KİK Kararı: 2013/UH.III-3992 (11 Ekim 2013)

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2013/066
Gündem No : 39
Karar Tarihi : 11.10.2013
Karar No : 2013/UH.III-3992
BAŞVURU SAHİBİ:
Poligard Özel Güvenlik Ve Eğitim Hizmetleri Limited Şirketi, ATATÜRK MAH. HEKİMOĞLU İSMAİL SOK. NO:8 A BLOK KAT:3 NO:39 ERZİNCAN

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Atatürk Üniversitesi Rektörlüğü (Sağlık Araştırma Ve Uygulama Merkez Müdürlüğü), Araştırma Hastanesi Üniversite Kampusü 25240 ERZURUM

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2013/76896 İhale Kayıt Numaralı "2014-2015 Mali Yılları Gözetim, Denetim, Kontrol Ve Güvenlik Hizmetleri Alımı" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Atatürk Üniversitesi Rektörlüğü Sağlık Araştırma ve Uygulama Merkez Müdürlüğütarafından 16.07.2013tarihinde açık ihale usulüile yapılan “2014-2015 Mali Yılları Gözetim, Denetim, Kontrol ve Güvenlik Hizmetleri Alımı” ihalesine ilişkin olarak Poligard Özel Güvenlik Ve Eğitim Hizmetleri Limited Şirketinin 03.09.2013tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 12.09.2013tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 19.09.2013tarih ve 29628sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 18.09.2013tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2013/3373sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklifi ile asgari işçilik maliyeti arasında 168,00 TL fark olduğu, giyim malzemelerinin her birine tedavülde olmayan 0,001 TL birim fiyat önerildiği, giyim bedelini tevsiken sunulan proforma faturada öngörülen giyim maliyet bedellerinin maliyet muhasebesi kayıtları açısından ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle uyumlu olmadığı ve maliyet/satış tutarı tespit tutanağının ilgili muhasebeciden istenilerek proforma fatura ile birlikte değerlendirilmesi gerektiği, ayrıca özel güvenlik mali sorumluluk sigorta teklifine ilişkin genel müdürlük tarafından düzenlenen teyit yazısının istenilmediği, anılan sebeplerle ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

Başvuru konusu ihaleye ait İdari Şartname’nin 2.1’inci maddesinde ihale konusu hizmetin adının “2014-2015 mali yılları gözetim, denetim, kontrol ve güvenlik hizmetleri alımı” olarak düzenlendiği,

Aynı İdari Şartname’nin “Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde;

_“25.1._Sözleşmenin uygulanması sırasında ilgili mevzuatı gereğince ulaşım, sigorta resim, vergi ve harç giderlerinin tümü teklif fiyat dahildir.

_25.2._25.1. maddesinde yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz.

_25.3._Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:

25.3.1. İşin süresi ve personel sayısı dikkate alınarak ilgili mevzuatına göre hesaplanacak işçilik ücreti:

Hizmet toplam 100 kişi ile yapılacaktır. Çalıştırılacak tüm personele asgari ücretin %10 fazlası ücret ödenecektir. Asgari ücret artışlarında sadece asgari ücret artışından doğan fark eklenir.
2014 mali yılı ulusal bayram ve genel tatil günleri toplamı 14,5 gün;
2015 mali yılı ulusal bayram ve genel tatil günleri toplamı 14,5 gün olup toplam 29 gündür.
Ulusal bayram ve genel tatil günlerinde toplam 100 kişi x 29 gün = 2.900 gündür.

25.3.2. Yemek, yol ve giyecek giderleri:

Çalıştırılacak personele verilecek olan teknik şartnamede evsafı ve miktarları belirtilen giysiler teklif fiyata dahildir.

25.3.3. Malzeme giderleri:

Teknik şartnamede evsaf ve miktarları belirtilen malzemeler teklif fiyata dahildir.

25.3.4. Diğer giderler:

Hastanelerimiz 2014-2015 yılları gözetim, denetim, kontrol ve güvenlik hizmetlerinde çalıştırılacak 100 kişi için özel güvenlik mali sorumluluk sigortası bedelleri teklif fiyata dahildir.

_25.4._Sözleşme konusu işin bedelinin ödenmesi aşamasında doğacak Katma Değer Vergisi (KDV), ilgili mevzuatı çerçevesinde İdare tarafından yükleniciye ayrıca ödenir.

25.5. Kısa vadeli sigorta prim oranları belirtilecektir. %1” düzenlemesinin yer aldığı, ihaleye ait Sözleşme Tasarısı’nın 9.1’inci maddesinde ise işe başlama tarihinin 01.01.2014; işi bitirme tarihinin 31.12.2015 olarak düzenlendiği tespit edilmiştir.

Başvuru konusu hizmet alımı ihalesine 3G Özel Güvenlik Hizmetleri Ltd. Şti., Sedef Özel Güvenlik Koruma ve Eğitim Ticaret Limited Şirketi, Vadi Özel Güvenlik Hizmetleri Ltd. Şti., Anka Özel Güvenlik Sistemleri Koruma San. Tic. Ltd. Şti. ve Burç Güvenlik ve Eğitim Hizmetleri Ltd. Şti. tarafından sunulan tekliflerin idarece aşırı düşük teklif olarak değerlendirildiği, 4734 sayılı Kanun’un 38’inci maddesine istinaden idarece isteklilere gönderilen aşırı düşük teklif sorgulama yazılarında isteklilerin kıyafet giderleri ve sigorta giderlerine ilişkin açıklamalarını idareye sunmalarının istendiği anlaşılmıştır.

Anılan isteklilerden 3G Özel Güvenlik Hizmetleri Ltd. Şti.nin sunduğu aşırı düşük teklif açıklaması uygun bulunarak 27.08.2013 tarihli ihale komisyonu kararı ile ihalenin 3G Özel Güvenlik Hizmetleri Ltd. Şti. üzerinde bırakıldığı tespit edilmiştir.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesine ilişkin 79’uncu maddesinde,

“ 79.4. İhale komisyonu tarafından, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihaleleri ile personel çalıştırılmasına dayalı olmamakla birlikte ihale dokümanında personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma saatinin tamamının idarede kullanılacağı hizmet alımı ihalelerinde asgari işçilik maliyeti, sözleşme giderleri ve genel giderler ile varsa malzeme ve diğer maliyet kalemleri, bunlar dışında kalan hizmet alımı ihalelerinde ise ihale dokümanında belirtilen teklif fiyata dahil giderler dikkate alınmak suretiyle tekliflerin değerlendirilmesi yapılarak 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi uyarınca teklifi aşırı düşük görülen isteklilerden işin niteliğine göre ihale komisyonunca belirlenen önemli teklif bileşenleri ile ilgili açıklama istenecektir. İdarelerce aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenlerin belirtilmesi ve açıklama için isteklilere üç (3) iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilmesi gerekmektedir.

Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, kar hariç yaklaşık maliyet tutarının üzerindeki teklifler aşırı düşük teklif olarak kabul edilmeyecektir.

79.4.1. İsteklilerce yapılacak aşırı düşük teklife ilişkin açıklamalar belgelere dayanmalıdır. Belgelere dayanılmaksızın yapılan açıklamalar kabul edilmeyerek söz konusu teklifler reddedilecektir.

79.4.2. İhale komisyonu tarafından yapılacak aşırı düşük teklif değerlendirmesinde aşağıdaki hususların dikkate alınması gerekmektedir.

….

79.4.2.4. Tedarikçi veya üreticilerden alınan birim fiyatları gösteren proforma fatura sunularak açıklama yapılması durumunda proforma faturadaki birim satış tutarı;

a) Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan (Ek-O.5) ağırlıklı ortalama birim maliyetin,

b) Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan (Ek-O.5) ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin,

altında olamaz.

Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından proforma fatura üzerine; “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından proforma fatura üzerine; “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Kaşeleme işlemi bu Tebliğin 8.4 maddesinde belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

….

79.4.2.15. Maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarının; 3568 sayılı Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanununa göre çalışan meslek mensuplarından, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olanlar tarafından düzenlenmesi, bütün belge ve tutanakların her sayfasının taraflar tarafından imzalanarak kaşelenmesi gerekmektedir.

(79.4.2.4.) maddesine göre düzenlenen tutanak meslek mensubu ve proforma fatura veren tedarikçi veya imalatçı tarafından, (79.4.2.5.) maddesine göre düzenlenen tutanak meslek mensubu ile istekliye fiyat teklifini veren kişi tarafından imzalanarak kaşelenecek ancak bu tutanaklar proforma fatura veya fiyat teklifi ekinde idareye verilmeyecek ve düzenleyen meslek mensubu tarafından muhafaza edilecektir.

(79.4.2.12.) maddesine göre düzenlenen tutanaklar ise meslek mensubu ile ihaleye katılan istekli tarafından imzalanarak kaşelenecek ve açıklama ekinde idareye sunulacaktır.

Meslek mensubu, proforma fatura veya fiyat teklifi üzerindeki beyanı ile O-5, O-6, O-7 nolu tutanaklardaki beyanların doğruluğundan sorumludur.

Gerekli görülmesi durumunda ihaleyi yapan idare, proforma fatura ve fiyat tekliflerine ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarını, incelemek üzere muhafaza eden meslek mensubundan isteyebilir.

İhale komisyonunun, gerek meslek mensubundan istenen tutanaklar gerekse istekliler tarafından açıklama kapsamında ihale komisyonuna sunulan tutanaklar üzerinde yaptığı inceleme sonucunda sunulan proforma fatura / fiyat teklifi ile bu belgeler arasında uyumsuzluk olduğunu tespit etmesi durumunda teklif reddedilerek uyumsuzluğun niteliğine göre söz konusu belgeler mükellef ve/veya isteklinin bağlı olduğu vergi dairesine gönderilir ve gerekli olması halinde Cumhuriyet Savcılığına bildirim yapılır.

İhale komisyonunca yapılan inceleme sonucunda, yukarıda belirtildiği şekilde bir uyumsuzluk olduğu tespit edilmemekle birlikte, belgelerde yer alan bilgilerin ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığının değerlendirilmesi durumunda isteklinin teklifi reddedilmeyecek ancak proforma fatura ve fiyat teklifleri ile maliyet/satış tutarı tespit tutanakları mükellef ve/veya isteklinin bağlı olduğu vergi dairesine gönderilecektir.

79.4.2.18. İtirazen şikayet başvurularına ilişkin olarak Kurum tarafından yapılan incelemede gerekli görülmesi durumunda, proforma fatura ve fiyat tekliflerine ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanakları, bunları muhafaza eden meslek mensubundan istenebilir. Gerek meslek mensubundan istenen tutanaklar gerekse ihaleyi yapan idare tarafından Kuruma gönderilen belgeler arasında yer alan proforma fatura ve fiyat teklif tutarları ile maliyet/satış tutarı tespit tutanağında belirtilen maliyet ve satış tutarlarının arasında uyumsuzluk olduğunun veya bu belgelerde yer alan bilgilerin ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığının değerlendirilmesi durumunda; proforma fatura ve fiyat teklifleri ile maliyet/satış tutarı tespit tutanakları mükellef ve/veya isteklinin bağlı olduğu vergi dairesine gönderilir ve gerekli olması halinde Cumhuriyet Savcılığına bildirim yapılır.

….

79.4.2.23. … Özel güvenlik hizmet alım ihalelerinde aşırı düşük teklif sorgulamasında giyim bedeli ise önemli bir bileşen olarak görülecek ve isteklilerce giyim bedelini tevsik eden belgeler sunulacaktır. Giyeceklerin daha önce alındığı ve bunun için bir gider öngörülmediği gibi açıklamalar kabul edilmeyecektir.

Özel güvenlik hizmet alım ihalelerinde mali sorumluluk sigortası gideri aşırı düşük teklif sorgulamasında önemli bir bileşen olarak kabul edilecek ve isteklilerce aşırı düşük teklif sorgulaması çerçevesinde sigorta acentelerinden alınarak sunulan poliçe, proforma fatura veya sözleşmelerin ekine sigorta acentelerince Özel Güvenlik Mali Sorumluluk Sigortası Tarife ve Talimatında yer alan teminat tutarları üzerinden teklif ettikleri sigorta prim tutarlarıyla özel güvenlik mali sorumluluk sigortası hizmetini geçekleştirebileceklerine ilişkin ilgili sigorta şirketinin genel müdürlüğünden veya bölge müdürlüğünden alınan teyit yazısının eklenmesi ve bu teyitlerin yetkili kişilerin imzasını taşıması gerekecektir. Ancak sigorta şirketlerinin genel müdürlük veya bölge müdürlüklerinden alınmış poliçe veya fiyat teklifleri için teyit alınmasına gerek bulunmamaktadır.

79.5 Aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda; (79.4.2.) maddesine uygun açıklamada bulunmayan, açıklamaları teknik şartnameye aykırı hususlar içeren veya teklif tutarı, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde asgari işçilik maliyeti ve % 3 oranındaki sözleşme giderleri ile genel giderleri, personel çalıştırılmasına dayalı olmamakla birlikte ihale dokümanında personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma saatinin tamamının idarede kullanılacağı hizmet alımı ihalelerinde ise asgari işçilik maliyeti ve ilgili mevzuatı uyarınca hesaplanacak sözleşme giderlerini karşılamayan isteklilerin teklifleri gerekçeleri belirtilmek suretiyle reddedilecektir. ” açıklaması yer almaktadır.

Yukarıda yer verilen Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79’uncu maddesinde, ihale komisyonunca yapılan inceleme sonucunda belgeler arasından bir uyumsuzluk olduğu tespit edilmemekle birlikte, belgelerde yer alan bilgilerin ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığının değerlendirilmesi durumunda isteklinin teklifinin reddedilmeyeceği açıklamalarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibi, belgelerdeki bilgilerin ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığının değerlendirilmesi ve teklifin bu gerekçeyle reddedilmesi gerektiği yönündeki mahkeme kararının bulunmasından hareketle ihale üzerinde kalan isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiğini iddia etmektedir. Bununla birlikte somut uyuşmazlıkların çözülmesine yönelik mahkeme kararlarının işlemin dayanağı olan düzenleyici işlemi yürürlükten kaldırmadığı açıktır. Bu itibarla anılan Tebliğ açıklamasında, ihale komisyonunca giyim giderine ilişkin açıklamanın ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığının değerlendirilmesi durumunda isteklinin teklifinin reddedilmeyeceği ifade edildiğinden bu gerekçeyle teklifin reddedilmesi mevzuata aykırı olacaktır.

İhale dokümanında yer alan verilere dayanarak yapılan hesaplamada kıyafet hariç asgari işçilik maliyetinin (%3 sözleşme ve genel gider dahil) 3.510.808,00 TL olduğu anlaşılmıştır.

3G Özel Güvenlik Hizmetleri Ltd. Şti.nin 3.510.976,00 TL olan teklif bedeli içerisinde, 3.374.904,00 TL işçilik gideri, 135.952,00 TL resmi tatil çalışması ücreti ve 120,00 TL mali sorumluluk sigortası bulunduğu tespit edilmiştir.

İhale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklaması incelendiğinde, bahse konu istekli tarafından giyim için teklifinde öngördüğü bedeli tevsik etmek üzere, Tahiroğulları Güvenlik Elbiseleri Deri Teks. Tem. İş .Elb. Teçh. İnş. Elk. İth. İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından tanzim edilen, SMMM tarafından üzerine “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresi yazılarak kaşelenip imzalanan, iş elbiselerinin tamamının 36,00 TL ile karşılanacağı belirtilen proforma faturanın sunulduğu, kıyafetlerin her biri için birim fiyatın 0,01 TL yani 1 kuruş olarak öngörüldüğü, açıklama kapsamında sunulan giyim giderine ilişkin proforma faturaların mevzuatta öngörülen şartları taşıdığı anlaşılmıştır.

Öte yandan, açıklama kapsamında özel güvenlik mali sorumluluk sigortası için teklif edilen tutarı tevsiken Işık Sigorta acentesi Serin Sigorta ve Aracılık Hizmetleri-Hurşit Serin tarafından düzenlenen proforma fatura sunulduğu, proforma faturada teklif edilen tutarın 2 yıllık süre için 105,00 TL olduğu, söz konusu tutarın birim fiyat teklif cetvelinde yer alan teklif tutarını karşıladığı anlaşılmıştır. Ancak ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından bahse konu proforma faturayı teyit amaçlı Işık Sigorta A.Ş. Güney Anadolu Bölge Müdürlüğü tarafından düzenlenen özel güvenlik sigorta bilgilendirme formunun sunulduğu ve söz konusu bilgilendirme formunda 1 yıllık süre için prim tutarının 1.000,00 TL olarak belirlendiği, dolayısıyla özel güvenlik sigorta bilgilendirme formunda yer alan tutarın proforma faturada yer alan teklif tutarını karşılamadığı anlaşıldığından bu şekilde yapılan açıklamanın Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.4.2.23’üncü maddesine aykırı olduğu anlaşılmıştır.

Yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri ve tespitler çerçevesinde, ihale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasının Kamu İhale Genel Tebliği’ne aykırı olduğu sonucuna varılmış olup başvuru sahibinin iddiasının yerinde olduğu ve 3G Özel Güvenlik Hizmetleri Ltd. Şti.nin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği sonucuna varılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılığı belirlenen ihale işlemlerinin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, 3G Özel Güvenlik Hizmetleri Ltd. Şti.nin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Esasta
Oybirliği, gerekçede oyçokluğu ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Başkan

Kazım ÖZKAN

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi

Ahmet ÖZBAKIR

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

EK GEREKÇE

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53. maddesinin (a) fıkrasında;Kamu İhale Kurumunun, bu Kanunda belirtilen esas, usul ve işlemlerin doğru olarak uygulanması konusunda görevli ve yetkili olduğu, (b) fıkrasının 9. bendinden sonraki 2. alt bendinde de; Kurumun Kurul kararıyla bu Kanunun ve Kamu İhale Sözleşmeleri Kanununun uygulanmasına ilişkin standart ihale dokümanı, tip sözleşme, yönetmelik ve tebliğler çıkarmaya yetkili olduğu, Kurul ve Kurumun yetkilerini, düzenleyici işlemler tesis ederek ve özel nitelikli kararlar alarak kullanacağı, standart ihale dokümanları, tip sözleşmeler, yönetmelik ve tebliğlerin Resmî Gazetede yayımlanarak yürürlüğe konulacağı hükme bağlanmıştır.

Anılan düzenleme uyarınca, Kamu İhale Kurulunun 4734 ve 4735 sayılı Kanunların uygulanması konusunda genel düzenleyici işlemler yapma yetkisini haiz olduğu kuşkusuzdur.

Anılan yetki çerçevesinde yürürlüğe konulan Kamu İhale Genel Tebliğinin 79.4.2.18 maddesinde; “ İtirazen şikayet başvurularına ilişkin olarak Kurum tarafından yapılan incelemede gerekli görülmesi durumunda, proforma fatura ve fiyat tekliflerine ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanakları, bunları muhafaza eden meslek mensubundan istenebilir. Gerek meslek mensubundan istenen tutanaklar gerekse ihaleyi yapan idare tarafından Kuruma gönderilen belgeler arasında yer alan proforma fatura ve fiyat teklif tutarları ile maliyet/satış tutarı tespit tutanağında belirtilen maliyet ve satış tutarlarının arasında uyumsuzluk olduğunun veya bu belgelerde yer alan bilgilerin ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığının değerlendirilmesi durumunda; proforma fatura ve fiyat teklifleri ile maliyet/satış tutarı tespit tutanakları mükellef ve/veya isteklinin bağlı olduğu vergi dairesine gönderilir ve gerekli olması halinde Cumhuriyet Savcılığına bildirim yapılır. ” hükmü bulunmaktadır.

İnceleme kapsamında karşılaşılan proforma faturalardaki ekonomik değerlerin hayatın olağan akışına uygun olup olmadığının objektif bir kriterinin olamayacağı açık ise de, olağandışılık konusundaki makul şüphe yeterlidir.

İhalenin iptal edilmiş olması ya da aşırı düşük teklif açıklaması uygun bulunmayan isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılmış olması dahi giyim bedeline ilişkin olarak düzenlenen ve idareye sunulan belgenin usulüne uygun olmadığına ilişkin eylemi ortadan kaldırmayacağından;

İnceleme konusu ihalede,

İhale üzerinde bırakılan 3G Özel Güvenlik Hizmetleri Ltd. Şti.nin Ant-Pa End. Yem. San. Tic. Ltd. Şti.nin aşırı düşük teklif açıklamasında, giyim bedelini belgelendirmek üzere sunduğu Tahiroğulları Güvenlik Elbiseleri Deri Teks. Tem. İş .Elb. Teçh. İnş. Elk. İth. İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından düzenlenen proforma faturada, ihale konusu işte çalıştırılacak personele verilecek teknik şartnamede belirtilen her bir giyim malzemesinin bedelinin 0,01 TL olmak üzere toplam 36,00 TL olduğunun belirtildiği, proforma faturadaki bilgiler mevzuata aykırılık görülmeyerek açıklaması kabul edildiğinden, anılan proforma faturanın ve proforma faturanın dayanağı maliyet/satış tutarı tespit tutanağının gönderilmek suretiyle, söz konusu belgelerde yer alan bilgilerin ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığı tespitinin yapılacak incelemelerde değerlendirilmek üzere, anılan proforma faturayı düzenleyen Tahiroğulları Güvenlik Elbiseleri Deri Teks. Tem. İş .Elb. Teçh. İnş. Elk. İth. İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti. nin bağlı olduğu Ankara Kızılbey Vergi Dairesine bildirimde bulunulması,

Anılan Tebliğ gereği olduğundan, bu hususun da anılan Kurul kararı gerekçeleri arasında yer alması gerektiği yönündeki düşüncemizle, karara katılıyoruz.

Kazım ÖZKAN

II. Başkan

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi

EK GEREKÇE

Başvuru sahibinin itirazen şikayet başvuru dilekçesindeki iddiası hakkında Kurul çoğunluğunca, 3G Özel Güvenlik Hizmetleri Ltd. Şti.’nin aşırı düşük teklif açıklamasının “ özel güvenlik sigorta bilgilendirme formunda yer alan tutarın proforma faturada yer alan teklif tutarını karşılamadığı anlaşıldığından bu şekilde yapılan açıklamanın Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.4.2.23’üncü maddesine aykırı olduğu ” gerekçesiyle uygun olmadığı, bu nedenle anılan isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesihususlarında “ Düzeltici işlem belirlenmesine ” karar verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddiası hakkında Kurul çoğunluğunca verilen kararın “ 3G Özel Güvenlik Hizmetleri Ltd. Şti.’nin aşırı düşük teklif açıklamasının “ özel güvenlik sigorta bilgilendirme formunda yer alan tutarın proforma faturada yer alan teklif tutarını karşılamadığı anlaşıldığından bu şekilde yapılan açıklamanın Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.4.2.23’üncü maddesine aykırı olduğu ” gerekçesiyle uygun olmadığı, bu nedenle anılan isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması ” değerlendirmesine katılmakla birlikte, başvuru sahibinin iddiasının İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 18 inci maddesi yönünden yapılan incelemeye göre;

Kamu İhale Tebliğinin 79.4.2.18. maddesinde;“ İtirazen şikayet başvurularına ilişkin olarak Kurum tarafından yapılan incelemede gerekli görülmesi durumunda, proforma fatura ve fiyat tekliflerine ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanakları, bunları muhafaza eden meslek mensubundan istenebilir. Gerek meslek mensubundan istenen tutanaklar gerekse ihaleyi yapan idare tarafından Kuruma gönderilen belgeler arasında yer alan proforma fatura ve fiyat teklif tutarları ile maliyet/satış tutarı tespit tutanağında belirtilen maliyet ve satış tutarlarının arasında uyumsuzluk olduğunun veya bu belgelerde yer alan bilgilerin ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığının değerlendirilmesi durumunda; proforma fatura ve fiyat teklifleri ile maliyet/satış tutarı tespit tutanakları mükellef ve/veya isteklinin bağlı olduğu vergi dairesine gönderilir ve gerekli olması halinde Cumhuriyet Savcılığına bildirim yapılır. “ açıklaması yer almaktadır.

Kurumca bu açıklama uyarınca yapılan incelemelere göre, hizmet alımlarında aşırı düşük teklif açıklamasında giyim bedeline ilişkin yapılan açıklamalarda, istekli tarafından giyim bedeline ilişkin sunulan proforma fatura ve fiyat teklif tutarlarıile maliyet/satış tutarı tespit tutanağında belirtilen maliyet ve satış tutarlarının arasında uyumsuzluk olduğunun veya bu belgelerde yer alanbilgilerin ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığının değerlendirilmesi durumunda, belirtilen proforma fatura ve fiyat teklifleri ile maliyet/satış tutarı tespit tutanakları mükellef ve/veya isteklinin bağlı olduğu vergi dairesine gönderilmesi, ayrıca konunun önemine göre de Cumhuriyet Savcılığına bildirim yapılması hususlarının anlaşılması gerektiğinin aşikar olması nedeni ve bu yönde verilen Kurul Kararları ile konu içtihat niteliğini kazanmış olmasının yanında Tebliğin yukarıda sözü edilen düzenlemesi birbirine bağlı/bağımlı iki temel açıklamadır.

Şöyle ki; cari piyasa koşullarına, temel ekonomik verilere ve hayatın olağan durumuna uygun olmadığı anlaşılan fiyat teklifinin bir şekilde şekle uygun olarak müşavir tarafından tevsik edilmesi halinde, bu durumun ilgili vergi dairesine bildirilerek “bu tevsikin” doğruluğunun testi istenilmekte ve sistemin sigortası genel kabulüyle yapılmış bir mevzuat düzenlemesi şeklinde tezahür etmiştir. Kamu İhale Tebliğinin 79.4.2.18. maddesinin birbirine bağımlı son açıklama cümlesinin uygulanmaması halinde başlangıç cümlesine göre tekliflerin değerlendirilmesinin sağlıklı ve hukuken uygun bir yanı olmayacaktır.

İstekliler tarafından asgari işçilik bedelinin çok az üstünde verilen teklif bedelinin en düşük teklife yakın olmasının sağlanması için teklif bileşenlerinden olan giyim bedeli açıklamasına yönelik olarak verilen proforma fatura ve fiyat teklif tutarlarının düşük bedelli olarak oluşturulduğunun konu ile ilgili içtihat niteliğinde verilmiş Kurul kararlarından anlaşıldığı, verilen proforma fatura ve fiyat teklif tutarlarının ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığının anlaşılmasına rağmen, düşük bedelli de olsa, istekli tarafından verilen proforma fatura ve fiyat tekliflerin Kamu İhale Genel Tebliğinin ilgili hükümlerine göre belge üzerinde taşıması gereken şartları taşıdığının tespiti halinde anılan açıklamanın mevzuat uyarınca uygun görüldüğünün içtihat niteliğinde verilmiş olan Kurul kararlarından anlaşıldığı, ancak sunulan proforma fatura ve fiyat teklif tutarlarının ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığının anlaşılması durumunda da, teklif açıklaması bu yönden mevzuata uygun görülmekle birlikte proforma fatura ve fiyat teklif tutarlarının düşüklüğünün düzenlenen ve idareye sunulan belgenin usulüne uygun olmadığına ilişkin eylemi ortadan kaldırmayacağı düşüncesi ile, Kanunun temel ilkelerinden eşit muamele ve güvenirlik ilkelerinin ön planda çalıştırılmasının temini yönünden incelenmesi için bağlı bulunan vergi dairesine gönderilmiştir.

Yukarıda yapılan iki değerlendirmenin belge üzerinde aynı anda var olduğu durumda, bildirim yapılmasının anlamlı olduğu yönünde bütünlük sağladığı şeklinde yapılan değerlendirmelerin birbirinden bağımsız işletilmesi durumunda, yani aşırı düşük açıklamada, isteklinin giyime ilişkin sunduğu proforma fatura ve fiyat teklif tutarlarının ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığının açıkça bilinmesine rağmen, sırf, anılan belgelerin Tebliğinin sözü edilen açıklamalarına göre belge üzerinde taşıması gereken şartlara uygun olarak taşıdığı tespitine dayanılarak isteklinin açıklamasının mevzuata uygun olduğunu kabul etmenin mevzuat ile çelişki yarattığı, bu nedenle, anılan belgelerin Kamu İhale Genel Tebliğinin ilgili açıklamalarına göre belge üzerinde taşıması gereken şartları taşıdığının tespit edilmiş olmasına rağmen, proforma fatura ve fiyat teklif tutarlarının ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığı durumunun incelenmesi için Tebliğin ilgili açıklaması uyarınca ilgili vergi dairesine bile bile gönderilmemesi durumunda, Kanunda belirtilen temel ilkelerden eşit muamele ve güvenirlik ilkelerinin ön planda zedelendiği işlemlerin gerçekleştirilmiş olacağı düşüncesiyle, Tebliğin ilgili açıklamalarına göre, belge üzerinde taşıması gereken şartları taşıdığının tespit edilmiş olmasına rağmen, vergi dairesine bildirim yapılmasına gerek görülmeyen, proforma fatura ve fiyat teklif tutarlarının , ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığının anlaşıldığı durumda, anılan isteklinin aşırı düşük açıklamalarının “ mevzuata uygun olmadığı ” şeklinde gerekçe ile kabul edilmemesi gerekmektedir.

İncelemeye konu ihalede;

Aşırı düşük teklif açıklamalarının uygun bulunarak ihalenin üzerinde bırakılması işlemleri Kurul çoğunluğunca, “ aşırı düşük teklif açıklamasının özel güvenlik sigorta bilgilendirme formunda yer alan tutarın proforma faturada yer alan teklif tutarını karşılamadığı anlaşıldığından bu şekilde yapılan açıklamanın Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.4.2.23’üncü maddesine aykırı olduğu ” gerekçesiyle uygun bulunmayan 3G Özel Güvenlik Hizmetleri Ltd. Şti.’nin aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sundukları bilgi ve belgeler yukarıda aktarılan değerlendirmeler ışığı altında değerlendirildiğinde;

Anılan istekli tarafındanaşırı düşük teklif açıklaması kapsamında ihale konusu işte çalışacak personelin giyim giderinin maliyetine dayalı açıklamasının tevsiki için; 13 kalemden oluşan çeşitli giyim malzemelerinin her birine ayrı ayrı olmak üzere 0,01TL olarak öngörülen birim fiyatlar üzerinden toplamda 36,00 TL fiyat öngören Tahiroğulları Güv. Elb. Deri teks. Temz. İş Elbs. Teçhz. İnş. Elek. İht. İhrc. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından istekli adına tanzim edilen 15.07.2013 tarihli proforma faturanın sunulduğu anlaşılmış olduğundan, anılan isteklininaşırı düşük açıklaması kapsamında sunduğu; proforma faturada, ön görülen giyim maliyet bedellerinin maliyet muhasebesi kayıtları açısından ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığı, bu nedenle adı geçen isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasının mevzuata uygun olmadığından teklifinin bu gerekçe ile de değerlendirme dışı bırakılması gerektiği değerlendirilmiştir.

Açıklanan nedenlerle, başvuru sahibinin iddiası hakkında Kurul çoğunluğunca verilen kararın “ 3G Özel Güvenlik Hizmetleri Ltd. Şti.’nin aşırı düşük teklif açıklamasının “ özel güvenlik sigorta bilgilendirme formunda yer alan tutarın proforma faturada yer alan teklif tutarını karşılamadığı anlaşıldığından bu şekilde yapılan açıklamanın Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.4.2.23’üncü maddesine aykırı olduğu ” gerekçesiyle uygun olmadığı, bu nedenle anılan isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması ” değerlendirmesine katılmakla birlikte, başvuru sahibinin iddiasının İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 18 inci maddesi yönünden yapılan incelemeye göre; ticari şirketlerin iktisadi amacının kâr elde etmek olduğu, kâr elde etmese dahi en azından zarar etmemek üzere ticari faaliyetlerine devam etmelerinin bir zorunluluk olduğu aksi takdirde söz konusu şirketlerin zarar etmemek ve kâr elde etmek için kayıt dışı ticari yollara başvurmalarının kuvvetle muhtemel olduğu düşüncesi ile, inceleme konusu ihalede giyimine ilişkin açıklamaları kapsamında verdikleri proforma faturada önerilen teklif fiyatların maliyet muhasebesi kayıtları açısından ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığı belirlenen; aşırı düşük teklif açıklamalarının uygun bulunarak ihalenin üzerinde bırakılması işlemleri Kurul çoğunluğunca, “ aşırı düşük teklif açıklamasının özel güvenlik sigorta bilgilendirme formunda yer alan tutarın proforma faturada yer alan teklif tutarını karşılamadığı anlaşıldığından bu şekilde yapılan açıklamanın Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.4.2.23’üncü maddesine aykırı olduğu ” gerekçesiyle uygun bulunmayan 3G Özel Güvenlik Hizmetleri Ltd. Şti.’nin teklifinin bu gerekçeler üzerinden de değerlendirme dışı bırakılması gerektiği ve bu gerekçelerinde anılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamalarının uygun olmadığına ilişkin Kurul çoğunluk karar gerekçeleri içinde yer alması gerektiği yönündeki düşüncem ile, bu husus dışındaki Kurul çoğunluğu karar gerekçelerine katılıyorum**.**

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi