KİK Kararı: 2013/UH.III-3982

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2013/066
Gündem No : 29
Karar Tarihi : 11.10.2013
Karar No : 2013/UH.III-3982
BAŞVURU SAHİBİ:
Eris Gıda Güvenlik Temizlik Eğitim Nakliyat İnşaat Otomotiv Tuz San. Tic. Ltd. Şti., İSTİKLAL MAH. ANKARA CAD. NO:198 ANKARA

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Emirgazi İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü, Milli Egemenlik Caddesi No:1 42910 KONYA

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2013/86647 İhale Kayıt Numaralı "Taşımalı Eğitim Kapsamında Günlük 728 Öğrenciye 180 Gün Boyunca (728*180=131040 Tabldot )Yemek Hizmeti Alımı" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Emirgazi İlçe Milli Eğitim Müdürlüğütarafından 29.07.2013 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “Taşımalı Eğitim Kapsamında Günlük 728 Öğrenciye 180 Gün Boyunca (728 x180=131040 Tabldot)Yemek Hizmeti Alımı” ihalesine ilişkin olarak Eris Gıda Güvenlik Temizlik Eğitim Nakliyat İnşaat Otomotiv Tuz San. Tic. Ltd. Şti. nin 02.09.2013 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 10.09.2013 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 18.09.2013 tarih ve 29616 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 18.09.2013 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2013/3370 sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,Emirgazi İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü tarafından “Taşımalı Eğitim Kapsamında Günlük 728 Öğrenciye 180 Gün Tabldot Yemek Alımı” ihalesinin 29.07.2013 tarihinde yapıldığı, söz konusu ihaleye ilişkin kesinleşen ihale kararı bildirim yazısında Pak Yemek Fabrikası-Mustafa Pak’ın ekonomik açıdan en avantajlı teklif olarak belirlendiğinin bildirildiği, anılan isteklinin teklifinin 272.563,20TL olduğu ve yaklaşık maliyetin % 22,12 oranında altında olduğu, isteklinin teklifinin ilk aşamada aşırı düşük teklif olarak belirlendiği ve açıklama talep edildiği, söz konusu isteklinin aşırı düşük teklif açıklamalarının Kamu İhale Genel Tebliği'nin 79’uncu maddesine göre incelenmesi gerektiği, istekli tarafından Teknik Şartname'de belirtilen örnek menü ve gramajlara ilişkin çiğ girdilerin ne şekilde belgelendirildiğinin, taşımalı yemek kapsamında sunulması gereken 2 adet aracın yakıt, amortisman, araç, sigorta bedellerinin ne şekilde belgelendirildiğinin, Teknik Şartname'de istenilen 6 adet mini buzdolabının nasıl belgelendirildiğinin incelenmesi gerektiği, temizlik malzemeleri giderlerine ilişkin belgelendirmenin Kamu İhale Genel Tebliği'nin 79’uncu maddesinde belirtilen kriterlere uygun şekilde yapılmadığı iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

İhale dokümanında yer alan düzenlemelerden şikâyet konusu ihaleye ilişkin işin taşımalı ilköğretim kapsamındaki 6 taşıma merkezindeki 728 öğrenciye 2013-2014 Eğitim Öğretim Yılı boyunca 180 iş günü (728 x 180 = 1321040 tabildot) vaktinde ve hijyenik olarak sıcak öğle yemeği pişirilmesi, dağıtılması ve sonrası verilecek hizmetlere ilişkin olduğu belirlenmiştir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri 37’nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.” hükmü yer almaktadır.

Söz konusu ihalede tekliflerin değerlendirilmesinden sonra belgeler açısından 7 isteklinin de geçerli teklif olarak belirlendiği, daha sonra kâr hariç yaklaşık maliyetin altında teklif veren Ağmar İnş. Gıd. San. İth. İhr. San. Tic. Ltd. Şti., Kasapoğulları Tarım Ür. Hay. Tem. Yem. San. ve Tic. Ltd. Şti. ve Pak Hazır Yemek Mustafa Pak’ın aşırı düşük teklif olarak belirlendiği ve anılan isteklilerden 30.07.2013 tarihli yazı ile aşırı düşük teklif açıklamalarının sunulmasının istenildiği, Kasapoğulları Tarım Ür. Hay. Tem. Yem. San. ve Tic. Ltd. Şti. nin aşırı düşük teklif açıklamalarını sunmadığı ve teklifinin değerlendirme dışı bırakıldığı, Ağmar İnş. Gıd. San. İth. İhr. San. Tic. Ltd. Şti.nin aşırı düşük teklif açıklamaları kapsamında İdari Şartname’de yemek taşıması için 2 araç istenmesine rağmen tek araç ve şoförün maliyeti dikkate alınarak açıklama yapılması nedeniyle teklifinin değerlendirme dışı bırakıldığı, Pak Hazır Yemek Mustafa Pak’ın aşırı düşük teklif açıklamalarının kabul edildiği ve 23.08.2013 tarihli kesinleşen ihale kararı ile anılan isteklinin ekonomik açıdan en avantajlı teklif olarak, Eris Gıda Güvenlik Temizlik Eğitim Nakliyat İnşaat Otomotiv Tuz San. Tic. Ltd. Şti.nin de ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif olarak belirlendiği tespit edilmiştir.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde “79.4.1. İsteklilerce yapılacak aşırı düşük teklife ilişkin açıklamalar belgelere dayanmalıdır. Belgelere dayanılmaksızın yapılan açıklamalar kabul edilmeyerek söz konusu teklifler reddedilecektir.

…

79.4.2.3. Teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin, tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili olarak Kanun’un 38’inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamaya dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri sunmaları gerekmektedir.

İsteklilerin açıklamalarına dayanak teşkil eden bilgi ve belgeler;

a. Tedarikçi veya üreticilerden alınan proforma faturalar,

b. Fiyat teklifleri,

c. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilmiş fiyat tarifeleri veya bunlardan alınmış fiyat teklifleri,

ç. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilgili mala ilişkin ilan edilen asgari fiyatlar,

d. Perakende satış yapan zincir mağaza veya marketlerin yayımladıkları fiyat kataloglarında yer alan fiyatlar,

e. Ticaret borsalarına kayıtlı mallara ilişkin olarak 5174 sayılı Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği ile Odalar ve Borsalar Kanunu’nun 51’inci maddesinin (c) bendi uyarınca borsa idaresi tarafından düzenlenen ilgili malın fiyatını gösteren belgeler,

f. Yaş sebze ve meyve için, Yaş Sebze ve Meyve Ticaretinin Düzenlenmesi ve Toptancı Halleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname uyarınca faaliyet gösteren toptancı hali idaresi tarafından düzenlenen ilgili malın fiyatını gösteren belgeler,

g. İsteklinin ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarıdır.

İstekliler tekliflerine ilişkin olarak yukarıda sayılan belgelerden kendileri için uygun olanları (79.4.2.4-79.4.2.13) maddelerine göre yapacakları açıklamalar kapsamında sunacaklardır.

Yukarıda sayılan belge ve bilgilerden hiçbiri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda istekli tarafından gerekçesi belirtilmek suretiyle ilgili mevzuatına göre son 12 ay içinde düzenlenen açıklamaya elverişli diğer belge ve bilgiler kullanılarak da açıklama yapılabilir. (Örnek: Yurt dışından ithal edilen mallara ilişkin olarak gümrük giriş beyannamesi kullanılarak açıklama yapılabilir.)

79.4.2.4. Tedarikçi veya üreticilerden alınan birim fiyatları gösteren proforma fatura sunularak açıklama yapılması durumunda proforma faturadaki birim satış tutarı;

a) Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan (Ek-O.5) ağırlıklı ortalama birim maliyetin,

b) Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan (Ek-O.5) ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin,

altında olamaz.

Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından proforma fatura üzerine; “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından proforma fatura üzerine; “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Kaşeleme işlemi bu Tebliğin 8.4 maddesinde belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

79.4.2.5. İsteklilerce yapılan açıklamalarda; teklifin bir bölümünü oluşturan iş kalemlerine/gruplarına ilişkin olarak piyasada o alanda faaliyet gösteren kişilerden alınan fiyat tekliflerinin sunulması halinde, fiyat teklifinde belirtilen veya fiyat teklifine göre hesaplanan birim fiyat;

a) Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında (Ek-O.6) yer alan toplam birim maliyet tutarının,

b) Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında (Ek-O.6) yer alan ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin,

altında olamaz.

Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından fiyat teklifinin üzerine; “Birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından fiyat teklifinin üzerine; “Birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Kaşeleme işlemi bu Tebliğin 8.4 maddesinde belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

….

79.4.2.9. İstekli tarafından perakende satış yapan zincir mağaza veya marketlerin yayımladıkları fiyat kataloglarının kullanılması halinde, ilgili mala ait sadece ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olan bir fiyatı gösteren mağaza veya market yönetimince onaylanmış kataloğu sunması yeterlidir.

79.4.2.10**.** İstekli tarafından ticaret borsalarında oluşan fiyatların kullanılması halinde, 5174 sayılı Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği ile Odalar ve Borsalar Kanununun 51 inci maddesinin (c) bendi uyarınca borsa idaresi tarafından düzenlenen ve ilgili malın ihale tarihinden önceki son işlem tarihinde gerçekleşen asgari fiyatını gösteren belge ile açıklama yapılması yeterlidir.

79.4.2.11. İstekli tarafından yaş sebze ve meyve için, toptancı halinde oluşan fiyatların kullanılmasıhalinde, Yaş Sebze ve Meyve Ticaretinin Düzenlenmesi ve Toptancı Halleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname uyarınca faaliyet gösteren toptancı hali idaresi tarafından düzenlenen ve ilgili malın, ihale tarihinden önceki son 12 ayın herhangi bir işlem gününe ait asgari fiyatını gösteren belge ile açıklama yapılması yeterlidir.

…

79.4.2.14**.** Proforma fatura ve fiyat tekliflerinin, proforma fatura veya fiyat teklifine konu alanda faaliyet gösterenlerden alınması gerekmekte olup bu belgelerin ihale tarihinden önce düzenlenmiş olması zorunlu değildir.

…

79.4.2.19. Personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımlarına ilişkin aşırı düşük teklif sorgulamasında, sözleşme giderleri ve genel giderlerin % 3 oranında hesaplanması söz konusu olmayacak, sözleşme giderleri ilgili mevzuatına göre hesaplanmak suretiyle aşırı düşük teklif sorgulamasına cevap verilecek ve teklifler değerlendirilecektir.

….

79.4.2.24. Yemek hizmet alımı ihalelerinde, çalıştırılacak personelin giyim gideri ile su, tuz, baharat, peçete ve masa örtüsü giderleri için yapılacak açıklamalara ilişkin olarak isteklilerden belge sunmaları istenmeyecektir. İhale komisyonu ayrıca, bu girdiler dışındaki girdilerden de belgelendirilmesine gerek bulunmayanları tespit edebilecektir.” açıklamaları yapılmıştır.

İdari Şartname’nin “Teklif fiyata dâhil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde _“25.1._Ulaşım, sigorta, resim, vergi ve harç

_25.2._25.1. maddesinde yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz.

_25.3._Teklif fiyata dâhil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:

25.3.1.Ulaşım, sigorta, resim, harç

_25.4._Sözleşme konusu işin bedelinin ödenmesi aşamasında doğacak Katma Değer Vergisi (KDV), ilgili mevzuatı çerçevesinde İdare tarafından yükleniciye ayrıca ödenir.

25.5. Bu madde boş bırakılmıştır.” düzenlemesi,

“Fiyat farkı”başlıklı 46’ncı maddesinde “İhale konusu iş için sözleşmenin uygulanması sırasında fiyat farkı hesaplanmayacaktır.” düzenlemesi bulunmaktadır.

Teknik Şartname’nin“Teknik Şartlar”başlıklı 7’nci maddesinde “5. Yüklenici firma her okula bir servis elemanı tahsis eder, yemeğin dağıtımından ve sonrası yemekhanenin temizlenmesinden sorumludur.

..

16. Yemeğin taşınmasında, yemek servisinin yapılmasında, yemek sonrası temizlik hizmetlerinin yapılmasında görevlendirilecek personel, malzeme ve ekipman yüklenici firma tarafından temin edilecek, bu hususta yapılacak tüm giderler (maaş, SSK primi, vergi vb.) giderler yüklenici firma tarafından karşılanacaktır.

…

26. Yüklenici tarafından öğrencilere verilmek üzere yapılan yemeklerden meydana gelebilecek besin zehirlenmelerine karşı, yemek verilecek öğrenci sayısını kapsayacak şekilde mali sorumluluk sigortası yaptırılacaktır. Söz konusu sigorta poliçesi yüklenici firma tarafından sözleşme imzalanmadan önce idareye sunulacaktır. Öğrencilerin yedikleri yemekten zehirlenmeleri halinde tüm sorumluluk ve tedavi masrafları yükleniciye aittir.” düzenlemesi,

“Ek Hükümler” başlıklı 8’inci maddesinde “ 1. Pişirilen yemekler, taşıma merkezi okulların yemek salonlarına, ısıyı uzun süre muhafaza eden dökülmeyi önleyecek şekilde, thermoboxlar veya ısı üreten kapalı arabalarla, çelik kaplarda firma personeli tarafından taşınacaktır. Bu malzemeler firma tarafından temin edilecektir. Soğuk hazırlan yiyeceklerin taşınmasında kapak, strech, alüminyum folyo gibi gereçler mutlaka kullanılacaktır.” düzenlemesi,

İdari Şartname’nin 7.5.2’nci maddesinde “2-Yemek taşımasında kullanılmak üzere2 adet (0-10) yaş arası kapalı kasa (panelvan, kamyonet) araç olacaktır. Mevcut ekipmanın kendi malı olma şartı aranmamaktadır. İhale üzerinde bırakılan istekli sözleşme imzalanmadan önce araçlar kendi adına ise ruhsatlarını (aslı görüldükten sonra ruhsatlar idare tarafından yükleniciye verilecektir.), değil ise noter onaylı en az bir yıllık kira sözleşmelerini sunmak zorundadırlar.

3- 6 adet thermeboks taşıma kabı ve 6 adet mini buzdolabı olacaktır. Bunlar isteklinin kendisine ait olacak ve belgelerini sözleşme imzalanmadan önce idareye göstereceklerdir. İş başladıktan sonra okullara bunlar bırakılacaktır.” düzenlemesi bulunmaktadır.

Teknik Şartname’de ayrıca örnek yemek menüsünün ve yemeklere ilişkin gramaj listesinin verildiği tespit edilmiştir.

30.07.2013 tarihli aşırı düşük teklif açıklama isteme yazısındaörnek yemek menüsüne göre yemek maliyetlerine ilişkin belgelendirmenin yapılmasının istenildiği, ayrıca açıklama sunulması istenilen maliyet kalemlerinin belirtildiği listelerin aşırı düşük teklif sahiplerine gönderildiği belirlenmiştir. Söz konusu yazı ve eklerinden idarece aşırı düşük teklif açıklaması sunacak isteklilerden yemek maliyetleri, nakliye maliyetleri, elektrik, su, doğalgaz, temizlik malzemeleri ve işçilik maliyetlerinin açıklanmasının istenildiği anlaşılmıştır.

Pak Hazır Yemek Mustafa Pak’ın aşırı düşük teklif açıklamaları incelendiğinde,

Anılan isteklinin teklifinin yaklaşık maliyetin % 84,42’sine tekabül ettiği belirlenmiştir.

İsteklinin idarece verilen menüde yer alan yemeklere ve gramajlara uygun şekilde öğün bedelini hesapladığı, yemek girdileri içerisinde yer alan malzemeler için piyasadan temin edilen proforma faturalar ile açıklama yapıldığı görülmüştür. Ancak alınan proforma faturaların hiçbirinde Kamu İhale Genel Tebliği’nin yukarıda belirtilen açıklamalarına uygun şekilde ilgili SMMM ya da YMM onayının ve imzasının bulunmadığı, proforma faturaların üzerinde SMMM ya da YMM tarafından yazılması gereken beyanın bulunmadığı, dolayısıyla sunulan proforma faturaların mevzuata uygun olmadığı tespit edilmiştir.

Pak Hazır Yemek Mustafa Pak’ın açıklamaları kapsamında Teknik Şartname’nin 7’nci maddesinde belirtildiği üzere öğrencilere verilmek üzere yapılan yemeklerden meydana gelebilecek besin zehirlenmelerine karşı, yemek verilecek öğrenci sayısını kapsayacak şekilde mali sorumluluk sigortasına ilişkin belgelendirme yapması gerekirken zorunlu deprem sigortasına ilişkin Sonuvar Sigorta Aracılık Hiz. Ltd. Şti.nden temin edilen sigorta poliçesini sunduğu,

Taşıma maliyetleri için 2 araç üzerinden bir maliyet hesabının yapıldığı, ancak ne yakıt, ne mesafe, ne amortisman, ne de araçlar için bir belgelendirme yapılmadığı,

Personel giderleri için 2 şoför, 1 temizlik elemanı, 1 aşçıbaşı, 1 aşçı yardımcısı, 1 sorumlu müdür olmak üzere toplam 6 kişiye ilişkin maliyetin tekliflerine eklendiği,

Elektrik ve su gideri için firmalarına ait aylık elektrik ve su faturasının ve ödeme belgesinin sunulduğu, aylık tüketim bedelinden toplam tüketim bedelinin hesaplandığı ve tekliflerine dâhil edildiği,

Temizlik malzemesi için aylık 350 TL’lik bir bedel öngörüldüğü ancak bu maliyetin de belgelendirilmediği tespit edilmiştir.

Yukarıda yapılan tespitler, mevzuat hükümleri ve iddia konusu husus birlikte değerlendirildiğinde, Pak Hazır Yemek Mustafa Pak’ın aşırı düşük teklif açıklamalarının uygun olmadığı belirlendiğinden anılan isteklinin açıklamalarının idarece kabul edilerek ihalenin anılan istekli üzerinde bırakılması mevzuata aykırı bulunmuştur.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, Pak Hazır Yemek Mustafa Pak’ın

aşırı düşük teklif açıklamalarının kabul edilmeyerek teklifinin değerlendirme dışı bırakılması ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oyçokluğu ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Başkan

Kazım ÖZKAN

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi

Ahmet ÖZBAKIR

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

KARŞI OY

Başvuru sahibinin itirazen şikayet başvuru dilekçesinde özetle “ Emirgazi İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü tarafından “Taşımalı Eğitim Kapsamında Günlük 728 Öğrenciye 180 Gün Tabldot Yemek Alımı” ihalesinin 29.07.2013 tarihinde yapıldığı, söz konusu ihaleye ilişkin kesinleşen ihale kararı bildirim yazısında Pak Yemek Fabrikası-Mustafa Pak’ın ekonomik açıdan en avantajlı teklif olarak belirlendiğinin bildirildiği, anılan isteklinin teklifinin 272.563,20TL olduğu ve yaklaşık maliyetin % 22,12 oranında altında olduğu, isteklinin teklifinin ilk aşamada aşırı düşük teklif olarak belirlendiği ve açıklama talep edildiği, söz konusu isteklinin aşırı düşük teklif açıklamalarının Kamu İhale Genel Tebliği'nin 79’uncu maddesine göre incelenmesi gerektiği, isteklinin Teknik Şartname'de belirtilen örnek menü ve gramajlara ilişkin çiğ girdilerin ne şekilde belgelendirildiğinin, taşımalı yemek kapsamında sunulması gereken 2 adet aracın yakıt, amortisman, araç, sigorta bedellerinin ne şekilde belgelendirildiğinin, Teknik Şartnamede istenilen 6 adet mini buzdolabının nasıl belgelendirildiğinin incelenmesi gerektiği, temizlik malzemeleri giderlerine ilişkin belgelendirmenin Kamu İhale Genel Tebliği'nin 79’uncu maddesinde belirtilen kriterlere uygun şekilde yapılmadığı ” şeklinde belirtilen iddiası hakkında Kurul çoğunluğunca, Pak Hazır Yemek Mustafa Pak’ın aşırı düşük teklif açıklamalarının kabul edilmeyerek teklifinin değerlendirme dışı bırakılması ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi hususunda “** Düzeltici işlem belirlenmesine”** karar verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddiasının İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 18 inci maddesi yönünden Kurul kararına dayanak teşkil eden esas inceleme raporu ve eki belgeler üzerinde yapılan inceleme sonucunda;

Emirgazi İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü tarafından gerçekleştirilen “ Taşımalı Eğitim Kapsamında Günlük 728 Öğrenciye 180 Gün Boyunca (728 x 180=131040 Tabldot )Yemek Hizmeti Alımı ” ihalesine ilişkin yaklaşık maliyetin Milli Eğitim Bakanlığı’nca 2013-2014 öğretim yılı taşıma kapsamındaki öğrenciler için belirlenmiş öğle yemeği birim fiyatının esas alınarak 728 öğrenciye 180 gün süre ile 131.040 adet öğle yemeği hizmeti verilmesi için 2,54 TL olarak alınan birim fiyat üzerinden toplam 332.841,60 TL olarak hesaplandığı,

Bahse konu ihalede (7) adet ihale dokümanı satın alındığı, 29.07.2013 tarihinde gerçekleştirilen ihaleye 7 istekli tarafından teklif verildiği,

İdarece tekliflerin denetimine ilişkin yapılan inceleme uyarınca, yedi teklifin de geçerli teklif olarak kabul edildiği, bu tekliflere ilişkin teklif bedellerinin,

İsteklinin Adı

Teklif Bedeli (TL)

Ağmar İnş. Gıd. San. İth. İhr. San. Tic. Ltd. Şti.

220.147,20

Kasapoğulları Tarım Ür. Hay. Tem. Yem. San. ve Tic. Ltd. Şti.

267.321,60

Pak Hazır Yemek Mustafa Pak

272.563,20

Tüzerler Gıda San. ve Paz. Tic. İth. İhr. Ltd. Şti.

277.804,80

Eris Gıda Güv. Temz. Eğt. Nak. İnş. Otomotiv Tuz San. Tic. Ltd. Şti.

277.804,80

Selahattin Gülmüş 87 Fırın Kebap Salonu

298.771,20

Çağrı Tem. Medikal Güv. Hiz. Gıda İnş. San. ve Tic. A.Ş.

306.633,60

Şeklinde verildiği, idarece,kâr hariç yaklaşık maliyetin altında teklif veren Ağmar İnş. Gıd. San. İth. İhr. San. Tic. Ltd. Şti., Kasapoğulları Tarım Ür. Hay. Tem. Yem. San. ve Tic. Ltd. Şti. ve Pak Hazır Yemek Mustafa Pak’ın aşırı düşük teklif olarak belirlendiği ve anılan isteklilerden aşırı düşük teklif açıklamalarının sunulmasının istenildiği, Kasapoğulları Tarım Ür. Hay. Tem. Yem. San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin aşırı düşük teklif açıklamalarını sunmadığı ve teklifinin değerlendirme dışı bırakıldığı, Ağmar İnş. Gıd. San. İth. İhr. San. Tic. Ltd. Şti.’nin aşırı düşük teklif açıklamaları kapsamında İdari Şartname’de yemek taşıması için 2 araç istenmesine rağmen tek araç ve şoförün maliyeti dikkate alınarak açıklama yapılması nedeniyle teklifinin değerlendirme dışı bırakıldığı, Pak Hazır Yemek Mustafa Pak’ın aşırı düşük teklif açıklamalarının kabul edildiği ve 23.08.2013 tarihli kesinleşen ihale kararı ile anılan isteklinin ekonomik açıdan en avantajlı teklif olarak, Eris Gıda Güvenlik Temizlik Eğitim Nakliyat İnşaat Otomotiv Tuz San. Tic. Ltd. Şti.’nin de ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif olarak belirlendiği,

Anlaşılmıştır.

4734 sayılı Kanunun “ Aşırı düşük teklifler ” başlıklı 38 inci maddesinde; “ İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

İhale komisyonu, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterleri esas alır. Kurum bu maddenin uygulanmasında; aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkilidir. ” hükmü yer almaktadır.

Bahse konu madde hükmünden, ihale komisyonunun, yaptığı değerlendirme neticesinde geçerli olduğunu tespit ettiği tekliflerden, ihalede verilen diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olan isteklileri tespit edeceği ve tespit edilen bu teklifleri reddetmeden önce yine madde metninde belirtilen usul doğrultusunda sorgulamaya tabi tutacağı anlaşılmaktadır.

Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük teklif sorgulamasının Kamu İhale Genel Tebliğinin “ teklif fiyata dahil masraflar ” ve “ aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesini ” düzenleyen maddeleri ile idari şartnamenin “ teklif fiyata dahil olan giderler ” başlıklı maddesindeki düzenlemelerin esas alınarak yapılması gerekmektedir. Bu ihalelerde, aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda belgelere dayalı yazılı açıklama yapmayan veya ihale komisyonunca açıklamaları yetersiz bulunan isteklilerin teklifleri ile teklif edilmesi gereken asgari işçilik maliyetini karşılamayan teklifler gerekçesi belirtilmek suretiyle reddedilecektir. Ancak, şikayet başvurusuna konu hizmetin personel çalıştırılmasına dayalı bir hizmet alım ihalesi olmaması nedeniyle aşırı düşük değer tespitine yönelik bir modül bulunmamakta olup, ihale konusu hizmetin maliyet unsurlarının, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında olduğu gibi önceden belirlenen nitelikte olmadığı görülmektedir. Bu durumda, ihale dokümanında belirtilen şartlara uygun olarak hizmetin ifası için her isteklinin basiretli tacir olma yükümlülüğü gereğince kendi organizasyon yapısı, kullanacağı makine ekipmanın özellikleri, malzeme teminindeki kendine özgü koşulları vb. unsurları dikkate alarak teklif fiyatını belirlemesi gerekmektedir.

Ayrıca, malzeme dahil yemek alım hizmetlerinde yemek bileşenlerini oluşturan girdilerin önemli bir kısmı yerel, mevsimsel ve iklim özelliklerine göre farklılıklar göstermekte, bir çok girdi müstahsilden doğrudan temin edilebilmektedir. Özellikle sebze meyve gibi girdilerin piyasa koşulları sebebiyle muhasebeleştirilmesinde karşılaşılan güçlüklerin aşırı düşük teklif sorgulamasında ispat için aranılan belgelere yansıtılmasında isteklilerin önünde önemli bir engel teşkil edeceği düşünülmektedir. Kamu İhale Kurumu tarafından personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımları için aşırı düşük sınır değerin tespiti ve sorgulanması konusunda bir kriter belirlenmediği hususu göz önüne alındığında, şikayete konu ihalede, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanması ve kaynakların verimli kullanılmasından sorumlu olan idarenin, aşırı düşük teklif açıklaması isteyerek ihalenin sonuçlandırılması yönünde tesis etmiş olduğu işlemlerde mevzuata uyarlık bulunmadığı düşünülmektedir.

İhale konusu işin personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı işi olmadığı, yaklaşık maliyetin büyük çoğunlukla yemek giderinden oluştuğu ihalede verilen teklif bedelleri yaklaşık maliyetin altında olmakla birlikte yaklaşık maliyete ve birbirlerine göre yakın olduğu ve en düşük teklifin bile diğer tekliflere göre aşırı düşük olarak değerlendirilemeyeceği anlaşıldığından, idarece, yemek kalemlerinde aşırı düşük teklif sorgulaması yapılarak ihalenin karara bağlanması yönünde gerçekleştirilen idari işlemlerin mevzuata uygun olmadığı değerlendirilmiştir.

Açıklanan nedenlerle; başvuruya konu ihalede, yemek alımı kalemlerinde aşırı düşük teklif sorgulaması yapılarak ihalenin sonuçlandırılmasına yönelik idarece gerçekleştirilen idari işlemlerin yerinde olmadığına ilişkin “ Düzeltici işlem belirlenmesine” karar verilmesi gerektiği yönündekidüşüncem ile, bu hususa ilişkin Kurul çoğunluğunca verilen “ Düzeltici işlem belirlenmesine” niteliğindeki karara katılmıyorum.

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi