KİK Kararı: 2013/UH.III-4531

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2013/077
Gündem No : 12
Karar Tarihi : 04.12.2013
Karar No : 2013/UH.III-4531
BAŞVURU SAHİBİ:
Emi Grup Bilgi Teknolojileri Anonim Şirketi, SEYİTNİZAM MAH. MEVLANA CD. NO : 88 İLERİ İŞ MERKEZİ KAT : 2/A İSTANBUL

İHALEYİ YAPAN İDARE:
İstanbul Su Ve Kanalizasyon İdaresi İski Genel Müdürlüğü, Güzeltepe Mahallesi Alibey Caddesi No:7 34060 İSTANBUL

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2013/114030 İhale Kayıt Numaralı "Coğrafi Bilgi Sistemleri" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

İstanbul Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğütarafından 04.11.2013tarihinde açık ihale usulüile yapılan “Coğrafi Bilgi Sistemleri” ihalesine ilişkin olarak Emi Grup Bilgi Teknolojileri Anonim Şirketi’nin 11.10.2013tarihinde yaptığı şikâyet başvurusu hakkında idare tarafından süresi içinde karar alınmaması üzerine, başvuru sahibince 31.10.2013tarih ve 33283sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 30.10.2013tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2013/3857sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,ihale konusu işe ait teknik şartnamenin 2., 3., 4.2. ve 5.3. maddelerinde isteklilerden GEONİS marka yazılım ve veritabanı kullanılmasının talep edilmesinin 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 5. ve 12.2. maddesine aykırı olduğu, idarenin ihale şartnamesinin 3. maddesinde GEONİS için ‘idarenin elinde bulunan coğrafi tabanlı altyapı yönetim sistemi’ ifadesini kullanmasının da hatalı olduğu, bu yazılımın idarenin fiilen kullandığı bir yazılım olmadığı ve idarenin elinde yalnızca demo ya da promosyonel olarak elde edilen 1-2 adet lisans bulunduğu, idarenin elindeki sistemin İSKABİS olduğu ve ihale konusu iş kapsamında mevcut verilerin İSKABİS’den GEONİS’e aktarılacağı, kaldı ki idare fiilen GEONİS yazılımını kullanmış olsa dahi 4734 sayılı Kanun’un 12.3 maddesi gereğince ihale dokümanında marka ismine yer verilemeyeceği, Çevre ve Şehircilik Bakanlığı Coğrafi Bilgi Sistemleri Genel Müdürlüğü’nün yönergeleri ve İçişleri Bakanlığı’nın Coğrafi Tabanlı İl-Kent Yönetim Bilgi Sistemi Teknik Kılavuzu isimli Tebliği gereğince idarenin tek marka yazılım üzerinden ihale şartnamesi hazırlamasının sakıncalı olduğu, GEONİS yazılımının Türkiye içerisinde temininin tekel mahiyetinde olan sadece tek bir firmadan mümkün olduğu, bu çerçevede fiyat bilgisi de belli olmayan bir yazılım için bir kısım isteklilere haksız avantaj sağlanabileceği, Kamu İhale Kurulu’nun emsal kararlarında da şartnamelerde marka ismi zikredilmesinin uygun bulunmadığı iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Şartnameler” başlıklı 12’nci maddesinde “İhale konusu mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin her türlü özelliğini belirten idari ve teknik şartnamelerin idarelerce hazırlanması esastır. Ancak, mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin özelliği nedeniyle idarelerce hazırlanmasının mümkün olmadığının ihale yetkilisi tarafından onaylanması kaydıyla, teknik şartnameler bu Kanun hükümlerine göre hazırlattırılabilir.

İhale konusu mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin teknik kriterlerine ihale dokümanının bir parçası olan teknik şartnamelerde yer verilir. Belirlenecek teknik kriterler, verimliliği ve fonksiyonelliği sağlamaya yönelik olacak, rekabeti engelleyici hususlar içermeyecek ve bütün istekliler için fırsat eşitliği sağlayacaktır.

Teknik şartnamelerde, varsa ulusal ve/veya uluslararası teknik standartlara uygunluğu sağlamaya yönelik düzenlemeler de yapılır. Bu şartnamelerde teknik özelliklere ve tanımlamalara yer verilir. Belli bir marka, model, patent, menşei, kaynak veya ürün belirtilemez ve belirli bir marka veya modele yönelik özellik ve tanımlamalara yer verilmeyecektir.

Ancak, ulusal ve/veya uluslararası teknik standartların bulunmaması veya teknik özelliklerin belirlenmesinin mümkün olmaması hallerinde "veya dengi" ifadesine yer verilmek şartıyla marka veya model belirtilebilir .” hükmü,

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Teknik Şartname” başlıklı 16’ncı maddesinde “ 1 ) İşin teknik ayrıntılarını ve şartlarını gösteren bir teknik şartname hazırlanarak ihale dokümanına dahil edilir. Teknik şartnamelerde belirlenecek teknik kriterlerin, verimliliği ve fonksiyonelliği sağlamaya yönelik olması, rekabeti engelleyici hususlar içermemesi ve bütün istekliler için fırsat eşitliği sağlaması zorunludur.

(2) Teknik şartnamede, varsa ulusal ve/veya uluslararası teknik standartlara uygunluğu sağlamaya yönelik düzenlemeler de yapılır. Bu şartnamede teknik özelliklere ve tanımlamalara yer verilir. Belli bir marka, model, patent, menşei, kaynak veya ürün belirtilemez ve belirli bir marka veya modele yönelik özellik ve tanımlamalara yer verilemez. Ancak, ulusal ve/veya uluslararası teknik standartların bulunmaması veya teknik özelliklerin belirlenmesinin mümkün olmaması hallerinde "veya dengi" ifadesine yer verilmek şartıyla marka veya model belirtilebilir.”hükmü yer almaktadır.

Başvuru dilekçesinde yer alan iddiaların teknik bir konuya ilişkin olması nedeniyle, 4734 sayılı Kanun’un 53’üncü maddesi çerçevesinde, başvuru sahibince itirazen şikayet dilekçesinde belirtilen hususların verilecek karara esas olacak şekilde anlaşılabilmesi amacıyla 15.11.2013 tarih ve 36822 sayılı yazı ile akademik bir kuruluştan teknik görüş istenilmiştir. Akademik kuruluştan alınan 22.11.2013 tarihli yazıda görüş isteme yazısında maddeler halinde belirtilen soruların cevaplandırıldığı görülmektedir. Aşağıda yer verilen tabloda akademik kuruluştan görüş istenilen hususlar ve verilen cevaplar maddeler halinde yer almaktadır:

Görüş Bildirilmesi İstenilen Hususlar

Teknik Görüş

İdarece teknik şartnamenin (21-48. sf.) muhtelif maddelerinde (2., 3., 4.2. ve 5.3. maddeler) yer verilen “GEONİS” ifadesi herhangi bir ürüne ilişkin marka/model ismi midir?

Teknik şartnamede marka/model ismi olarak değerlendirilebilecek başka düzenlemeler var mıdır?

GEONİS ifadesi İsviçre menşeli Geocom Informatik AG tarafından geliştirilmiş bir yazılım ürünüdür.

Teknik Şartnamede marka/model ismi olarak açıkça verilen çok sayıda marka/model ismi bulunmaktadır. Konu ile ilgili olarak ilgili Teknik Şartnemenin (H.13.5.1.5.R1 ) 4.1.1.3 başlığında anılan ArcView, 4.1.5.2. başlığında anılan Intergraph Geomedia, Geomedia Professional, 4.1.5.3. başlığında anılan ArcSDE, 4.1.5.8. başlığında belirtilen Excel, Access, dBase, Lotus, FoxPro, 4.1.14.1. başlığında anılan SCADA verileri, 4.2. başlığında anılan yazılımlar (ArcGIS modülleri, Geonis ürünleri), 5.1.1. başlığında verilen MS Project, 5.4.3. başlığında belirtilen Oracle sayılabilir.

İhale dokümanının genelinde idarenin elinde mevcut halde bir yazılım olduğu izlenimi ortaya çıkmakta mıdır?

Eğer öyle ise, işin yapılabilirliği açısından ihale konusu işin idarenin elindeki mevcut yazılımlar üzerinden gerçekleştirilmesi zorunlu mudur? Başka yazılımlar ile de işin gerçekleştirilmesi mümkün müdür?

İhale dokümanı incelendiğinde idarenin elinde çok sayıda yazılım olduğu görülmektedir. İlgili yazılımlar idarenin açık beyanı ile 4.2. başlığı altında verilen listede, 5.3.4. başlığında (ArcSDE), 5.3.1.’de (İSKABİS) verilmiştir.

İşin yapılabilirliği açısından ihale konusu işin idarenin elindeki mevcut yazılımlar üzerinden gerçekleştirilmesi teknik bir zorunluluk değildir; uygun veri modelleri geliştirilebileceği, mevcut verilerin sayısal ortamda istenilen veri modeline dönüştürülmeye hazır olduğu ilgili Teknik Şartnameden açıkça anlaşıldığına göre başka yazılımlarla da işin gerçekleştirilmesi mümkündür.

İhale dokümanlarında belirtilen işin konusu ve kapsamı dikkate alındığında GEONİS marka /model ürünün (eğer marka yada model olarak tanımlanıyor ise) istenmesi bir zorunluluk mudur?

Hayır. İhale dokümanlarında belirtilen işin konusu ve kapsamı dikkate alındığında GEONİS’in istenmesi bir zorunluluk değildir.

İhale konusu işin yazılım ve lisans teminine ilişkin kısımlarının ve işin uygulanmasına ilişkin kısımlarının ayrılmak suretiyle farklı ihale edilmesi mümkün müdür?

Bu durum işin uygulanması sırasında verimliliği etkiler mi?

Daha başka bir ifade ile bu kısımların birlikte ihale edilmesi bir zorunluluk mudur?

Evet. İhale konusu işin yazılım ve lisans teminine ilişkin kısımlarının ve işin uygulanmasına ilişkin kısımlarının ayrılmak suretiyle farklı ihale edilmesi mümkündür.

Evet. Bu durum işin uygulanması sırasında verimliliği etkileyebilir.

Hayır. İlgili iş bölümleri ayrı ayrı ihale edilebilir.

Aktarılan teknik görüşten teknik şartnamede yer verilen GEONİS ifadesinin bir marka adı olduğu, bunun dışında teknik şartnamede marka/model ismi olarak açıkça verilen çok sayıda ifade bulunduğu, idarenin elinde mevcut birden fazla yazılım bulunduğu, ihale konusu işin idarenin elindeki mevcut yazılımlar üzerinden gerçekleştirilmesinin bir zorunluluk olmadığı, başka yazılımlarla da işin gerçekleştirilmesinin mümkün olduğu, işin gerçekleştirilmesi açısından GEONİS marka yazılımın istenilmesinin bir zorunluluk olmadığı, ihale konusu işin yazılımlarının başka bir ihale kapsamında temin edilmesi sonucunda da gerçekleştirilebileceği, işin farklı kısımlar halinde ihale edilmesinin de mümkün bulunduğu ancak işin yazılımının farklı temin edilmesi ve diğer kısımlarından ayrı ihale edilmesinin işin uygulanması sırasında verimliği etkileyebileceği anlaşılmaktadır.

Dolayısıyla, teknik şartnamede yer verilen GEONİS ifadesinin bir markayı ifade ettiği, idarenin elinde birden fazla yazılım olduğu ve ihale konusu işin GEONİS marka yazılım üzerinden gerçekleştirilmesinin zorunlu olmadığı gibi idarenin elindeki mevcut yazılımlar ile de gerçekleştirilmesinin zorunlu olmadığı anlaşıldığından başvuru sahibinin iddialarının yerinde olduğu, ihale konusu işe ait teknik şartnamede 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 12 nci maddesine aykırı şekilde bir yazılıma ait marka ismine yer verildiği ve bu durumun teknik bir zorunluluktan kaynaklanmadığı anlaşıldığından ihalenin iptal edilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onuncu fıkrasının (a) bendi gereğince ihalenin iptaline,

Oyçokluğu ile karar verildi.

Kazım ÖZKAN

Başkan V.

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi

Ahmet ÖZBAKIR

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi

Mehmet AKSOY

Kurul Üyesi

KARŞI OY

İnceleme konusu ihalede;

Başvuru sahibinin itirazen şikâyet dilekçesinde yer alan, ihale konusu işe ait teknik şartnamenin 2., 3., 4.2. ve 5.3. maddelerinde isteklilerden GEONİS marka yazılım ve veritabanı kullanılmasının talep edilmesinin 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 5. ve 12.2. maddesine aykırı olduğu şeklindeki iddiasına yönelik olarak Kurul çoğunluğu tarafından, akademik kuruluştan gelen teknik görüş doğrultusunda, ihale konusu işe ait teknik şartnamede 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 12 nci maddesine aykırı şekilde bir yazılıma ait marka ismine yer verildiği ve bu durumun teknik bir zorunluluktan kaynaklanmadığı gerekçesiyle “ ihalenin iptaline ” karar verilmiştir.

Anılan kararda, akademik kuruluşun görüş yazısı doğrultusunda, teknik şartnamede yer verilen GEONİS ifadesinin bir marka adı olduğu, bunun dışında teknik şartnamede marka/model ismi olarak açıkça verilen çok sayıda ifade bulunduğu, idarenin elinde mevcut birden fazla yazılım bulunduğu, ihale konusu işin idarenin elindeki mevcut yazılımlar üzerinden gerçekleştirilmesinin bir zorunluluk olmadığı, başka yazılımlarla da işin gerçekleştirilmesinin mümkün olduğu, işin gerçekleştirilmesi açısından GEONİS marka yazılımın istenilmesinin bir zorunluluk olmadığı, ihale konusu işin yazılımlarının başka bir ihale kapsamında temin edilmesi sonucunda da gerçekleştirilebileceği, işin farklı kısımlar halinde ihale edilmesinin de mümkün bulunduğu ancak işin yazılımının farklı temin edilmesi ve diğer kısımlarından ayrı ihale edilmesinin işin uygulanması sırasında verimliğin etkilenebileceğinin anlaşıldığı ifade edilmektedir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Şartnameler” başlıklı 12’nci maddesinde, idarelerce hazırlanan teknik şartnamelerde belirlenecek teknik kriterlerin, verimliliği ve fonksiyonelliği sağlamaya yönelik olması, rekabeti engelleyici hususlar içermemesi ve bütün istekliler için fırsat eşitliği sağlaması gerektiği hüküm altına alınmıştır. Bu itibarla, idarelerce teknik şartnameler hazırlanırken rekabeti engelleyici hususlar içermemesine ve fırsat eşitliğinin sağlanmasına dikkat edilmesi kadar verimliliğin ve fonksiyonelliğin sağlanmasına da dikkat edilmesi gerektiği ve başvuruya konu ihalede, yapılan inceleme ve kurul kararına esas alınan teknik görüşte yer alan hususlar çerçevesinde; idarece ihale konusu iş kapsamında kullanılması öngörülen yazılımların ve işin diğer kısımlarının farklı ihaleler kapsamında gerçekleştirilmesi halinde işin yürütülmesi sırasında uyum problemi yaşanacağı ve işte verimliliği etkileyeceğinin anlaşıldığı ve bu durumun,Kamu İhale Kanunu’nun “Temel ilkeler” başlıklı 5 inci maddesinde idarelere yüklediği kaynakların verimli kullanılması sorumluluğu kapsamında değerlendirilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

Diğer yandan, söz konusu teknik görüşte yer aldığı üzere, idarenin elinde çok sayıda yazılım olduğu, bunların teknik şartnamede 4.2 başlığında “ArcGIS modülleri ve Geonis ürünleri” olarak belirtildiği, bu durumda, idarenin kendi coğrafi bilgi sistemine ilişkin alt yapısına uygun yazılım istediği ve tek marka tarif etmediği de anlaşılmaktadır.

Açıklanan nedenlerle, uyuşmazlığa konu ihalede, “ itirazen şikayet başvurusunun reddine ” karar verilmesigerektiği yönündeki düşüncemizle, Kurul çoğunluğunun “ ihalenin iptaline ” niteliğindeki kararına katılmıyoruz.

Ahmet ÖZBAKIR

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi