KİK Kararı: 2013/UH.III-3990 (11 Ekim 2013)

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2013/066
Gündem No : 38
Karar Tarihi : 11.10.2013
Karar No : 2013/UH.III-3990
BAŞVURU SAHİBİ:
Er Akkayalar Yem.Ve Tem.Hizm.San.Ve Tic.Ltd.Şti., G.S. PAŞA MAH. H.ŞEVKET ÖZALP SK. NO : 15 SAKARYA

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Kaynarca İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü , Orta Mahalle Hükümet Konağı Kat:3 54650 SAKARYA

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2013/76875 İhale Kayıt Numaralı "2013-2014 Eğitim Öğretim Yılı İlköğretim Okulları Taşımalı Eğitim Kapsamında Taşınan 1679 Öğrenciye 174 Gün Sıcak Yemek Hizmeti Alımı İşi" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Kaynarca İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü tarafından 25.07.2013tarihinde açık ihale usulüile yapılan “2013-2014 Eğitim Öğretim Yılı İlköğretim Okulları Taşımalı Eğitim Kapsamında Taşınan 1679 Öğrenciye 174 Gün Sıcak Yemek Hizmeti Alımı İşi” ihalesine ilişkin olarak Er Akkayalar Yem. ve Tem. Hiz. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin 27.08.2013tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 02.09.2013 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 10.09.2013tarih ve 28860sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 10.09.2013tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2013/3256sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

1 ) Yemek birim fiyatı teklif etmedikleri gerekçesiyle tekliflerinin değerlendirme dışı bırakıldığı, söz konusu gerekçenin yerinde olmadığı, şöyle ki; İdari Şartname’de ihale dokümanı kapsamında yer verilen standart forma uygun teklif mektubunun sunulmasının istenildiği, ihale dokümanı kapsamındaki standart form birim fiyat teklif cetvelinde her bir iş kalemi için birim ve miktarlara “1” sayısının yazılı olduğu ve bahse konu standart formun dördüncü dipnotu gereği hesaplama yapılırken her bir iş kaleminin miktar sütunundaki sayı ile teklif edilen birim fiyatın çarpılarak ilgili iş kalemine ait teklif tutarının bulunacağı, bu itibarla, ihale dokümanı kapsamında bulunan standart form birim fiyat teklif cetveline uygun şekilde teklif verdikleri, standart forma uygun sunulmuş tek teklifin kendilerine ait olduğu, standart form birim fiyat teklif cetvelini değiştirerek teklif veren bütün isteklilerin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılmasının gerektiği,

2 ) İhalede teklifinin aşırı düşük olduğu tespit edilen isteklilerin açıklamalarının piyasa şartlarıyla örtüşmediği ve söz konusu açıklamaların titizlikle incelenmesi gerektiği, şöyle ki;

- İşçilik giderlerinin tam ve doğru olarak hesaplanmadığını düşündükleri, işin süresi çerçevesinde 2013 yılı ikinci dönemi ile 2014 yılı birinci dönemindeki asgari ücretlerin dikkate alınmasının gerektiği, zira ihale dokümanında fiyat farkı verilmeyeceğinin düzenlendiği, kısacası isteklinin işçilik giderlerine ait açıklamasının incelenmesinin gerekli olduğu,

- Yemek hizmeti alımlarında çalışan personelin kısa vadeli sigorta risk prim oranının %1 olduğu, bununla birlikte ihale konusu işte yemekler motorlu araçlarla taşınacağından şoför de çalışacağı ve şoför açısından bahse konu oranın %2,5 olarak belirlendiği, bu itibarla ilgili isteklinin işçilik maliyetine ilişkin açıklamasında bu hususun dikkate alınıp alınmadığının incelenmesi gerektiği,

- İlgili istekli tarafından sunulan proforma faturalardaki fiyatların piyasa şartlarına ve hayatın olağan akışına uygun olmadığı, bu faturaların Kamu İhale Genel Tebliği’nde belirtilen beyan, imza ve kaşeleri taşımadığı,

- Özellikle elektrik, su, doğalgaz ve/veya LPG giderlerinin, yüklenicinin temin edeceği araç-gereçler ve bunların bakım-onarımına ilişkin giderlerin, yemek dağıtımında kullanılacak taşıtların bakım-onarımı ile akaryakıt giderlerinin hesaplanması ve belgelendirilmesinin gerektiği, aşırı düşük teklif sahibi isteklilerin açıklamalarının bahse konu giderler açısından detaylı olarak incelenmesinin gerekli olduğu,

- İşçi kıyafetlerine ilişkin giderlerin, belgelendirilmesi gerekmemekle birlikte maliyet hesaplarında gösterilmesinin gerektiği, aşırı düşük teklif sahibi isteklilerin bu gideri maliyet hesabına dâhil etmediğini düşündükleri,

- Sebze ve meyve fiyatlarına yönelik sunulan belgelerin ikinci kalite ürünlerin fiyatlarını belgelendirdiğini düşündükleri, hâlbuki Teknik Şartname’nin ilgili düzenlemelerinde tüm ürünlerin piyasada satılan en iyi cins olmasının istenildiği, özellikle sebze ve meyvelerin birinci kalite ürünler olarak belgelendirilip belgelendirilmediğinin incelenmesi gerektiği,

- Yaptıkları araştırmada aşırı düşük teklif sahibi isteklilerin Kamu İhale Kurumu değerlendirmelerinden geçmiş aşırı düşük teklif açıklamalarının bulunamadığı,

- İhale konusu işte kullanılacak temizlik ve sarf malzemeleri ile ilaçlama kıyafetleri ve yazlık-kışlık iş elbiseleri için sunulan proforma faturalardaki fiyatların hayatın olağan akışına uygun olmadığını düşündükleri, idarelerce piyasa araştırması yapılarak karar verilmesinin gerektiği, isteklilerin hâlihazırda yürüttükleri işler için almış oldukları mal ve hizmetlere ilişkin faturalardaki fiyatlar ile proforma faturalardaki fiyatların uyumsuz olduğu, sonuç olarak ilgili istekli tarafından yanıltıcı belge sunulmak suretiyle aşırı düşük teklif açıklaması yapıldığı, söz konusu açıklama kapsamındaki belgelerin teyit edilmesinin gerekli olduğu,

- İhale dokümanında yemeklerin kapalı kasa kamyonetle taşınacağının belirtildiği, ihale üzerinde bırakılan isteklinin sunduğu aşırı düşük teklif açıklamasında anılan araca ait amortisman, akaryakıt, trafik sigortası giderleri için maliyet öngörmesinin ve kanıtlayıcı belge sunmasının gerekli olduğu, aracın yakıt tüketimine ilişkin olarak belge sunulup sunulmadığının, mesafelerin hesaplanıp hesaplanmadığının, hesaplandı ise ne şekilde hesapladığının özellikle kontrol edilmesi gerektiği,

- İhale üzerinde bırakılan isteklinin açıklamaları kapsamında sunduğu proforma faturaların gerçeği yansıtıp yansıtmadığının özellikle incelenmesinin ve ilgili meslek mensuplarından proforma fatura eki tutanakların istenilmesinin gerekli olduğu,

- İhale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamalarında elektrik, su, doğalgaz/LPG giderlerine ilişkin olarak detaylı açıklama yapılıp yapılmadığının incelenmesinin gerekli olduğu, Sakarya İlinde su tüketimlerinin ilgili Kurum tarafından ilan edilen su birim fiyatı ile 0,30 TL/m atık su bedeli toplanarak fatura edildiği, maliyet öngörülürken özellikle bu hususun dikkate alınıp alınmadığının incelenmesi gerektiği,

- İhale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamalarında, sebze çorbasının içeriğinde yer alan pezik mamulüne ilişkin belgelendirme yapılıp yapılmadığının incelenmesinin gerekli olduğu,

- Teknik Şartname’de yer verilen ilgili yemek menülerindeki hamburgerin içeriğinde bulunan hamburger ekmeğine ilişkin belgelendirmenin ne şekilde yapıldığının (normal ekmek olarak mı, 75 gr. hamburger ekmeği olarak mı belgelendirildiği açısından) incelenmesi gerektiğiiddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

1 ) Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

İncelenen ihalede, başvuru sahibi Er Akkayalar Yem. ve Tem. Hiz. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin teklifinin “yemek birim fiyatı vermediği” gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakıldığı görülmüştür.

İdari Şartname’nin 20’nci maddesinde kısmi teklif verilebileceği düzenlenmiş ve Şartname ekinde 11 kısım gösterilmiştir.

İhale dokümanı kapsamındaki standart form birim fiyat teklif cetveli incelendiğinde isebahse konu 11 iş kaleminin (kısmın) tamamında birim sütununda “1” sayısının ve miktar sütununda da “1” sayısının yer aldığı tespit edilmiştir.

Normal koşullarda, malzemeli yemek hizmeti alımı ihalelerinde birim fiyat teklif cetvelleri öğün başına teklif alınacak şekilde düzenlenmekte, bu kapsamda birim sütununa “öğün” yazılmakta, miktar sütununda ise istenilen öğün sayısına yer verilmektedir. Örneğin, başvuruya konu ihalede, 50 öğrenciye 174 gün yemek hazırlanmasına ilişkin birinci iş kaleminde birim sütununa “öğün” , miktar sütununa ise 8.700 (50 x 174) sayısı yazılması halinde, isteklilerin bir öğün için teklif edeceği fiyat ve 8.700 öğün için teklif edeceği toplam fiyatların görülebileceği şekilde standart form birim fiyat teklif cetveli oluşturulmuş olacaktı.

Dolayısıyla, idarenin başvuru sahibinin teklifini değerlendirme dışı bırakma gerekçesi de dikkate alındığında, idarece isteklilerden bu şekilde teklif alınarak öğün başına birim fiyatların görülmesi istenilmiş olmakla birlikte, standart form birim fiyat teklif cetvelinin, tanımı gereği sadece sayı içermemesi gereken ve ihale konusu işin özelliği gereği “öğün” yazılmış olması gereken “birim” sütununda “1” sayısına, öğrenci sayısı ve gün sayısının çarpımı sonucunun yazılmış olması gereken “miktar” sütununda “1” sayısına yer verilerek, isteklilerin teklif ettiği birim fiyatların, öğün başına teklif edilen fiyatlar değil, her bir kısım için teklif edilen toplam fiyatlar olacak şekilde oluşturulduğu, bu itibarla ihale dokümanı kapsamındaki birim fiyat teklif cetvelinin hatalı olduğu ve idarenin amacına uygun düşmediği sonucuna varılmıştır.

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Başvuru ve teklif mektuplarının şekli” başlıklı 53’üncü maddesinde “(1) Başvuru ve teklif mektupları bu Yönetmeliğin ekinde yer alan standart formlar esas alınarak hazırlanır.

…

(5) Teklif mektuplarının şekil ve içerik bakımından yukarıda belirtilen niteliklere ve teklif mektubu standart formuna uygun olmaması teklifin esasını değiştirecek nitelikte bir eksiklik olarak kabul edilir. Taşıması zorunlu hususlardan herhangi birini taşımayan teklif mektuplarının değiştirilmesi, düzeltilmesi veya eksikliklerinin giderilmesi gibi yollara başvurulamaz. Teklif mektubu usulüne uygun olmayan isteklinin teklifi değerlendirme dışı bırakılır.” hükmü bulunmaktadır.

Aktarılan Yönetmelik hükmü uyarınca isteklilerce sunulan teklif mektuplarının şekil bakımından standart formlara uygun olması, bu kapsamda teklif mektubunun eki olan birim fiyat teklif cetvelinin de ilgili standart forma uygun sunulması ve standart formların değiştirilmemesi gerekmektedir.

İsteklilerin birim fiyat teklif cetvelleri incelendiğinde ise, kimi istekliler tarafından birim fiyat olarak bir öğün tutarının teklif edildiği, ancak bu tutar “miktar” sütunundaki “1” sayısıyla çarpılarak toplam tutara ulaşılması gerekirken, bir öğün tutarının ilgili iş kalemindeki öğrenci ve gün sayılarıyla çarpılarak sonuca ulaşıldığı, bu itibarla aritmetik hataya yol açıldığı, kimi isteklilerce standart formun “miktar” sütununun bilgisayar üzerinde değiştirilerek “1” sayısı yerine öğrenci ve gün sayılarının çarpımı sonucunda bulunan tutara yer verildiği, dolayısıyla mevzuata aykırı şekilde standart forma uygun teklif sunulmadığı, kimi istekli tarafından standart formun “miktar” sütunundaki “1” sayısının yanına kalemle öğrenci ve gün sayılarının çarpımı sonucunda bulunan tutarın yazıldığı ve birim fiyatlarla bu tutarların çarpılması suretiyle toplam tutarlara ulaşıldığı, bu kapsamda standart formun kalemle değiştirilmiş olduğu tespit edilmiş, yalnızca başvuru sahibi tarafından standart form değiştirilmeksizin/aritmetik hata yapılmaksızın teklif sunulduğu görülmüştür.

Sonuç olarak, idarece standart form birim fiyat teklif cetvelinin hatalı ve amaca uygun olmayan şekilde düzenlendiğinin, bu durum neticesinde isteklilerin tereddüde düştüğünün açık olduğu, mevcut birim fiyat teklif cetvelinin ihalenin sağlıklı şekilde sonuçlandırılmasına engel teşkil edecek neticelere yol açtığı tespit edilmiş, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun temel ilkeleri de göz önüne alınarak, ihalenin iptal edilmesinin yerinde olacağı anlaşılmıştır.

2 ) Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

İlgili istekli tarafından sunulan proforma faturalardaki fiyatların piyasa şartlarına ve hayatın olağan akışına uygun olmadığı, bu faturaların Kamu İhale Genel Tebliği’nde belirtilen beyan, imza ve kaşeleri taşımadığı iddiası bakımından yapılan incelemede, ihale üzerinde bırakılan istekli Ada Öznur Yem. Tem. Bil. Tur. Taş. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin aşırı düşük teklif açıklamalarındaki proforma faturaların meslek mensubu ve faturayı düzenleyen gerçek/tüzel kişilerin imza ve kaşelerini, Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79’uncu maddesi uyarınca gerekli olan ibareyi taşıdığı görüldüğünden, bahse konu faturaların piyasa şartlarına ve hayatın olağan akışına uygun olup olmadığı yönüyle ise anılan Tebliğ çerçevesinde bu hususun aşırı düşük teklif açıklamalarının uygun olmaması sonucunu doğurmadığı dikkate alındığından, iddianın yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır. Öte yandan, bu iddia haricindeki iddialar bakımından aşağıdaki yer verilen gerekçelerle inceleme yapılmamıştır.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 54’üncü maddesinin dördüncü fıkrasının (d) bendinde şikâyet ve itirazen şikâyet başvuru dilekçesinde başvuru konusu, sebepleri ve dayandığı delillerin belirtilmesi gerektiği hüküm altına alınmıştır.

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in “Başvuruların şekil unsurları” başlıklı sekizinci maddesinin ikinci fıkrasının (ç) bendinde de “başvurunun konusu, sebepleri ve dayandığı deliller” dilekçelerde yer verilecek hususlar arasında sayılmıştır.

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Tebliğ’in “İtirazen şikayet başvurularında aranılacak şekil unsurları” başlıklı 11’inci maddesinin son fıkrasında “Yönetmeliğin 8 inci maddesinin ikinci fıkrasının (ç) bendinde başvurunun konusu, sebepleri ve dayandığı delillerin başvuru dilekçelerinde belirtilmesi gerektiği düzenlendiğinden, başvuruda bulunulan hususların dilekçelerde somut bir biçimde, mevzuata aykırı bulunma sebepleri ile birlikte gösterilmesi gerekmektedir. İşlemin hangi unsurlarının hangi gerekçelerle hukuka aykırı olduğu belirtilmeksizin sadece mevzuata aykırı olduğu gibi soyut ve mesnetsiz iddialara yer verilmesi halinde, Yönetmeliğin 8 inci maddesine aykırı olduğu gerekçesiyle başvurunun reddine ilişkin sorumluluk başvurana ait olacağından bu hususa dikkat edilmesi gerekmektedir.” açıklaması yer almaktadır.

Başvuru sahibinin itirazen şikâyet dilekçesinde, teklifinin aşırı düşük olduğu tespit edilen istekliler tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamalarına (kaldı ki üç istekliden açıklama istenilmiş ancak bir tanesi sunmuş) ilişkin olarak yeniden inceleme ve araştırma yapılmasına yönelik talepler ve “işçilik giderlerinin tam ve doğru olarak maliyete yansıtılmadığı … düşünülmektedir, bu hususun dahil edilip edilmediği , belgeler ile tevsik edip etmediği, belgelendirilip belgelendirilmediği, mesafelerin hesaplanıp hesaplanmadığı” vb. şekilde, somut iddialara dayanmayan, kanaate dayalı soyut ve mesnetsiz hususlara yer verildiği, bu nedenle, söz konusuiddialarının yukarıda yer verilen mevzuat hükmüne uygun olmadığı anlaşıldığından, bu iddialar bakımından 4734 sayılı Kanun’un 54’üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince başvurunun şekil yönünden reddinin gerektiği sonucuna varılmıştır.

Ayrıca, İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Tebliğ’in “İtirazen şikâyet başvurularında aranılacak şekil unsurları” başlıklı 11’inci maddesinin altıncı fıkrasında yer alan “…Kısmi teklife açık ihalelerde ise tekliflerin verilmesi ile bu aşamadan sonraki işlemlere ilişkin başvurularda, başvuru bedeli toplam yaklaşık maliyet üzerinden yatırılır. Başvuruya konu kısmın yaklaşık maliyetine göre fazla yatırıldığı tespit edilen tutar Kurum tarafından başvuru sahibine iade edilir.” açıklaması çerçevesinde, ihalenin şikâyete konu kalemleri (başvuru sahibinin teklif verdiği 4-11 aralığındaki kalemler) itibariyle, 4734 sayılı Kanun’un 53’üncü maddesi gereğince şikâyet bedeli olarak yatırılması gereken tutarın 1.336,00 TL olduğu anlaşıldığından, Kurum hesaplarına fazladan yatırılan 1.339,00 TL’nin yazılı talebi halinde başvuru sahibine iadesi gerekmektedir.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilemeyecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, ihalenin iptali gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

1. Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onuncu fıkrasının (a) bendi gereğince ihalenin iptaline,

2. Fazla ödenen başvuru bedelinin, başvuru sahibinin yazılı talebi halinde iadesine,

Oybirliği ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Başkan

Kazım ÖZKAN

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi

Ahmet ÖZBAKIR

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi