KİK Kararı: 2013/UH.III-4203

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2013/073
Gündem No : 19
Karar Tarihi : 13.11.2013
Karar No : 2013/UH.III-4203 Mahkeme Kararını Göster
BAŞVURU SAHİBİ:
Global Grup Doğalgaz Tem. İlaçlama Bilg. Ağaçlandırma San. Taah. Tic. Ltd. Şti., ÇUKURAMBAR MAH. 1459.CAD. 1467.SOK. NO:2/4 ANKARA

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Şırnak Kamu Hastane Birliği Sağlık Bakanlığı Türkiye Kamu Hastaneleri Kurumu, Cumhuriyet Mah. Hastane Cad. 73000 ŞIRNAK

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2013/96684 İhale Kayıt Numaralı "Veri Hazırlama Kontrol İşletmenliği Hizmet Alımı (3 Yıl Süreli 216 Personel İle Birliğimize Bağlı Sağlık Tesislerimizde Görevlendirmek Üzere)" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Şırnak Kamu Hastaneleri Birliği tarafından 23.08.2013tarihinde açık ihale usulüile yapılan “Veri Hazırlama Kontrol İşletmenliği Hizmet Alımı (3 Yıl Süreli 216 Personel ile Birliğimize Bağlı Sağlık Tesislerimizde Görevlendirmek Üzere)” ihalesine ilişkin olarak Global Grup Doğ. Tem. İl. Bil. Ağ. San Taah. Tic. Ltd. Şti.nin 11.10.2013tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 11.10.2013tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 24.10.2013tarih ve 32583sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 22.10.2013tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2013/3773sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, ihalenin “Şırnak d.h. veri hazırlama kontrol işletmeni personeli (asgari ücretin %5 fazlası 36 ay süreli 68 personel)” iş kalemi ile “Cizre d.h. veri hazırlama kontrol işletmeni personeli (asgari ücretin %5 fazlası 36 ay süreli 75 personel)” iş kalemlerine ilişkin olarak yaptıkları işçilik maliyeti hesaplamalarında 4857 sayılı İş Kanunu’nun 30’uncu maddesindeki hükmü esas aldıkları, ihale dokümanında söz konusu iş yerlerinde 50’nin üzerinde işçinin çalıştırılacağı hususunun düzenlenmiş olması nedeniyle engelli işçi istihdam etmeyi öngördükleri, idarece yapılan değerlendirme neticesinde taraflarınca sunulan aşırı düşük teklif açıklamasının uygun bulunmadığı, bu işlemin yerinde olmadığı, tekliflerinin değerlendirmeye alınması gerektiği iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

İdari Şartname’nin “Teklif fiyata dahil giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “ 25.1. vergi(KDV Hariç), resim, harç ve benzeri giderler, ulaşım giderleri, teklif fiyata dahil edilecektir.

25.2. 25.1. maddesinde yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz.

25.3. Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:

25.3.1. İşin süresi ve personel sayısı dikkate alınarak ilgili mevzuatına göre hesaplanacak işçilik ücreti:

Şırnak Devlet Hastanesi 36 ay süreli 68 veri hazırlama kontrol işletmeni pozisyonu için pozisyonu için asgari ücretin %5 fazlası.

şırnak adsm 36 ay süreli 6 veri hazırlama kontrol işletmeni pozisyonu için pozisyonu için asgari ücretin %5 fazlası.

Cizre Devlet Hastanesi 36 ay süreli 75 veri hazırlama kontrol işletmeni pozisyonu için pozisyonu için asgari ücretin %5 fazlası.

Cizre ADSM 36 ay süreli 6 veri hazırlama kontrol işletmeni pozisyonu için pozisyonu için asgari ücretin %5 fazlası.

Silopi Devlet Hastanesi 36 ay süreli 35 veri hazırlama kontrol işletmeni pozisyonu için pozisyonu için asgari ücretin %5 fazlası.

İdil Devlet Hastanesi 36 ay süreli 16 veri hazırlama kontrol işletmeni pozisyonu için pozisyonu için asgari ücretin %5 fazlası.

Uludere Devlet Hastanesi 36 ay süreli 6 veri hazırlama kontrol işletmeni pozisyonu için pozisyonu için asgari ücretin %5 fazlası.

Beytüşşebap Devlet Hastanesi 36 ay süreli 3 veri hazırlama kontrol işletmeni pozisyonu için pozisyonu için asgari ücretin %5 fazlası.

Şırnak ADSM 36 ay süreli 2 veri hazırlama kontrol işletmeni pozisyonu için(ağız ve diş sağlığı teknikerliği yetki belgesine sahip olan) pozisyonu için asgari ücretin %10 fazlası.
Cizre ADSM 36 ay süreli 1 veri hazırlama kontrol işletmeni pozisyonu için (Ağız Ve Diş Sağlığı Teknikerliği Yetki Belgesine sahip olan) pozisyonu için Asgari Ücretin %10 fazlası.
Sözleşme süresi zarfında 2014 yılı için 14,5 gün,

2015 yılı için 14,5 gün,

2016 yılı için 14,5 gün

toplamda 43,5 gün resmi tatil günleri bulunmaktadır.

Şırnak Devlet Hastanesi 8(sekiz), Cizre Devlet Hastanesi 10 (On), Silopi Devlet Hastanesi 4

(dört), İdil Devlet Hastanesi 4 (dört), Uludere Devlet Hastanesi 1 (Bir), Beytüşşebap Devlet

Hastanesi 1 (bir) Temizlik personeli (asgari ücretin%5) çalıştırılacaktır.

*Şırnak Devlet Hastanesi için (43,5 x 8=348 tatil gün katsayısı)

*Cizre Devlet Hastanesi için (43,5 x10=435 tatil gün Katsayısı)

*Silopi Devlet Hastanesi için (43,5 x 4=174 tatil gün Katsayısı)

*İdil Devlet Hastanesi için (43,5 x 4=174 tatil gün Katsayısı)

*Uludere Devlet Hastanesi için (43,5 x1= 43,5tatil gün Katsayısı)

*Beytüşşebap Devlet Hastanesi için (43,5 x 1=43,5 tatil gün Katsayısı)

25.3.2. Yemek, yol ve giyecek giderleri:

Yüklenici tarafından karşılanacak yol masrafı aylık gün sayısı olarak 26 (yirmialtı) esas alınacaktır.
Şırnak Devlet Hastanesi için Personelin yol gideri Şırnak Belediyesi rayiç bedeli olan günlük gidiş-dönüş 26 gün katsayısı üzerinden 2,00 TL olarak hesaplanacaktır.

*Şırnak ADSM için Personeli

*Cizre Devlet Hastanesi ve Cizre ADSM için Personel yol gideri günlük brüt Cizre Belediyesi rayiç bedeli olan günlük gidiş-dönüş 26 gün katsayısı üzerinden 1,50 TL olarak hesaplanacaktır.
*Silopi Devlet Hastanesi personel yol gideri günlük brüt Silopi Belediyesi rayiç bedeli olan günlük gidiş-dönüş 26 gün katsayısı üzerinden 1,00 TL olarak hesaplanacaktır.
*İdil Devlet Hastanesi için Personelin yol gideri ayni olarak hesaplanacaktır.

*Uludere Devlet Hastanesi için Personelin yol gideri ayni olarak hesaplanacaktır.

*Beytüşşebap Devlet Hastanesi için Personelin yol gideri ayni olarak hesaplanacaktır.

**Yüklenici, teklif fiyatına belirtilen sağlık tesislerimiz için personel yol giderini dâhil edecek ve bordroda gösterecektir.

*Şırnak ADSM için yüklenici teklif fiyatına personel yemek giderini dahil edecek ve bordroda gösterecektir. Yüklenici Firma tarafından personele Genel Sekreterliğimizin belirlemiş olduğu rayiç bedeli olan günlük 26 gün katsayısı üzerinden 5,73 TL yemek bedeli ödenecektir.
*Şırnak Devlet Hastanesi, Cizre Devlet Hastanesi, Cizre ADSM, Silopi Devlet Hastanesi, İdil Devlet Hastanesi, Uludere Devlet Hastanesi, Beytüşşebap Devlet Hastanesi için personele Firma yiyecek masrafı için herhangi bir maliyet öngörmeyecek yemek hizmeti tesislerimiz tarafından karşılanacaktır.

25.3.3. Bu madde boş bırakılmıştır.

25.3.4. Bu madde boş bırakılmıştır.

25.4. Sözleşme konusu işin bedelinin ödenmesi aşamasında doğacak Katma Değer Vergisi (KDV), ilgili mevzuatı çerçevesinde İdare tarafından yükleniciye ayrıca ödenir.

25.5. Kısa vadeli sigorta prim oranları belirtilecektir.

Personelin iş kazaları ile meslek hastalıkları sigortası prim oranı %1 (bir) olarak tespit edilmiştir.” düzenlemesi yer almaktadır.

Başvuru konusu ihaleye 7 isteklinin katıldığı, kâr hariç yaklaşık maliyetin altında teklif veren 2 istekliden aşırı düşük teklif açıklaması istenildiği, Mehmet Selimoğulları İnş. Mad. Ot. Nak. Or. Ür. Zir. Ür. Al. Hayv. Tem. Tah. Yem. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin açıklama sunmadığı, başvuru sahibi Global Grup Doğ. Tem. İl. Bil. Ağ. San Taah. Tic. Ltd. Şti.nin açıklamasının asgari işçilik maliyetini karşılamaması gerekçesiyle uygun bulunmadığı, ihalenin kâr hariç yaklaşık maliyetin üzerindeki ilk geçerli teklif sahibi Şahmeran Dan. Belg. Bil. Ltd. Şti.- İdealim Tem. Yem. Ür ve Dağt. Bil. Hiz. İnş. Taş. San. Tic. Ltd. Şti.- Çağdaş Bil. Öz. Eğt. Hiz. İl. İnş Mad. Pet. Ltd. Şti. İş Ortaklığı üzerinde bırakıldığı görülmüştür.

İnceleme konusu ihaleye ait İdari Şartname’de çalıştırılacak personele ne kadar ücret ödeneceği ile kısa vadeli sigorta kolları prim oranının belirtildiği, ihale dokümanında engelli personel çalıştırılacağı konusunda herhangi bir düzenlemeye yer verilmediği tespit edilmiştir. Yine birim fiyat teklif cetveli standart formunda da engelli personel maliyetine ilişkin ayrı bir satır açılmamıştır. Mevcut doküman düzenlemeleri esas alınarak işçilik hesaplama modülü üzerinden yapılan hesaplama sonucunda asgari işçilik maliyeti 10.881.066,36 TL olarak hesaplanmıştır.

İhale işlem dosyasının incelenmesinden, başvuru sahibi istekli tarafından 4857 sayılı İş Kanunu’nun 30’uncu maddesi çerçevesinde ihale konusu işte 4 engelli işçi çalıştırılacağı öngörülerek özürlü işçi indirimi hesaplanmak suretiyle 10.851.535,92 TL teklif verildiği anlaşılmıştır.

4857 sayılı İş Kanunu’nun “Engelli ve eski hükümlü çalıştırma zorunluluğu” başlıklı 30’uncu maddesinde,

“İşverenler, elli veya daha fazla işçi çalıştırdıkları özel sektör işyerlerinde yüzde üç engelli, kamu işyerlerinde ise yüzde dört engelli ve yüzde iki eski hükümlü işçiyi veya 21/6/1927 tarihli ve 1111 sayılı Askerlik Kanunu veya 16/6/1927 tarihli ve 1076 sayılı Yedek Subaylar ve Yedek Askeri Memurlar Kanunu kapsamına giren ve askerlik hizmetini yaparken 12/4/1991 tarihli ve 3713 sayılı Terörle Mücadele Kanununun 21 inci maddesinde sayılan terör olaylarının sebep ve tesiri sonucu malul sayılmayacak şekilde yaralananları meslek, beden ve ruhi durumlarına uygun işlerde çalıştırmakla yükümlüdürler. Aynı il sınırları içinde birden fazla işyeri bulunan işverenin bu kapsamda çalıştırmakla yükümlü olduğu işçi sayısı, toplam işçi sayısına göre hesaplanır.

Bu kapsamda çalıştırılacak işçi sayısının tespitinde belirli ve belirsiz süreli iş sözleşmesine göre çalıştırılan işçiler esas alınır. Kısmi süreli iş sözleşmesine göre çalışanlar, çalışma süreleri dikkate alınarak tam süreli çalışmaya dönüştürülür. Oranın hesaplanmasında yarıma kadar kesirler dikkate alınmaz, yarım ve daha fazla olanlar tama dönüştürülür. İşyerinin işçisi iken engelli hâle gelenlere öncelik tanınır.

…

Özel sektör işverenlerince bu madde kapsamında çalıştırılan 17/7/1964 tarihli ve 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanununa tabi engelli sigortalılar ile 1/7/2005 tarihli ve 5378 sayılı Kanunun 14 üncü maddesinde belirtilen korumalı işyerlerinde çalıştırılan engelli sigortalıların, aynı Kanunun 72 nci ve 73 üncü maddelerinde sayılan ve 78 inci maddesiyle belirlenen prime esas kazanç alt sınırı üzerinden hesaplanan sigorta primine ait işveren hisselerinin tamamı, kontenjan fazlası engelli çalıştıran, yükümlü olmadıkları halde engelli çalıştıran işverenlerin bu şekilde çalıştırdıkları her bir engelli için prime esas kazanç alt sınırı üzerinden hesaplanan sigorta primine ait işveren hisselerinin yüzde ellisi Hazinece karşılanır. İşveren hissesine ait primlerin Hazinece karşılanabilmesi için işverenlerin çalıştırdıkları sigortalılarla ilgili olarak 506 sayılı Kanun uyarınca aylık prim ve hizmet belgelerinin yasal süresi içerisinde Sosyal Güvenlik Kurumuna verilmesi ve sigortalıların tamamına ait sigorta primlerinin sigortalı hissesine isabet eden tutarı ile Hazinece karşılanmayan işveren hissesine ait tutarın ödenmiş olması şarttır. Bu fıkraya göre işveren tarafından ödenmesi gereken primlerin geç ödenmesi halinde, Hazinece Sosyal Güvenlik Kurumuna yapılacak ödemenin gecikmesinden kaynaklanan gecikme zammı, işverenden tahsil edilir. Hazinece karşılanan prim tutarları gelir ve kurumlar vergisi uygulamalarında gider veya maliyet unsuru olarak dikkate alınmaz. Bu fıkrada düzenlenen teşvik, kamu idareleri hariç 506 sayılı Kanun kapsamındaki sigortalılara ilişkin matrah ve oranlar üzerinden olmak üzere, 506 sayılı Kanunun geçici 20 nci maddesi kapsamındaki sandıkların statülerine tabi personeli için de uygulanır. Bu fıkranın uygulanmasına ilişkin usul ve esaslar Maliye Bakanlığı ile Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı ve Hazine Müsteşarlığı tarafından müştereken belirlenir.

Bu maddeye aykırılık hallerinde 101 inci madde uyarınca tahsil edilecek cezalar, engellilerin ve eski hükümlülerin kendi işini kurmaları, engellinin iş bulmasını sağlayacak destek teknolojileri, engellinin işe yerleştirilmesi, işe ve işyerine uyumunun sağlanması ve bu gibi projelerde kullanılır. Tahsil edilen cezaların kullanımına ilişkin hususlar, Türkiye İş Kurumunun koordinatörlüğünde, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı Çalışma Genel Müdürlüğü ile İş Sağlığı ve Güvenliği Genel Müdürlüğü, Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı Engelli ve Yaşlı Hizmetleri Genel Müdürlüğü, Adalet Bakanlığı Ceza ve Tevkif Evleri Genel Müdürlüğü, en çok işçi ve işvereni temsil eden üst kuruluşların ve en çok engelliyi temsil eden üst kuruluşun birer temsilcisinden oluşan komisyon tarafından karara bağlanır. Komisyonun çalışma usul ve esasları Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığınca çıkarılan yönetmelikle düzenlenir.

Eski hükümlü çalıştırılmasında, kanunlardaki kamu güvenliği ile ilgili hizmetlere ilişkin özel hükümler saklıdır.” hükmü bulunmaktadır.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi başlıklı 79’uncu maddesinde,

“79.1. Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, tekliflerin değerlendirilmesinde;

İhale ve sözleşmeye ilişkin damga vergileri, Kamu İhale Kurumu payı ve noter masrafları gibi sözleşme giderleri ile amortisman, kıdem tazminatı, işyeri hekimliği ücreti, oryantasyon (ihale konusu işe uyum) eğitimi gideri, yaka kartı ve bu mahiyetteki genel giderleri karşılamak üzere birim fiyat teklif cetvelinde yer alan her bir işçilik kalemindeki (yol, yemek ve giyecek dahil brüt asgari ücret veya brüt asgari ücretin yüzde (%) fazlası üzerinden ücret hesaplanan işçilik kalemi ile ulusal bayram ve genel tatil günleri ve fazla çalışma saatlerine ilişkin işçilik kalemleri) birim fiyatlar ile işçi sayısı üzerinden teklif alınması idarece uygun görülmeyen iş kalemi/kalemleri kapsamında çalıştırılacak olan her bir personelin işçilik maliyeti üzerinden % 3 oranında sözleşme giderleri ve genel giderler hesaplanacaktır.

…

79.3. Asgari işçilik maliyeti;

i- İhale tarihinde yürürlükte bulunan brüt asgari ücret veya idari şartnamede brüt asgari ücretin yüzde (%) fazlası olarak belirlenen ücret (ulusal bayram ve genel tatil günleri ile fazla çalışma saatlerine ilişkin ücretler dahil),

ii- İdari şartnamede öngörülen nakdi veya ayni yemek ve yol bedeli ile ayni giyim bedeli,

iii- İşveren sigorta primi tutarından oluşmaktadır.

…

79.5. Aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda; (79.4.2.) maddesine uygun açıklamada bulunmayan, açıklamaları teknik şartnameye aykırı hususlar içeren veya teklif tutarı, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde asgari işçilik maliyeti ve % 3 oranındaki sözleşme giderleri ile genel giderleri, personel çalıştırılmasına dayalı olmamakla birlikte ihale dokümanında personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma saatinin tamamının idarede kullanılacağı hizmet alımı ihalelerinde ise asgari işçilik maliyeti ve ilgili mevzuatı uyarınca hesaplanacak sözleşme giderlerini karşılamayan isteklilerin teklifleri gerekçeleri belirtilmek suretiyle reddedilecektir. ” açıklamaları yer almaktadır.

Yukarıda yer verilen Tebliğ açıklamalarında, işveren sigorta primi tutarının aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesinde esas alınacak bileşenlerden birisi olduğu açıklanmıştır. Bununla birlikte, işverenlerin istihdam ettikleri işçilerle ilgili yararlanacakları sigorta primi teşviklerinin ihalede teklif fiyatının oluşturulmasında ve tekliflerin değerlendirilmesinde göz önünde bulundurulup bulundurulamayacağına ilişkin yürürlükteki mevzuatta herhangi bir düzenleme bulunmamaktadır. Bu konuda istikrar kazanmış Kurul kararlarında “…İhale dokümanında personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma saatlerinin tamamının idare için kullanıldığı tüm hizmet alımı ihalelerinde, teklifler Hazine tarafından karşılanacak olan işveren sigorta primi tutarı dikkate alınmadan, işveren payları üzerinden hesaplanarak sunulacak ve değerlendirilecektir…” görüşü benimsenmektedir.

İhale dokümanında, ihale konusu işte çalıştırılacak engelli işçi sayısına ilişkin idarece yapılmış bir düzenlemenin olmadığı durumlarda, 4857 sayılı İş Kanunu’nun 30’uncu maddesindeki kontenjan fazlası engelli çalıştırılmasına ilişkin hüküm doğrultusunda, ihale konusu işte çalıştırılacak engelli işçi sayısına ilişkin kısıtlayıcı bir düzenleme bulunmadığından, personel çalıştırılmasına dayalı bir hizmet alımı ihalesine teklif veren bir isteklinin, ihalede çalıştırılacak işçi sayısının asgari yüzdesi ile azami işçi sayısı arasında bir belirleme yapmasının önünde herhangi bir engel bulunmayacaktır. Teklifin bu koşullar altında oluşturulmasına imkan verilmesi ise istekliler arasında eşitlik ilkesinin ihlaline, teklif sahiplerinin leh veya aleyhlerinde olmak üzere rekabet dengesinin bozulmasına sebep olacak ve esasen bir yarışma niteliği taşıyan ihale olgusu içerisinde farklı kabuller ile hareket edilmesine imkan tanınmış olacaktır.

Başka bir ifade ile ihale dokümanında, ihale konusu işte çalıştırılacak özürlü işçi sayısına ilişkin idarece yapılmış bir düzenlemenin olmadığı durumlarda, örneğin 60 işçinin çalıştırılacağı personel çalıştırılmasına dayalı bir hizmet alımı ihalesine teklif veren bir isteklinin, İş Kanunu’nun 30’uncu maddesindeki kontenjan fazlası özürlü çalıştırılmasına ilişkin hüküm doğrultusunda, ihale konusu işte çalıştırılacak özürlü işçi sayısına ilişkin kısıtlayıcı bir düzenleme bulunmadığından ve bu çerçevede sözü edilen isteklinin en az 2 en çok 60 özürlü işçi çalıştıracağını beyan ederek teklifini bu koşullar üzerinden oluşturmasına engel bir durum olmadığından, bu durum istekliler arasında eşitlik ilkesine aykırı bir durum oluşmasına yol açacaktır.

Elli veya daha fazla işçi çalıştıran işverenlerin engelli işçi istihdam etmesi Kanuni zorunluluk olmakla birlikte, Hazinece karşılanacak işveren priminden yararlanma imkanı tüm istekliler için söz konusu olmaktadır. Ancak ihalelerde 4734 sayılı Kanun’un 5’inci maddesinde yer alan temel ilkelerden eşitlik ve rekabetin sağlanmasını temin etmek ve bu durumu korumak için teklif fiyatlarının oluşturulmasında, Hazinece karşılanacak işveren primi dikkate alınmadan teklif fiyatının oluşturulması gerektiği kabul edilmelidir.

Yukarıda aktarılan mevzuat hükümleri ve tüm tespitler çerçevesinde, ihale dokümanında ihale konusu işin niteliğine göre bu iş kapsamında çalışacak personel arasında engelli personel bulunacağına, dolayısıyla 4857 sayılı Kanun’un 30’uncu maddesine göre işverenin belirli sayıda engelli işçiyi “meslek, beden ve ruhi durumlarına uygun işlerde” çalıştırma yükümlülüğünün idarenin ihale konusu hizmet işi kapsamında karşılanmasına yönelik herhangi bir düzenleme olmadığı, anılan Kanun’un 30’uncu maddesindeki kontenjan fazlası engelli çalıştırılmasına ilişkin hüküm doğrultusunda, ihale konusu işte çalıştırılacak engelli işçi sayısına ilişkin asgari sayının belirlenmesine rağmen kısıtlayıcı bir düzenlemenin bulunmadığı, bu hususun tekliflerin oluşturulması aşamasında istekliler arasında eşitsizliğe yol açabileceği anlaşılmıştır.

Öte yandan 4857 sayılı İş Kanunu’nun “Engelli ve eski hükümlü çalıştırma zorunluluğu” başlıklı 30’uncu maddesinde, çalıştırılacak engelli işçi sayısının işverenin aynı il sınırları içinde yer alan işyerlerinde bulunan toplam işçi sayısına göre hesaplanacağı da düzenlenmiştir. Bu durumda ihaleyi gerçekleştiren idarenin sadece ihale konusu işte çalıştırılacak personel sayısına bakmaması, ihaleye teklif veren her istekliye ait il sınırları içinde başka işyeri bulunup bulunmadığını, varsa bu işyerlerinde çalışan toplam işçi sayısını da bilmesi gerekeceğinden teklifinde engelli işçi çalıştıracağını beyan ederek teklif tutarını buna göre hesaplayan istekliler bakımından İş Kanunu’nun anılan hükmü uyarınca idarenin ihaleyi karara bağlamadan önce her defasında araştırma yapma gereksinimi doğabilecek ve bu uygulama nedeniyle ihale süreçlerinde yaşanacak gecikmeler 4734 sayılı Kanun’un “Temel İlkeler” başlıklı 5’inci maddesinin birinci fıkrasında yer alan, “ihalelerde ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanması” ilkesinin ihlaline yol açabilecektir.

Ayrıca, İdari Şartname’de engelli işçi çalıştırılacağına ilişkin herhangi bir düzenleme yapılmamasının İş Kanunu’nun 30’uncu maddesinin uygulanmasına engel teşkil etmeyeceği, başka bir ifade ile teklif bedelleri oluşturulurken, işin ifası sırasında çalıştırılacak engelli işçilere ilişkin indirimin dikkate alınmamasının, sözleşmenin uygulanması aşamasında yüklenicinin Kanun’dan doğan engelli işçi çalıştırma yükümlülüğünü ihlal etmesine yol açmayacağı, bu yükümlülüğün devam edeceği de açıktır. Bunun yanında, Kamu İhale Genel Tebliği’nin 78.11’inci maddesi uyarınca idarelerin, sözleşmenin uygulanması aşamasında aylık prim ve hizmet belgelerindeki prim oranının prim tarifesine uygun olup olmadığını kontrol ederek, hakediş ödemelerini yapacakları ve söz konusu hakedişlerin de, engelli işçi çalıştırılması durumunda uygulanacak prim indirimi dikkate alınarak düzenleneceği, bu durumun da idarenin yükleniciye fazla ödeme yapmasına yol açmayacağı ve bir kamu zararının oluşmayacağı anlaşılmıştır.

Diğer taraftan, özel bir kanun olan 4734 sayılı Kanun’un ikincil mevzuatı çerçevesinde personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde tüm istekliler için eşit koşullarda olmak üzere aşırı düşük tekliflerin tespitinde esas alınan ve Tebliğ’in 79.3’üncü maddesinde açıklanan “asgari işçilik maliyeti” kapsamında Hazine tarafından karşılanacak olan işveren sigorta prim tutarının da dikkate alınmasına yönelik herhangi bir düzenleme bulunmadığı hususları da dikkate alındığında, teklif edilmesi gereken asgari işçilik maliyetinin altında teklif veren başvuru sahibi Global Grup Doğ. Tem. İl. Bil. Ağ. San Taah. Tic. Ltd. Şti.nin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması işleminde mevzuata aykırılık olmadığı sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun’un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Başkan

Kazım ÖZKAN

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Ahmet ÖZBAKIR

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi