KİK Kararı: 2013/UH.III-4377

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2013/074
Gündem No : 88
Karar Tarihi : 20.11.2013
Karar No : 2013/UH.III-4377
BAŞVURU SAHİBİ:
Harput İaşe İnş.Tur. Gıda San. Ve Tic. Ltd. Şti. - Medsan Yapı İnş. Gıda San. Ve Tic. Ltd. Şti. - Ne-Va Yemekçilik Gıda Temz. Ve Güv. Hiz. Medikal San. Ve Tic. Ltd. Şti. Ortak Girişimi, TURGUT TÜRKALP MAH. 208. CAD. NO:115/1 MERSİN

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Bitlis İli Kamu Hastane Birliği Genel Sekreterliği, Beş Minare Mah. Eren Cad. No: 1 13000 BİTLİS

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2013/110253 İhale Kayıt Numaralı "Bitlis İli Kamu Hastaneler Birliği Genel Sekreterliğine Bağlı Sağlık Tesislerinin İhtiyacı Olan 2014-2015-2016 Yılları İçin 3 Yıllık Taşımalı Yemek Hizmet Alımı İşi" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Bitlis İli Kamu Hastane Birliği Genel Sekreterliğitarafından 23.09.2013tarihinde açık ihale usulüile yapılan “Bitlis İli Kamu Hastaneler Birliği Genel Sekreterliğine Bağlı Sağlık Tesislerinin İhtiyacı Olan 2014-2015-2016 Yılları İçin 3 Yıllık Taşımalı Yemek Hizmet Alımı İşi” ihalesine ilişkin olarak Harput İaşe İnş. Tur. Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti. - Medsan Yapı İnş. Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti. - Ne-Va Yemekçilik Gıda Temz. ve Güv. Hiz. Medikal San. ve Tic. Ltd. Şti. Ortak Girişimi’nin 05.10.2013tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 21.10.2013tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 30.10.2013tarih ve 32994sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 30.10.2013tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2013/3810sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, idarece kâr hariç yaklaşık maliyetin altında teklif veren isteklilere aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmadan ihalenin sonuçlandırılmasının istikrar kazanmış Kurul kararlarına aykırı olduğu iddia edilmekte iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

İdari Şartname’nin “İhale konusu işe ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde ihale konusu hizmetin adının “ Bitlis İli Kamu Hastaneler Birliği Genel Sekreterliğine Bağlı Sağlık Tesislerinin İhtiyacı Olan 2014-2015-2016 Yılları İçin 3 Yıllık Taşımalı Yemek Hizmet Alımı İşi ” olarak belirlendiği görülmüştür.

25.09.2013 tarihli ihale komisyonu kararından, ihaleye 17 istekli tarafından teklif dosyası sunulduğu, bir istekliye ait teklifin birim fiyat teklif cetvelinde aritmetik hata yapılması gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakıldığı, geçerli teklifler arasından en düşük teklifi veren Seç-San Yemek Hiz. Otom. İlet. Oto. Gıda Hay. San. ve Tic. Ltd. Şti. - Derya Yemek Üretim Tem. İnş. Taah. Pet. San. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı’nın ekonomik açıdan en avantajlı birinci teklif olarak belirlendiği anlaşılmıştır.

4734 sayılı Kanun’un 38’inci maddesinde; ihale komisyonunun verilen teklifleri 37’nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olan teklifleri tespit edeceği; bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak isteyeceği hükme bağlanmıştır.

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 8’inci maddesinde; idarelerce yaklaşık maliyetin kamu kurum ve kuruluşlarınca işin niteliğine göre belirlenmiş fiyatlar, ihaleyi yapan idare veya diğer idarelerce gerçekleştirilmiş aynı veya benzer işlerdeki fiyatlar, ilgili odalarca belirlenmiş fiyatlar, ihale konusu işi oluşturan iş kalemlerine veya gruplarına ilişkin olarak piyasadan yapılacak fiyat araştırması kapsamında elde edilecek fiyat tekliflerinin aritmetik ortalaması veya uzman bilirkişi ve ekspertizlerden soruşturularak oluşturulan fiyatların biri, birkaçı veya tamamı herhangi birinin öncelik sırası olmaksızın kullanılarak tespit edileceği ve istenen özellikleri taşımayan veya gerçek piyasa rayiçlerini yansıtmadığı düşünülen fiyat bildirimleri ve proforma faturaların değerlendirmeye alınmayacağı ve fiyat araştırması için yapılan çalışmalarda fiyat sorulacak kişi ve kuruluşlara yazılan yazıda fiyatı tespit edilecek iş grubu veya iş kaleminin ayrıntılı özelliklerine yer verileceği; 9’uncu maddesinde, idarece yaklaşık maliyet hesabında % 20 oranını geçmemek üzere yüklenici kârı ekleneceği; anılan Yönetmeliğin 59’uncu maddesinde ise, tekliflerin diğer tekliflerle veya yaklaşık maliyetle karşılaştırılarak aşırı düşük olup olmadığının tespit edileceği hüküm altına alınmıştır.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında teklif fiyata dahil olacak giderler” başlıklı 78’inci maddesinde,

“ 78.1. Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımları; ağırlıklı olarak personel çalıştırılmasına dayanan, çalıştırılacak personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma saatlerinin tamamının idare için kullanıldığı hizmetlerdir.

78.2. Malzemeli veya malzemesiz temizlik, malzemesiz yemek, özel güvenlik, sayaç okuma ve kesme-açma, hasta ve ziyaretçi yönlendirme, tıbbi sekreterlik, veri işleme ve otomasyon sisteminin işletimi hizmetleri gibi hizmetler personel çalıştırılmasına dayalı olup, bu tebliğde personel çalıştırılmasına dayalı olan/olmayan hizmetler arasında sayılmayan işlerin personel çalıştırılmasına dayalı olup olmadığı yukarıda yer verilen tanıma göre idarelerce değerlendirilecektir.

78.3. Malzeme dahil yemek hazırlama hizmeti veya malzeme dahil yemek hazırlama ve dağıtım hizmeti ya da makine ve ekipman ile araçlar ve/veya akaryakıtın yüklenici tarafından sağlanacağı çöp toplama ve nakline ilişkin hizmetler ile personel taşıma gibi hizmetler personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı olarak değerlendirilmeyecektir. Ancak, personel çalıştırılmasına dayalı olmayan bir hizmet alımına ilişkin ihale dokümanında haftalık çalışma saatlerinin tamamını idarede geçirecek personel sayısının belirlenmesi hallerde teklif fiyata dahil giderler arasında işçilik giderine yer verilmesi gerekmektedir.__.” açıklaması,

Anılan Tebliğ’in “Hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde,

“…79.4. İhale komisyonu tarafından, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihaleleri ile personel çalıştırılmasına dayalı olmamakla birlikte ihale dokümanında personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma saatinin tamamının idarede kullanılacağı hizmet alımı ihalelerinde asgari işçilik maliyeti, sözleşme giderleri ve genel giderler ile varsa malzeme ve diğer maliyet kalemleri, bunlar dışında kalan hizmet alımı ihalelerinde ise ihale dokümanında belirtilen teklif fiyata dahil giderler dikkate alınmak suretiyle tekliflerin değerlendirilmesi yapılarak 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi uyarınca teklifi aşırı düşük görülen isteklilerden işin niteliğine göre ihale komisyonunca belirlenen önemli teklif bileşenleri ile ilgili açıklama istenecektir. İdarelerce aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenlerin belirtilmesi ve açıklama için isteklilere üç (3) iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilmesi gerekmektedir.

Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, kar hariç yaklaşık maliyet tutarının üzerindeki teklifler aşırı düşük teklif olarak kabul edilmeyecektir.

…

79.4.2.19. Personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımlarına ilişkin aşırı düşük teklif sorgulamasında, sözleşme giderleri ve genel giderlerin % 3 oranında hesaplanması söz konusu olmayacak, sözleşme giderleri ilgili mevzuatına göre hesaplanmak suretiyle aşırı düşük teklif sorgulamasına cevap verilecek ve teklifler değerlendirilecektir.__” açıklaması yer almaktadır.

Yukarıda da açıklandığı üzere, Kurumun aşırı düşük tekliflerin tespitinde sınır değer ve sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkili olduğu, şikâyete konu ihalenin malzemeli yemek hizmeti olduğu ve personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı niteliğinde olmadığı görülmekle birlikte, personel çalıştırılmasına dayalı olmayan ihalelerde de idare tarafından hazırlanan yaklaşık maliyetin kâr hariç tutarının altında kalan tüm teklif sahiplerinden açıklama istenilmesi gerektiği yönünde istikrar kazanmış Kurul kararları bulunmaktadır.

İncelemeye konu ihalede, yaklaşık maliyetin bazı Kamu Hastaneleri’nin sözleşme fiyatları ile piyasadan alınan fiyat tekliflerinin ortalaması esas alınmak suretiyle tespit edildiği ve yaklaşık maliyet hesap cetvelinde kâr oranının belirtilmediği görülmüştür.

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 9’uncu maddesinin üçüncü fıkrasında yer alan “ Hizmetin gerçekleştirilmesi için gerekli olan iş kalemlerine veya iş gruplarına ilişkin miktarların tespit edilen fiyatlarla çarpımı sonucu bulunan tutarların toplanması ile elde edilen genel toplam tutar, sözleşme giderleri ve genel giderler ile KDV hariç olarak belirlenir. Bulunan bu tutara işin niteliği dikkate alınarak % 20 oranını geçmemek üzere yüklenici kârı eklenir.” hükmü uyarınca yaklaşık maliyetin % 20 oranında kâr içerdiği kabulünden hareketle, başvuruya konu ihalede kâr hariç yaklaşık maliyet tutarının 16.981.350,67 TL (20.377.620,80 / 1,20) olduğu tespit edilmiştir.

İhalede teklif fiyatları idarece tespit edilen yaklaşık maliyetin kâr hariç bedelinin altında olan isteklilerin aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulması gerektiği, ancak idarece bu yönde işlem tesis edilmeden ihalenin sonuçlandırıldığı anlaşıldığından başvuru sahibinin iddiasının yerinde olduğu anlaşılmıştır.

Bu itibarla ihale komisyonu tarafından 4734 sayılı Kanun’un 38’inci maddesi uyarınca teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile haftalık örnek yemek menüsü belirtilmek suretiyle;

• Seç-San Yemek Hiz. Otom. İlet. Oto. Gıda Hay. San. ve Tic. Ltd. Şti. - Derya Yemek Üretim Tem. İnş. Taah. Pet. San. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı
• Gülaçtı Kardeşler Gıda İnş. Tur. Tek. İth. İhr. San. Tic. Ltd. Şti. - Gel-Gör Yemek Tem. İnş. Nak. Tic. Ltd. Şti. - Ferhat Hazır Yem. Güv. İnş. ve Tem. Hiz. Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı
• Asil Yemek. Tem. Bilg. Özel Sağ. Hiz. Tem. Tah. San. ve Tic. Ltd. Şti. - SFK Tem. Hiz. Bilg. Tur. Yem. Oto. San. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı
• Urfa Damak Gıda Yemek Tem. San. ve Tic. Ltd. Şti.
• Mafa Elektrik Tek. Kır. Petrol Isı. İth. İhr. San. Tic. Ltd. Şti.
• Hasad Gıda San ve Tic. Ltd. Şti. - Günay Yemek Hizm. Gıda Tem. İnş. Hay. Kuyum. San. Dış Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı
• Baytekin İnş. Tem. Gıda Yemek Ür. Nak. Güv. ve Bil. Hiz. San. ve Tic. Ltd. Şti.
• Fesleğen Tem. Bil. Yem Gıd. Org. Tur. San. Tic. Ltd. Şti.
• Serhat Tabldot Tem. Tek. İnş. Hay. Gıda San. ve Dış Tic. Ltd. Şti. - Öndersan İnş. Nak. Elek. Yem. Temz. San. Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı
• Ünisaş Gıda ve Tük. Mad. Med. ve Hiz. İşleri Tic. Ltd. Şti. - Özdemir Park Res. Yem. Gıda Tem. Tek. Tur. İnş. Nak. Akar. San. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı
• Eren Tabldot Tic. A.Ş.
• Çelikler Tem. İnş. Tek. Gıda Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti.
• Nif-Tem Temizlik Malz. Gıda Tur. İnş. ve Özel Sağ. Hiz. San. Tic. Ltd. Şti.
• Üstün Yem. Gıda Tem. Tic. ve San. Ltd. Şti. - Can Gül Akar. İnş. Taah. Tur. İth. İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı olmak üzere adı geçen isteklilerden aşırı düşük teklif açıklaması istenmesi gerekmektedir.

Sonuç olarak ihalede kâr hariç yaklaşık maliyet tutarının altında teklif veren isteklilerin 4734 sayılı Kanun’un 38’inci maddesi uyarınca teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile haftalık örnek yemek menüsü belirtilmek suretiyle aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulması ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerektiği anlaşılmıştır.

Açıklanan nedenlerle 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oyçokluğu ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Başkan

Kazım ÖZKAN

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi

Ahmet ÖZBAKIR

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi

Mehmet AKSOY

Kurul Üyesi

KARŞI OY

Başvuru sahibinin itirazen şikayet başvuru dilekçesinde “ idarece kâr hariç yaklaşık maliyetin altında teklif veren isteklilere aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmadan ihalenin sonuçlandırılmasının istikrar kazanış Kurul kararlarına aykırı olduğu ” şeklinde belirtilen iddiası hakkında Kurul çoğunluğunca,ihalede kâr hariç yaklaşık maliyet tutarının altında teklif veren isteklilerin 4734 sayılı Kanunun 38’inci maddesi uyarınca teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile haftalık örnek yemek menüsü belirtilmek suretiyle aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulması ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi hususunda “** Düzeltici işlem belirlenmesine”** karar verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddiasının İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 18 inci maddesi yönünden Kurul kararına dayanak teşkil eden esas inceleme raporu ve eki belgeler üzerinde yapılan inceleme sonucunda;

Bitlis İli Kamu Hastane Birliği Genel Sekreterliği tarafından gerçekleştirilen “ Bitlis İli Kamu Hastaneler Birliği Genel Sekreterliğine Bağlı Sağlık Tesislerinin İhtiyacı Olan 2014-2015-2016 Yılları İçin 3 Yıllık Taşımalı Yemek Hizmet Alımı ” ihalesine ilişkin yaklaşık maliyetin diğer Kamu Hastaneleri’nin sözleşme fiyatları ile piyasadan alınan fiyat teklifleri esas alınarak, 2.625.033 öğün normal yemek için 15.487.694,70 TL, 236.237 öğün diyet yemek için 1.393.798,30 TL, 1.056.992 öğün normal kahvaltı için 3.065.276,80 TL ve 143.617 öğün diyet kahvaltı için 430.851,00 TL olarak belirlenen bileşenler üzerinden toplam 20.377.620,80 TL olarak hesaplandığı,

Bahse konu ihalede 43 adet ihale dokümanı satın alındığı, 23.09.2013 tarihinde gerçekleştirilen ihaleye 17 istekli tarafından teklif verildiği,

İdarece verilen tekliflerin denetimine ilişkin yapılan inceleme uyarınca, iki isteklinin teklifinin “ birim fiyat teklif cetvelinde aritmetik hata olduğu ” gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakılması sonrasında geriye kalan onaltı teklifin de geçerli teklif olarak kabul edildiği, bu tekliflere ilişkin teklif bedellerinin,

İsteklinin Adı

Teklif Bedeli (TL)

Seç-San Yemek Hiz. Otom. İlet. Oto. Gıda Hay. San. ve Tic. Ltd. Şti. - Derya Yemek Üretim Tem. İnş. Taah. Pet. San. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı

10.443.211,55

Gülaçtı Kardeşler Gıda İnş. Tur. Tek. İth. İhr. San. Tic. Ltd. Şti. - Gel-Gör Yemek Tem. İnş. Nak. Tic. Ltd. Şti. - Ferhat Hazır Yem. Güv. İnş. ve Tem. Hiz. Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı

11.468.627,40

Asil Yemek. Tem. Bilg. Özel Sağ. Hiz. Tem. Tah. San.ve Tic. Ltd. Şti. - Sfk Tem. Hiz. Bilg. Tur. Yem. Oto. San. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı

11.800.996,80

Urfa Damak Gıda Yemek Tem. San. ve Tic. Ltd. Şti.

12.146.948,70

Mafa Elektrik Tek. Kır. Petrol Isı. İth. İhr. San. Tic. Ltd. Şti.

12.638.954,27

Hasad Gıda San ve Tic.Ltd.Şti. - Günay Yemek Hizm. Gıda Tem. İnş. Hay. Kuyum. San. Dış Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı

12.992.542,30

Baytekin İnş. Tem. Gıda Yemek Ür. Nak. Güv. ve Bil. Hiz. San. ve Tic. Ltd. Şti.

13.116.955,25

Fesleğen Tem. Bil. Yem Gıd. Org. Tur. San. Tic. Ltd. Şti.

13.248.012,66

Serhat Tabldot Tem. Tek. İnş. Hay. Gıda San. ve Dış Tic. Ltd. Şti. - Öndersan İnş. Nak. Elek. Yem. Temz. San. Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı

14.146.258,35

Ünisaş Gıda ve Tük. Mad. Med. ve Hiz. İşleri Tic. Ltd. Şti. - Özdemir Park Res. Yem. Gıda Tem. Tek. Tur. İnş. Nak. Akar. San. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı

14.976.780,75

Eren Tabldot Tic. A.Ş.

14.990.806,00

Çelikler Tem. İnş. Tek. Gıda Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti.

15.093.250,71

Nif-Tem Temizlik Malz. Gıda Tur. İnş. ve Özel Sağ. Hiz. San. Tic. Ltd. Şti.

15.230.927,80

Üstün Yem. Gıda Tem. Tic. ve San. Ltd. Şti. - Can Gül Akar. İnş. Taah. Tur. İth. İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı

16.861.004,90

Harput İaşe İnş. Tur. Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti. - Medsan Yapı İnş. Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti. - Ne-Va Yemekçilik Gıda Temz. ve Güv. Hiz. Medikal San. ve Tic. Ltd. Şti. Ortak Girişimi

16.981.353,57

Özata Gıda Soğuk Hava Tes. Sos. Hiz. San. ve Tic. Ltd. Şti.

16.982.922,18

Şeklinde verildiği,

İdarece “ Kamu yararı ve menfaati göz önünde bulundurularak ihalenin en düşük teklifi sunan istekli üzerinde bırakılmasının uygun olduğu ” gerekçesine dayanılarak geçerli teklifler nezdinde 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi kapsamında aşırı düşük teklif açıklaması istenilmeden en düşük fiyat esasına göre ihalenin sonuçlandırıldığı,

Anlaşılmıştır.

4734 sayılı Kanunun “ Aşırı düşük teklifler ” başlıklı 38 inci maddesinde; “ İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

İhale komisyonu, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterleri esas alır. Kurum bu maddenin uygulanmasında; aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkilidir. ” hükmü yer almaktadır.

Bahse konu madde hükmünden, ihale komisyonunun, yaptığı değerlendirme neticesinde geçerli olduğunu tespit ettiği tekliflerden, ihalenin her kısmında da verilen diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olan isteklileri tespit edeceği ve tespit edilen bu teklifleri reddetmeden önce yine madde metninde belirtilen usul doğrultusunda sorgulamaya tabi tutacağı anlaşılmaktadır.

Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük teklif sorgulamasının Kamu İhale Genel Tebliğinin “ teklif fiyata dahil masraflar ” ve “ aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesini ” düzenleyen maddeleri ile idari şartnamenin “ teklif fiyata dahil olan giderler ” başlıklı maddesindeki düzenlemelerin esas alınarak yapılması gerekmektedir. Bu ihalelerde, aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda belgelere dayalı yazılı açıklama yapmayan veya ihale komisyonunca açıklamaları yetersiz bulunan isteklilerin teklifleri ile teklif edilmesi gereken asgari işçilik maliyetini karşılamayan teklifler gerekçesi belirtilmek suretiyle reddedilecektir. Ancak, şikayet başvurusuna konu hizmetin personel çalıştırılmasına dayalı bir hizmet alım ihalesi olmaması nedeniyle aşırı düşük değer tespitine yönelik bir modül bulunmamakta olup, ihale konusu hizmetin maliyet unsurlarının, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında olduğu gibi önceden belirlenen nitelikte olmadığı görülmektedir. Bu durumda, ihale dokümanında belirtilen şartlara uygun olarak hizmetin ifası için her isteklinin basiretli tacir olma yükümlülüğü gereğince kendi organizasyon yapısı, kullanacağı makine ekipmanın özellikleri, malzeme teminindeki kendine özgü koşulları vb. unsurları dikkate alarak teklif fiyatını belirlemesi gerekmektedir.

Ayrıca, malzeme dahil yemek alım hizmetlerinde yemek bileşenlerini oluşturan girdilerin önemli bir kısmı yerel, mevsimsel ve iklim özelliklerine göre farklılıklar göstermekte, bir çok girdi müstahsilden doğrudan temin edilebilmektedir. Özellikle sebze meyve gibi girdilerin piyasa koşulları sebebiyle muhasebeleştirilmesinde karşılaşılan güçlüklerin aşırı düşük teklif sorgulamasında ispat için aranılan belgelere yansıtılmasında isteklilerin önünde önemli bir engel teşkil edeceği düşünülmektedir. Kamu İhale Kurumu tarafından personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımları için aşırı düşük sınır değerin tespiti ve sorgulanması konusunda bir kriter belirlenmediği hususu göz önüne alındığında, şikayete konu ihalede, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanması ve kaynakların verimli kullanılmasından sorumlu olan idarenin, ihalede aşırı düşük teklif açıklaması istemeden ihalenin sonuçlandırılması yönünde tesis etmiş olduğu işlemlerde mevzuata aykırılık bulunmadığı düşünülmektedir.

İhale konusu işin personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı işi olmadığı, yaklaşık maliyetin büyük çoğunlukla yemek giderinden oluştuğu ihalede verilen teklif bedelleri yaklaşık maliyetin altında olmakla birlikte yaklaşık maliyete ve birbirlerine göre yakın olduğu ve en düşük teklifin bile diğer tekliflere göre aşırı düşük olarak değerlendirilemeyeceği anlaşıldığından, idarece, yemek kalemlerinde aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmadan ihalenin karara bağlanması yönünde gerçekleştirilen idari işlemlerin mevzuata uygun olduğu değerlendirilmiştir.

Açıklanan nedenlerle; başvuru sahibinin iddiası kapsamında yemek alımı kalemlerinde aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmadan ihalenin sonuçlandırılmasına yönelik idarece gerçekleştirilen idari işlemlerin yerinde olduğuna ilişkin “ İtirazen şikayet başvurusunun reddine” karar verilmesi gerektiği yönündekidüşüncem ile, bu hususa ilişkin Kurul çoğunluğunca verilen “ Düzeltici işlem belirlenmesine” niteliğindeki karara katılmıyorum.

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi