KİK Kararı: 2013/UH.III-3807 (2 Ekim 2013)

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2013/063
Gündem No : 46
Karar Tarihi : 02.10.2013
Karar No : 2013/UH.III-3807
BAŞVURU SAHİBİ:
Zorlular Yemek Sanayi Ve Tic. Ltd. Şti, SARICALI MAH. AYVACIK BARAJ YOLU NO : 53 SAMSUN

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Atakum İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü- Milli Eğitim Bakanlığı Müsteşarlık, Esenevler Mah. Şehit Ünal Caddesi No:2/1 55200 SAMSUN

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2013/87343 İhale Kayıt Numaralı "Müdürlüğümüze Bağlı İlkokul Ve Ortaokulda Taşımalı Eğitim Kapsamında 678 Öğrenciye 6 Taşıma Merkezinde Öğrencileri Verilecek Sıcak Öğle Yemeği Yapımı Dağıtımı Ve Servis Hizmeti Satın Alım İşi" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Milli Eğitim Bakanlığı Atakum İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü tarafından 31.07.2013tarihinde açık ihale usulüile yapılan “Müdürlüğümüze Bağlı İlkokul ve Ortaokulda Taşımalı Eğitim Kapsamında 678 Öğrenciye 6 Taşıma Merkezinde Öğrencilere Verilecek Sıcak Öğle Yemeği Yapımı Dağıtımı ve Servis Hizmeti Satın Alımı İşi” ihalesine ilişkin olarak Zorlular Yemek Sanayi ve Tic. Ltd. Şti.nin 27.08.2013tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 03.09.2013tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 10.09.2013tarih ve 28862sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 10.09.2013tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2013/3255sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, sunmuş oldukları aşırı düşük teklif açıklamalarının idare tarafından uygun bulunmaması neticesinde değerlendirme dışı bırakıldıkları, idare tarafından çiğ yemek girdilerinden kemiksiz et maliyeti için sunmuş oldukları proforma faturada et fiyatının farklı olarak belirtildiği tespitinin yapıldığı, idarece tereddüde düşülmesi sebebiyle Kasaplar Odası Başkanlığı’ndan bilgi istenildiği, alınan görüş doğrultusunda kemiksiz et için yapılan belgelendirmenin idare tarafından uygun bulunmadığı, bu durumun mevzuata aykırı olduğu, sunmuş oldukları proforma faturanın mevzuatta öngörülen şekilde hazırlandığı, kemiksiz et için yaptıkları açıklamanın uygun olduğu, Teknik Şartname’nin 4.1.3’üncü maddesinde “ Ekmek 1 öğün için 150-200 gr.” düzenlemesinin yer aldığı, sunmuş oldukları açıklamada ekmek için öngördükleri gramajın 150 gr. olduğu, ancak idarece söz konusu gramajın yetersiz bulunduğu, idarece yapılan değerlendirmede ekmek için öngörülmesi gereken gramajın ortalama üzerinden hesaplanarak 175 gr. olarak belirlenmesi gerektiği hususuna yer verildiği, bu varsayımın yanlış olduğu, “150-200 gr.” ifadesinin asgari 150 gr., azami 200 gr. olarak anlaşılması gerektiği, dolayısı ile ekmek maliyetini uygun şekilde açıkladıkları, aşırı düşük teklif açıklamaları kapsamında damga vergisi, karar pulu gideri ve KİK payı için maliyet öngördükleri, bununla birlikte söz konusu maliyet unsurlarının fazla hesaplanmış olması gerekçe gösterilerek tekliflerinin değerlendirme dışı bırakıldığı, böyle bir işlemin aşırı düşük teklif sorgulamasının amacına aykırılık teşkil ettiği, idarece tesis edilen söz konusu işlemin yerinde olmadığı, sonuç olarak idare tarafından yapılan tespit ve değerlendirmelerin yerinde olmadığı, uzman olmayan komisyon üyelerinin ortak kanaat oluşturmak suretiyle yaptıkları değerlendirmelerin kamu zararına yol açacağı, tekliflerinin uygun sayılarak ihale işlemlerine devam edilmesi gerektiği iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı Düşük Teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “ İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.” hükmü,

222 sayılı İlköğretim ve Eğitim Kanunu’nun “İlköğretimin Gelir, Giderleri ve Planlama” başlıklı 9’uncu bölümünde _“Madde 76 – İlköğretime ait gelir kaynakları şunlardır: _

a) Her yıl Devlet gelirlerinin % 3 ünden az olmamak üzere Devlet bütçesinden yapılacak yardımlar,

b) Özel idare bütçelerine, bu kanun hükümleri gereğince sağlanacak gelirler hariç ve 1960 mali yılında ilköğretime tahsis edilen miktardan az olmamak üzere, yıllık gelirlerinin en az % 20 si oranında konulacak ödenekler,

c)(Mülga : 14/7/1965 - 655/2 md.)

d) Köy okullarına gelir sağlamak üzere, tahsis edilen araziden ve okul uygulama bahçesinden elde edilen gelirler hariç köy bütçelerine her yıl genel gelirlerinin en az % 10 u oranında konulacak ödenekler,

_e)(Değişik : 12/10/1983 - 2917/14 md.) Mahkemelerce hükmolunanlar da dahil olmak üzere bu Kanuna göre verilecek para cezaları, _

f) Gelirleri sıbyan, mahalle tıfıl okullarıyle medreselere ve diğer ilim müesseselerine tahsis edilmiş bulunan mazbut vakıflar hasılatından her yıl Vakıflar Genel Müdürlüğünce bütçe ile tesbit edilecek gelirlerle mütevelliler tarafından idare olunacak vakıflardan ayrılacak hisseler,

g) İktisadi Devlet Teşekkülleri, özel kurumlar, dernekler veya hayırsever kimseler tarafından yapılacak her türlü mal, para bağışları ve vasiyetler, (İşbu bağış ve vasiyetlerle bununla ilgili işlemlerden resim ve harc alınmaz.)

Gelir ve Kurumlar Vergisi yükümlüleri tarafından makbuz mukabilinde yapılacak para bağışları, yıllık bildirim ile bildirilecek gelirlerden ve kurum kazançlarından indirilir.

h) Faizler,

i) Hurdaya çıkacak okul eşya ve levazımının, işe yaramıyacağı anlaşıldığından veya yenisi yapıldığından satılmasına karar verilen okul binaları enkazının veya okul yerinin değiştirilmesi dolayısiyle bu kanuna göre istifade edilmiyecek durumda kalan arsa ve tarlaların satışından elde edilecek paralar,

j) Sözleşmeler gereğince kısmen veya tamamen yerine getirilmiyen okul yapım işleri mütaahhitlerinden alınacak gecikme ve benzeri tazminat ve mütaahhitlerin irat kaydolunacak teminat akçeleri,

Bütçelerine yukarda yazılı oranlarda ilköğretim ödeneği koymamış olan idareler, belediye ve köyler için bu ödenekler; bütçeleri inceleme ve onamaya yetkili makamlar tarafından doğrudan doğruya konur; bu ödeneklerin mali yıl başında özel idarelere yatırılması sağlanır.

Madde 77 – 76 ncı maddenin (a) fıkrası gereğince Milli Eğitim Bakanlığı bütçesinde açılacak özel fasıla gelecek yıllara geçici taahhütler ve masraflar karşılığı olarak ilk on sene (1961-1971) Devlet gelirlerinin % 3 ünden ve ondan sonraki yıllarda ise % 2 sinden az olmamak üzere, ödenek konulur. Bu ödeneklerle diğer giderlerin % 70 i munhasıran 78 inci maddenin (a) fıkrasında yazılı işlere, % 30 u ise aynı maddenin (b) fıkrasında gösterilen ihtiyaçlara sarf edilir. Milli Eğitim Bakanlığınca genel bütçeden yapılacak yardımlar tesbit olunacak programa göre İl Özel İdarelerine dağıtılır veya Bayındırlık Bakanlığı bütçesine aktarılır.

Milli Eğitim Bakanlığı gerekli gördüğü takdirde bu ödeneklerden bir kısmını 84 üncü maddede yazılı esaslar dahilinde doğrudan doğruya kullanabilir ve ayniyat halinde illere gönderebilir.

Madde 78 – 76 ncı maddenin (a, b, c, e, f, g, h, i, j) fıkralarında gösterilen gelirler veya ödenekler 77 nci maddedeki hükümler yerine getirilmek şartiyle:

a) Köy, kasaba ve şehir ilköğretim kurumlarının ve öğretmen lojmanlarının yapım, tadil, esaslı onarım, her türlü ilk tesis ve okul eşyası, ders aletleri ile arsa ve arazi istimlakleri, masraflarına,

_b)(Değişik: 23/5/1973 - 1732/1 md.) Küçük onarımlar, okulların genel giderleri, yoksul öğrencilere parasız olarak verilecek okul kitapları ve ders levazımı bedeli, öğrencilerin yiyecek, giyecek noksanlarının telafisi, esaslı hastalıklarının tedavisi, pansiyonlu ilköğretim okullarının ve tamamlayıcı kursların ve sınıfların masrafları gibi her türlü giderlerine sarf olunur. _

Ancak, İlköğretim Müdürlükleri, ilköğretim okulları, İl Halk Eğitimi Başkanlıkları ile İlçe Halk Eğitim Merkez Müdürlüklerinde çalışan genel ve yardımcı hizmetler sınıfına dahil personelin ve bu kurumlar için gerekli bölge doktorları, sağlık memuru, hemşire, yapı işlerinde çalışan teknik elemanların aylıkları ve her türlü özlük giderleri genel bütçeden ödenir.

Madde 79 – Milli Eğitim Bakanlığı bu kanuna bağlı 10 yıllık plana göre tamamlanması gereken bütün köy, kasaba ve şehir ilköğretim okulları yapımı hakkında her yıl bütçe kanununa üçer yıllık tafsilatlı bir plan ekler. Bu planda her yıl illerde yapılması gereken köy, kasaba ve şehir ilköğretim okullarının sayıları, yerleri, tipleri, dersane sayıları ile tahmini masrafları gösterilir.

(Değişik: 12/10/1983 - 2917/15 md.)Yukarıdaki fıkrada sözü geçen bakanlık planına paralel olarak, valilikler de üç yıllık plan ve program hazırlarlar, bu programlar İl genel meclisinde onanır ve il bütçesine bağlanır. Bu planda:

Milli Eğitim Bakanlığınca hazırlanan plandan her il'e isabet eden okul yapımı ve ilk tesis işleri başta olmak üzere 78 inci maddenin (a) ve (b) fıkralarında yazılı işlerden ve hizmetlerden il bakımından yapılması uygun ve mümkün görülenler ayrılarak planlanır. Gereken hazırlık safhaları ve bunun uygulanma zamanları, ayrılacak ödenekler gösterilir.

Bu planlar il bütçesiyle birlikte tetkik ve tasdik edilmek üzere İçişleri ve Milli Eğitim Bakanlıklarına gönderilir. Milli Eğitim Bakanlığı sebep göstermek suretiyle planlar üzerinde değişiklikler yapabilir.

Bu planların uygulanmasından başta mülkiye amirleri, il daimi komisyonu olmak üzere, Milli Eğitim müdürleri, ilköğretim müfettişleri, ilçe eğitim müdürleri yükümlü ve sorumludurlar.

…

Madde 81 – 76 ncı ve 77 nci maddelerde ilköğretime tahsis edilen ödenek veya gelirler 78 inci maddede gösterilen işlerden başka hiçbir yere sarf edilemez, başka fasıllara nakledilemez.

Bu gelirlerle sağlanan bina ve tesisler veya eşya başka bir hizmete devredilemez. İlköğretimin bina ve tesislerinden, bu kurumların esas hizmetlerini aksatmamak ve Milli Eğitim Bakanlığının muvafakati alınmak şartiyle, halk eğitimi hizmetlerinde ve diğer milli Eğitim hizmetlerinde faydalanmak caizdir.

78 inci maddenin (b) fıkrasında gösterilen hizmetler için ayrılacak ödeneklerin % 30 undan fazlası bu fıkrada gösterilen personel giderlerine ayrılamaz. Sözü geçen personel bu fıkrada belirtilen hizmetlerin dışında kalan bir işte devamlı veya muvakkat olarak kullanılamaz.

…

Madde 83 – İlköğretimin bütün gelirleri ve 78 inci maddede belirtilen giderleri "personel masrafları hariç" her türlü resim ve vergiden ve dışarıdan ithal edilecek ders alet ve levazımı Gümrük Resminden muaftır. ” hükmü,

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Yaklaşık maliyetin hesaplanması ve güncellenmesi” başlıklı 9’uncu maddesinin üçüncü fıkrasında “ Hizmetin gerçekleştirilmesi için gerekli olan iş kalemlerine veya iş gruplarına ilişkin miktarların tespit edilen fiyatlarla çarpımı sonucu bulunan tutarların toplanması ile elde edilen genel toplam tutar, sözleşme giderleri ve genel giderler ile KDV hariç olarak belirlenir. Bulunan bu tutara işin niteliği dikkate alınarak % 20 oranını geçmemek üzere yüklenici kârı eklenir. Bu tutar, kâr hariç belirlenen genel toplam tutar üzerinden hesaplanan sözleşme giderleri ve genel giderler ile toplanarak yaklaşık maliyet hesaplanır. Buna ilişkin hesap cetveli hazırlayanlarca imzalandıktan sonra, ihale onay belgesinin ekine konularak ihale yetkilisine sunulur.” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde “…79.4.2.3. Teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin, tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili olarak Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamaya dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri sunmaları gerekmektedir.

İsteklilerin açıklamalarına dayanak teşkil eden bilgi ve belgeler;

a. Tedarikçi veya üreticilerden alınan proforma faturalar,

b. Fiyat teklifleri,

c. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilmiş fiyat tarifeleri veya bunlardan alınmış fiyat teklifleri,

ç. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilgili mala ilişkin ilan edilen asgari fiyatlar,

d. Perakende satış yapan zincir mağaza veya marketlerin yayımladıkları fiyat kataloglarında yer alan fiyatlar,

e. Ticaret borsalarına kayıtlı mallara ilişkin olarak 5174 sayılı Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği ile Odalar ve Borsalar Kanununun 51 inci maddesinin (c) bendi uyarınca borsa idaresi tarafından düzenlenen ilgili malın fiyatını gösteren belgeler,

f. Yaş sebze ve meyve için, Yaş Sebze ve Meyve Ticaretinin Düzenlenmesi ve Toptancı Halleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname uyarınca faaliyet gösteren toptancı hali idaresi tarafından düzenlenen ilgili malın fiyatını gösteren belgeler,

g. İsteklinin ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarıdır.

İstekliler tekliflerine ilişkin olarak yukarıda sayılan belgelerden kendileri için uygun olanları (79.4.2.4-79.4.2.13) maddelerine göre yapacakları açıklamalar kapsamında sunacaklardır.

Yukarıda sayılan belge ve bilgilerden hiçbiri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda istekli tarafından gerekçesi belirtilmek suretiyle ilgili mevzuatına göre son 12 ay içinde düzenlenen açıklamaya elverişli diğer belge ve bilgiler kullanılarak da açıklama yapılabilir. (Örnek: Yurt dışından ithal edilen mallara ilişkin olarak gümrük giriş beyannamesi kullanılarak açıklama yapılabilir.)

79.4.2.4. Tedarikçi veya üreticilerden alınan birim fiyatları gösteren proforma fatura sunularak açıklama yapılması durumunda proforma faturadaki birim satış tutarı;

a) Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan (Ek-O.5) ağırlıklı ortalama birim maliyetin,

b) Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan (Ek-O.5) ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olamaz.

Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından proforma fatura üzerine; “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından proforma fatura üzerine; “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Kaşeleme işlemi bu Tebliğin 8.4 maddesinde belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

79.4.2.5. İsteklilerce yapılan açıklamalarda; teklifin bir bölümünü oluşturan iş kalemlerine/gruplarına ilişkin olarak piyasada o alanda faaliyet gösteren kişilerden alınan fiyat tekliflerinin sunulması halinde, fiyat teklifinde belirtilen veya fiyat teklifine göre hesaplanan birim fiyat;

a) Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında (Ek-O.6) yer alan toplam birim maliyet tutarının,

b) Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında (Ek-O.6) yer alan ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olamaz.

Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından fiyat teklifinin üzerine; “Birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından fiyat teklifinin üzerine; “Birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Kaşeleme işlemi bu Tebliğin 8.4 maddesinde belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

79.4.2.6. İsteklinin, kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin fiyat tekliflerini kullanması halinde sadece ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) düzenlenmiş fiyat teklifini sunması yeterlidir.

…79.4.2.9. İstekli tarafından perakende satış yapan zincir mağaza veya marketlerin yayımladıkları fiyat kataloglarının kullanılması halinde, ilgili mala ait sadece ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olan bir fiyatı gösteren mağaza veya market yönetimince onaylanmış kataloğu sunması yeterlidir.

79.4.2.10. İstekli tarafından ticaret borsalarında oluşan fiyatların kullanılması halinde, 5174 sayılı Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği ile Odalar ve Borsalar Kanununun 51 inci maddesinin (c) bendi uyarınca borsa idaresi tarafından düzenlenen ve ilgili malın ihale tarihinden önceki son işlem tarihinde gerçekleşen asgari fiyatını gösteren belge ile açıklama yapılması yeterlidir.

79.4.2.11. İstekli tarafından yaş sebze ve meyve için, toptancı halinde oluşan fiyatların kullanılmasıhalinde, Yaş Sebze ve Meyve Ticaretinin Düzenlenmesi ve Toptancı Halleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname uyarınca faaliyet gösteren toptancı hali idaresi tarafından düzenlenen ve ilgili malın, ihale tarihinden önceki son 12 ayın herhangi bir işlem gününe ait asgari fiyatını gösteren belge ile açıklama yapılması yeterlidir.

…79.4.2.14. Proforma fatura ve fiyat tekliflerinin, proforma fatura veya fiyat teklifine konu alanda faaliyet gösterenlerden alınması gerekmekte olup bu belgelerin ihale tarihinden önce düzenlenmiş olması zorunlu değildir.

79.4.2.15. Maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarının; 3568 sayılı Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanununa göre çalışan meslek mensuplarından, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olanlar tarafından düzenlenmesi, bütün belge ve tutanakların her sayfasının taraflar tarafından imzalanarak kaşelenmesi gerekmektedir.

(79.4.2.4.) maddesine göre düzenlenen tutanak meslek mensubu ve proforma fatura veren tedarikçi veya imalatçı tarafından, (79.4.2.5.) maddesine göre düzenlenen tutanak meslek mensubu ile istekliye fiyat teklifini veren kişi tarafından imzalanarak kaşelenecek ancak bu tutanaklar proforma fatura veya fiyat teklifi ekinde idareye verilmeyecek ve düzenleyen meslek mensubu tarafından muhafaza edilecektir.

(79.4.2.12.) maddesine göre düzenlenen tutanaklar ise meslek mensubu ile ihaleye katılan istekli tarafından imzalanarak kaşelenecek ve açıklama ekinde idareye sunulacaktır.

Meslek mensubu, proforma fatura veya fiyat teklifi üzerindeki beyanı ile O-5, O-6, O-7 nolu tutanaklardaki beyanların doğruluğundan sorumludur.

Gerekli görülmesi durumunda ihaleyi yapan idare, proforma fatura ve fiyat tekliflerine ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarını, incelemek üzere muhafaza eden meslek mensubundan isteyebilir.

İhale komisyonunun, gerek meslek mensubundan istenen tutanaklar gerekse istekliler tarafından açıklama kapsamında ihale komisyonuna sunulan tutanaklar üzerinde yaptığı inceleme sonucunda sunulan proforma fatura / fiyat teklifi ile bu belgeler arasında uyumsuzluk olduğunu tespit etmesi durumunda teklif reddedilerek uyumsuzluğun niteliğine göre söz konusu belgeler mükellef ve/veya isteklinin bağlı olduğu vergi dairesine gönderilir ve gerekli olması halinde Cumhuriyet Savcılığına bildirim yapılır.

İhale komisyonunca yapılan inceleme sonucunda, yukarıda belirtildiği şekilde bir uyumsuzluk olduğu tespit edilmemekle birlikte, belgelerde yer alan bilgilerin ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığının değerlendirilmesi durumunda isteklinin teklifi reddedilmeyecek ancak proforma fatura ve fiyat teklifleri ile maliyet/satış tutarı tespit tutanakları mükellef ve/veya isteklinin bağlı olduğu vergi dairesine gönderilecektir.

79.4.2.16. İstekliler tarafından aşırı düşük teklif sorgulaması kapsamındaki mallara ilişkin olarak proforma fatura yerine sadece alış faturası ile açıklamada bulunulması geçerli bir açıklama olarak kabul edilmeyecektir.

Yukarıda belirtilen maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarının son geçici vergi beyanname dönemine ilişkin olarak düzenlenmesi esastır. Ancak son geçici vergi beyanname döneminde, yasal defter ve belgelerde açıklama konusu mal veya hizmetlerle ilgili işlem bulunmaması durumunda, isteklinin kendi ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin ağırlıklı ortalama birim maliyetin veya ağırlıklı ortalama birim satış tutarının belirtildiği “maliyet/satış tutarı tespit tutanağı” (Ek-O.7) hariç, söz konusu tutanaklar bir önceki geçici vergi beyanname dönemi esas alınarak düzenlenebilir. Son geçici vergi beyanname döneminin tespitinde; 4734 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin (a), (d) ve (e) bentlerine göre pazarlık usulü ile yapılan ihalelerde ilk yazılı fiyat tekliflerinin alındığı tarih, diğer ihale usulleri ile yapılan ihalelerde ise ihale tarihi esas alınır.

Örneğin; 11.1.2010 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan ihalede son geçici vergi beyanname dönemi “Ekim-Kasım-Aralık 2009”, 15.7.2010 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan ihalede son geçici vergi beyanname dönemi “Nisan-Mayıs-Haziran 2010” dur.

…79.4.2.18. İtirazen şikayet başvurularına ilişkin olarak Kurum tarafından yapılan incelemede gerekli görülmesi durumunda, proforma fatura ve fiyat tekliflerine ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanakları, bunları muhafaza eden meslek mensubundan istenebilir. Gerek meslek mensubundan istenen tutanaklar gerekse ihaleyi yapan idare tarafından Kuruma gönderilen belgeler arasında yer alan proforma fatura ve fiyat teklif tutarları ile maliyet/satış tutarı tespit tutanağında belirtilen maliyet ve satış tutarlarının arasında uyumsuzluk olduğunun veya bu belgelerde yer alan bilgilerin ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığının değerlendirilmesi durumunda; proforma fatura ve fiyat teklifleri ile maliyet/satış tutarı tespit tutanakları mükellef ve/veya isteklinin bağlı olduğu vergi dairesine gönderilir ve gerekli olması halinde Cumhuriyet Savcılığına bildirim yapılır.

…79.4.2.19. Personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımlarına ilişkin aşırı düşük teklif sorgulamasında, sözleşme giderleri ve genel giderlerin % 3 oranında hesaplanması söz konusu olmayacak, sözleşme giderleri ilgili mevzuatına göre hesaplanmak suretiyle aşırı düşük teklif sorgulamasına cevap verilecek ve teklifler değerlendirilecektir.

…79.4.2.24. Yemek hizmet alımı ihalelerinde, çalıştırılacak personelin giyim gideri ile su, tuz, baharat, peçete ve masa örtüsü giderleri için yapılacak açıklamalara ilişkin olarak isteklilerden belge sunmaları istenmeyecektir. İhale komisyonu ayrıca, bu girdiler dışındaki girdilerden de belgelendirilmesine gerek bulunmayanları tespit edebilecektir.” açıklaması,

Başvuruya konu ihaleye ait İdari Şartname’nin “Teklif fiyata dâhil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “25.1.Sözleşmenin uygulanması sırasında ilgili mevzuat gereğince yapılacak ulaşım, sigorta, vergi, resim ve her türlü harç giderleri teklif edilecek fiyata dâhildir.

25.1.2 (25.1) nci maddede yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilecektir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz.

25.1.3. Hizmet alımı uygulama kılavuzunda 78. Maddesindeki Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımları; ağırlıklı olarak personel çalıştırılmasına dayanan, çalıştırılacak personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma saatlerinin tamamının idare için kullanıldığı hizmetlerdir hüküm gereği taşımalı eğitim kapsamında yemek hazırlama ve dağıtma ihalesi personel çalıştırılmasına ilişkin ihale olarak değerlendirilmeyecektir.

25.1.4. Sözleşme konusu işin bedelinin ödenmesi aşamasında doğacak Katma Değer Vergisi (KDV), ilgili mevzuatı çerçevesinde idarece yükleniciye ayrıca ödenir.

25.2. 25.1. maddesinde yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz.

25.3. Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:

25.3.1. Ulaşım, sigorta, vergi, resim ve her türlü harç

25.4. Sözleşme konusu işin bedelinin ödenmesi aşamasında doğacak Katma Değer Vergisi (KDV), ilgili mevzuatı çerçevesinde İdare tarafından yükleniciye ayrıca ödenir.

25.5. Bu madde boş bırakılmıştır.” düzenlemesi,

Teknik Şartname’nin 4.1.3’üncü maddesinde “ Ekmek 1 öğün için 150-200 gr.” düzenlemesi yer almaktadır.

Başvuruya konu ihalenin “Müdürlüğümüze Bağlı İlkokul ve Ortaokulda Taşımalı Eğitim Kapsamında 678 Öğrenciye 6 Taşıma Merkezinde Öğrencilere Verilecek Sıcak Öğle Yemeği Yapımı Dağıtımı ve Servis Hizmeti Satın Alımı İşi” olduğu, ihale komisyonunun 02.07.2013 tarihli makam Olur’uyla mevzuata uygun şekilde oluşturulduğu, birim fiyat teklif alınmak suretiyle gerçekleştirilen ihaleye 10 adet teklif verildiği, idarece hesaplanan 258.956,68 TL tutarının altında teklif sunan 4 istekliye aşırı düşük teklif sorgulaması yapıldığı, başvuru sahibinin de aralarında bulunduğu 4 isteklinin açıklamalarının uygun bulunmadığı, ihalenin Muzaffer Altıntaş üzerinde bırakıldığı, ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak İbrahim Akça’nın belirlendiği anlaşılmıştır.

İdarece yapılan aşırı düşük teklif sorgulamasında önemli maliyet bileşenlerine yer verilmediği görülmüştür.

Başvuru sahibi tarafından aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulan belgeler incelendiğinde;

Çiğ yemek girdilerinden “kemiksiz et” maliyeti için Aydınoğulları Toptan Gıda Ticaret tarafından düzenlenen 30.07.2013 tarihli proforma faturanın sunulduğu, anılan faturada Serbest Muhasebeci Mali Müşavir onayının ve Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.4.2.4’üncü maddesinde yer alan ibarenin bulunduğu, söz konusu proforma faturanın mevzuata uygun şekilde düzenlenmiş olduğu, başvuru sahibinin yemek maliyeti açıklamalarında anılan proforma faturada yer alan 11,50 TL’lik bedeli esas aldığı görülmüştür.

İhale işlem dosyasının incelenmesi neticesinde, idarenin söz konusu proforma faturada yer alan fiyatın düşük olması nedeniyle tereddüde düştüğü, bunun üzerine Kasaplar Odası Başkanlığından bilgi istediği, Kasaplar Odası Başkanlığı’ndan alınan cevabi yazı ve Samsun Ticaret Borsası fiyatlarının incelenmesi üzerine başvuru sahibinin “kemiksiz et” maliyetine ilişkin açıklamasının uygun bulunmadığı anlaşılmıştır.

Yukarıda yer verilen Tebliğ açıklamalarından, ihaleyi yapan idarenin gerekli görmesi durumunda, proforma fatura ve fiyat tekliflerine ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarını incelemek üzere söz konusu belgeleri muhafaza eden meslek mensubundan isteyebileceği, istekliler tarafından yapılan açıklamanın sunulan belgelerde bir uyumsuzluk tespit edilmemesi durumunda uygun bulunması gerektiği, bu itibarla, istekliler tarafından sunulan proforma faturalarda yer alan fiyatın düşük olması gerekçe gösterilerek isteklilerin tekliflerinin reddedilemeyeceği anlaşıldığından, idarece belirlenen değerlendirme dışı bırakma gerekçesinin yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Yapılan incelemede, başvuru sahibi tarafından sunulan açıklamada ekmek için öngörülen gramajın 150 gr. olduğu, ancak idarece söz konusu gramajın yetersiz bulunduğu, idarece yapılan değerlendirmede ekmek için öngörülmesi gereken gramajın 150-200 gr. ortalaması üzerinden hesaplanarak 175 gr. olarak belirlenmesi gerektiği hususuna yer verilerek anılan istekli tarafından yapılan ekmek maliyetine ilişkin açıklamanın uygun bulunmadığı görülmüştür.

Teknik Şartname’nin 4.1.3’üncü maddesinde “ Ekmek 1 öğün için 150-200 gr.” düzenlemesinin yer aldığı, söz konusu düzenlemeden istekliler tarafından öngörülecek ekmek gramajının en az 150 gr olması gerektiğinin anlaşıldığı, bu itibarla başvuru sahibi tarafından bir adet ekmek 150 gr. öngörülerek hesaplama yapılmasında herhangi bir aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

İhale işlem dosyasının incelenmesi neticesinde, başvuru sahibi tarafından yapılan aşırı düşük teklif açıklamasında damga vergisi için 2.441.14 TL, karar pulu için 1.465,20 TL, Kamu İhale Kurumu payı için 128,75 TL öngörüldüğü tespit edilmiştir. İdarece yapılan değerlendirmede 222 sayılı İlköğretim ve Eğitim Kanunu dikkate alındığında sözleşme giderinin, Kamu İhale Kanunu dikkate alındığında da Kamu İhale Kurumu payının fazladan hesaplandığı hususuna yer verildiği, anılan istekli tarafından öngörülen söz konusu maliyet unsurları nedeniyle başvuru sahibinin açıklamasının uygun bulunmadığı anlaşılmıştır.

İstekliler tarafından fazladan öngörülen maliyetlerin isteklinin kendi tasarrufunda olduğu, aşırı düşük teklif açıklaması istenilmesinin amacının, idare tarafından belirlenen hizmet şartlarına ve teknik şartnameye uygun olarak ihale konusu işin yapılabilirliğini değerlendirmek olduğu, giderin fazla hesaplanmış olmasının da daha az maliyetle ihale konusu işin yapılabilirliğini kanıtladığı, bu itibarla idarece söz konusu durumun isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerekçesi olarak değerlendirilmesi işleminde mevzuata uyarlık bulunmadığı anlaşılmıştır.

B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 18’inci maddesi yönünden yapılan inceleme sonucunda tespit edilen aykırılıklar ve buna ilişkin inceleme ve hukuki değerlendirme aşağıda yapılmıştır:

Personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük tekliflerin tespitine yönelik olarak Kamu İhale Genel Tebliği’nde düzenleme bulunmamakla birlikte, istikrar kazanmış Kurul kararlarında kârsız yaklaşık maliyetin altında teklif sunan isteklilerden aşırı düşük teklif açıklaması istenilmesi gerektiği belirtilmiş, yaklaşık maliyet hesap cetvelinde kâr oranına ilişkin olarak ayrıca bir belirleme yapılmadığı durumlara ilişkin olarak ise, Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Yaklaşık maliyetin hesaplanması ve güncellenmesi” başlıklı 9’uncu maddesinin üçüncü fıkrasında yer alan “Hizmetin gerçekleştirilmesi için gerekli olan iş kalemlerine veya iş gruplarına ilişkin miktarların tespit edilen fiyatlarla çarpımı sonucu bulunan tutarların toplanması ile elde edilen genel toplam tutar, sözleşme giderleri ve genel giderler ile KDV hariç olarak belirlenir. Bulunan bu tutara işin niteliği dikkate alınarak %20 oranını geçmemek üzere yüklenici kârı eklenir.” hükmü uyarınca yaklaşık maliyetin %20 oranında kâr içerdiği kabulünden hareketle, kârsız yaklaşık maliyet tutarının belirlenmesi gerektiği ifade edilmiştir.

Bu itibarla başvuruya konu ihaleye ait yaklaşık maliyet hesap cetvelinde yaklaşık maliyet tutarının 310.750,00 TL olarak belirtildiği, kâr oranına ilişkin ayrı bir belirleme yapılmadığı, bu durumda yaklaşık maliyetin %20 oranında kâr içerdiği kabulü çerçevesinde kâr hariç yaklaşık maliyet tutarının 258.958,33TL’ye tekabül ettiği göz önüne alındığında, bu tutarın altında teklif sunan diğer isteklilerden de aşırı düşük teklif açıklaması istenilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

Sonuç olarak, idarece belirlenen ve başvuru sahibince itirazen şikâyete konu edilen değerlendirme dışı bırakma gerekçelerinin yerinde olmadığı anlaşılmıştır. Ayrıca, kâr hariç yaklaşık maliyet tutarının (258.958,33 TL) altında teklif veren Muzaffer Altıntaş, İbrahim Akça ve MMK Gıd. Yem. Piş. ve Dağ. Tem. Bil. Hay. İh. Mad. Paz. Ltd. Şti. olmak üzere 3 (üç) isteklinin de aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulması ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oyçokluğu ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Başkan

Kazım ÖZKAN

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi

Ahmet ÖZBAKIR

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi

KARŞI OY

Başvuru sahibinin itirazen şikayet başvuru dilekçesinde özetle, “ sunmuş oldukları aşırı düşük teklif açıklamalarının idare tarafından uygun bulunmaması neticesinde değerlendirme dışı bırakıldıkları, idare tarafından çiğ yemek girdilerinden kemiksiz et maliyeti için sunmuş oldukları proforma faturada et fiyatının farklı olarak belirtildiği tespitinin yapıldığı, idarece tereddüde düşülmesi sebebiyle Kasaplar Odası Başkanlığından bilgi istenildiği, alınan görüş doğrultusunda kemiksiz et için yapılan belgelendirmenin idare tarafından uygun bulunmadığı, bu durumun mevzuata aykırı olduğu, sunmuş oldukları proforma faturanın mevzuatta öngörülen şekilde hazırlandığı, kemiksiz et için yaptıkları açıklamanın uygun olduğu, Teknik Şartname’nin 4.1.3’üncü maddesinde “Ekmek 1 öğün için 150-200 gr” düzenlemesinin yer aldığı, sunmuş oldukları açıklamada ekmek için öngördükleri gramajın 150 gr. olduğu, ancak idarece söz konusu gramajın yetersiz bulunduğu, idarece yapılan değerlendirmede ekmek için öngörülmesi gereken gramajın ortalama üzerinden hesaplanarak 175 gr. olarak belirlenmesi gerektiği hususuna yer verildiği, bu varsayımın yanlış olduğu, “150-200 gr.” ifadesinin asgari150 gr., azami 200 gr. olarak anlaşılması gerektiği, dolayısı ile ekmek maliyetini uygun şekilde açıkladıkları, aşırı düşük teklif açıklamaları kapsamında damga vergisi, karar pulu gideri ve KİK payı için maliyet öngördükleri, bununla birlikte söz konusu maliyet unsurlarının fazla hesaplanmış olması gerekçe gösterilerek tekliflerinin değerlendirme dışı bırakıldığı, böyle bir işlemin aşırı düşük teklif sorgulamasının amacına aykırılık teşkil ettiği, idarece tesis edilen söz konusu işlemin yerinde olmadığı, sonuç olarak idare tarafından yapılan tespit ve değerlendirmelerin yerinde olmadığı, uzman olmayan komisyon üyelerinin ortak kanaat oluşturmak suretiyle yaptıkları değerlendirmelerin kamu zararına yol açacağı, tekliflerinin uygun sayılarak ihale işlemlerine devam edilmesi gerektiği ” şeklinde belirtilen iddiası kapsamında Kurul çoğunluğunca, idarece belirlenen ve başvuru sahibince itirazen şikâyete konu edilen değerlendirme dışı bırakma gerekçelerinin yerinde olmadığı, ayrıca, kâr hariç yaklaşık maliyet tutarının (258.958,33 TL) altında teklif veren Muzaffer Altıntaş, İbrahim Akça ve MMK Gıd. Yem. Piş. ve Dağ. Tem. Bil. Hay. İh. Mad. Paz. Ltd. Şti. olmak üzere 3 (üç) isteklinin de aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulması bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi hususlarında “ Düzeltici işlem belirlenmesine” karar verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddiasının İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 18 inci maddesi yönünden Kurul kararına dayanak teşkil eden esas inceleme raporu ve eki belgeler üzerinde yapılan inceleme sonucunda;

Milli Eğitim Bakanlığı Atakum İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü tarafından gerçekleştirilen “ Müdürlüğümüze Bağlı İlkokul ve Ortaokulda Taşımalı Eğitim Kapsamında 678 Öğrenciye 6 Taşıma Merkezinde Öğrencilere Verilecek Sıcak Öğle Yemeği Yapımı Dağıtımı ve Servis Hizmeti Satın Alımı ” ihalesine ilişkin yaklaşık maliyetin Milli Eğitim Bakanlığı Temel Eğitim Genel Müdürlüğü tarafından belirlenen fiyatlar esas alınarak 678 öğrenci için 180 gün süre ile 2,75 TL birim fiyat üzerinden toplam 310.750,00 TL olarak hesaplandığı,

Bahse konu ihalede (17) adet ihale dokümanı satın alındığı, 31.07.2013 tarihinde gerçekleştirilen ihaleye 10 istekli tarafından teklif verildiği,

İdarece tekliflerin denetimine ilişkin yapılan inceleme uyarınca, on teklifin de geçerli teklif olarak kabul edildiği, bu tekliflere ilişkin teklif bedellerinin,

İsteklinin Adı

Teklif Bedeli (TL)

Tatkim Yem. Mam. Gıd. İnş. Tem. Bil. San. ve Tic. A.Ş.

218.451,60

Zorlular Yem. San.ve Tic. Ltd. Şti

257.504,40

Mümine Can Yem. Ür. Gıd. Hay. Nak. Taah. Tem. İnş. Pet. Ür. Tic. ve San. Ltd. Şti.

258.932,27

Akcan Gıd. İnş. Turz. Nak. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti.

258.948,54

Muzaffer Altıntaş

258.956,68

İbrahim Akça

258.956,68

MMK Gıd. Yem. Piş. ve Dağ. Tem. Bil. Hay. İh. Mad. Paz. Ltd. Şti.

258.956,68

Ayan Tar. Ür. Şeh. Ar. Servis, Taş. Tur. ve Tem. San. ve Tic. Ltd. Şti.

258.968,88

Karanfil Yem. Emlak Tem. İnş. Ot. San. Tic. Ltd. Şti. , Diva Kur.Yem. Servisi Hiz. Gıd. Tur. Taş. Kırtasiye ve San. ve Tic. Ltd. Şti.

258.968,88

Aslan Tur. Nakl. Yem. Gıd. Teks. İm. Tar. Hayv. İnş. Tur. Or. Ürün. ve Pet. Ürü. İth. İhr. Tic. ve San. Ltd. Şti.

258.968,88

Şeklinde verildiği, idarece hesaplanan 258.956,68 TL tutarının altında teklif sunan 4 istekliye aşırı düşük teklif sorgulaması yapıldığı, başvuru sahibinin de aralarında bulunduğu 4 isteklinin açıklamalarının uygun bulunmadığı, ihalenin Muzaffer Altıntaş üzerinde bırakıldığı, ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak İbrahim Akça’nın belirlendiği,

Anlaşılmıştır.

4734 sayılı Kanunun “ Aşırı düşük teklifler ” başlıklı 38 inci maddesinde; “ İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

İhale komisyonu, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterleri esas alır. Kurum bu maddenin uygulanmasında; aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkilidir. ” hükmü yer almaktadır.

Bahse konu madde hükmünden, ihale komisyonunun, yaptığı değerlendirme neticesinde geçerli olduğunu tespit ettiği tekliflerden, ihalede verilen diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olan isteklileri tespit edeceği ve tespit edilen bu teklifleri reddetmeden önce yine madde metninde belirtilen usul doğrultusunda sorgulamaya tabi tutacağı anlaşılmaktadır.

Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük teklif sorgulamasının Kamu İhale Genel Tebliğinin “ teklif fiyata dahil masraflar ” ve “ aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesini ” düzenleyen maddeleri ile idari şartnamenin “ teklif fiyata dahil olan giderler ” başlıklı maddesindeki düzenlemelerin esas alınarak yapılması gerekmektedir. Bu ihalelerde, aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda belgelere dayalı yazılı açıklama yapmayan veya ihale komisyonunca açıklamaları yetersiz bulunan isteklilerin teklifleri ile teklif edilmesi gereken asgari işçilik maliyetini karşılamayan teklifler gerekçesi belirtilmek suretiyle reddedilecektir. Ancak, şikayet başvurusuna konu hizmetin personel çalıştırılmasına dayalı bir hizmet alım ihalesi olmaması nedeniyle aşırı düşük değer tespitine yönelik bir modül bulunmamakta olup, ihale konusu hizmetin maliyet unsurlarının, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında olduğu gibi önceden belirlenen nitelikte olmadığı görülmektedir. Bu durumda, ihale dokümanında belirtilen şartlara uygun olarak hizmetin ifası için her isteklinin basiretli tacir olma yükümlülüğü gereğince kendi organizasyon yapısı, kullanacağı makine ekipmanın özellikleri, malzeme teminindeki kendine özgü koşulları vb. unsurları dikkate alarak teklif fiyatını belirlemesi gerekmektedir.

Ayrıca, malzeme dahil yemek alım hizmetlerinde yemek bileşenlerini oluşturan girdilerin önemli bir kısmı yerel, mevsimsel ve iklim özelliklerine göre farklılıklar göstermekte, bir çok girdi müstahsilden doğrudan temin edilebilmektedir. Özellikle sebze meyve gibi girdilerin piyasa koşulları sebebiyle muhasebeleştirilmesinde karşılaşılan güçlüklerin aşırı düşük teklif sorgulamasında ispat için aranılan belgelere yansıtılmasında isteklilerin önünde önemli bir engel teşkil edeceği düşünülmektedir. Kamu İhale Kurumu tarafından personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımları için aşırı düşük sınır değerin tespiti ve sorgulanması konusunda bir kriter belirlenmediği hususu göz önüne alındığında, şikayete konu ihalede, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanması ve kaynakların verimli kullanılmasından sorumlu olan idarenin, aşırı düşük teklif açıklaması isteyerek ihalenin sonuçlandırılması yönünde tesis etmiş olduğu işlemlerde mevzuata uyarlık bulunmadığı düşünülmektedir.

İhale konusu işin personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı işi olmadığı, yaklaşık maliyetin büyük çoğunlukla yemek giderinden oluştuğu ihalede verilen tüm teklif bedelleri yaklaşık maliyetin altında olmakla birlikte yaklaşık maliyete ve birbirlerine göre yakın olduğu ve en düşük teklifin bile diğer tekliflere göre aşırı düşük olarak değerlendirilemeyeceği anlaşıldığından, idarece, yemek kalemlerinde aşırı düşük teklif sorgulaması yapılarak ihalenin karara bağlanması yönünde gerçekleştirilen idari işlemlerin mevzuata uygun olmadığı değerlendirilmiştir.

Açıklanan nedenlerle; başvuruya konu ihalede, yemek alımı kalemlerinde aşırı düşük teklif sorgulaması yapılarak ihalenin sonuçlandırılmasına yönelik idarece gerçekleştirilen idari işlemlerin yerinde olmadığına ilişkin “ Düzeltici işlem belirlenmesine” karar verilmesi gerektiği yönündekidüşüncem ile, bu hususa ilişkin Kurul çoğunluğunca verilen “ Düzeltici işlem belirlenmesine” niteliğindeki karara katılmıyorum.

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi