilişkin inceleme ve hukuki değerlendirme aşağıda yapılmıştır.

Şikâyet konusu ihalenin yaklaşık maliyet icmalinden idarece yaklaşık maliyet hesaplanırken işçilik maliyetinin %10’unun 357.096,60 TL olarak hesaplanarak bu bedelin kâr olarak yaklaşık maliyete eklendiği belirlenmiştir. İdarece tekliflerin değerlendirmesi aşamasındayaklaşık maliyetin icmalinde yer alan kâr tutarı yerine Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 9’uncu maddesinde belirtilmiş olan maksimum kâr oranı %20’nin dikkate alınarak hesaplanan kâr hariç yaklaşım maliyetin altında olduğu tespit edilen 3 isteklinin aşırı düşük teklif olarak belirlendiği ve bu isteklilerin aşırı düşük teklif sorgulamasına tâbi tutulduğu tespit edilmiştir. Oysa idarenin yaklaşık maliyet hesabında işçilik maliyeti için %10 kâr oranı belirlenmiş, diğer kalemler için kâr oranı belirlenmemiştir. %10 kâr hariç işçilik maliyeti ile diğer kalemler için mevzuatta öngörülen maksimum %20 kâr oranı hariç ulaşılan kârsız yaklaşık maliyet tutarının 4.127.421,47 TL olduğu belirlenmiştir. Bu durumda, Öznet Temizlik Orman Ürünleri Bilgisayar Otomasyon Kargo Kurye Servis Ziraat Elektrik Elektronik İnşaat Yemekçilik Paz. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin de teklifinin hesaplanan kâr hariç yaklaşık maliyetin altında olduğu ve anılan isteklinin de aşırı düşük teklif sorgulamasına tâbi tutulması gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerine düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, Nurbin Temizlik İnş. Tur. Gıda Tarım Ür. Bilg. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin aşırı düşük teklif açıklamalarının kabul edilmeyerek anılan isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması, Öznet Temizlik Orman Ürünleri Bilgisayar Otomasyon Kargo Kurye Servis Ziraat Elektrik Elektronik İnşaat Yemekçilik Paz. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin de aşırı düşük teklif olarak belirlenerek, bu isteklinin de aşırı düşük teklif sorgulamasına tâbi tutulması ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oybirliği ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Başkan

Kazım ÖZKAN

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi

Ahmet ÖZBAKIR

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi

Mehmet AKSOY

Kurul Üyesi