KİK Kararı: 2013/UH.III-4539

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2013/077
Gündem No : 20
Karar Tarihi : 04.12.2013
Karar No : 2013/UH.III-4539
BAŞVURU SAHİBİ:
Muzaffer Altıntaş, 19 MAYIS SANAYİ SİTESİ 64.SOK. NO:14 KUTLUNKENT/ SAMSUN

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Atakum İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü, Esenevler Mah. Şehit Ünal Caddesi No:2/1 55200 SAMSUN

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2013/87343 İhale Kayıt Numaralı "Müdürlüğümüze Bağlı İlkokul Ve Ortaokulda Taşımalı Eğitim Kapsamında 678 Öğrenciye 6 Taşıma Merkezinde Öğrencileri Verilecek Sıcak Öğle Yemeği Yapımı Dağıtımı Ve Servis Hizmeti Satın Alım İşi" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Atakum İlçe Milli Eğitim Müdürlüğütarafından 31.07.2013tarihinde açık ihale usulüile yapılan “Müdürlüğümüze Bağlı İlkokul ve Ortaokulda Taşımalı Eğitim Kapsamında 678 Öğrenciye 6 Taşıma Merkezinde Öğrencileri Verilecek Sıcak Öğle Yemeği Yapımı Dağıtımı ve Servis Hizmeti Satın Alım İşi” ihalesine ilişkin olarak Muzaffer Altıntaş’ın 30.10.2013tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 06.11.2013tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 14.11.2013tarih ve 34950sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 14.11.2013tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2013/4042sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, 02.10.2013 tarihli ve 2013/UH.III-3807 sayılı Kurul kararı sonrası idarece aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutuldukları, sorgulama yazısında Teknik Şartname’ye göre açıklama yapmalarının istenildiği, Teknik Şartname’yi incelediklerinde örnek menülerin ve et miktarlarının belirlenmiş olduğu, ancak yemekte et dışında kullanılacak malzemelerin miktarlarına yer verilmediği, bu durumda sağlıklı bir açıklama yapmanın mümkün olmadığı, söz konusu malzeme miktarlarının idarece belirlenmesi ve aşırı düşük teklif sorgulamasının yeniden yapılması gerektiği iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı Düşük Teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “ İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.” hükmü,

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Yaklaşık maliyetin hesaplanması ve güncellenmesi” başlıklı 9’uncu maddesinin üçüncü fıkrasında “ Hizmetin gerçekleştirilmesi için gerekli olan iş kalemlerine veya iş gruplarına ilişkin miktarların tespit edilen fiyatlarla çarpımı sonucu bulunan tutarların toplanması ile elde edilen genel toplam tutar, sözleşme giderleri ve genel giderler ile KDV hariç olarak belirlenir. Bulunan bu tutara işin niteliği dikkate alınarak % 20 oranını geçmemek üzere yüklenici kârı eklenir. Bu tutar, kâr hariç belirlenen genel toplam tutar üzerinden hesaplanan sözleşme giderleri ve genel giderler ile toplanarak yaklaşık maliyet hesaplanır. Buna ilişkin hesap cetveli hazırlayanlarca imzalandıktan sonra, ihale onay belgesinin ekine konularak ihale yetkilisine sunulur.” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde “…79.4.2.3. Teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin, tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili olarak Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamaya dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri sunmaları gerekmektedir.

İsteklilerin açıklamalarına dayanak teşkil eden bilgi ve belgeler;

a. Tedarikçi veya üreticilerden alınan proforma faturalar,

b. Fiyat teklifleri,

c. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilmiş fiyat tarifeleri veya bunlardan alınmış fiyat teklifleri,

ç. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilgili mala ilişkin ilan edilen asgari fiyatlar,

d. Perakende satış yapan zincir mağaza veya marketlerin yayımladıkları fiyat kataloglarında yer alan fiyatlar,

e. Ticaret borsalarına kayıtlı mallara ilişkin olarak 5174 sayılı Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği ile Odalar ve Borsalar Kanununun 51 inci maddesinin (c) bendi uyarınca borsa idaresi tarafından düzenlenen ilgili malın fiyatını gösteren belgeler,

f. Yaş sebze ve meyve için, Yaş Sebze ve Meyve Ticaretinin Düzenlenmesi ve Toptancı Halleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname uyarınca faaliyet gösteren toptancı hali idaresi tarafından düzenlenen ilgili malın fiyatını gösteren belgeler,

g. İsteklinin ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarıdır.

İstekliler tekliflerine ilişkin olarak yukarıda sayılan belgelerden kendileri için uygun olanları (79.4.2.4-79.4.2.13) maddelerine göre yapacakları açıklamalar kapsamında sunacaklardır.

Yukarıda sayılan belge ve bilgilerden hiçbiri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda istekli tarafından gerekçesi belirtilmek suretiyle ilgili mevzuatına göre son 12 ay içinde düzenlenen açıklamaya elverişli diğer belge ve bilgiler kullanılarak da açıklama yapılabilir. (Örnek: Yurt dışından ithal edilen mallara ilişkin olarak gümrük giriş beyannamesi kullanılarak açıklama yapılabilir.)

79.4.2.4. Tedarikçi veya üreticilerden alınan birim fiyatları gösteren proforma fatura sunularak açıklama yapılması durumunda proforma faturadaki birim satış tutarı;

a) Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan (Ek-O.5) ağırlıklı ortalama birim maliyetin,

b) Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan (Ek-O.5) ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olamaz.

Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından proforma fatura üzerine; “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından proforma fatura üzerine; “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Kaşeleme işlemi bu Tebliğin 8.4 maddesinde belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

79.4.2.5. İsteklilerce yapılan açıklamalarda; teklifin bir bölümünü oluşturan iş kalemlerine/gruplarına ilişkin olarak piyasada o alanda faaliyet gösteren kişilerden alınan fiyat tekliflerinin sunulması halinde, fiyat teklifinde belirtilen veya fiyat teklifine göre hesaplanan birim fiyat;

a) Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında (Ek-O.6) yer alan toplam birim maliyet tutarının,

b) Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında (Ek-O.6) yer alan ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olamaz.

Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından fiyat teklifinin üzerine; “Birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından fiyat teklifinin üzerine; “Birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Kaşeleme işlemi bu Tebliğin 8.4 maddesinde belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

79.4.2.6. İsteklinin, kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin fiyat tekliflerini kullanması halinde sadece ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) düzenlenmiş fiyat teklifini sunması yeterlidir.

…79.4.2.9. İstekli tarafından perakende satış yapan zincir mağaza veya marketlerin yayımladıkları fiyat kataloglarının kullanılması halinde, ilgili mala ait sadece ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olan bir fiyatı gösteren mağaza veya market yönetimince onaylanmış kataloğu sunması yeterlidir.

79.4.2.10. İstekli tarafından ticaret borsalarında oluşan fiyatların kullanılması halinde, 5174 sayılı Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği ile Odalar ve Borsalar Kanununun 51 inci maddesinin (c) bendi uyarınca borsa idaresi tarafından düzenlenen ve ilgili malın ihale tarihinden önceki son işlem tarihinde gerçekleşen asgari fiyatını gösteren belge ile açıklama yapılması yeterlidir.

79.4.2.11. İstekli tarafından yaş sebze ve meyve için, toptancı halinde oluşan fiyatların kullanılmasıhalinde, Yaş Sebze ve Meyve Ticaretinin Düzenlenmesi ve Toptancı Halleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname uyarınca faaliyet gösteren toptancı hali idaresi tarafından düzenlenen ve ilgili malın, ihale tarihinden önceki son 12 ayın herhangi bir işlem gününe ait asgari fiyatını gösteren belge ile açıklama yapılması yeterlidir.

…79.4.2.14. Proforma fatura ve fiyat tekliflerinin, proforma fatura veya fiyat teklifine konu alanda faaliyet gösterenlerden alınması gerekmekte olup bu belgelerin ihale tarihinden önce düzenlenmiş olması zorunlu değildir.

79.4.2.15. Maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarının; 3568 sayılı Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanununa göre çalışan meslek mensuplarından, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olanlar tarafından düzenlenmesi, bütün belge ve tutanakların her sayfasının taraflar tarafından imzalanarak kaşelenmesi gerekmektedir.

(79.4.2.4.) maddesine göre düzenlenen tutanak meslek mensubu ve proforma fatura veren tedarikçi veya imalatçı tarafından, (79.4.2.5.) maddesine göre düzenlenen tutanak meslek mensubu ile istekliye fiyat teklifini veren kişi tarafından imzalanarak kaşelenecek ancak bu tutanaklar proforma fatura veya fiyat teklifi ekinde idareye verilmeyecek ve düzenleyen meslek mensubu tarafından muhafaza edilecektir.

(79.4.2.12.) maddesine göre düzenlenen tutanaklar ise meslek mensubu ile ihaleye katılan istekli tarafından imzalanarak kaşelenecek ve açıklama ekinde idareye sunulacaktır.

Meslek mensubu, proforma fatura veya fiyat teklifi üzerindeki beyanı ile O-5, O-6, O-7 nolu tutanaklardaki beyanların doğruluğundan sorumludur.

Gerekli görülmesi durumunda ihaleyi yapan idare, proforma fatura ve fiyat tekliflerine ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarını, incelemek üzere muhafaza eden meslek mensubundan isteyebilir.

İhale komisyonunun, gerek meslek mensubundan istenen tutanaklar gerekse istekliler tarafından açıklama kapsamında ihale komisyonuna sunulan tutanaklar üzerinde yaptığı inceleme sonucunda sunulan proforma fatura / fiyat teklifi ile bu belgeler arasında uyumsuzluk olduğunu tespit etmesi durumunda teklif reddedilerek uyumsuzluğun niteliğine göre söz konusu belgeler mükellef ve/veya isteklinin bağlı olduğu vergi dairesine gönderilir ve gerekli olması halinde Cumhuriyet Savcılığına bildirim yapılır.

İhale komisyonunca yapılan inceleme sonucunda, yukarıda belirtildiği şekilde bir uyumsuzluk olduğu tespit edilmemekle birlikte, belgelerde yer alan bilgilerin ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığının değerlendirilmesi durumunda isteklinin teklifi reddedilmeyecek ancak proforma fatura ve fiyat teklifleri ile maliyet/satış tutarı tespit tutanakları mükellef ve/veya isteklinin bağlı olduğu vergi dairesine gönderilecektir.

79.4.2.16. İstekliler tarafından aşırı düşük teklif sorgulaması kapsamındaki mallara ilişkin olarak proforma fatura yerine sadece alış faturası ile açıklamada bulunulması geçerli bir açıklama olarak kabul edilmeyecektir.

Yukarıda belirtilen maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarının son geçici vergi beyanname dönemine ilişkin olarak düzenlenmesi esastır. Ancak son geçici vergi beyanname döneminde, yasal defter ve belgelerde açıklama konusu mal veya hizmetlerle ilgili işlem bulunmaması durumunda, isteklinin kendi ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin ağırlıklı ortalama birim maliyetin veya ağırlıklı ortalama birim satış tutarının belirtildiği “maliyet/satış tutarı tespit tutanağı” (Ek-O.7) hariç, söz konusu tutanaklar bir önceki geçici vergi beyanname dönemi esas alınarak düzenlenebilir. Son geçici vergi beyanname döneminin tespitinde; 4734 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin (a), (d) ve (e) bentlerine göre pazarlık usulü ile yapılan ihalelerde ilk yazılı fiyat tekliflerinin alındığı tarih, diğer ihale usulleri ile yapılan ihalelerde ise ihale tarihi esas alınır.

Örneğin; 11.1.2010 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan ihalede son geçici vergi beyanname dönemi “Ekim-Kasım-Aralık 2009”, 15.7.2010 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan ihalede son geçici vergi beyanname dönemi “Nisan-Mayıs-Haziran 2010” dur.

…79.4.2.18. İtirazen şikayet başvurularına ilişkin olarak Kurum tarafından yapılan incelemede gerekli görülmesi durumunda, proforma fatura ve fiyat tekliflerine ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanakları, bunları muhafaza eden meslek mensubundan istenebilir. Gerek meslek mensubundan istenen tutanaklar gerekse ihaleyi yapan idare tarafından Kuruma gönderilen belgeler arasında yer alan proforma fatura ve fiyat teklif tutarları ile maliyet/satış tutarı tespit tutanağında belirtilen maliyet ve satış tutarlarının arasında uyumsuzluk olduğunun veya bu belgelerde yer alan bilgilerin ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığının değerlendirilmesi durumunda; proforma fatura ve fiyat teklifleri ile maliyet/satış tutarı tespit tutanakları mükellef ve/veya isteklinin bağlı olduğu vergi dairesine gönderilir ve gerekli olması halinde Cumhuriyet Savcılığına bildirim yapılır.

…79.4.2.19. Personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımlarına ilişkin aşırı düşük teklif sorgulamasında, sözleşme giderleri ve genel giderlerin % 3 oranında hesaplanması söz konusu olmayacak, sözleşme giderleri ilgili mevzuatına göre hesaplanmak suretiyle aşırı düşük teklif sorgulamasına cevap verilecek ve teklifler değerlendirilecektir.

…79.4.2.24. Yemek hizmet alımı ihalelerinde, çalıştırılacak personelin giyim gideri ile su, tuz, baharat, peçete ve masa örtüsü giderleri için yapılacak açıklamalara ilişkin olarak isteklilerden belge sunmaları istenmeyecektir. İhale komisyonu ayrıca, bu girdiler dışındaki girdilerden de belgelendirilmesine gerek bulunmayanları tespit edebilecektir.” açıklaması,

Başvuruya konu ihaleye ait İdari Şartname’nin “Teklif fiyata dâhil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “25.1.Sözleşmenin uygulanması sırasında ilgili mevzuat gereğince yapılacak ulaşım, sigorta, vergi, resim ve her türlü harç giderleri teklif edilecek fiyata dâhildir.

25.1.2 (25.1) nci maddede yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilecektir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz.

25.1.3. Hizmet alımı uygulama kılavuzunda 78. Maddesindeki Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımları; ağırlıklı olarak personel çalıştırılmasına dayanan, çalıştırılacak personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma saatlerinin tamamının idare için kullanıldığı hizmetlerdir” hüküm gereği taşımalı eğitim kapsamında yemek hazırlama ve dağıtma ihalesi personel çalıştırılmasına ilişkin ihale olarak değerlendirilmeyecektir.

25.1.4. Sözleşme konusu işin bedelinin ödenmesi aşamasında doğacak Katma Değer Vergisi (KDV), ilgili mevzuatı çerçevesinde idarece yükleniciye ayrıca ödenir.

25.2. 25.1. maddesinde yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz.

25.3. Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:

25.3.1. Ulaşım, sigorta, vergi, resim ve her türlü harç

25.4. Sözleşme konusu işin bedelinin ödenmesi aşamasında doğacak Katma Değer Vergisi (KDV), ilgili mevzuatı çerçevesinde İdare tarafından yükleniciye ayrıca ödenir.

25.5. Bu madde boş bırakılmıştır.” düzenlemesi yer almaktadır.

Başvuruya konu ihalenin “Müdürlüğümüze Bağlı İlkokul ve Ortaokulda Taşımalı Eğitim Kapsamında 678 Öğrenciye 6 Taşıma Merkezinde Öğrencilere Verilecek Sıcak Öğle Yemeği Yapımı Dağıtımı ve Servis Hizmeti Satın Alımı İşi” olduğu, birim fiyat teklif alınmak suretiyle gerçekleştirilen ihaleye 10 adet teklif verildiği, idarece hesaplanan 258.956,68 TL tutarının altında teklif sunan 4 istekliye aşırı düşük teklif sorgulaması yapıldığı, söz konusu isteklilerin açıklamalarının uygun bulunmadığı,

İhalenin Muzaffer Altıntaş üzerinde bırakılmasının ve ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak İbrahim Akça’nın belirlenmesinin ardından, Zorlular Yemek Sanayi ve Tic. Ltd. Şti.nin 10.09.2013 tarih ve 28862 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 10.09.2013 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunduğu, şikâyet konusunun aşırı düşük teklif açıklamalarının idarece uygun bulunmamasına gerekçe olarak gösterilen hususlara ilişkin olduğu,

02.10.2013 tarihli ve 2013/UH.III-3807 sayılı Kurul kararında “…Sonuç olarak, idarece belirlenen ve başvuru sahibince itirazen şikâyete konu edilen değerlendirme dışı bırakma gerekçelerinin yerinde olmadığı anlaşılmıştır. Ayrıca, kâr hariç yaklaşık maliyet tutarının (258.958,33 TL) altında teklif veren Muzaffer Altıntaş, İbrahim Akça ve MMK Gıd. Yem. Piş. ve Dağ. Tem. Bil. Hay. İh. Mad. Paz. Ltd. Şti. olmak üzere 3 (üç) isteklinin de aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulması ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir…” ifadelerine yer verildiği,

Söz konusu Kurul kararı üzerine idarece Zorlular Yemek Sanayi ve Tic. Ltd. Şti.nin aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunduğu et maliyetini tevsik eden proforma faturalara ilişkin inceleme yapıldığı, proforma faturaları düzenleyen firma tarafından idareye yazılan yazıda bahse konu faturalarda yer alan fiyatların 18,17 TL olması gerekirken sehven 11,50 TL ve 13 TL olarak belirlendiği, bu durumun meslek mensubu tarafından düzenlenen tutanaklardan anlaşılabileceği ifadelerine yer verildiği, söz konusu yazı üzerine idarece Zorlular Yemek Sanayi ve Tic. Ltd. Şti.nin teklifinin değerlendirme dışı bırakılmasına karar verildiği görülmüştür.

Diğer taraftan, 02.10.2013 tarihli ve 2013/UH.III-3807 sayılı Kurul kararının gereği olarak, idarece kâr hariç yaklaşık maliyet tutarının altında teklif veren Muzaffer Altıntaş, İbrahim Akça ve MMK Gıd. Yem. Piş. ve Dağ. Tem. Bil. Hay. İh. Mad. Paz. Ltd. Şti. olmak üzere 3 (üç) isteklinin aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulduğu, sorgulama yazısında Teknik Şartname’de yer alan “Kasım” ayı menüsü esas alınarak açıklama yapılmasının istenildiği tespit edilmiştir.

Başvuru sahibi Muzaffer Altıntaş tarafından itirazen şikâyete konu edilen hususların incelenmesi neticesinde, ihale dokümanına ilişkin olarak başvuru süresi içerisinde herhangi bir şikayetin bulunmadığı, söz konusu dokümanın mevcut haliyle kesinleştiği, ihaleye ait Teknik Şartname’de yemek menülerinin belirlenmiş olduğu, anılan Şartname’nin “Çiğ Haldeki Yiyeceklerin Gramajları” başlıklı 4.1.3’üncü maddesinde ise yemeklerde kullanılması öngörülen malzeme gruplarının hangi miktarlarda belirlenmesi gerektiğini gösteren düzenlemenin yer aldığı hususları bir arada değerlendirildiğinde, idarece gerçekleştirilen aşırı düşük teklif sorgulaması işleminde isteklilerin aşırı düşük teklif açıklamalarını sağlıklı şekilde yapmasını engelleyici nitelikte bir unsurun bulunmadığı, bu itibarla başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oyçokluğu ile karar verildi.

Kazım ÖZKAN

Başkan V.

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi

Ahmet ÖZBAKIR

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi

Mehmet AKSOY

Kurul Üyesi

KARŞI OY

Başvuru sahibinin itirazen şikayet başvuru dilekçesinde “02.10.2013 tarihli ve 2013/UH.III-3807 sayılı Kurul kararı sonrası idarece aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutuldukları, sorgulama yazısında Teknik Şartname’ye göre açıklama yapmalarının istenildiği, Teknik Şartname’yi incelediklerinde örnek menülerin ve et miktarlarının belirlenmiş olduğu, ancak yemekte et dışında kullanılacak malzemelerin miktarlarına yer verilmediği, bu durumda sağlıklı bir açıklama yapmanın mümkün olmadığı, söz konusu malzeme miktarlarının idarece belirlenmesi ve aşırı düşük teklif sorgulamasının yeniden yapılması gerektiği” şeklinde belirttiği iddiası hakkında Kurul çoğunluğunca “itirazen şikayet başvurusunun reddine” karar verilmiştir.

Başvuru sahibinin itirazen şikayet başvuru dilekçesinde belirttiği iddiaları kapsamında yapılan incelemeye göre;

İnceleme konusu ihaleye ait Teknik Şartnamede,bazı yemek gruplarının ve bu yemek gruplarında kullanılacak malzemelerin miktarlarının genel olarak belirlendiği, yemeklerde kullanılacak malzemelerin neler olduğuna ve hangi gramjlarda olacağına ilişkin açık ve detaylı düzenlemeler yapılmadığı görülmüştür.

Söz konusu belirsizlik nedeniyle, isteklilerin sağlıklı bir teklif oluşturmaları, ihale komisyonunun verilen teklifleri sağlıklı bir şekilde değerlendirmesi, ayrıca isteklilerden aşırı düşük teklif sorgulaması kapsamında açıklama istenilmesi halinde ise isteklilerin sağlıklı bir şekilde açıklama yapmaları ve yapılan açıklamanın ihale komisyonunca sağlıklı bir şekilde değerlendirmesi mümkün bulunmamaktadır.

Açıklanan nedenlerle, ihale dokümanında belirsizlikler bulunduğundan ve mevcut ihale dokümanıyla ihalenin sonuçlandırılamayacağı sonucuna varıldığından “ihalenin iptaline” karar verilmesi gerektiği yönündeki düşüncemle Kurulca verilen “itirazen şikayet başvurusunun reddine” niteliğindeki karara katılmıyorum.

Mehmet AKSOY

Kurul Üyesi

KARŞI OY

Başvuru sahibinin itirazen şikayet başvuru dilekçesinde özetle, “ 02.10.2013 tarihli ve 2013/UH.III-3807 sayılı Kurul kararı sonrası idarece aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutuldukları, sorgulama yazısında Teknik Şartname’ye göre açıklama yapmalarının istenildiği, Teknik Şartname’yi incelediklerinde örnek menülerin ve et miktarlarının belirlenmiş olduğu, ancak yemekte et dışında kullanılacak malzemelerin miktarlarına yer verilmediği, bu durumda sağlıklı bir açıklama yapmanın mümkün olmadığı, söz konusu malzeme miktarlarının idarece belirlenmesi ve aşırı düşük teklif sorgulamasının yeniden yapılması gerektiği ” şeklinde belirtilen iddiası kapsamında Kurul çoğunluğunca “** İtirazen şikayet başvurusunun reddine** ” karar verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddiasının İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 18 inci maddesi yönünden Kurul kararına dayanak teşkil eden esas inceleme raporu ve eki belgeler üzerinde yapılan inceleme sonucunda;

Milli Eğitim Bakanlığı Atakum İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü tarafından gerçekleştirilen “ Müdürlüğümüze Bağlı İlkokul ve Ortaokulda Taşımalı Eğitim Kapsamında 678 Öğrenciye 6 Taşıma Merkezinde Öğrencilere Verilecek Sıcak Öğle Yemeği Yapımı Dağıtımı ve Servis Hizmeti Satın Alımı ” ihalesine ilişkin yaklaşık maliyetin Milli Eğitim Bakanlığı Temel Eğitim Genel Müdürlüğü tarafından belirlenen fiyatlar esas alınarak 678 öğrenci için 180 gün süre ile 2,75 TL birim fiyat üzerinden toplam 310.750,00 TL olarak hesaplandığı,

Bahse konu ihalede (17) adet ihale dokümanı satın alındığı, 31.07.2013tarihinde gerçekleştirilen ihaleye 10 istekli tarafından teklif verildiği,

İdarece tekliflerin denetimine ilişkin yapılan inceleme uyarınca, on teklifin de geçerli teklif olarak kabul edildiği, bu tekliflere ilişkin teklif bedellerinin,

İsteklinin Adı

Teklif Bedeli (TL)

Tatkim Yem. Mam. Gıd. İnş. Tem. Bil. San. ve Tic. A.Ş.

218.451,60

Zorlular Yem. San.ve Tic. Ltd. Şti

257.504,40

Mümine Can Yem. Ür. Gıd. Hay. Nak. Taah. Tem. İnş. Pet. Ür. Tic. ve San. Ltd. Şti.

258.932,27

Akcan Gıd. İnş. Turz. Nak. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti.

258.948,54

Muzaffer Altıntaş

258.956,68

İbrahim Akça

258.956,68

MMK Gıd. Yem. Piş. ve Dağ. Tem. Bil. Hay. İh. Mad. Paz. Ltd. Şti.

258.956,68

Ayan Tar. Ür. Şeh. Ar. Servis, Taş. Tur. ve Tem. San. ve Tic. Ltd. Şti.

258.968,88

Karanfil Yem. Emlak Tem. İnş. Ot. San. Tic. Ltd. Şti. , Diva Kur.Yem. Servisi Hiz. Gıd. Tur. Taş. Kırtasiye ve San. ve Tic. Ltd. Şti.

258.968,88

Aslan Tur. Nakl. Yem. Gıd. Teks. İm. Tar. Hayv. İnş. Tur. Or. Ürün. ve Pet. Ürü. İth. İhr. Tic. ve San. Ltd. Şti.

258.968,88

Şeklinde verildiği, idarece hesaplanan 258.956,68 TL tutarının altında teklif sunan 4 istekliye aşırı düşük teklif sorgulaması yapıldığı, başvuru sahibinin de aralarında bulunduğu 4 isteklinin açıklamalarının uygun bulunmadığı, ihalenin Muzaffer Altıntaş üzerinde bırakıldığı, ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak İbrahim Akça’nın belirlendiği,

Daha sonra, Zorlular Yemek Sanayi ve Tic. Ltd. Şti.’nin itirazen şikâyet başvurusu üzerine alınan 02.10.2013 tarih ve 2013/UH.III-3807 sayılı Kurul kararı üzerine idarece Zorlular Yemek Sanayi ve Tic. Ltd. Şti.’nin aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunduğu et maliyetini tevsik eden proforma faturalara ilişkin inceleme yapıldığı, proforma faturaları düzenleyen firma tarafından idareye yazılan yazıda bahse konu faturalarda yer alan fiyatların 18,17 TL olması gerekirken sehven 11,50 TL ve 13 TL olarak belirlendiği, bu durumun meslek mensubu tarafından düzenlenen tutanaklardan anlaşılabileceği ifadelerine yer verildiği, söz konusu yazı üzerine idarece Zorlular Yemek Sanayi ve Tic. Ltd. Şti.’nin teklifinin değerlendirme dışı bırakılmasına karar verildiği,

Anlaşılmıştır.

4734 sayılı Kanunun “ Aşırı düşük teklifler ” başlıklı 38 inci maddesinde; “ İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

İhale komisyonu, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterleri esas alır. Kurum bu maddenin uygulanmasında; aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkilidir. ” hükmü yer almaktadır.

Bahse konu madde hükmünden, ihale komisyonunun, yaptığı değerlendirme neticesinde geçerli olduğunu tespit ettiği tekliflerden, ihalede verilen diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olan isteklileri tespit edeceği ve tespit edilen bu teklifleri reddetmeden önce yine madde metninde belirtilen usul doğrultusunda sorgulamaya tabi tutacağı anlaşılmaktadır.

Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük teklif sorgulamasının Kamu İhale Genel Tebliğinin “ teklif fiyata dahil masraflar ” ve “ aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesini ” düzenleyen maddeleri ile idari şartnamenin “ teklif fiyata dahil olan giderler ” başlıklı maddesindeki düzenlemelerin esas alınarak yapılması gerekmektedir. Bu ihalelerde, aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda belgelere dayalı yazılı açıklama yapmayan veya ihale komisyonunca açıklamaları yetersiz bulunan isteklilerin teklifleri ile teklif edilmesi gereken asgari işçilik maliyetini karşılamayan teklifler gerekçesi belirtilmek suretiyle reddedilecektir. Ancak, şikayet başvurusuna konu hizmetin personel çalıştırılmasına dayalı bir hizmet alım ihalesi olmaması nedeniyle aşırı düşük değer tespitine yönelik bir modül bulunmamakta olup, ihale konusu hizmetin maliyet unsurlarının, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında olduğu gibi önceden belirlenen nitelikte olmadığı görülmektedir. Bu durumda, ihale dokümanında belirtilen şartlara uygun olarak hizmetin ifası için her isteklinin basiretli tacir olma yükümlülüğü gereğince kendi organizasyon yapısı, kullanacağı makine ekipmanın özellikleri, malzeme teminindeki kendine özgü koşulları vb. unsurları dikkate alarak teklif fiyatını belirlemesi gerekmektedir.

Ayrıca, malzeme dahil yemek alım hizmetlerinde yemek bileşenlerini oluşturan girdilerin önemli bir kısmı yerel, mevsimsel ve iklim özelliklerine göre farklılıklar göstermekte, bir çok girdi müstahsilden doğrudan temin edilebilmektedir. Özellikle sebze meyve gibi girdilerin piyasa koşulları sebebiyle muhasebeleştirilmesinde karşılaşılan güçlüklerin aşırı düşük teklif sorgulamasında ispat için aranılan belgelere yansıtılmasında isteklilerin önünde önemli bir engel teşkil edeceği düşünülmektedir. Kamu İhale Kurumu tarafından personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımları için aşırı düşük sınır değerin tespiti ve sorgulanması konusunda bir kriter belirlenmediği hususu göz önüne alındığında, şikayete konu ihalede, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanması ve kaynakların verimli kullanılmasından sorumlu olan idarenin, aşırı düşük teklif açıklaması isteyerek ihalenin sonuçlandırılması yönünde tesis etmiş olduğu işlemlerde mevzuata uyarlık bulunmadığı düşünülmektedir.

İhale konusu işin personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı işi olmadığı, yaklaşık maliyetin büyük çoğunlukla yemek giderinden oluştuğu ihalede verilen tüm teklif bedelleri yaklaşık maliyetin altında olmakla birlikte yaklaşık maliyete ve birbirlerine göre yakın olduğu ve en düşük teklifin bile diğer tekliflere göre aşırı düşük olarak değerlendirilemeyeceği anlaşıldığından, idarece, yemek kalemlerinde aşırı düşük teklif sorgulaması yapılarak ihalenin karara bağlanması yönünde gerçekleştirilen idari işlemlerin mevzuata uygun olmadığı değerlendirilmiştir.

Açıklanan nedenlerle; başvuruya konu ihalede, yemek alımı kalemlerinde aşırı düşük teklif sorgulaması yapılarak ihalenin sonuçlandırılmasına yönelik idarece gerçekleştirilen idari işlemlerin yerinde olmadığına ilişkin “ Düzeltici işlem belirlenmesine” karar verilmesi gerektiği yönündekidüşüncem ile, bu hususa ilişkin Kurul çoğunluğunca verilen “ İtirazen şikayet başvurusunun reddine” niteliğindeki karara katılmıyorum.

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi