KİK Kararı: 2013/UH.III-4192

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2013/073
Gündem No : 8
Karar Tarihi : 13.11.2013
Karar No : 2013/UH.III-4192
BAŞVURU SAHİBİ:
Ankyra Organizasyon Turizm Sağlık Reklam İnşaat Yemek Üretim Bilgisayar Temizlik Gıda İlaçlama Taahhüt Tic. Ltd. Şti., KIZILIRMAK MAH. 1450.SOK. NO:9/33 ÇUKURAMBAR/ ANKARA

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Türkiye Kamu Hastaneler Kurumu Samsun İli Kamu Hastaneler Birliği Genel Sekreterliği, Adalet Mh.100. Yıl Bulv.No:232 Kat:1 İlkadım/Samsun 55060 SAMSUN

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2013/93104 İhale Kayıt Numaralı "Genel Sekreterliğimiz Ve Bağlı Sağlık Tesislerinin Malzemesiz Genel Temizlik" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Samsun İli Kamu Hastaneleri Birliği Genel Sekreterliğitarafından 10.09.2013tarihinde açık ihale usulüile yapılan “Genel Sekreterliğimiz ve Bağlı Sağlık Tesislerinin Malzemesiz Genel TemizlikHizmeti Alımı” ihalesine ilişkin olarak Ankyra Org. Turizm Sağlık Reklam İnş. Yemek Üretim Bilgisayar Tem. Gıda İlaçlama Taah. Tic. Ltd. Şti.nin 02.10.2013tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 03.10.2013tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 11.10.2013tarih ve 31833sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 11.10.2013tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2013/3652sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

1. Teknik Şartname’nin Genel Şartlar başlıklı 5.11’inci maddesindeki “Kıyafetlerin üzerinde yer alacak logo vb. çalışmalar ihaleyi alan firmaya kurum tarafından bildirilecektir.” düzenlemesi uyarınca kıyafetlerin üzerinde logo vb. çalışmalarına ait ayrı bir proforma fatura veya fiyat teklifi verilmesi gerektiği, logo vb. çalışmalarının klişe ve tasarım giderinin ayrıca bir maliyet oluşturduğu ve ihale üzerinde kalan firmanın vermiş olduğu proforma faturasında belirtmiş olduğu fiyatın/rakamın hayli üstünde bir bedel oluşacağından belirtilen hususla ilgili proforma/fiyat teklifinin tekrar incelenip değerlendirilmesi gerektiği,

2. Teknik Şartname’nin “Genel Şartlar” başlıklı 7’nci maddesinde “Yüklenici firmanın SGK’nın ve ilgili bakanlıkların çıkarmış olduğu iş güvenliği ve çalışan güvenliğiyle ilgili tüm mevzuatlara uygun kıyafetleri ve düzenlemeleri sözleşme süresince ihtara lüzum olmadan yenilemek ve düzenlemekle yükümlüdür.” düzenlemesine yer verildiği, ihale üzerinde kalan firmanın giyim ve eklerine ait vermiş olduğu proforma fatura /fiyat teklifinde SGK’nın ve ilgili bakanlıkların çıkarmış olduğu iş güvenliği ve çalışan güvenliğiyle ilgili istenen şartlara uygun olarak (CE) kalite belgeli iş veya diğer unsurlara uygun iş elbisesi kıyafetleri ve diğer giyim eşyalarında bu şartlara haiz kalitede belge sunulup sunulmadığının incelenmesi gerektiği,

3. Teknik Şartname’nin “Genel Şartlar” başlıklı 4’üncü maddesinde “Kıyafetler aşağıda belirtilen özellik ve şekle uygun olarak hazırlanacak, her üründen beden numaralarına göre 1 (bir) ‘er adet numune getirilerek örnekleri idareye sunulacaktır. Ürünün son model ve rengi idare tarafından belirlenecektir. Kıyafetler idare tarafından onay verildikten sonra üretime başlanacaktır.” düzenlemesine yer verildiği, idareye verilecek giyim eşyaları ve eklerinin birer adet numune olarak verileceğinin anlaşıldığı ve bunun bir maliyet oluşturduğu, bu nedenle firmanın giyim ve eklerine ait vermiş olduğu proforma/fiyat teklifinde numune için bir bedel öngörüp görmediğinin incelenmesi gerektiği,

4. Kesinleşen ihale kararında söz konusu firmanın giyim ve eklerine ait vermiş olduğu proforma fatura/fiyat teklifinde koruyucu gözlük, maske, eldiven ve çift tabanlı çizme için bir gider belirtip belirtilmediğinin açıklanmadığı,

5. Teknik Şartname’nin “Personel Hijyeni” başlıklı 9’uncu maddesinde “Yüklenici işe başlamadan önce, sürekli çalıştıracağı tüm elemanlarının, her türlü bulaşıcı hastalık ve cilt hastalığı bulunmadığını ilgili kuruluşlardan alacakları sağlık kurulu raporu ile belgelemek ve belirli zamanlarda genel kontrolleri yaptırmak ve idareye vermek zorundadır.” düzenlemesine yer verildiği, bu nedenle çalışacak personellerin işe başlamadan önce firma tarafından sağlık raporlarının alınacağı, personelin işe ilk girişinden dolayı sosyal güvenlik sigortasından faydalanamayacağı, bu nedenle raporun bir maliyet oluşturduğu, firmanın vermiş olduğu aşırı düşük teklif açıklaması ve eklerinde bu husus ile ilgili bir bedel öngörmediği,

6. İhale dokümanında belirtilen çöp taşıma konteyneri, 25 lt.lik çift kovalı presli kollu kromajlı tekerlekli temizlik arabası, 5 lt.lik 4 adet kovalı brandalı kromajlı temizlik arabası, çamaşır taşıma arabası, 600-670 lt.lik çöp konteynırı, konteynır tipi plastik-tekerlekli 120 lt’lik tıbbi atık taşıma arabası, konteynır tipi plastik-tekerlekli 200 lt'lik evsel atık taşıma arabası, el arabası (bahçede kullanmak için) vs. benzeri ekipmanların makine olarak değerlendirilip %3 sözleşme giderine dahil edildiği, motorlu veya elektrikli makine statüsünde değerlendirilip maliyet ve fiyatlandırmanın yapılmadığı, her ne kadar yukarıda belirtilen ekipman ve aparatlar makine grubuna dahil edilip %3 sözleşme giderine dahil edilse de bu hususların ayrı bir gider kalemi oluşturduğu ve sözleşme giderine dahil edilemeyeceği, belirtilen ekipmanların sarf malzemesi olduğu, bu ekipmanlara ait proforma fatura/fiyat teklifi verilmesi gerektiği ve proforma fatura ve fiyat teklifi veren firmaca ve meslek mensubu tarafından kaşelenip imzalanması gerektiği,

7. İhale uhdesinde kalan firmanın vermiş olduğu aşırı düşük teklif açıklaması ve eklerindeki giyim eşyaları ve eklerine ait proforma fatura/fiyat tekliflerinin Samsun il sınırları içerisinden alınmadığı taktirde belirtilen giyim eşyaları ve eklerinin işin yapılacağı yere (Samsun İl sınırı içinde) nakliyesinin veya kargosunun ne şekilde yapıldığı, nakliye, taşıma veya kargo bedelinin dahil olup olmadığının, proforma fatura/fiyat teklifinde belirtilmiş olup olmadığının incelenmesi ve dahil edilmemiş ise bu hususun işin yapılması sırasında satıcıya ve iş uhdesinde kalan firmaya bir maliyet oluşturacağı, bu nedenle giyim eşyalarına ait verilen proforma fatura açıklamasında nakliye/taşıma veya kargo gideri belirtilmemiş ise gereğinin yapılması gerektiği,

8. İhale uhdesinde kalan firmanın fiyat bileşenlerinin açıklama/sorgulamasında tüm giderler düşüldüğünde firma karı ve diğer gider olarak 2.873,30 TL öngördüğü, ancak Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79’uncu maddesi gereğince belgeye dayalı olmayan açıklamanın kabul edilmemesi gerektiği, bu nedenle firmanın kar hariç geriye kalan diğer giderler açıklamasının, geriye kalan tutarı hangi gider kalemine kullanacağını belirtmediğinden ve gideri belgelendirmeyip diğer giderler başlığı altında diğer giderleri açıklamadığından kalan tutara ilişkin verdiği açıklamanın geçersiz olduğu,

9. İhale uhdesinde kalan firmanın aşırı düşük teklif sorgulama cevabında vermiş olduğu giyim eşyaları ve eklerine ait proforma fatura/fiyat teklifinde Teknik Şartname’de belirtilen özelliklere haiz olup olmadığının vermiş olduğu proforma fatura veya proforma faturanın ekinde belirtilen özelliklere ait bir liste veya bilgi/belgenin olup olmadığının incelemesigerektiği iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

1. Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

İhaleye ait İdari Şartname’nin “ İhale konusu işe ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde a) Adı: Genel Sekreterliğimiz ve bağlı sağlık tesislerinin malzemesiz genel temizlik…” düzenlemesi yer almaktadır.

Anılan Şartname’nin “Teklif fiyata dahil giderler” başlıklı 25’inci maddesinde _“25.1._Sözleşmenin uygulanması sırasında ihale konusu hizmet alımı için, ilgili mevzuatı gereğince ödenecek ulaşım, vergi, resim, harç ve her türlü sigorta giderleri yüklenici tarafından karşılanacaktır. Bu nedenle söz konusu giderlerin teklif fiyata dahil edilmesi gerekmektedir.

_25.2._25.1. maddesinde yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz.

_25.3._Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:

25.3.1. İşin süresi ve personel sayısı dikkate alınarak ilgili mevzuatına göre hesaplanacak işçilik ücreti:

A) Asgari Ücretin Üzerinde Ödeme Alacak ve/veya Almayacak İşçiler; Söz konusu hizmet kapsamında çalıştırılması düşünülen temizlik personellerinden, asgari ücretin üzerinde fazla ödeme alacak işçi bulunmamaktadır.

B) Fazla Çalışma; Hizmet kapsamında kaç saat fazla çalışma yapılacağı sağlık tesisleri nezrinde ayrıntılı olarak aşağıda belirtilmiştir.

…

C) Ulusal Bayram ve Tatil Günlerinde çalışılacak gün ve çalıştırılacak personel sayısı; Ulusal bayram ve resmi tatil günlerinde çalıştırılması düşünülen personel sayısı ve toplam tatil gün sayısı aşağıdaki tabloda ayrıntılı olarak belirtilmiştir. İşçilerin hangi saatlerde, hangi birimde ve hangi işleri yapacakları ile çalışılacak vardiya saatleri ve vardiyadaki kişi sayısı İdarece belirlenecektir.

…

2014 yılı ulusal bayram ve tatil günleri toplam sayısı 14,5 gündür. 2015 yılı ulusal bayram ve tatil günleri toplam sayısı 14,5 gündür.

25.3.2. Yemek, yol ve giyecek giderleri:

1.Yemek Gideri: Sağlık tesislerimizin mevzuatsal durum ve şartları nedeniyle yemek giderleri ayni ve nakdi olmak üzere 2 şekilde karşılanacaktır. Yemek ücretinin nakdi olarak karşılanacağı sağlık tesislerimiz Samsun İli Kamu Hastaneler Birliği Genel Sekreterliği, Bafra Ağız ve Diş Sağlığı Merkezi, Asarcık Devlet Hastanesi ve Vezirköprü Ağız ve Diş Sağlığı Merkezidir. Diğer sağlık tesislerimizde ise yemek ihtiyacı ayni olarak karşılanacaktır. Nakdi karşılamada, çalışan personellere nakdi olarak yemek ücreti 26 (Yirmialtı) gün üzerinden günlük brüt 9,00 TL ödenecek ve ücret bordrosunda gösterilecektir. Ayni karşılamada ise, Yükleniciye yemek ihtiyacının karşılanması noktasında bir bedel ödenmeyecek olup, bu bedel karşılığı olarak, hizmet alımı kapsamında çalıştırdığı işçilerin yemek ihtiyaçlarını karşılaması için hastanede çıkan yemekten bedelsiz olarak faydalanması imkânı verileceği için yemek giderine ait bir bedel öngörülmeyecektir. Ayni olarak yemek gideri karşılanacak personellerin yemek gün sayısı 26 'dir.
2.Yol Gideri: Sağlık tesislerimizin bulunduğu ilçe merkezinde toplu taşıma araçları olan ve olmayan yerler vardır. Bu nedenle bazı sağlık tesislerinde çalışan işçilere yol ücreti öngörülmemiştir. Yol ücreti öngörülmeyen sağlık tesisleri, Alaçam Devlet Hastanesi, Asarcık Devlet Hastanesi, Ladik Devlet Hastanesi ve Havza Devlet Hastanesi’dir. Sözleşme kapsamında çalıştırılacak diğer kurumlarımızda çalışan her bir personele, her ay 26 (Yirmialtı) gün üzerinden yol bedeli öngörülmüştür. Ancak, kurumlarımızın bağlı oldukları yerlerdeki yol ücreti tarifeleri farklı olduğu için aşağıda ayrıntılı bilgilendirme yapılmıştır. İdaremizce ayrı ayrı belirtilen günlük brüt yol bedelleri nakdi olarak ödenecek ve ücret bordrosunda gösterilecektir.

a) Samsun ili Kamu Hastaneler Birliği Genel Sekreterliği için günlük brüt yol bedeli 5,59 TL'dir.
b)Eğitim ve Araştırma Hastanesi için günlük brüt yol bedeli 5,59 TL'dir.
c)Gazi Devlet Hastanesi için günlük brüt yol bedeli 5,59 TL'dir.
d) Kadın Doğum ve Çocuk Hastalıkları Hastanesi için günlük brüt yol bedeli 5,59 TL'dir.
e)Bafra Devlet Hastanesi için günlük brüt yol bedeli 5,59 TL'dir.
f)Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Hastanesi için günlük brüt yol bedeli 5,59 TL'dir.
g)Çarşamba Devlet Hastanesi için günlük brüt yol bedeli 5,59 TL'dir.
h)Vezirköprü Devlet Hastanesi için günlük brüt yol bedeli 4,19 TL'dir.
ı) Göğüs Hastalıkları ve Göğüs Cerrahisi Hastanesi için günlük brüt yol bedeli 5,59 TL'dir.
i)Terme Devlet Hastanesi için günlük brüt yol bedeli 5,59 TL'dir.
j)Ağız ve Diş Hastalıkları Hastanesi için günlük brüt yol bedeli 5,59 TL'dir.
k) Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon Hastalıkları Hastanesi için günlük brüt yol bedeli 5,59 TL'dir.
m)Kavak Devlet Hastanesi için günlük brüt yol bedeli 4,19 TL'dir.
n)Bafra Ağız ve Diş Hastalıkları Hastanesi için günlük brüt yol bedeli 5,59 TL'dir.
o)Ayvacık Devlet Hastanesi için günlük brüt yol bedeli 5,59 TL'dir.
p)Vezirköprü Ağız ve Diş Sağlığı Merkezi için günlük brüt yol bedeli 4,19 TL'dir.
3.Giyim Gideri: İhale kapsamı içerisinde çalıştırılacak personellerin giyecek giderleri yüklenici tarafından ayni olarak karşılanacaktır. Söz konusu giyim kuşam için Genel Temizlik Hizmetleri teknik şartnamesinde, giyim kuşama ait miktar ve dağıtılması öngörülen işçilere ait sayılar ayrıntılı olarak gösterilmiştir.

25.3.3. Bu madde boş bırakılmıştır.

25.3.4. Bu madde boş bırakılmıştır.

_25.4._Sözleşme konusu işin bedelinin ödenmesi aşamasında doğacak Katma Değer Vergisi (KDV), ilgili mevzuatı çerçevesinde İdare tarafından yükleniciye ayrıca ödenir.

25.5. Kısa vadeli sigorta prim oranları belirtilecektir.

İdaremizce hazırlanan ve yaklaşık maliyet hesabında dikkate alınmış olan, Genel Temizlik Hizmetleri kısa vadeli sigorta kolları risk prim nispeti % 1,5 (Yüzdebirbuçuk) olarak hesaplanmıştır. Ancak, 19.01.2013 tarihli ve 28533 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan kanun değişikliği ile, 01.09.2013 tarihinden geçerli olmak üzere "Kısa vadeli sigorta kolları prim oranı, sigortalının prime esas kazancının %2'sidir. Bu primin tamamını işveren öder. Bu oranı %1,5 oranına düşürmeye ya da %2,5 oranına artırmaya Bakanlar Kurulu yetkilidir" olarak değiştirilmiştir. 01.01.2014 tarihi itibari ile, hizmetin yüklenici tarafından ifa edilmeye başlamasıyla birlikte, söz konusu oranda yapılacak her türlü değişiklikte, yeni yapılacak değişikliğe göre işlem tesis edilecektir. Tekliflerin sunulması ve değerlendirilmesi aşamasında prim nispeti %1,5 olarak hesaplanacaktır.” düzenlemesi yer almaktadır.

Teknik Şartname’nin “Genel Şartlar” başlıklı maddesinde “Kıyafetlerin üzerinde yer alacak logo vb. çalışmalar ihaleyi alan firmaya kurum tarafından bildirilecektir.” düzenlemesi yer almaktadır.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde “79.2. Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde; amortisman, kıdem tazminatı, iş yeri hekimliği ücreti, oryantasyon eğitimi gideri, yaka kartı ve bu mahiyetteki giderlerin genel giderler içinde yer alacağı kabul edileceği için aşırı düşük teklif sorgulamasında bu giderler, önemli teklif bileşeni olarak belirtilmeyecek ve isteklilerden aşırı düşük teklif sorgulamasına verdikleri cevaplarda bu giderler için bir bedel öngörmeleri istenmeyecektir. Sözleşme giderleri ve genel giderler içinde değerlendirilmesi öngörülen giderler idari şartnamelerde “teklif fiyata dahil olan diğer giderler” kısmında belirtilmeyecektir.” açıklaması yer almaktadır.

Yukarıda yer verilen mevzuat, düzenleme ve idarenin cevabı birlikte değerlendirildiğinde, düzenlemede mutlak olarak logodan bahsedilmediği, logo vb. çalışmalar denildiği görülmektedir. İdarenin cevabında açıkça logo vb. çalışmalar ile kastedilenin, işçi ve yükleniciyi tanıtıcı, diğer hizmetlerden ayrıştırıcı yaka kartı ve bu mahiyette kıyafet üzerine yazdırılabilecek yazılar olduğu ve her hizmet grubunun kıyafet renklerinin ayrı ayrı renkten oluşacağı, bu nedenle istenebilecek logo vb. çalışmaların yükleniciden istenmeyebileceğinin yer aldığı göz önüne alındığında ve personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, tekliflerin değerlendirilmesinde amortisman, kıdem tazminatı, iş yeri hekimliği ücreti, oryantasyon eğitimi gideri, yaka kartı ve bu mahiyetteki giderlerin genel giderler içinde yer alacağı kabul edileceği için aşırı düşük teklif açıklamasında bu giderlerin önemli teklif bileşeni olarak belirtilmeyeceği ve isteklilerin de aşırı düşük teklif açıklamalarında bu giderler için bir bedel öngörmelerinin istenmeyeceği, başvuruya konu hususun sözleşme giderleri ve genel giderler içinde değerlendirilmesinin gerekeceği, ihale üzerinde kalan istekli tarafından gider öngörülmesine gerek olmadığı anlaşıldığından başvuru sahibi isteklinin bu iddiası yerinde bulunmamıştır.

2 ) Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Tanımlar” başlıklı 4’üncü maddesinde _Yüklenici:_Üzerine ihale yapılan ve sözleşme imzalanan istekliyi, …ifade eder.” hükmü yer almaktadır.

Yapılan inceleme sonucunda Teknik Şartname’de istenilen kıyafetlerin özelliklerinin belirlendiği ve bu kıyafetlerin ihale dosyasında yükleniciler tarafından sunulacağına yer verildiği anlaşılmıştır.

Teknik Şartname’de kıyafetlerin yükleniciden istendiği ve İdari Şartname’de yeterlik kriteri olarak istenmediği görülmüştür. Bu nedenle idarenin kıyafetlerin teknik değerlendirilmesini teklif değerlendirmesi aşamasında yapmayacağı, bu hususun sözleşmenin uygulanması aşamasında dikkate alınacağı anlaşılmıştır. Bu çerçevede ihale üzerinde kalan isteklinin teklif ettiği ürünün ihale dokümanına uygun olup olmadığı yönündeki değerlendirmenin muayene ve kabul aşamasında yapılacağı belirlendiğinden, idarece yapılan değerlendirmenin uygun olduğu anlaşılmış olup bu hususa ilişkin olarak başvuru sahibinin iddiasının uygun olmadığı sonucuna varılmıştır.

3. Başvuru sahibinin 3’üncü iddiasına ilişkin olarak:

İdari Şartname’nin “Teklif fiyata dahil giderler” başlıklı 25’inci maddesinde açıkça teklif fiyata dahil giderlerin neler olduğuna ilişkin düzenlemeye yer verildiği, kıyafet numunesine ilişkin olarak herhangi bir gider öngörülmediği ve idarenin cevabında da mevcut çalıştırılacak tüm personelin beden numaralarının alındıktan sonra istenen özelliklerde hazırlattırılacak kıyafetlerin uygun olup olmadıklarına bakılacağı, çalışanlardan herhangi birisi için hazırlattırılacak kıyafetlerin numune olarak idarelerinde alıkonulmayacağı, idarenin kıyafetler üzerindeki denetimini artıracağı, tüm personele ait kıyafetlerin uygun olmadığı yönünde doğabilecek anlaşmazlıkların önüne geçilmek istendiği yer aldığından ihale üzerinde kalan isteklinin numune olarak sunması gereken kıyafetler için herhangi bir bedel öngörmesine ve aşırı düşük teklif açıklamasında yer vermesine gerek olmadığı ve idarece yapılan değerlendirmenin uygun olduğu anlaşılmıştır. Bu nedenle başvuru sahibinin iddiasının uygun olmadığı sonucuna varılmıştır.

4. Başvuru sahibinin 4’üncü iddiasına ilişkin olarak:

İdarece karsız yaklaşık maliyetin altında teklif veren Karahan Group İnş. Nak. Taah. San. ve Tic.Ltd. Şti.- Emin Temizlik Reklam Medikal Güv. Hay. Orman Ürünleri İnş. Taah. Gıda Özel Eğit. Hiz. Tic. ve San. Ltd. Şti. İş Ortaklığı’ndan 12.09.2013 tarih ve 16258 sayılı yazı ile aşırı düşük teklif açıklaması istendiği ve anılan istekli tarafından da idarenin istediği sürede açıklamada bulunulduğu anlaşılmıştır.

4734 sayılı Kanun’un “Aşırı Düşük Teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.” hükmü yer almakta olup, anılan maddenin gerekçesinde de konuya ; “..işin gerektiği şekilde yapılmasına imkan verecek sorumlu bir teklif hazırlanıp hazırlanmadığını tespit etmek üzere, ihale komisyonunun yaklaşık maliyete göre aşırı düşük olduğunu belirlediği teklifleri hemen reddetmek yerine, bu teklif sahiplerinden tekliflerinin bileşenleri ile ilgili olarak açıklama istemesine ve bu açıklamalar çerçevesinde nihai değerlendirmesini yapmasına imkan tanınmıştır.” hükmü yer almaktadır.

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 59’uncu maddesinde de benzer hükümler yer almaktadır.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde “ 79.4.1. İsteklilerce yapılacak aşırı düşük teklife ilişkin açıklamalar belgelere dayanmalıdır. Belgelere dayanılmaksızın yapılan açıklamalar kabul edilmeyerek söz konusu teklifler reddedilecektir.

…

7 9.4.2.3. Teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin, tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili olarak Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamaya dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri sunmaları gerekmektedir.

İsteklilerin açıklamalarına dayanak teşkil eden bilgi ve belgeler;

a. Tedarikçi veya üreticilerden alınan proforma faturalar,

b. Fiyat teklifleri,

c. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilmiş fiyat tarifeleri veya bunlardan alınmış fiyat teklifleri,

…

79.4.2.4. Tedarikçi veya üreticilerden alınan birim fiyatları gösteren proforma fatura sunularak açıklama yapılması durumunda proforma faturadaki birim satış tutarı;

a) Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan (Ek-O.5) ağırlıklı ortalama birim maliyetin,

b) Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan (Ek-O.5) ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin,

altında olamaz.

Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından proforma fatura üzerine; “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından proforma fatura üzerine; “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Kaşeleme işlemi bu Tebliğin 8.4 maddesinde belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

…

79.4.2.15. Maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarının; 3568 sayılı Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanununa göre çalışan meslek mensuplarından, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olanlar tarafından düzenlenmesi, bütün belge ve tutanakların her sayfasının taraflar tarafından imzalanarak kaşelenmesi gerekmektedir.

(79.4.2.4.) maddesine göre düzenlenen tutanak meslek mensubu ve proforma fatura veren tedarikçi veya imalatçı tarafından, (79.4.2.5.) maddesine göre düzenlenen tutanak meslek mensubu ile istekliye fiyat teklifini veren kişi tarafından imzalanarak kaşelenecek ancak bu tutanaklar proforma fatura veya fiyat teklifi ekinde idareye verilmeyecek ve düzenleyen meslek mensubu tarafından muhafaza edilecektir.

(79.4.2.12.) maddesine göre düzenlenen tutanaklar ise meslek mensubu ile ihaleye katılan istekli tarafından imzalanarak kaşelenecek ve açıklama ekinde idareye sunulacaktır.

Meslek mensubu, proforma fatura veya fiyat teklifi üzerindeki beyanı ile O-5, O-6, O-7 nolu tutanaklardaki beyanların doğruluğundan sorumludur.

Gerekli görülmesi durumunda ihaleyi yapan idare, proforma fatura ve fiyat tekliflerine ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarını, incelemek üzere muhafaza eden meslek mensubundan isteyebilir.

İhale komisyonunun, gerek meslek mensubundan istenen tutanaklar gerekse istekliler tarafından açıklama kapsamında ihale komisyonuna sunulan tutanaklar üzerinde yaptığı inceleme sonucunda sunulan proforma fatura / fiyat teklifi ile bu belgeler arasında uyumsuzluk olduğunu tespit etmesi durumunda teklif reddedilerek uyumsuzluğun niteliğine göre söz konusu belgeler mükellef ve/veya isteklinin bağlı olduğu vergi dairesine gönderilir ve gerekli olması halinde Cumhuriyet Savcılığına bildirim yapılır.

İhale komisyonunca yapılan inceleme sonucunda, yukarıda belirtildiği şekilde bir uyumsuzluk olduğu tespit edilmemekle birlikte, belgelerde yer alan bilgilerin ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığının değerlendirilmesi durumunda isteklinin teklifi reddedilmeyecek ancak proforma fatura ve fiyat teklifleri ile maliyet/satış tutarı tespit tutanakları mükellef ve/veya isteklinin bağlı olduğu vergi dairesine gönderilecektir.

…

Örneğin; 11.1.2010 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan ihalede son geçici vergi beyanname dönemi “Ekim-Kasım-Aralık 2009”, 15.7.2010 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan ihalede son geçici vergi beyanname dönemi “Nisan-Mayıs-Haziran 2010” dur.” açıklamalarına yer verilmiştir.

Teknik Şartnamenin “Hizmet Gören Personel Kıyafeti” başlıklı 5.11’inci maddesinde“ Yüklenici söz konusu iş ile ilgili çalıştıracağı personellerin kıyafetlerini ayni olarak karşılayacaktır. Aşırı düşük fiyat sorgulamasında önemli bir bileşen olarak ele alınacaktır. Kıyafetler, aşağıda belirtilen özelliklerde ve şekilde, her idareye göre belirlenmiş işçi sayısı kadar işe başlamadan önce tüm işçilere dağıtılacaktır.” şeklinde düzenleme yer almaktadır.

Tıbbi atık toplayıcılar için kıyafet başlıklı kısmında “Kıyafet bu yönetmeliğe uygun olarak hazırlanan koruyucu gözlük, iş elbisesi (yazlık – kışlık) maske (N 95 MASKE), Tıbbi Atık Eldiveni, Çelik Tabanlı Çizme ile desteklenecektir.” düzenlemesi yer almaktadır.

Karahan Group İnş. Nak..Taah. San. ve Tic.Ltd. Şti.- Emin Temizlik Reklam Medikal Güv. Hay. Orman Ürünleri İnş. Taah. Gıda Özel Eğit. Hiz. Tic. ve San. Ltd. Şti. İş Ortaklığı tarafından teklif edilen tutarın toplam 34.002.120,67 TL olduğu görülmüştür.

Anılan istekli tarafından aşırı düşük teklif açıklamasında asgari işçilik tutarı için 33.987.706,96 TL, giyim (11.203,70 TL) ve öngörülmeyen giderler (%3 dahil) için de 14.413,71 TL öngörüldüğü anlaşılmıştır.

İhale üzerinde kalan istekli tarafından yapılan aşırı düşük teklif açıklamasında Teknik Şartname’de istenilen koruyucu gözlük, iş elbisesi (yazlık – kışlık) maske (N 95 MASKE), tıbbi atık eldiveni, çelik tabanlı çizmeye ilişkin gider öngörüldüğü ve Hasat Giyim- Temizlik ve Sarf Malzemeleri Alım-Satım Toptan Ticareti tarafından düzenlenen ve meslek mensubu tarafından onaylanan 09.09.2013 tarihli proforma faturalar ile maliyet/satış tespit tutanağının sunulduğu ve sunulan proforma faturaların (19 adet) mevzuata uygun olduğu anlaşılmıştır.

Teknik Şartname’de yer alan giyim giderleri ile ilgili olarak idarece; proforma faturadaki giyim bedellerinin (kışlık pantolon; 1,00 TL- gömlek: 0,50 TL-ayakkabı 2,00 TL, koruyucu gözlük 0,50 TL, kışlık iş elbisesi-tulum 2,00 TL v.s) ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilere uygun olmadığının değerlendirildiği görülmüştür.

Diğer yandan proforma fatura ve maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki bilgiler/tutarlar karşılaştırılarak herhangi bir tutarsızlığa/uyumsuzluğa rastlanmadığı hususu ile ihale komisyonunun Kamu İhale Tebliği’nin 79.4.2.15’inci maddesine istinaden teklifi reddetmeyerek, vergi dairesine bildirilmesine yönelik karar verdiği görüldüğünden bu hususa ilişkin başvuru sahibinin iddiasının uygun olmadığı sonucuna varılmıştır.

5. Başvuru sahibinin 5’inci iddiasına ilişkin olarak:

Teknik Şartname’nin “Personel hijyeni” başlıklı 9’uncu maddesinde“ Yüklenici işe başlamadan önce, sürekli çalıştıracağı tüm elemanlarının, her türlü bulaşıcı hastalık ve cilt hastalığı bulunmadığını ilgili kuruluşlardan alacakları sağlık kurulu raporu ile belgelemek ve belirli zamanlarda genel kontrolleri yaptırmak ve idareye vermek zorundadır.

Personel hijyen kurallarına ve idarece belirlenen kurallara uygun çalışacaktır.” düzenlemesi yer almaktadır.

İdarece 12.09.2013 tarih ve 16258 sayılı yazı ile aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında, giyim, firma karı ve asgari işçilik maliyetinin açıklanmasının istendiği, şartnamede yer alan ilgili düzenlemede sağlık raporlarının yükleniciden istendiği ve 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Tanımlar” başlıklı 4’üncü maddesinde de yüklenicinin üzerine ihale yapılan ve sözleşme imzalanan istekliyi tarif ettiği göz önüne alındığında bu giderin sözleşme uygulanması aşamasında dikkate alınması gerektiği ve İdari Şartname’nin “Teklif fiyata dahil giderler” başlıklı 25’inci maddesinde açıkça teklif fiyata dahil giderlerin neler olduğuna ilişkin düzenlemeye yer verildiği, Teknik Şartname’nin 9’uncu maddesinde belirtilen hususun teklif fiyata dahil giderler arasında sayılmadığı ve idarece de aşırı düşük teklif açıklama yazısında açıklanması istenilen kalem olarak yer verilmediği anlaşıldığından, bu hususa ilişkin başvuru sahibinin iddiasının uygun olmadığı sonucuna varılmıştır.

6. Başvuru sahibinin 6’ncı iddiasına ilişkin olarak:

Teknik Şartname’nin “Temizlik Hizmeti İçin Demirbaş Malzeme, Araç-Gereç ve Ekipmanlar” başlıklı 16’ncı maddesinde “ Demirbaş malzeme, araç-gereç ve ekipman aşağıda belirtilen sayı ve nitelikte olacak ve 5 (beş) yaşından büyük olmayacaktır. Aşağıda yazılı araç ve gereçler, işe başlama tarihinde iş yerinde hazır bulundurulacak ve iş tamamlanıncaya kadar kalacaktır. Araç ve gereçlerin bozulması durumunda İdarece uygun görülecek süre içinde söz konusu arıza giderilecektir. Giderilmediği taktirde her gecikilen gün için Sözleşmenin 16.1.1. maddesi uygulanacaktır. Tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipmana ilişkin yüklenicilerden kendi malı olma şartı aranmayacaktır.” düzenlemesi yer almaktadır.

Başvuru sahibi istekli tarafından yapılan şikayet başvurusunun bir kısmında idarece istenilen bazı makine ve ekipmanların sarf malzemesi olduğu iddiasına yer verdiği görülmektedir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 55’inci maddesi ve İhalelere Yönelik Yapılacak Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 6’ncı maddesinde, “ İdareye şikayet süresi; ihale sürecindeki şikayete konu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gerektiği tarihi izleyen günden itibaren Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrasının (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelere yönelik başvurularda beş gün, diğer hallerde on gündür. Ancak, ilan ile ön yeterlik veya ihale dokümanına yönelik şikayetler, birinci fıkradaki süreleri aşmamak kaydıyla başvuru veya teklif sunulmadan önce en geç ihale veya son başvuru tarihinden üç iş günü öncesine kadar yapılabilir. Kuruma itirazen şikayet süresi; şikayet veya itirazen şikayet üzerine idare tarafından alınan iptal kararına karşı yapılacak başvurularda beş gün, diğer hallerde on gündür.” hükmüne yer verilmiştir.

Yapılan inceleme sonucunda, ihalenin 10.09.2013 tarihinde yapıldığı, başvuru sahibinin 07.09.2013 tarihinde doküman satın aldığı (indirdiği), 02.10.2013 tarihinde dilekçeyle idareye şikayet başvurusunda bulunduğu, şikayetçinin 4734 sayılı Kanun ve İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in yukarıda anılan hükümleri gereği, ihale tarihinden 3 iş günü öncesine kadar idareye şikayet başvurusu yapması gerekirken bu süre geçtikten sonra idareye şikayet başvurusunda bulunduğu anlaşılmıştır.

İhale dokümanına ilişkin olarak yapılan şikayet başvurusunun süresinde yapılmadığı anlaşıldığından ihale dokümanının kesinleştiği, başvuru sahibi isteklinin iddia ettiği gibi bazı malzemelerin sarf malzemesi olarak dikkate alınıp aşırı düşük teklif açıklamasında bir bedel öngörülmesi ve bu bedelin belgelendirilmesinin gerekmediği belirlenmiştir. Zaten Teknik Şartname’de demirbaş malzeme, araç-gereç ve ekipmanlar olarak düzenlendiği ve bunlara ilişkin olarak öngörülen giderlerin %3 sözleşme ve genel giderler arasında değerlendirilmesinin uygun olacağı, diğer yandan idarece de demirbaş malzeme, araç-gereç ve ekipmanlara aşırı düşük teklif açıklama yazısında açıklanması istenilen kalem olarak yer verilmediği anlaşıldığından, bu hususa ilişkin başvuru sahibinin iddiasının uygun olmadığı sonucuna varılmıştır.

7. Başvuru sahibinin 7’nci iddiasına ilişkin olarak:

İdarece istenilen aşırı düşük teklif açıklama yazısında, açıklama istenilen önemli fiyat bileşeni olarak giyim, firma karı ve asgari işçilik maliyetinin belirtildiği görülmüştür.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 38’inci maddesinde, ihale komisyonunun, teklifi aşırı düşük olan isteklilerden, teklifin önemli bileşenleriyle ilgili, hizmetin ekonomik olmasını sağlayan yönteme, seçilen teknik çözümlere ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temininde kullanacağı avantajlı koşullara ve teklif edilen hizmetin özgünlüğüne ilişkin belgelere dayalı açıklama isteyeceği, isteklilerce yapılan açıklamaları değerlendirerek yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin tekliflerini reddedeceği hüküm altına alınmıştır.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesine ilişkin esasların açıklandığı 79’uncu maddesinde, isteklilerin açıklamalarını tedarikçi veya üreticilerden alınan proforma faturalar, fiyat teklifleri, kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilmiş fiyat tarifeleri veya bunlardan alınmış fiyat teklifleri, kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilgili mala ilişkin ilan edilen asgari fiyatlar, perakende satış yapan zincir mağaza veya marketlerin yayımladıkları fiyat kataloglarında yer alan fiyatlar, ticaret borsalarına kayıtlı mallara ilişkin olarak 5174 sayılı Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği ile Odalar ve Borsalar Kanunu’nun 51’inci maddesinin (c) bendi uyarınca borsa idaresi tarafından düzenlenen ilgili malın fiyatını gösteren belgeler, yaş sebze ve meyve için, Yaş Sebze ve Meyve Ticaretinin Düzenlenmesi ve Toptancı Halleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname uyarınca faaliyet gösteren toptancı hali idaresi tarafından düzenlenen ilgili malın fiyatını gösteren belgeler ve isteklinin ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarına dayanarak yapacakları ve bu belgelerin Tebliğ’in (79.4.2.4-79.4.2.13) maddelerine uygun olacağı açıklamalarına yer verilmiştir. Anılan Tebliğ’de ayrıca isteklinin son geçici vergi beyanname döneminde 4734 sayılı Kanun kapsamındaki idarelere açıklama konusu mala ilişkin satış yapmış ve satılan malın idarece kabul edilmiş olması durumunda maliyet/satış tutarı tespit tutanağı sunmasının gerekli olmadığı, sadece söz konusu satışa ilişkin fatura suretleri ile belgelendirme yapılabileceği açıklaması bulunmaktadır.

Yapılan incelemede idare tarafından ihale üzerinde kalan istekli olan Karahan Group İnş. Nak. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti.- Emin Temizlik Reklam Medikal Güv. Hay. Orman Ürünleri İnş. Taah. Gıda Özel Eğit. Hiz. Tic. ve San. Ltd. Şti. İş Ortaklığı’ndan aşırı düşük teklif açıklaması istendiği, anılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasında ihale konusu işin yürütülmesinde kullanılacak giyime ilişkin fiyatı Hasat Giyim-Temizlik ve Sarf Malzemeleri Alım-Satım Toptan Ticareti tarafından düzenlenen proforma faturalarla ile açıkladığı, söz konusu proforma faturalarda anılan Tebliğ açıklamasında öngörülen meslek mensubu beyanı ve imzasının bulunduğu, düzenlenen proforma faturaların Ankara’da ikamet eden kişilerce düzenlendiği anlaşılmıştır.

Kamu ihale mevzuatında aşırı düşük teklif açıklaması yapılırken ihale konusu işin girdisi olan mal veya hizmetlerin fiyatlarına ilişkin olarak proforma fatura veya fiyat tekliflerinden yararlanılabileceği belirtilmekle birlikte, yüklenicilerin söz konusu işin yürütülmesi aşamasında ilgili mal veya hizmetleri proforma fatura ve fiyat teklifi aldıkları kişilerden almak zorunda olduğuna yönelik bir düzenleme bulunmamaktadır. Dolayısıyla proforma fatura ve fiyat tekliflerinin yalnızca ilgili mal veya hizmetlerin teklif edilen fiyatlar üzerinden piyasadan temin edilebildiğini gösterdiği kabul edilen belgeler olarak muteber olduğu anlaşılmaktadır. Bu çerçevede başvuru sahibinin, ihale üzerinde kalan istekli olan Karahan Group İnş. Nak. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti.- Emin Temizlik Reklam Medikal Güv. Hay. Orman Ürünleri İnş. Taah. Gıda Özel Eğit. Hiz. Tic. ve San. Ltd. Şti. İş Ortaklığı’nın aşırı düşük teklif açıklamasında ihale konusu işin yürütüleceği ilden başka bir il içerisinde faaliyet gösteren kişilerden proforma fatura alarak açıkladığı giyim malzemelerinin ihale konusu işin yürütüleceği ile nakline ilişkin maliyet öngörmemesi nedeniyle teklifinin reddedilmesi gerektiği yönündeki iddiası uygun bulunmamış olup, itirazen şikayet başvurusunun reddedilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

8. Başvuru sahibinin 8’inci iddiasına ilişkin olarak:

İhale üzerinde kalan istekli olan Karahan Group İnş. Nak. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti.- Emin Temizlik Reklam Medikal Güv. Hay. Orman Ürünleri İnş. Taah. Gıda Özel Eğit. Hiz. Tic. ve San. Ltd. Şti. İş Ortaklığı’nın aşırı düşük teklif açıklamasında giyim hariç asgari işçilik tutarını 33.987.706,96 TL, giyim giderini (%3 hariç 11.203,70) 11.539,81 TL ve öngörülmeyen giderler için 2.873,90 TL ve toplam teklif tutarını da 34.002.120,67 TL öngördüğü anlaşılmıştır.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesine ilişkin esasların açıklandığı 79’uncu maddesinde hangi girdilerin nasıl belgelendirileceğine ilişkin açıklamalara yer verildiği, firma karının veya öngörülmeyen diğer giderlerinin belgelendirilmesine ilişkin herhangi bir düzenleme bulunmadığı göz önüne alındığında ihale üzerinde kalan istekli olan Karahan Group İnş. Nak. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti.- Emin Temizlik Reklam Medikal Güv. Hay. Orman Ürünleri İnş. Taah. Gıda Özel Eğit. Hiz. Tic. ve San. Ltd. Şti. İş Ortaklığı’nın aşırı düşük teklif açıklamasında firma karı ve diğer giderleri belge ile tevsik etmediği gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakılması gerektiği yönündeki iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

9. Başvuru sahibinin 9’uncu iddiasına ilişkin olarak:

Başvuru sahibinin 9’uncu iddiası genel olarak sözleşmenin yürütülmesi aşamasında, muayene kabul komisyonu tarafından tetkiki mümkün olan bir hususa yönelik olup, ihale dokümanında teklif edilen giysilerin Teknik Şartname’de belirtilen özellikte olduğuna ilişkin bir belgelendirme yapılması istenilmemiştir. Dolayısıyla bu hususa ilişkin başvuru sahibinin iddiasının uygun olmadığı sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun’un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oyçokluğu ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Başkan

Kazım ÖZKAN

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Ahmet ÖZBAKIR

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi

Başvuru sahibinin itirazen şikayet başvuru dilekçesindeki 4 üncü iddiası hakkında Kurul çoğunluğunca “** İtirazen şikayet başvurusunun reddine** ” karar verilmiştir.

Başvuru sahibinin 4 üncü iddiasının İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 18 inci maddesi yönünden yapılan incelemeye göre;

Kamu İhale Tebliğinin 79.4.2.18. maddesinde;“ İtirazen şikayet başvurularına ilişkin olarak Kurum tarafından yapılan incelemede gerekli görülmesi durumunda, proforma fatura ve fiyat tekliflerine ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanakları, bunları muhafaza eden meslek mensubundan istenebilir. Gerek meslek mensubundan istenen tutanaklar gerekse ihaleyi yapan idare tarafından Kuruma gönderilen belgeler arasında yer alan proforma fatura ve fiyat teklif tutarları ile maliyet/satış tutarı tespit tutanağında belirtilen maliyet ve satış tutarlarının arasında uyumsuzluk olduğunun veya bu belgelerde yer alan bilgilerin ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığının değerlendirilmesi durumunda; proforma fatura ve fiyat teklifleri ile maliyet/satış tutarı tespit tutanakları mükellef ve/veya isteklinin bağlı olduğu vergi dairesine gönderilir ve gerekli olması halinde Cumhuriyet Savcılığına bildirim yapılır. “ açıklaması yer almaktadır.

Kurumca bu açıklama uyarınca yapılan incelemelere göre, hizmet alımlarında aşırı düşük teklif açıklamasında giyim bedeline ilişkin yapılan açıklamalarda, istekli tarafından giyim bedeline ilişkin sunulan proforma fatura ve fiyat teklif tutarlarıile maliyet/satış tutarı tespit tutanağında belirtilen maliyet ve satış tutarlarının arasında uyumsuzluk olduğunun veya bu belgelerde yer alanbilgilerin ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığının değerlendirilmesi durumunda, belirtilen proforma fatura ve fiyat teklifleri ile maliyet/satış tutarı tespit tutanakları mükellef ve/veya isteklinin bağlı olduğu vergi dairesine gönderilmesi, ayrıca konunun önemine göre de Cumhuriyet Savcılığına bildirim yapılması hususlarının anlaşılması gerektiğinin aşikar olması nedeni ve bu yönde verilen Kurul Kararları ile konu içtihat niteliğini kazanmış olmasının yanında Tebliğin yukarıda sözü edilen düzenlemesi birbirine bağlı/bağımlı iki temel açıklamadır.

Şöyle ki; cari piyasa koşullarına, temel ekonomik verilere ve hayatın olağan durumuna uygun olmadığı anlaşılan fiyat teklifinin bir şekilde şekle uygun olarak müşavir tarafından tevsik edilmesi halinde, bu durumun ilgili vergi dairesine bildirilerek “bu tevsikin” doğruluğunun testi istenilmekte ve sistemin sigortası genel kabulüyle yapılmış bir mevzuat düzenlemesi şeklinde tezahür etmiştir. Kamu İhale Tebliğinin 79.4.2.18. maddesinin birbirine bağımlı son açıklama cümlesinin uygulanmaması halinde başlangıç cümlesine göre tekliflerin değerlendirilmesinin sağlıklı ve hukuken uygun bir yanı olmayacaktır.

İstekliler tarafından asgari işçilik bedelinin çok az üstünde verilen teklif bedelinin en düşük teklife yakın olmasının sağlanması için teklif bileşenlerinden olan giyim bedeli açıklamasına yönelik olarak verilen proforma fatura ve fiyat teklif tutarlarının düşük bedelli olarak oluşturulduğunun konu ile ilgili içtihat niteliğinde verilmiş Kurul kararlarından anlaşıldığı, verilen proforma fatura ve fiyat teklif tutarlarının ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığının anlaşılmasına rağmen, düşük bedelli de olsa, istekli tarafından verilen proforma fatura ve fiyat tekliflerin Kamu İhale Genel Tebliğinin ilgili hükümlerine göre belge üzerinde taşıması gereken şartları taşıdığının tespiti halinde anılan açıklamanın mevzuat uyarınca uygun görüldüğünün içtihat niteliğinde verilmiş olan Kurul kararlarından anlaşıldığı, ancak sunulan proforma fatura ve fiyat teklif tutarlarının ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığının anlaşılması durumunda da, teklif açıklaması bu yönden mevzuata uygun görülmekle birlikte proforma fatura ve fiyat teklif tutarlarının düşüklüğünün düzenlenen ve idareye sunulan belgenin usulüne uygun olmadığına ilişkin eylemi ortadan kaldırmayacağı düşüncesi ile, Kanunun temel ilkelerinden eşit muamele ve güvenirlik ilkelerinin ön planda çalıştırılmasının temini yönünden incelenmesi için bağlı bulunan vergi dairesine gönderilmiştir.

Yukarıda yapılan iki değerlendirmenin belge üzerinde aynı anda var olduğu durumda, bildirim yapılmasının anlamlı olduğu yönünde bütünlük sağladığı şeklinde yapılan değerlendirmelerin birbirinden bağımsız işletilmesi durumunda, yani aşırı düşük açıklamada, isteklinin giyime ilişkin sunduğu proforma fatura ve fiyat teklif tutarlarının ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığının açıkça bilinmesine rağmen, sırf, anılan belgelerin Tebliğinin sözü edilen açıklamalarına göre belge üzerinde taşıması gereken şartlara uygun olarak taşıdığı tespitine dayanılarak isteklinin açıklamasının mevzuata uygun olduğunu kabul etmenin mevzuat ile çelişki yarattığı, bu nedenle, anılan belgelerin Kamu İhale Genel Tebliğinin ilgili açıklamalarına göre belge üzerinde taşıması gereken şartları taşıdığının tespit edilmiş olmasına rağmen, proforma fatura ve fiyat teklif tutarlarının ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığı durumunun incelenmesi için Tebliğin ilgili açıklaması uyarınca ilgili vergi dairesine bile bile gönderilmemesi durumunda, Kanunda belirtilen temel ilkelerden eşit muamele ve güvenirlik ilkelerinin ön planda zedelendiği işlemlerin gerçekleştirilmiş olacağı düşüncesiyle, Tebliğin ilgili açıklamalarına göre, belge üzerinde taşıması gereken şartları taşıdığının tespit edilmiş olmasına rağmen, vergi dairesine bildirim yapılmasına gerek görülmeyen, proforma fatura ve fiyat teklif tutarlarının , ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığının anlaşıldığı durumda, anılan isteklinin aşırı düşük açıklamalarının “ mevzuata uygun olmadığı ” şeklinde gerekçe ile kabul edilmemesi gerekmektedir.

İncelemeye konu ihalede;

Aşırı düşük teklif açıklamaları uygun bulunarak ihalede ekonomik açıdan en avantajlı teklif olarak belirlenmesi Kurul çoğunluğunca da yerinde bulunan Karahan Group İnş. Nak.Taah. San. ve Tic.Ltd. Şti.- Emin Temizlik Reklam Medikal Güv. Hay. Orman Ürünleri İnş. Taah. Gıda Özel Eğit. Hiz. Tic. ve San. Ltd. Şti. İş Ortaklığının aşırı düşük teklif açıklamaları kapsamında belirtilen kalemlere ilişkin sundukları bilgi ve belgeler yukarıda aktarılan değerlendirmeler ışığı altında değerlendirildiğinde;

Anılan isteklitarafındanaşırı düşük teklif açıklaması kapsamında ihale konusu işte çalışacak personelin giyim giderinin maliyetine dayalı açıklamasının tevsiki için; çeşitli giyim malzemelerinin tevsikine yönelik 0,10 TL ile 0,50 TL birim fiyatları öneren Hasat Giyim ve Temz. Alım Satım ve Ticaret-Veli GÜRHAN tarafından istekli adına tanzim edilen 09.09.2013 tarihli 19 adet proforma fatura ile ekinde maliyet/satış tespit tutanağının (Ek-O.5) sunulduğu anlaşılmış olduğundan, anılan isteklininaşırı düşük açıklaması kapsamında sunduğu; proforma faturalar ile maliyet/satış tespit tutanağında, ön görülen giyim maliyet bedellerinin maliyet muhasebesi kayıtları açısından ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığı, bu nedenle adı geçen isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasının bu açıdan mevzuata uygun olmadığından teklifinin bu gerekçe ile değerlendirme dışı bırakılması gerektiği değerlendirilmiştir.

Açıklanan nedenlerle, başvuru sahibinin dördüncü iddiasının İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 18 inci maddesi yönünden yapılan incelemeye göre; ticari şirketlerin iktisadi amacının kâr elde etmek olduğu, kâr elde etmese dahi en azından zarar etmemek üzere ticari faaliyetlerine devam etmelerinin bir zorunluluk olduğu aksi takdirde söz konusu şirketlerin zarar etmemek ve kâr elde etmek için kayıt dışı ticari yollara başvurmalarının kuvvetle muhtemel olduğu düşüncesi ile, inceleme konusu ihalede giyimine ilişkin açıklaması kapsamında verdikleri proforma faturada önerilen teklif fiyatların maliyet muhasebesi kayıtları açısından ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığı belirlenen; aşırı düşük teklif açıklamaları uygun bulunarak ihalede ekonomik açıdan en avantajlı teklif olarak belirlenmesi Kurul çoğunluğunca da yerinde bulunan Karahan Group İnş. Nak.Taah. San. ve Tic.Ltd. Şti.- Emin Temizlik Reklam Medikal Güv. Hay. Orman Ürünleri İnş. Taah. Gıda Özel Eğit. Hiz. Tic. ve San. Ltd. Şti. İş Ortaklığının teklifinin bu gerekçeler üzerinden değerlendirme dışı bırakılması gerektiği yönündeki düşüncem ile, bu hususlara ilişkin Kurul çoğunluğunca alınan karar gerekçesine katılmıyorum.

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi