KİK Kararı: 2013/UH.III-4435

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2013/075
Gündem No : 33
Karar Tarihi : 27.11.2013
Karar No : 2013/UH.III-4435
BAŞVURU SAHİBİ:
Özgün İnşaat Gıda San.Ve Tic.Ltd.Şti., ÇAY MAH. BAHÇELİ SAHİL EVLER CAD. SEBER AP. NO : 12 K : 1 D : 2 HATAY

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Hassa İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü- Milli Eğitim Bakanlığı Müsteşarlık, Girne Mahallesi Dervişpaşa Bulvarı 164 31700 HATAY

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2013/121104 İhale Kayıt Numaralı "Malzeme Dahil Yemek Hizmeti Alımı" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Hassa İlçe Milli Eğitim Müdürlüğütarafından 26.09.2013tarihinde açık ihale usulüile yapılan “Malzeme Dâhil Yemek Hizmeti Alımı” ihalesine ilişkin olarak Özgün İnşaat Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti.nin 21.10.2013tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 22.10.2013tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 31.10.2013tarih ve 33330sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 30.10.2013tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2013/3867sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,Hassa İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü tarafından 2013/121104 İhale Kayıt Numaralı “Malzeme Dâhil Yemek Hizmeti Alımı” ihalesinin 26.09.2013 tarihinde yapıldığı, idarenin 07.10.2013 tarih ve 3517 sayılı yazısında 304.006,75 TL teklif vermiş olan Sünbül Gıda Ltd. Şti.nin ekonomik açıdan en avantajlı teklif, 364.412,00 TL teklif vermiş olan Tilmen Ltd. Şti.nin ise ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif olarak belirlendiğinin bildirildiği, söz konusu ihalede 4 isteklinin teklifinin aşırı düşük teklif olduğu ve anılan isteklilerden aşırı düşük teklif açıklamalarını sunmalarının istenildiği, ihale komisyonunca aşırı düşük teklifler değerlendirilirken mevzuat hükümlerine uygun değerlendirme yapılmadığı,

İhale konusu iş için nakliye masraflarının teklifin önemli bileşenlerinden olduğu ve bu maliyetin mevzuata uygun şekilde belgelendirilmesi gerektiği, bir aracın kira maliyeti ya da belli bir km deki birim maliyetinin önceki dönem muhasebe kayıtlarından elde edilebilecek ortalama birim fiyat ya da maliyetlerinden elde edilmesinin mümkün olmadığı, dolayısıyla bu durumda taşımada kullanılacak araçların amortisman gideri, sürücü maliyeti, periyodik bakım, onarım giderleri ve en önemlisi akaryakıt giderinin hesaplanması ve bu hesaplamada kullanılan verilerin belgelendirilmesi gerektiği, bu bağlamda teklifi aşırı düşük olarak belirlenen isteklilerin hiç birisinin akaryakıt tüketim miktarı için, kullanılacak aracın yetkili servisi ya da satıcısı tarafından onaylı ortalama tüketim miktarını gösterir belgeyi sunmadığı, ayrıca taşıma maliyeti hesabında sürücü ücretinin de hesaba katılması gerektiği, araçlar ihale konusu hizmette tam zamanlı olarak kullanılmasa da en azından ihale konusu hizmet için yapılan taşıma süresi boyunca şoförün saatlik ücretinin taşıma maliyetine yansıtılması gerektiği, amortisman, personel, periyodik bakım gideri gibi önemli taşıma maliyeti bileşenlerini dikkate almayan isteklilerin açıklamalarının kabul edilmemesi gerektiği, ihale üzerinde bırakılan isteklinin açıklamalarında sadece akaryakıt giderine ilişkin belgelendirme yapıldığı, ortalama yakıt miktarının hesaplanmadığı, diğer maliyetlerin hiç dikkate alınmadığı,

İhale üzerinde bırakılan istekli ile ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif olarak belirlenen isteklinin aşırı düşük teklif açıklamaları kapsamında teklifinin en önemli maliyet girdilerinden olan et için sunduğu proforma faturadaki fiyatların hayatın olağan akışına aykırı olduğu, ayrıca açıklamalarda kemikli, kemiksiz et ayırımı yapılmadan açıklama sunulduğu, açıklamalarda daha düşük bedelli olan kemikli et birim fiyatlarının kullanıldığı, kemikli et fiyatlarının kemiksiz ete göre %20 daha düşük olduğu, idarece şikâyet başvurusuna verilen cevap yazısında söz konusu ihaleye ilişkin Teknik Şartname'de kemikli, kemiksiz et ayırımın yapılmadığının belirtildiği, ancak Teknik Şartname'de bazı yemek girdilerinde özellikle kemiksiz et girdisine yer verildiği,

İhale üzerinde bırakılan isteklinin yemek çiğ girdi maliyetlerini tevsik etmek üzere sunduğu kuru gıda birim fiyatlarının maliyet hesabında kullanılan örnek menüdeki girdi birim maliyetlerinden yüksek olduğu, özellikle ambalajlı ürünlerde gram/paket dönüşümlerine dikkat edilmediği,

Aşırı düşük teklif olarak belirlenen isteklilerin demirbaş listesinde yer alan malzemeler için noter onaylı veya SMMM/YMM onaylı demirbaş listesini sunması ve amortisman bedeli öngörülmüş olması gerekirken sadece demirbaşlara ilişkin kira sözleşmesi koyan isteklilerin açıklamalarının kabul edildiği, sadece demirbaş malzemelere ilişkin belgelendirmeden dolayı bile isteklilerin açıklamalarının kabul edilmemesi gerektiği, aşırı düşük teklif açıklamaları değerlendirilirken Kamu İhale Kurulu’nun 02.10.2013 tarih ve 2013/UH.III-3805 sayılı kararı dikkate alınarak değerlendirme yapılması gerektiği iddialarına yer verilmiştir.

A) Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

İhale dokümanında yer alan düzenlemelerden şikâyet konusu ihaleye ilişkin işin Hassa ilçesi kapsamında yer alan 5 taşıma merkezi okuldaki toplam 1165 öğrenci için 170 iş günü, 3 çeşit sıcak öğle yemeği sağlanması işi olduğu, ihalenin birim fiyat teklif alınmak suretiyle gerçekleştirildiği, iş başlama tarihinin 01.10.2013, iş bitirme tarihinin ise 13.06.2013 olduğu belirlenmiştir.

Şikâyet konusu hususlarla ilgili olarak idareye yapılan şikâyet başvurusu üzerine idarenin cevap yazısında, şikâyete konu ihalede 6 isteklinin teklif verdiği ve 4 isteklinin aşırı düşük teklif olarak belirlendiği,bu isteklilerden idarenin 29.07.2013 tarihli yazısı ile örnek yemek listesi ve önemli maliyet bileşenlerinin belirtilerek tekliflerine ilişkin açıklama sunmalarının istenildiği, 4 isteklinin de açıklamalarını sunduğu, sunulan açıklamaların ihale komisyonunca değerlendirildiği ve 4 isteklinin de aşırı düşük teklif açıklamalarının kabul edilerek ihalenin en düşük teklif sahibi üzerinde bırakıldığı, ihale üzerinde bırakılanSünbül Gıda Bes. Taş. Tem. Güv. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin mazot fiyatı için Acemoğlu Petrol’den aldığı proformayı sunduğu ve sunulan proforma faturanın meslek mensubu tarafından onaylandığı,Tilmen Tem. Nakliye Gıda Teks. ve Yem. San. Tic. Ltd. Şti.nin araç yakıtı için Enerji Piyasası Düzenleme Kurulu’ndan bayi satış fiyatı bülteni ve araç kataloğunu sunduğu, KYS Yemekçilik Loj. Taş. Gıda Tem. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin Özdemir Petrol’den aldığı proforma faturayı sunduğu, Asum Yemek Harun Aslan’ın EPDK bayi satış fiyatını kullandığı, ihale üzerinde bırakılan isteklinin et için Bizim Et ve Et Ürünleri’nden aldığı proforma faturayı sunduğu, ikinci avantajlı isteklinin de aynı şekilde belgelendirme yaptığı, faturalarda belirtilen rakamların maliyet analizindeki fiyatlarla uyumlu olduğu, kemikli, kemiksiz et olarak Şartname’de ayırım yapılmadığından isteklilerden de böyle bir ayırım beklenmediği, demirbaş ile ilgili belgelendirmelerin de uygun bulunduğu ifade edilerek başvuru reddedilmiştir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri 37’nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.” hükmü yer almaktadır.

Söz konusu ihalede tekliflerin değerlendirilmesinden sonra belgeler açısından teklif vermiş 6 isteklinin de geçerli teklif olarak belirlendiği, daha sonra kâr hariç yaklaşık maliyetin altında teklif veren 4 isteklinin (Sünbül Gıda Bes. Taş. Tem. Güv. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti., Tilmen Tem. Nakliye Gıda Teks. ve Yem. San. Tic. Ltd. Şti., KYS Yemekçilik Loj. Taş. Gıda Tem. San. ve Tic. Ltd. Şti. ve Asum Yemek Harun Aslan)aşırı düşük teklif olarak belirlendiği ve anılan isteklilerden 27.09.2013 tarihli yazı ile aşırı düşük teklif açıklamalarının sunulmasının istenildiği, 4 isteklinin de açıklamaları sunduğu, ihale komisyonunca tüm açıklamaların kabul edildiği ve 04.10.2013 tarihli kesinleşen ihale kararı ile Sünbül Gıda Bes. Taş. Tem. Güv. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin ekonomik açıdan en avantajlı teklif, Tilmen Tem. Nakliye Gıda Teks. ve Yem. San. Tic. Ltd. Şti.nin de ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif olarak belirlendiği tespit edilmiştir.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde ise “79.4.1. İsteklilerce yapılacak aşırı düşük teklife ilişkin açıklamalar belgelere dayanmalıdır. Belgelere dayanılmaksızın yapılan açıklamalar kabul edilmeyerek söz konusu teklifler reddedilecektir.

…

79.4.2.3. Teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin, tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili olarak Kanun’un 38’inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamaya dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri sunmaları gerekmektedir.

İsteklilerin açıklamalarına dayanak teşkil eden bilgi ve belgeler;

a. Tedarikçi veya üreticilerden alınan proforma faturalar,

b. Fiyat teklifleri,

c. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilmiş fiyat tarifeleri veya bunlardan alınmış fiyat teklifleri,

ç. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilgili mala ilişkin ilan edilen asgari fiyatlar,

d. Perakende satış yapan zincir mağaza veya marketlerin yayımladıkları fiyat kataloglarında yer alan fiyatlar,

e. Ticaret borsalarına kayıtlı mallara ilişkin olarak 5174 sayılı Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği ile Odalar ve Borsalar Kanunu’nun 51’inci maddesinin (c) bendi uyarınca borsa idaresi tarafından düzenlenen ilgili malın fiyatını gösteren belgeler,

f. Yaş sebze ve meyve için, Yaş Sebze ve Meyve Ticaretinin Düzenlenmesi ve Toptancı Halleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname uyarınca faaliyet gösteren toptancı hali idaresi tarafından düzenlenen ilgili malın fiyatını gösteren belgeler,

g. İsteklinin ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarıdır.

İstekliler tekliflerine ilişkin olarak yukarıda sayılan belgelerden kendileri için uygun olanları (79.4.2.4-79.4.2.13) maddelerine göre yapacakları açıklamalar kapsamında sunacaklardır.

Yukarıda sayılan belge ve bilgilerden hiçbiri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda istekli tarafından gerekçesi belirtilmek suretiyle ilgili mevzuatına göre son 12 ay içinde düzenlenen açıklamaya elverişli diğer belge ve bilgiler kullanılarak da açıklama yapılabilir. (Örnek: Yurt dışından ithal edilen mallara ilişkin olarak gümrük giriş beyannamesi kullanılarak açıklama yapılabilir.)

79.4.2.4. Tedarikçi veya üreticilerden alınan birim fiyatları gösteren proforma fatura sunularak açıklama yapılması durumunda proforma faturadaki birim satış tutarı;

a) Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan (Ek-O.5) ağırlıklı ortalama birim maliyetin,

b) Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan (Ek-O.5) ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin,

altında olamaz.

Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından proforma fatura üzerine; “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından proforma fatura üzerine; “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Kaşeleme işlemi bu Tebliğin 8.4 maddesinde belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

79.4.2.5. İsteklilerce yapılan açıklamalarda; teklifin bir bölümünü oluşturan iş kalemlerine/gruplarına ilişkin olarak piyasada o alanda faaliyet gösteren kişilerden alınan fiyat tekliflerinin sunulması halinde, fiyat teklifinde belirtilen veya fiyat teklifine göre hesaplanan birim fiyat;

a) Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında (Ek-O.6) yer alan toplam birim maliyet tutarının,

b) Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında (Ek-O.6) yer alan ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin,

altında olamaz.

Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından fiyat teklifinin üzerine; “Birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından fiyat teklifinin üzerine; “Birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Kaşeleme işlemi bu Tebliğin 8.4 maddesinde belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

….

79.4.2.9. İstekli tarafından perakende satış yapan zincir mağaza veya marketlerin yayımladıkları fiyat kataloglarının kullanılması halinde, ilgili mala ait sadece ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olan bir fiyatı gösteren mağaza veya market yönetimince onaylanmış kataloğu sunması yeterlidir.

79.4.2.10**.** İstekli tarafından ticaret borsalarında oluşan fiyatların kullanılması halinde, 5174 sayılı Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği ile Odalar ve Borsalar Kanununun 51 inci maddesinin (c) bendi uyarınca borsa idaresi tarafından düzenlenen ve ilgili malın ihale tarihinden önceki son işlem tarihinde gerçekleşen asgari fiyatını gösteren belge ile açıklama yapılması yeterlidir.

79.4.2.11. İstekli tarafından yaş sebze ve meyve için, toptancı halinde oluşan fiyatların kullanılmasıhalinde, Yaş Sebze ve Meyve Ticaretinin Düzenlenmesi ve Toptancı Halleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname uyarınca faaliyet gösteren toptancı hali idaresi tarafından düzenlenen ve ilgili malın, ihale tarihinden önceki son 12 ayın herhangi bir işlem gününe ait asgari fiyatını gösteren belge ile açıklama yapılması yeterlidir.

…

79.4.2.14**.** Proforma fatura ve fiyat tekliflerinin, proforma fatura veya fiyat teklifine konu alanda faaliyet gösterenlerden alınması gerekmekte olup bu belgelerin ihale tarihinden önce düzenlenmiş olması zorunlu değildir.

…

79.4.2.19. Personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımlarına ilişkin aşırı düşük teklif sorgulamasında, sözleşme giderleri ve genel giderlerin % 3 oranında hesaplanması söz konusu olmayacak, sözleşme giderleri ilgili mevzuatına göre hesaplanmak suretiyle aşırı düşük teklif sorgulamasına cevap verilecek ve teklifler değerlendirilecektir.

….

79.4.2.24. Yemek hizmet alımı ihalelerinde, çalıştırılacak personelin giyim gideri ile su, tuz, baharat, peçete ve masa örtüsü giderleri için yapılacak açıklamalara ilişkin olarak isteklilerden belge sunmaları istenmeyecektir. İhale komisyonu ayrıca, bu girdiler dışındaki girdilerden de belgelendirilmesine gerek bulunmayanları tespit edebilecektir.” açıklamaları yapılmıştır.

İdari Şartname’nin “Teklif fiyata dâhil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde _“25.1._Teklifin hazırlanması ve sözleşmenin uygulanması sırasında ilgili mevzuatınca yapılacak ulaşım, sigorta, vergi, resim, harç vb. giderleri yükleniciye aittir.

_25.2._25.1. maddesinde yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz.

_25.3._Teklif fiyata dâhil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir.

25.3.1. Yemeğin hazırlanması, taşınması, servis edilmesi ve sonrası temizliği ile ilgili personel dâhil her türlü gider yükleniciye aittir.

_25.4._Sözleşme konusu işin bedelinin ödenmesi aşamasında doğacak Katma Değer Vergisi (KDV), ilgili mevzuatı çerçevesinde İdare tarafından yükleniciye ayrıca ödenir.

25.5. Bu madde boş bırakılmıştır.” düzenlemesi,

Teknik Şartname’nin“Cezai ve Hukuki Hükümler ile Yüklenici Firma veya Şahısların Uyması Gereken Şartlar” başlıklı 3’üncü maddesinde “Taşıma Merkezi OkulMüdürlüğü'nün gösterdiği bir yerde öğrencilere yemek hizmeti verilecek, yemek sonrası temizlik hizmetleri ( masaların temizliği, yerlerin süpürülüp paspaslanması günlük) yerine getirilecektir. Hizmet yerine getirilirken aşağıdaki şartlar uygulanacaktır.

a-)Yemeğin şekli: Her öğrenciye 3 çeşit yemek verilir. Yemek saatleri okul müdürlüğünce firmaya bildirilir. yemekler en erken Yemek saatine 30 dakika kala getirilecek, daha önce getirilen yemekler okul müdürlüklerince teslim alınmayacaktır. (Yemek saati 12:00 ise 11:30' dan önce yemek teslim alınmayacaktır.

İdarece, gıda ve besin uzmanlarına hazırlatılan ekli listede yer alan yemek listelerine uyulacak, yemekler listede belirtilen gramaj ve besin/kalori değerinin altında verilmeyecektir. (İlçe Milli Eğitim Müdürlüğünce hazırlanan yemek listeleri taşıma merkezi okullara, idarece onaylandıktan sonra gönderilecek ve okul idarelerince yemeklerin uygun olup olmadığı her gün denetlenecektir.)

b-)Yüklenici firma tarafından hazırlanacak yemekler hijyen koşullarına, gıda tüzüğü ve nizamnamesine uygun olarak hazırlanır. Yemek pişirilen ve yemek yenilen yerler her zaman Milli Eğitim Bakanlığı, İl Milli Eğitim Müdürlüğü, İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü, Sağlık Müdürlüğü, İlçe Tarım Müdürlüğü ve Okul Müdürlüğü yetkililerince denetlenir.

c-)Her öğün idare tarafından gıda ve besin uzmanlarına hazırlatılan yemek listesine uygun bir etli yemek verilecektir.

d-)Yemekler idarece hazırlanan listelere uygun kaliteli, lezzetli, doyurucu olarak ortalama 800-850 kalori değerinde olacak ve yanında da her öğrenciye 125 gr. ekmek verilecektir.

e-)Firma hazırlayacağı yemeklerde 1.sınıf malzeme kullanacaktır. Yemekte kullanılan et yasal olarak kesilmiş, kontrol edilmiş, yetkili veteriner damgasına haiz olacaktır.

…

l-) Servis yapılan kaplar ve diğer malzemeler firma personeli tarafından toplanarak hijyenik temizliği yapılacaktır. Yemeğin okula getirilmesi, dağıtılması, servisin yapılması, yemek yenilen yerlerin ve malzemelerin temizliği firmaya aittir. Yüklenici firma günlük temizliği yapmadan okuldan ayrılmayacaktır.

m-)Yemek masaları ve sandalyeleri yüklenici firma tarafından temin edilecektir. Yüklenici firma tarafından her masada masa örtüsü, tuzluk, biberlik, kürdanlık, Öğrenci sayısı kadar cam su bardağı, su dolu sürahi, kağıt peçete bulundurulacaktır.” düzenlemesi bulunmaktadır.

Teknik Şartname’de ayrıca, yemek girdilerine ilişkin gramajlar verilmiştir.

27.09.2013 tarihli aşırı düşük teklif açıklama isteme yazısında bir haftalık örnek yemek listesine uygun şekilde açıklamaların sunulmasının istenildiği, ayrıca teklifin önemli bileşenleri olarak gıda maliyetleri, işçilik maliyeti, kullanılacak temizlik malzemesi giderleri, demirbaş araç ve gereç ile ekipman giderleri, yemeklerin 5 taşıma merkezine taşınması giderlerinin teklifin önemli bileşenleri olarak belirtildiği ve bu bileşenlere ilişkin belgelerin sunulmasının istenildiği görülmüştür.

Ekonomik açıdan en avantajlı istekli olarak belirlenen Sünbül Gıda Bes. Taş. Tem. Güv. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin aşırı düşük teklif açıklamaları incelendiğinde,

Anılan isteklinin teklifinin yaklaşık maliyetin %60,43’üne tekabül ettiği belirlenmiştir.

İsteklinin teklifinin;

• Çiğ yemek maliyeti : 225.777,00 TL
• Sözleşme giderleri : 2.881,98 TL
• İhale karar giderleri : 1.729,80 TL
• Demirbaş ve amortisman giderleri : 1.750,00 TL
• 5 personelin part time 2 saat çalışması : 8.791,27 TL
• LPG yakıt gideri : 1.322,00 TL
• Elektrik, su giderleri : 1.920,00 TL
• Temizlik, hijyen, sarf malzeme giderleri : 4.325,00 TL
• Personel giyim giderleri : 300,00 TL
• Araç yakıt ve amortisman gideri : 16.814,40 TL
• Ekmek gideri : 33.668,50 TL
• Firma kârı : 4.726,80 TL

TOPLAM : 304.006,75 TL

bileşenlerinden oluştuğu belirlenmiştir.

Anılan isteklinin idarece aşırı düşük teklif açıklama isteme yazısında verilen örnek menü üzerinden maliyet hesaplarını yaptığı, bu menüde yer alan yemekler için Teknik Şartname’de belirtilmiş olan gramajların kullanıldığı, yemek menüsünde yer alan malzemeler için Kahramanmaraş Yaş Sebze ve Meyve Toptancı Haline ait 02.10.2013 tarihine ilişkin toptan sebze ve meyve fiyat listesinin sunulduğu, maliyet analizinde kullanılan fiyatların toptancı halinin fiyatları ile uyumlu olduğu, ancak Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.4.2.11’inci maddesi uyarınca toptancı halinden alınan fiyatlarla açıklama yapılması durumunda, ihale tarihinden önceki son 12 ayın herhangi bir işlem gününe ait asgari fiyatları gösterir belgenin sunulması gerekirken ihale tarihinden sonraki bir tarihe ilişkin fiyatları gösterir tablonun sunulduğu belirlenmiştir.

İsteklinin toptancı halinde satılmayan malzemelere ilişkin olarak Latif Emlak Oto. ve Gıda Tic. Ltd. Şti.nden alınan 02.10.2013 tarihli proforma faturayı sunduğu, sunulan proforma faturanın meslek mensubu tarafından onaylandığı ve kaşelendiği, üzerinde satışlar üzerinden açıklama yapılması durumunda mevzuat uyarınca bulunması gereken ifadenin bulunduğu, söz konusu proforma faturada sıvı yağın litre fiyatının 55,00 TL olarak belirtildiği, ancak isteklinin yemeklere ilişkin maliyet analizlerinde kg fiyatını 3,06 TL olarak aldığı ve maliyet hesabının yapıldığı, maliyet analizlerinde yer alan sıvı yağ maliyeti ile proforma faturadaki fiyatların birbiri ile uyumlu olmadığı,

Örnek yemek menüsünde yer alan ve içinde yumurta bileşeni bulunan menülerde maliyet analizinde yumurtanın adet fiyatının 0,17 TL olarak belirtildiği, ancak yumurta maliyetinin sıfır TL olarak hesaba katıldığı, dolayısıyla yumurtanın maliyetinin yemek maliyet hesabına katılmadığı, yumurtaya ilişkin Sur Tavukçuluk Hay. Gıda İnş. Tem. San. ve Tic. Ltd. Şti.nden alınan 29.09.2013 tarihli proforma faturanın sunulduğu, bu proforma faturada yumurtanın kolisinin 7,50 TL olarak belirtildiği, proforma faturanın ilgili meslek mensubu tarafından imzalandığı ve kaşelendiği, proforma faturanın üzerinde satışlar üzerinden açıklama yapılması durumunda mevzuat uyarınca bulunması gereken ifadenin bulunduğu,

İhale konusu işte çalışacak personel giderleri için bir işçinin asgari ücret üzerinden işçilik ücretinin KİK işçilik hesaplama modülü üzerinden hesaplandığı, söz konusu işte 5 personelin günde 2 saat yarı zamanlı çalışacağı varsayılarak, personel ücretlerinin de teklif maliyetlerine dâhil edildiği,

Teklif maliyeti oluşturulurken taşımaların firmalarına ait Citroen marka 2012 model kamyonet ile yapılacağının belirtildiği, araca ilişkin meslek mensubu tarafından onaylı ruhsat örneğinin sunulduğu, bu aracın toplam 170 günde 39780 km yol kat edeceği varsayımı ile toplam 4520 lt. motorin tüketeceğinin öngörüldüğü ve motorinin litre fiyatının 3,72 TL olduğu hesabı ile 16.814,40 TL bedele ulaşıldığı, motorine ilişkin olarak Acemoğlu Sos. Tes. Akaryakıt Tic. ve San. Ltd. Şti.nden alınan 02.10.2013 tarihli proforma faturanın sunulduğu, proforma faturanın ilgili meslek mensubu tarafından imzalandığı ve kaşelendiği, proforma faturanın üzerinde mevzuat uyarınca bulunması gereken ifadenin bulunduğu, açıklamalar kapsamında ortalama taşıma mesafesinin hesaplanmasına ilişkin bir belgenin bulunmadığı, ayrıca aracın km başına ne kadar yakıt tükettiğine ilişkin bir belgelendirmenin yapılmadığı, bunun dışında aracın amortisman, bakım ve onarım giderleri için bir maliyet öngörülmediği,

Personelin giyim giderine ilişkin Bilici Üniforma’dan temin edilen 02.10.2013 tarihli proforma faturanın sunulduğu, proforma faturanın ilgili meslek mensubu tarafından imzalandığı ve kaşelendiği, proforma faturanın üzerinde mevzuat uyarınca bulunması gereken ifadenin bulunduğu, 5 personel için 170 gün içinde 2 takım kıyafet verileceği varsayımıyla kıyafet maliyetinin eklendiği,

Temizlik, hijyen ve ambalaj sarf malzemelerine ilişkin 4.325,00 TL bedel öngörüldüğü, sarf malzemelerle ilgili Lider Endüstriyel-Emrah Gül’den alınan 02.10.2013 tarihli proforma faturanın sunulduğu, proforma faturanın ilgili meslek mensubu tarafından imzalandığı ve kaşelendiği, proforma faturanın üzerinde mevzuat uyarınca bulunması gereken ifadenin bulunduğu,

Ekmek için öğünde kişi başı yarım ekmek verileceği hesabıyla ekmek maliyetinin hesaplandığı, ekmek fiyatını belgelendirmek üzere Güven Edikli Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti.nden alınan 02.10.2013 tarihli proforma faturanın sunulduğu, proforma faturanın ilgili meslek mensubu tarafından imzalandığı ve kaşelendiği, proforma faturanın üzerinde mevzuat uyarınca bulunması gereken ifadenin bulunduğu belirlenmiştir.

Yukarıda yapılan tespitler, mevzuat hükümleri ve iddia konusu husus birlikte değerlendirildiğinde, Sünbül Gıda Bes. Taş. Tem. Güv. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin aşırı düşük teklif açıklamalarının uygun olmadığı belirlendiğinden, anılan isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.

Şikâyet konusu ihalede ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif olarak belirlenen Tilmen Tem. Nakliye Gıda Teks. ve Yem. San. Tic. Ltd. Şti.nin aşırı düşük teklif açıklamaları incelendiğinde;

Tilmen Tem. Nakliye Gıda Teks. ve Yem. San. Tic. Ltd. Şti.nin idarenin aşırı düşük teklif açıklama isteme yazısında belirtilen bir haftalık menüyü esas alarak bir öğün için yemek maliyetlerini hesapladığı (1.037,00 TL/adet), yemek maliyetlerini oluştururken Teknik Şartname’de belirtilen gramajlara uyulduğu, yemek menüsünde yer alan girdi maliyetlerini tevsik etmek üzere Gaziantep Büyükşehir Belediyesi Toptancı Halinden alınan 02.10.2013tarihli fiyat listesinin, et maliyetini belgelendirmek üzere Gülen Et & Şarküteri’den alınan 01.10.2013 tarihli proforma faturanın sunulduğu, proforma faturanın ilgili meslek mensubu tarafından onaylandığı ve kaşelendiği, proforma faturanın üzerinde satışlar üzerinden açıklama yapılması durumunda mevzuat uyarınca bulunması gereken ifadenin “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” şeklinde olması gerekirken “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortala birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim” şeklinde yanlış olarak yazıldığı, Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.4.2.11’inci maddesi uyarınca toptancı halinden alınan fiyatlarla açıklama yapılması durumunda, ihale tarihinden önceki son 12 ayın herhangi bir işlem gününe ait asgari fiyatları gösterir belgenin sunulması gerekirken ihale tarihinden sonraki bir tarihe ilişkin fiyatları gösterir tablonun sunulduğu,

Tavuk girdisini belgelendirmek üzere Çanakçıoğlu Tavukçuluk’tan alınan 01.10.2013 tarihli proforma faturanın sunulduğu, proforma faturanın ilgili meslek mensubu tarafından onaylandığı ve kaşelendiği, proforma faturanın üzerinde satışlar üzerinden açıklama yapılması durumunda mevzuat uyarınca bulunması gereken ifadenin yanlış olarak yazıldığı,

Yemek menüsünde yer alan diğer bazı girdiler için Murat Doğan Market İşletmesi’nden alınan 01.10.2013 tarihli proforma faturanın sunulduğu, proforma faturanın ilgili meslek mensubu tarafından onaylandığı ve kaşelendiği, proforma faturanın üzerinde satışlar üzerinden açıklama yapılması durumunda mevzuat uyarınca bulunması gereken ifadenin yanlış olarak yazıldığı,

Yemeğin okullara taşınma maliyeti için 5.355,02 TL bedel öngörüldüğü, okullar arasındaki mesafenin http://maps.googlee.comadresinden alınan bilgiye göre 95,40 km olarak belirlendiği ve mesafe bilgilerini gösteren haritaların sunulduğu, araçların 0,089 lt/km yakıt tüketeceği bilgisinin alındığının belirtildiği, mazotun litre fiyatının 3,71 TL olarak kullanıldığı ve 95,4 x 3,71 x 170 gün x 0,89 lt hesabından 5.355,02 TL bedele ulaşıldığı, taşımanın firmaların ait araçlarla yapılacağının belirtildiği, bu araçların demirbaş eşya defterinde kayıtlı olduğunu gösterir noter onaylı belgelerin eklendiği, mazot fiyatının belgelendirilmesi için Hamzaoğlu Gıda Tekstil, Petrol, Tarım Ür. San. ve Tic. Ltd. Şti.nden alınan 01.10.2013 tarihli proforma faturanın sunulduğu, proforma faturanın ilgili meslek mensubu tarafından onaylandığı ve kaşelendiği, proforma faturanın üzerinde satışlar üzerinden açıklama yapılması durumunda mevzuat uyarınca bulunması gereken ifadenin yanlış olarak yazıldığı, demirbaş listesinde yer alan araçlar için bir bedel öngörüldüğü,

İşçilik maliyetleri ile ilgili olarak, söz konusu iş kapsamında 1 aşçı, 1 bulaşıkçı, 1 şoför ve 5 yemek dağıtım ve temizlik elemanı olmak üzere 5 personelin çalıştırılacağının belirtildiği, personel ücretlerinin KİK işçilik hesaplama modülünden hesaplandığı ve teklif maliyetine ilave edildiği, 8 personel için önlük maliyetinin eklendiği, işçi önlüklerinin fiyatının belgelendirilmesi için İşsan İşçi Elbiseleri Tic. Pazarlama’dan alınan 01.10.2013 tarihli proforma faturanın sunulduğu, proforma faturanın ilgili meslek mensubu tarafından onaylandığı ve kaşelendiği, proforma faturanın üzerinde satışlar üzerinden açıklama yapılması durumunda mevzuat uyarınca bulunması gereken ifadenin doğru olarak yazıldığı,

Temizlik malzemesi giderleri için 3.204,50 TL bedel öngörüldüğü, söz konusu iş kapsamında günde 5 kg çamaşır suyu, 5 kg yüzey temizleyici, 10 kg bulaşık deterjanı, 5 kg ağır kir ve yağ çözücü kullanılacağı varsayımıyla hesaplama yapıldığı, bu giderleri belgelemek üzere Akrep Kimya Mad. Nak. San. Tic. Ltd. Şti.nden alınan 01.10.2013 tarihli proforma faturanın sunulduğu, proforma faturanın ilgili meslek mensubu tarafından onaylandığı ve kaşelendiği, proforma faturanın üzerinde satışlar üzerinden açıklama yapılması durumunda mevzuat uyarınca bulunması gereken ifadenin doğru olarak yazıldığı,

Demirbaş, araç, gereç ve ekipman giderleri için 10.364,75 TL bedel öngörüldüğü, bu giderin belgelendirilmesi için Arzum Züccaciye’den alınan 01.10.2013 tarihli proforma faturanın sunulduğu, proforma faturanın ilgili meslek mensubu tarafından onaylandığı ve kaşelendiği, proforma faturanın üzerinde satışlar üzerinden açıklama yapılması durumunda mevzuat uyarınca bulunması gereken ifadenin yanlış olarak yazıldığı,

Her taşıma merkezi için istenilen 1 adet mini buzdolabı için 5 x 200,00 = 1.000,00 TL bedel öngörüldüğü, bu bedelin belgelendirilmesi için Öcal Dayanıklı Tüketim Malları Zirai Ür. San. Tic. Ltd. Şti.nden alınan 01.10.2013 tarihli proforma faturanın sunulduğu, proforma faturanın ilgili meslek mensubu tarafından onaylandığı ve kaşelendiği, proforma faturanın üzerinde satışlar üzerinden açıklama yapılması durumunda mevzuat uyarınca bulunması gereken ifadenin yanlış olarak yazıldığı belirlenmiştir.

Yukarıda yapılan tespitler neticesinde, Tilmen Tem. Nakliye Gıda Teks. ve Yem. San. Tic. Ltd. Şti.nin de aşırı düşük teklif açıklamalarının uygun olmadığı sonucuna varılmıştır.

B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 18’inci maddesi yönünden yapılan inceleme sonucunda tespit edilen aykırılıklar ve buna ilişkin inceleme ve hukuki değerlendirme aşağıda yapılmıştır.

1 )KYS Yemekçilik Loj. Taş. Gıda Tem. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin sunduğu aşırı düşük teklif açıklamaları incelendiğinde, söz konusu isteklinin idarenin aşırı düşük teklif isteme yazısında teklifin önemli bileşenlerinden biri olarak belirtilmiş olmasına rağmen, demirbaş, araç, gereç için meslek mensubu tarafından onaylı demirbaş listesini ve taşımada kullanılacak aracın firmalarına ait olduğuna ilişkin ruhsat fotokopisini sunduğu, ancak demirbaş, araç gereç için teklifinde bir bedel eklemediği, araca ilişkin amortisman bedelini teklifine yansıtmadığı,

Yine teklifin önemli bileşeni olarak belirtilen taşıma maliyetlerinin hesaplanmasında okullar arası mesafe hesabına ilişkin bir belgeye ve km başına aracın ne kadar yakıt harcadığına ilişkin bir belgenin sunulmadığı tespit edilmiştir.

2 )Asum Yemek Harun Aslan’ın sunduğu aşırı düşük teklif açıklamaları incelendiğinde, söz konusu isteklinin idarenin aşırı düşük teklif isteme yazısında taşımada kullanılacak aracın firmalarına ait olduğuna ilişkin meslek mensubu onaylı demirbaş listesini sunduğu, taşımada kullanılacak aracın yakıt bedelinin dikkate alınarak yakıt maliyetinin hesaplandığı, ancak araca ilişkin amortisman giderinin tekliflerine yansıtılmadığı, ayrıca taşıma maliyetlerinin hesaplanmasında okullar arası mesafe hesabına ilişkin bir belgeye yer verilmediği,

Yemek maliyetleri ve teklifin diğer bileşenlerinin belgelendirilmesi için piyasadan alınan proforma faturaların ilgili meslek mensupları tarafından onaylandığı ve kaşelendiği, ancak proforma faturaların üzerinde satışlar üzerinden açıklama yapılması durumunda mevzuat uyarınca bulunması gereken “ Birim satış tutarının mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” şeklinde olması gerekirken, “ Birim fiyatın mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” şeklinde yazıldığı belirlenmiştir.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, Sünbül Gıda Bes. Taş. Tem. Güv. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti., Tilmen Tem. Nakliye Gıda Teks. ve Yem. San. Tic. Ltd. Şti., KYS Yemekçilik Loj. Taş. Gıda Tem. San. ve Tic. Ltd. Şti. ve Asum Yemek Harun Aslan’ın aşırı düşük teklif açıklamalarının kabul edilmeyerek tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılması ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oyçokluğu ile karar verildi.

Kazım ÖZKAN

Başkan V.

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi

Ahmet ÖZBAKIR

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Mehmet AKSOY

Kurul Üyesi

Başvuru sahibinin itirazen şikayet başvuru dilekçesinde özetle “ Hassa İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü tarafından 2013/121104 İhale Kayıt Numaralı “Malzeme Dâhil Yemek Hizmeti Alımı” ihalesinin 26.09.2013 tarihinde yapıldığı, idarenin 07.10.2013 tarih ve 3517 sayılı yazısında 304.006,75 TL teklif vermiş olan Sünbül Gıda Ltd. Şti.nin ekonomik açıdan en avantajlı teklif, 364.412,00 TL teklif vermiş olan Tilmen Ltd. Şti.nin ise ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif olarak belirlendiğinin bildirildiği, söz konusu ihalede 4 isteklinin teklifinin aşırı düşük teklif olduğu ve anılan isteklilerden aşırı düşük teklif açıklamalarını sunmalarının istenildiği, ihale komisyonunca aşırı düşük teklifler değerlendirilirken mevzuat hükümlerine uygun değerlendirme yapılmadığı,ihale konusu iş için nakliye masraflarının teklifin önemli bileşenlerinden olduğu ve bu maliyetin mevzuata uygun şekilde belgelendirilmesi gerektiği, bir aracın kira maliyeti ya da belli bir km deki birim maliyetinin önceki dönem muhasebe kayıtlarından elde edilebilecek ortalama birim fiyat ya da maliyetlerinden elde edilmesinin mümkün olmadığı, dolayısıyla bu durumda taşımada kullanılacak araçların amortisman gideri, sürücü maliyeti, periyodik bakım, onarım giderleri ve en önemlisi akaryakıt giderinin hesaplanması ve bu hesaplamada kullanılan verilerin belgelendirilmesi gerektiği, bu bağlamda teklifi aşırı düşük olarak belirlenen isteklilerin hiç birisinin akaryakıt tüketim miktarı için, kullanılacak aracın yetkili servisi ya da satıcısı tarafından onaylı ortalama tüketim miktarını gösterir belgeyi sunmadığı, ayrıca taşıma maliyeti hesabında sürücü ücretinin de hesaba katılması gerektiği, araçlar ihale konusu hizmette tam zamanlı olarak kullanılmasa da en azından ihale konusu hizmet için yapılan taşıma süresi boyunca şoförün saatlik ücretinin taşıma maliyetine yansıtılması gerektiği, amortisman, personel, periyodik bakım gideri gibi önemli taşıma maliyeti bileşenlerini dikkate almayan isteklilerin açıklamalarının kabul edilmemesi gerektiği, ihale üzerinde bırakılan isteklinin açıklamalarında sadece akaryakıt giderine ilişkin belgelendirme yapıldığı, ortalama yakıt miktarının hesaplanmadığı, diğer maliyetlerin hiç dikkate alınmadığı, ihale üzerinde bırakılan istekli ile ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif olarak belirlenen isteklinin aşırı düşük açıklamaları kapsamında teklifinin en önemli maliyet girdilerinden olan et için sunduğu proforma faturadaki fiyatların hayatın olağan akışına aykırı olduğu, ayrıca açıklamalarda kemikli, kemiksiz et ayırımı yapılmadan açıklama sunulduğu, açıklamalarda daha düşük bedelli olan kemikli et birim fiyatlarının kullanıldığı, kemikli et fiyatlarının kemiksiz ete göre % 20 daha düşük olduğu, idarece şikâyet başvurusuna verilen cevap yazısında söz konusu ihaleye ilişkin Teknik Şartname'de kemikli, kemiksiz et ayırımın yapılmadığının belirtildiği, ancak Teknik Şartname'de bazı yemek girdilerinde özellikle kemiksiz et girdisine yer verildiği, ihale üzerinde bırakılan isteklinin yemek çiğ girdi maliyetlerini tevsik etmek üzere sunduğu kuru gıda birim fiyatlarının maliyet hesabında kullanılan örnek menüdeki girdi birim maliyetlerinden yüksek olduğu, özellikle ambalajlı ürünlerde gram/paket dönüşümlerine dikkat edilmediği, aşırı düşük teklif olarak belirlenen isteklilerin demirbaş listesinde yer alan malzemeler için noter onaylı SMMM/YMM onaylı demirbaş listesini sunması ve amortisman bedeli öngörülmüş olması gerekirken sadece demirbaşlara ilişkin kira sözleşmesi koyan isteklilerin açıklamalarının kabul edildiği, sadece demirbaş malzemelere ilişkin belgelendirmeden dolayı bile isteklilerin açıklamalarının kabul edilmemesi gerektiği, aşırı düşük teklif açıklamaları değerlendirilirken Kamu İhale Kurulu’nun 02.10.2013 tarih ve 2013/UH.III-3805 sayılı kararın dikkate alınarak değerlendirmenin yapılması gerektiği ” şeklinde belirtilen iddiası hakkında Kurul çoğunluğunca, Sünbül Gıda Bes. Taş. Tem. Güv. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti., Tilmen Tem. Nakliye Gıda Teks. ve Yem. San. Tic. Ltd. Şti., KYS Yemekçilik Loj. Taş. Gıda Tem. San. ve Tic. Ltd. Şti. ve Asum Yemek Harun Aslan’ın aşırı düşük teklif açıklamalarının kabul edilmeyerek tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılması ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi hususlarında “** Düzeltici işlem belirlenmesine”** karar verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddiasının İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 18 inci maddesi yönünden Kurul kararına dayanak teşkil eden esas inceleme raporu ve eki belgeler üzerinde yapılan inceleme sonucunda;

Hassa İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü tarafından “ Malzeme Dâhil Yemek Hizmeti Alımı ” ihalesineilişkinyaklaşık maliyetin Milli Eğitim Bakanlığı’nca 2013-2014 öğretim yılı taşıma kapsamındaki öğrenciler için belirlenmiş öğle yemeği birim fiyatının esas alınarak, 1165 öğrenciye 170 iş günü süresi boyunca verilecek yemek hizmeti için esas alınan 2,54 TL birim fiyat üzerinden verilmesi toplam 503.047,00 TL olarak hesaplandığı,

Bahse konu ihalede 10 adet ihale dokümanı satın alındığı, 26.09.2013 tarihinde gerçekleştirilen ihaleye 6 istekli tarafından teklif verildiği,

İdarece şikayete konu ihaleye verilen tekliflerin denetimine ilişkin yapılan inceleme uyarınca, 6 teklifin de geçerli teklif olarak kabul edildiği, bu tekliflere ilişkin teklif bedellerinin,

İsteklinin Adı

Teklif Bedeli (TL)

Sünbül Gıda Bes. Taş. Tem. Güv. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.

304.006,75

Tilmen Tem. Nakliye Gıda Teks. ve Yem. San. Tic. Ltd. Şti.

364.412,00

KYS Yemekçilik Loj. Taş. Gıda Tem. San. ve Tic. Ltd. Şti.

396.100,00

Asum Yemek Harun Aslan

406.002,50

Özgün İnşaat Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti.

419.866,00

Gürsu Gıda

495.125,00

Şeklinde verildiği,

İdarece, kâr hariç yaklaşık maliyetin altında teklif veren 4 isteklinin (Sünbül Gıda Bes. Taş. Tem. Güv. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti., Tilmen Tem. Nakliye Gıda Teks. ve Yem. San. Tic. Ltd. Şti., KYS Yem. Loj. Taş. Gıda Tem. San. ve Tic. Ltd. Şti. ve Asum Yemek-Harun Aslan) tekliflerinin aşırı düşük teklif olarak belirlendiği ve anılan isteklilerden aşırı düşük teklif açıklamalarının sunulmasının istenildiği, 4 isteklinin de açıklamaları sunduğu, ihale komisyonunca tüm açıklamaların kabul edildiği ve 04.10.2013 tarihli kesinleşen ihale kararı ile Sünbül Gıda Bes. Taş. Tem. Güv. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin ekonomik açıdan en avantajlı teklif, Tilmen Tem. Nakliye Gıda Teks. ve Yem. San. Tic. Ltd. Şti.’nin de ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif olarak belirlendiği,

Anlaşılmıştır.

4734 sayılı Kanunun “ Aşırı düşük teklifler ” başlıklı 38 inci maddesinde; “ İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

İhale komisyonu, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterleri esas alır. Kurum bu maddenin uygulanmasında; aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkilidir. ” hükmü yer almaktadır.

Bahse konu madde hükmünden, ihale komisyonunun, yaptığı değerlendirme neticesinde geçerli olduğunu tespit ettiği tekliflerden, ihalede verilen diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olan isteklileri tespit edeceği ve tespit edilen bu teklifleri reddetmeden önce yine madde metninde belirtilen usul doğrultusunda sorgulamaya tabi tutacağı anlaşılmaktadır.

Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük teklif sorgulamasının Kamu İhale Genel Tebliğinin “ teklif fiyata dahil masraflar ” ve “ aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesini ” düzenleyen maddeleri ile idari şartnamenin “ teklif fiyata dahil olan giderler ” başlıklı maddesindeki düzenlemelerin esas alınarak yapılması gerekmektedir. Bu ihalelerde, aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda belgelere dayalı yazılı açıklama yapmayan veya ihale komisyonunca açıklamaları yetersiz bulunan isteklilerin teklifleri ile teklif edilmesi gereken asgari işçilik maliyetini karşılamayan teklifler gerekçesi belirtilmek suretiyle reddedilecektir. Ancak, şikayet başvurusuna konu hizmetin personel çalıştırılmasına dayalı bir hizmet alım ihalesi olmaması nedeniyle aşırı düşük değer tespitine yönelik bir modül bulunmamakta olup, ihale konusu hizmetin maliyet unsurlarının, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında olduğu gibi önceden belirlenen nitelikte olmadığı görülmektedir. Bu durumda, ihale dokümanında belirtilen şartlara uygun olarak hizmetin ifası için her isteklinin basiretli tacir olma yükümlülüğü gereğince kendi organizasyon yapısı, kullanacağı makine ekipmanın özellikleri, malzeme teminindeki kendine özgü koşulları vb. unsurları dikkate alarak teklif fiyatını belirlemesi gerekmektedir.

Ayrıca, malzeme dahil yemek alım hizmetlerinde yemek bileşenlerini oluşturan girdilerin önemli bir kısmı yerel, mevsimsel ve iklim özelliklerine göre farklılıklar göstermekte, bir çok girdi müstahsilden doğrudan temin edilebilmektedir. Özellikle sebze meyve gibi girdilerin piyasa koşulları sebebiyle muhasebeleştirilmesinde karşılaşılan güçlüklerin aşırı düşük teklif sorgulamasında ispat için aranılan belgelere yansıtılmasında isteklilerin önünde önemli bir engel teşkil edeceği düşünülmektedir. Kamu İhale Kurumu tarafından personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımları için aşırı düşük sınır değerin tespiti ve sorgulanması konusunda bir kriter belirlenmediği hususu göz önüne alındığında, şikayete konu ihalede, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanması ve kaynakların verimli kullanılmasından sorumlu olan idarenin, aşırı düşük teklif açıklaması isteyerek ihalenin sonuçlandırılması yönünde tesis etmiş olduğu işlemlerde mevzuata uyarlık bulunmadığı düşünülmektedir.

İhale konusu işin personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı işi olmadığı, yaklaşık maliyetin büyük çoğunlukla yemek giderinden oluştuğu ihalede verilen tüm teklif bedelleri yaklaşık maliyetin altında olmakla birlikte yaklaşık maliyete ve birbirlerine göre yakın olduğu ve en düşük teklifin bile diğer tekliflere göre aşırı düşük olarak değerlendirilemeyeceği anlaşıldığından, idarece, yemek kalemlerinde aşırı düşük teklif sorgulaması yapılarak ihalenin karara bağlanması yönünde gerçekleştirilen idari işlemlerin mevzuata uygun olmadığı değerlendirilmiştir.

Açıklanan nedenlerle; başvuruya konu ihalede, yemek alımı kalemlerinde aşırı düşük teklif sorgulaması yapılarak ihalenin sonuçlandırılmasına yönelik idarece gerçekleştirilen idari işlemlerin yerinde olmadığına ilişkin “ Düzeltici işlem belirlenmesine” karar verilmesi gerektiği yönündekidüşüncem ile, bu hususa ilişkin Kurul çoğunluğunca verilen “ Düzeltici işlem belirlenmesine” niteliğindeki karara katılmıyorum.

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi