KİK Kararı: 2013/UH.III-3805 (2 Ekim 2013)

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2013/063
Gündem No : 44
Karar Tarihi : 02.10.2013
Karar No : 2013/UH.III-3805
BAŞVURU SAHİBİ:
Harun Aslan, FATİH MAH. MİMAR SİNAN CAD. NO:50/1 GAZİANTEP

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Hassa İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü- Milli Eğitim Bakanlığı Müsteşarlık, Girne Mahallesi Dervişpaşa Bulvarı 164 31700 HATAY

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2013/87324 İhale Kayıt Numaralı "Yemek Hizmeti" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Hassa İlçe Milli Eğitim Müdürlüğütarafından 26.07.2013 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “Yemek Hizmeti Alımı” ihalesine ilişkin olarak Harun Aslan’ın 04.09.2013 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 05.09.2013 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 11.09.2013 tarih ve 28950 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 09.09.2013 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2013/3267 sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, ihale üzerinde bırakılan isteklinin ve ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi isteklinin aşırı düşük teklif açıklamalarının mevzuata uygun olmadığı, açıklama istenilen önemli maliyet bileşenlerinden biri olan “ 9 taşıma merkezine yemeğin nakli ” için kullanılacak araçların giderlerinin mevzuata uygun şekilde belgelere dayalı olarak açıklanmadığı, sigorta, muayene, servis bakım giderlerine ilişkin açıklamaların ve araçların km başına yakıt tüketimi ile ilgili yapılan hesaplamaların sübjektif verilere dayandığı, sunulan proforma faturaları onaylayan meslek mensuplarının faaliyet belgelerinin olmadığı, Teknik Şartname’nin 3’üncü maddesinin (v) bendinde “… Yemek yiyen öğrenci sayısının artması halinde ihale miktarının %15 artışına kadar yüklenici firmaca ek ücret talep edilmeyecektir. Yüklenici firma yemekleri ücretsiz olarak sağlayacaktır… ” düzenlemesinin yer aldığı, söz konusu %15’lik artışına ilişkin giderlerin de “öngörülmeyen giderler” adı altında belirtilmesi gerekirken bu maliyetlerin göz ardı edildiği, ayrıca yapılan açıklamalarda yemek dağıtımının kaç araçla yapılacağı ve kullanılacak temizlik malzemelerinin miktarları gibi önemli maliyet bileşenlerine ait teknik ayrıntıların belirtilmediği iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

4734 sayılı Kanun’un “Aşırı Düşük Teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “ İhale komisyonu verilen teklifleri 37’nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.” hükmü,

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Makine, teçhizat ve diğer ekipmana ilişkin belgeler ve kapasite raporu” başlıklı 41’inci maddesinde “…(2) Adayın veya isteklinin kendi malı olan makine, teçhizat ve diğer ekipman; ruhsat, demirbaş veya amortisman defterinde kayıtlı olduğuna dair noter tespit tutanağı ya da yeminli mali müşavir raporu veya serbest muhasebeci mali müşavir raporu ile tevsik edilir …” hükmü,

Aynı Yönetmelik’in “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 59’uncu maddesinde “(1) İhale komisyonu verilen tekliflerden, diğer tekliflere veya yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

(2) İhale komisyonu;

a) Verilen hizmet ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen işin özgünlüğü,

hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir. İhale komisyonunca reddedilmeyen aşırı düşük teklifler, geçerli teklif olarak dikkate alınır.

(3) Aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde; Kamu İhale Kurumu tarafından aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlenmiş ise ihale komisyonu bu düzenlemeyi esas alır.

(4) Aşırı düşük teklif değerlendirmesinde tekliflerin, asgari maliyet yanında sözleşme giderlerini karşılayıp karşılamadığı da dikkate alınır.” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde;“ 79.1. Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, tekliflerin değerlendirilmesinde;

İhale ve sözleşmeye ilişkin damga vergileri, Kamu İhale Kurumu payı ve noter masrafları gibi sözleşme giderleri ile amortisman, kıdem tazminatı, işyeri hekimliği ücreti, oryantasyon (ihale konusu işe uyum) eğitimi gideri, yaka kartı ve bu mahiyetteki genel giderleri karşılamak üzere birim fiyat teklif cetvelinde yer alan her bir işçilik kalemindeki (yol, yemek ve giyecek dahil brüt asgari ücret veya brüt asgari ücretin yüzde (%) fazlası üzerinden ücret hesaplanan işçilik kalemi ile ulusal bayram ve genel tatil günleri ve fazla çalışma saatlerine ilişkin işçilik kalemleri) birim fiyatlar ile işçi sayısı üzerinden teklif alınması idarece uygun görülmeyen iş kalemi/kalemleri kapsamında çalıştırılacak olan her bir personelin işçilik maliyeti üzerinden işçilik hesaplama modülü kullanılarak %3 oranında sözleşme giderleri ve genel giderler hesaplanacaktır.

…

79.3. Asgari işçilik maliyeti;

i- İhale tarihinde yürürlükte bulunan brüt asgari ücret veya idari şartnamede brüt asgari ücretin yüzde (%) fazlası olarak belirlenen ücret (ulusal bayram ve genel tatil günleri ile fazla çalışma saatlerine ilişkin ücretler dahil),

ii- İdari şartnamede öngörülen nakdi veya ayni yemek ve yol bedeli ile ayni giyim bedeli,

iii- İşveren sigorta primi tutarından oluşmaktadır.

79.4. İhale komisyonu tarafından, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihaleleri ile personel çalıştırılmasına dayalı olmamakla birlikte ihale dokümanında personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma saatinin tamamının idarede kullanılacağı hizmet alımı ihalelerinde asgari işçilik maliyeti, sözleşme giderleri ve genel giderler ile varsa malzeme ve diğer maliyet kalemleri, bunlar dışında kalan hizmet alımı ihalelerinde ise ihale dokümanında belirtilen teklif fiyata dâhil giderler dikkate alınmak suretiyle tekliflerin değerlendirilmesi yapılarak 4734 sayılı Kanun’un 38’inci maddesi uyarınca teklifi aşırı düşük görülen isteklilerden işin niteliğine göre ihale komisyonunca belirlenen önemli teklif bileşenleri ile ilgili açıklama istenecektir. İdarelerce aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenlerin belirtilmesi ve açıklama için isteklilere üç (3) iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilmesi gerekmektedir.

Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, kar hariç yaklaşık maliyet tutarının üzerindeki teklifler aşırı düşük teklif olarak kabul edilmeyecektir.

79.4.1. İsteklilerce yapılacak aşırı düşük teklife ilişkin açıklamalar belgelere dayanmalıdır. Belgelere dayanılmaksızın yapılan açıklamalar kabul edilmeyerek söz konusu teklifler reddedilecektir.

79.4.2. İhale komisyonu tarafından yapılacak aşırı düşük teklif değerlendirmesinde aşağıdaki hususların dikkate alınması gerekmektedir.

79.4.2.1. İhale komisyonu, teklifin önemli bileşenlerine ilişkin olarak;

a) Verilecek hizmetin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve hizmetlerin temininde kullanılacak avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen hizmetin özgünlüğü,

hususlarında istekliler tarafından belgelere dayalı olarak yapılan yazılı açıklamaları da dikkate almak suretiyle aşırı düşük teklifleri değerlendirerek ihaleyi sonuçlandıracaktır.

79.4.2.2. Verilecek hizmetin ekonomik olması, seçilen teknik çözümler, hizmetin yerine getirilmesinde kullanılacak avantajlı koşullar veya hizmetin özgünlüğü hususunda bir açıklamada bulunulması durumunda; sadece bu hususların neler olduğu değil, belirtilen çözüm, avantajlı koşul, özgünlük ya da hizmetin ekonomik olması sayesinde elde edilen maliyet avantajının da bilgi ve belgelere dayalı olarak açıklanması gerekmektedir.

79.4.2.3. Teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin, tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili olarak Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamaya dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri sunmaları gerekmektedir.

İsteklilerin açıklamalarına dayanak teşkil eden bilgi ve belgeler;

a. Tedarikçi veya üreticilerden alınan proforma faturalar,

b. Fiyat teklifleri,

c. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilmiş fiyat tarifeleri veya bunlardan alınmış fiyat teklifleri,

ç. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilgili mala ilişkin ilan edilen asgari fiyatlar,

d. Perakende satış yapan zincir mağaza veya marketlerin yayımladıkları fiyat kataloglarında yer alan fiyatlar,

e. Ticaret borsalarına kayıtlı mallara ilişkin olarak 5174 sayılı Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği ile Odalar ve Borsalar Kanununun 51 inci maddesinin (c) bendi uyarınca borsa idaresi tarafından düzenlenen ilgili malın fiyatını gösteren belgeler,

f. Yaş sebze ve meyve için, Yaş Sebze ve Meyve Ticaretinin Düzenlenmesi ve Toptancı Halleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname uyarınca faaliyet gösteren toptancı hali idaresi tarafından düzenlenen ilgili malın fiyatını gösteren belgeler,

g. İsteklinin ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarıdır.

İstekliler tekliflerine ilişkin olarak yukarıda sayılan belgelerden kendileri için uygun olanları (79.4.2.4-79.4.2.13) maddelerine göre yapacakları açıklamalar kapsamında sunacaklardır.

…

79.4.2.4. Tedarikçi veya üreticilerden alınan birim fiyatları gösteren proforma fatura sunularak açıklama yapılması durumunda proforma faturadaki birim satış tutarı;

a) Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan (Ek-O.5) ağırlıklı ortalama birim maliyetin,

b) Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan (Ek-O.5) ağırlıklı ortalama birim satış tutarının %80’inin,

altında olamaz.

Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından proforma fatura üzerine; “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından proforma fatura üzerine; “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının %80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Kaşeleme işlemi bu Tebliğ’in 8.4 maddesinde belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

79.4.2.5. İsteklilerce yapılan açıklamalarda; teklifin bir bölümünü oluşturan iş kalemlerine/gruplarına ilişkin olarak piyasada o alanda faaliyet gösteren kişilerden alınan fiyat tekliflerinin sunulması halinde, fiyat teklifinde belirtilen veya fiyat teklifine göre hesaplanan birim fiyat;

a) Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında (Ek-O.6) yer alan toplam birim maliyet tutarının,

b) Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında (Ek-O.6) yer alan ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin,

altında olamaz.

Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından fiyat teklifinin üzerine; “Birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından fiyat teklifinin üzerine; “Birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Kaşeleme işlemi bu Tebliğin 8.4 maddesinde belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

…

79.4.2.7. İsteklinin, kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilen fiyat tarifelerinde belirtilen fiyatları kullanması halinde sadece ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olan bir tarifeyi gösterir belgeyi sunması yeterlidir. (Örnek: Orman Genel Müdürlüğüne bağlı işletmeler tarafından satılan ürünlere ilişkin ilan edilmiş fiyatlar vb.)

79.4.2.8. İstekli tarafından açıklaması yapılacak girdinin fiyatının, kamu kurum ve kuruluşlarınca ilan edilen ilgili mala ilişkin asgari fiyatlara uygun olması halinde sadece ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olan asgari fiyatın belgelendirilmesi suretiyle açıklama yapılması yeterlidir.(Örnek: EPDK tarafından il bazında günlük olarak yayımlanan akaryakıt fiyatları vb.)

79.4.2.9. İstekli tarafından perakende satış yapan zincir mağaza veya marketlerin yayımladıkları fiyat kataloglarının kullanılması halinde, ilgili mala ait sadece ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olan bir fiyatı gösteren mağaza veya market yönetimince onaylanmış kataloğu sunması yeterlidir.

79.4.2.10. İstekli tarafından ticaret borsalarında oluşan fiyatların kullanılması halinde, 5174 sayılı Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği ile Odalar ve Borsalar Kanununun 51’inci maddesinin (c) bendi uyarınca borsa idaresi tarafından düzenlenen ve ilgili malın ihale tarihinden önceki son işlem tarihinde gerçekleşen asgari fiyatını gösteren belge ile açıklama yapılması yeterlidir.

79.4.2.11. İstekli tarafından yaş sebze ve meyve için, toptancı halinde oluşan fiyatların kullanılması halinde, Yaş Sebze ve Meyve Ticaretinin Düzenlenmesi ve Toptancı Halleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname uyarınca faaliyet gösteren toptancı hali idaresi tarafından düzenlenen ve ilgili malın, ihale tarihinden önceki son 12 ayın herhangi bir işlem gününe ait asgari fiyatını gösteren belge ile açıklama yapılması yeterlidir.

…

79.4.2.14. Proforma fatura ve fiyat tekliflerinin, proforma fatura veya fiyat teklifine konu alanda faaliyet gösterenlerden alınması gerekmekte olup bu belgelerin ihale tarihinden önce düzenlenmiş olması zorunlu değildir.

79.4.2.15. Maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarının; 3568 sayılı Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanununa göre çalışan meslek mensuplarından, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olanlar tarafından düzenlenmesi, bütün belge ve tutanakların her sayfasının taraflar tarafından imzalanarak kaşelenmesi gerekmektedir.

(79.4.2.4.) maddesine göre düzenlenen tutanak meslek mensubu ve proforma fatura veren tedarikçi veya imalatçı tarafından, (79.4.2.5.) maddesine göre düzenlenen tutanak meslek mensubu ile istekliye fiyat teklifini veren kişi tarafından imzalanarak kaşelenecek ancak bu tutanaklar proforma fatura veya fiyat teklifi ekinde idareye verilmeyecek ve düzenleyen meslek mensubu tarafından muhafaza edilecektir.

(79.4.2.12.) maddesine göre düzenlenen tutanaklar ise meslek mensubu ile ihaleye katılan istekli tarafından imzalanarak kaşelenecek ve açıklama ekinde idareye sunulacaktır.

Meslek mensubu, proforma fatura veya fiyat teklifi üzerindeki beyanı ile O-5, O-6, O-7 nolu tutanaklardaki beyanların doğruluğundan sorumludur.

Gerekli görülmesi durumunda ihaleyi yapan idare, proforma fatura ve fiyat tekliflerine ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarını, incelemek üzere muhafaza eden meslek mensubundan isteyebilir.

İhale komisyonunun, gerek meslek mensubundan istenen tutanaklar gerekse istekliler tarafından açıklama kapsamında ihale komisyonuna sunulan tutanaklar üzerinde yaptığı inceleme sonucunda sunulan proforma fatura / fiyat teklifi ile bu belgeler arasında uyumsuzluk olduğunu tespit etmesi durumunda teklif reddedilerek uyumsuzluğun niteliğine göre söz konusu belgeler mükellef ve/veya isteklinin bağlı olduğu vergi dairesine gönderilir ve gerekli olması halinde Cumhuriyet Savcılığına bildirim yapılır.

İhale komisyonunca yapılan inceleme sonucunda, yukarıda belirtildiği şekilde bir uyumsuzluk olduğu tespit edilmemekle birlikte, belgelerde yer alan bilgilerin ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığının değerlendirilmesi durumunda isteklinin teklifi reddedilmeyecek ancak proforma fatura ve fiyat teklifleri ile maliyet/satış tutarı tespit tutanakları mükellef ve/veya isteklinin bağlı olduğu vergi dairesine gönderilecektir.

79.4.2.16. İstekliler tarafından aşırı düşük teklif sorgulaması kapsamındaki mallara ilişkin olarak proforma fatura yerine sadece alış faturası ile açıklamada bulunulması geçerli bir açıklama olarak kabul edilmeyecektir.

Yukarıda belirtilen maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarının son geçici vergi beyanname dönemine ilişkin olarak düzenlenmesi esastır. Ancak son geçici vergi beyanname döneminde, yasal defter ve belgelerde açıklama konusu mal veya hizmetlerle ilgili işlem bulunmaması durumunda, isteklinin kendi ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin ağırlıklı ortalama birim maliyetin veya ağırlıklı ortalama birim satış tutarının belirtildiği “maliyet/satış tutarı tespit tutanağı” (Ek-O.7) hariç, söz konusu tutanaklar bir önceki geçici vergi beyanname dönemi esas alınarak düzenlenebilir. Son geçici vergi beyanname döneminin tespitinde; 4734 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin (a), (d) ve (e) bentlerine göre pazarlık usulü ile yapılan ihalelerde ilk yazılı fiyat tekliflerinin alındığı tarih, diğer ihale usulleri ile yapılan ihalelerde ise ihale tarihi esas alınır.

Örneğin; 11.1.2010 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan ihalede son geçici vergi beyanname dönemi “Ekim-Kasım-Aralık 2009”, 15.7.2010 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan ihalede son geçici vergi beyanname dönemi “Nisan-Mayıs-Haziran 2010” dur.

…

79.4.2.19. Personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımlarına ilişkin aşırı düşük teklif sorgulamasında, sözleşme giderleri ve genel giderlerin %3 oranında hesaplanması söz konusu olmayacak, sözleşme giderleri ilgili mevzuatına göre hesaplanmak suretiyle aşırı düşük teklif sorgulamasına cevap verilecek ve teklifler değerlendirilecektir.

…

79.4.2.24. Yemek hizmet alımı ihalelerinde, çalıştırılacak personelin giyim gideri ile su, tuz, baharat, peçete ve masa örtüsü giderleri için yapılacak açıklamalara ilişkin olarak isteklilerden belge sunmaları istenmeyecektir. İhale komisyonu ayrıca, bu girdiler dışındaki girdilerden de belgelendirilmesine gerek bulunmayanları tespit edebilecektir.

…

79.5. Aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda; (79.4.2.) maddesine uygun açıklamada bulunmayan, açıklamaları teknik şartnameye aykırı hususlar içeren veya teklif tutarı, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde asgari işçilik maliyeti ve %3 oranındaki sözleşme giderleri ile genel giderleri, personel çalıştırılmasına dayalı olmamakla birlikte ihale dokümanında personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma saatinin tamamının idarede kullanılacağı hizmet alımı ihalelerinde ise asgari işçilik maliyeti ve ilgili mevzuatı uyarınca hesaplanacak sözleşme giderlerini karşılamayan isteklilerin teklifleri gerekçeleri belirtilmek suretiyle reddedilecektir.…” açıklaması,

İdari Şartname’nin “Teklif fiyata dâhil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “25.1. Teklifin hazırlanması ve sözleşmenin uygulanması sırasında ilgili mevzuatınca yapılacak ulaşım, sigorta, vergi, resim, harç vb. giderler yükleniciye aittir.

25.2. 25.1. maddesinde yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz.

25.3. Teklif fiyata dâhil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:

25.3.1. Yemeğin hazırlanması, taşınması servis edilmesi ve sonrası temizliği ile ilgili personel dâhil her türlü gider yükleniciye aittir.

25.4. Sözleşme konusu işin bedelinin ödenmesi aşamasında doğacak Katma Değer Vergisi (KDV), ilgili mevzuatı çerçevesinde İdare tarafından yükleniciye ayrıca ödenir.” düzenlemesi,

Teknik Şartname’nin 3’üncü maddesinin (i) bendinde “ Okula getirilen yemekler ısıyı uzun süre muhafaza eden, yemeklerin dökülmesini önleyen kapalı kaplarda ve arabalarda taşınacaktır. Yemeğin taşındığı kaplar mutlaka paslanmaz çelik olacaktır.” düzenlemesi,

(m) bendinde “ Yemek masaları ve sandalyeleri yüklenici firma tarafından temin edilecektir. Yüklenici firma tarafından her masada masa örtüsü, tuzluk, biberlik, kürdanlık, cam su bardağı, su dolu sürahi, kâğıt peçete bulundurulacaktır.” düzenlemesi,

(o) bendinde “… Yüklenici firma personele başlarına bone, ellerine eldiven ağızlara maske ve üzerlerine önlük giydirecektir …” düzenlemesi,

(p) bendinde “Firma çalıştırdığı personelin her üç ayda bir periyodik sağlık kontrolünü yaptırıp (Portör Raporları), sonuçlarını okul idaresine bildirmek zorundadır.” düzenlemesi,

(v) bendinde “… Yemek yiyen öğrenci sayısının artması halinde ihale miktarının %15 artışına kadar yüklenici firmaca ek ücret talep edilmeyecektir. Yüklenici firma yemekleri ücretsiz olarak sağlayacaktır… ” düzenlemesi yer almaktadır.

Yapılan incelemede, ihale konusu işin 2013-2014 eğitim-öğretim döneminde Hassa İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü’ne bağlı taşıma merkezi ilköğretim okulları öğrencileri için 257.348 adet sıcak öğle yemeği alımı olduğu ve personel çalıştırılmasına dayalı bir hizmet alımı olmadığı,

İdarece hazırlanan yaklaşık maliyetin,Millî Eğitim Bakanlığı Destek Hizmetleri Genel Müdürlüğünün 23.05.2013 tarihli ve 1082284 sayılı yazısı esas alınarak kâr dâhil toplam 653.663,92 TL olarak belirlendiği, yaklaşık maliyet hesap cetvelinde kâr oranı konusunda herhangi bir bilginin bulunmadığı, toplam yaklaşık maliyetin 1,20 oranına bölünmesi sonucu, %20 kâr hariç tutarın 544.719,93 TL olarak tespit edildiği, 10 isteklinin teklif verdiği ihalede 6 isteklinin teklifinin kârsız yaklaşık maliyetin altında olduğu ve 29.07.2013 tarihli yazılar ile söz konusu isteklilerden 6 madde halinde belirlenen önemli maliyet bileşenleri hakkında aşırı düşük teklif açıklamasının istenildiği, önemli maliyet bileşenlerinin;

“1-Bir haftalık örnek yemek listesi,

2-İşçilik maliyeti,

3-Kullanılacak temizlik malzemesi giderleri,

4-Demirbaş, araç gereç ve ekipman giderleri,

5-İşçililerin portör giderleri,

6- 9 taşıma merkezine yemeğin nakli giderleri” olarak belirlendiği,

Açıklama sunmadığı için 4 isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakıldığı, diğer 2 isteklinin sunduğu açıklamaların uygun kabul edilerek ihalenin Özgün İnşaat Gıda San. Tic. Ltd. Şti. üzerinde bırakıldığı, Tilmen Tem. Gıda Yem. San. Tic. Ltd. Şti.nin ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlendiği, başvuru sahibinin teklifinin ise kâr hariç yaklaşık maliyetin üzerindeki ilk teklif olduğu görülmüştür.

Açıklanması istenilen “maliyet bileşenleri” esas alınarak Özgün İnşaat Gıda San. Tic. Ltd. Şti. tarafından teklif bedeline ilişkin olarak sunulan açıklama ve açıklamaya ilişkin tevsik edici belgeler incelendiğinde, tüm teklif bileşenlerine ve bir haftalık örnek yemek listesinde yer alan mönülere ilişkin “maliyet hesaplama tabloları”nın sunulduğu,

“Sebze ve meyve” maliyetini tevsik etmek üzere, İskenderun Belediye Başkanlığı Hal Müdürlüğünden alınan ve hal müdür vekili tarafından imzalanan 22-27 Temmuz 2013 dönemindeki fiyatları gösterir bir fiyat listesinin sunulduğu,

“Ekmek” maliyetini tevsik etmek üzere, Orhanlar Unlu Mamulleri-Suzan Coşkun’dan alınan bir proforma faturanın sunulduğu, söz konusu faturanın üzerinde SMMM onayının ve mevzuat gereğince bulunması zorunlu ibarenin yer aldığı, ilgili SMMM’nin faaliyet belgesinin de ekte sunulduğu,

“Sığır eti” maliyetini tevsik etmek üzere, Ada Besicilik San. Paz. Tic. Ltd. Şti.nden alınan bir proforma faturanın sunulduğu, söz konusu faturanın üzerinde SMMM onayının ve mevzuat gereğince bulunması zorunlu ibarenin yer aldığı, ilgili SMMM’nin faaliyet belgesinin de ekte sunulduğu,

“Yoğurt, lor ve süt” maliyetini tevsik etmek üzere, Güler Süt ve Gıda Ürün. Paz. Tic. Ltd. Şti.nden alınan bir proforma faturanın sunulduğu, söz konusu faturanın üzerinde SMMM onayının ve mevzuat gereğince bulunması zorunlu ibarenin yer aldığı, ilgili SMMM’nin faaliyet belgesinin de ekte sunulduğu,

“Tavuk eti” maliyetini tevsik etmek üzere, Horoz Paz. İth. İhr. Tic. San. Ltd. Şti.nden alınan bir proforma faturanın sunulduğu, söz konusu faturanın üzerinde SMMM onayının ve mevzuat gereğince bulunması zorunlu ibarenin yer aldığı, ilgili SMMM’nin faaliyet belgesinin de ekte sunulduğu,

Yemek mönülerinin diğer girdi maliyetlerini tevsik etmek üzere, Güven Gıda Pazarı-Mustafa Bozkurt’tan alınan bir proforma faturanın sunulduğu, söz konusu faturanın üzerinde SMMM onayının yer aldığı, ilgili SMMM’nin faaliyet belgesinin de ekte sunulduğu görülmüştür. Bununla birlikte, maliyete dayalı açıklama yapıldığında, yetkili meslek mensubu tarafından proforma fatura üzerine “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresi yazılması gerektiği halde, sunulan faturada “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ortalama birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazıldığı görülmüş olup ilgili ibarenin mevzuatta yer alan şekliyle yazılmadığı anlaşıldığından yapılan belgelendirmenin mevzuata uygun olmadığı sonucuna varılmıştır.

9 yemek dağıtıcısı ve 3 şoför olmak üzere toplam 12 kişinin günde 2 saat çalıştırılacağının öngörüldüğü ve asgari ücret esas alınarak bir maliyet hesabının yapıldığı, işçilerin portör muayeneleri halk sağlığı merkezlerinde ücretsiz olarak yapıldığından söz konusu kalem için gider öngörülmediği,

“Garson önlüğü” maliyetini tevsik etmek üzere, Ünüvar Güvenlik Spor Yapı İnş. Gıda Tic. Ltd. Şti.nden alınan bir proforma faturanın sunulduğu, söz konusu faturanın üzerinde SMMM onayının ve mevzuat gereğince bulunması zorunlu ibarenin yer aldığı, ilgili SMMM’nin faaliyet belgesinin de ekte sunulduğu,

“Temizlik ve sarf malzemeleri” maliyetini tevsik etmek üzere, Keleş Ambalaj’dan alınan bir proforma faturanın sunulduğu, söz konusu faturanın üzerinde SMMM onayının ve mevzuat gereğince bulunması zorunlu ibarenin yer aldığı, ilgili SMMM’nin faaliyet belgesinin de ekte sunulduğu,

"Cam sürahi, tuzluk, biberlik, kürdanlık, cam su bardağı, peçetelik” maliyetini tevsik etmek üzere, Tan Züccaciye–Nihat Tan’dan alınan bir proforma faturanın sunulduğu, söz konusu faturanın üzerinde SMMM onayının ve mevzuat gereğince bulunması zorunlu ibarenin yer aldığı, ilgili SMMM’nin faaliyet belgesinin de ekte sunulduğu,

“Masa örtüsü” maliyetini tevsik etmek üzere, Sun Tekstil Turizm Otelcilik Beyaz Eşya Mob. İml. Tic. Ltd. Şti.nden alınan bir proforma faturanın sunulduğu, söz konusu faturanın üzerinde SMMM onayının ve mevzuat gereğince bulunması zorunlu ibarenin yer aldığı, ilgili SMMM’nin faaliyet belgesinin de ekte sunulduğu,

“Termobox” maliyetini tevsik etmek üzere, Ardon End. Soğ. İml. Tic. Paz. Ltd. Şti.nden alınan bir proforma faturanın sunulduğu, söz konusu faturanın üzerinde SMMM onayının yer aldığı, ilgili SMMM’nin faaliyet belgesinin de ekte sunulduğu görülmüştür. Bununla birlikte, sunulan faturada “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı” ibaresinin yazıldığı görülmüş olup ilgili ibarenin eksik şekilde yazıldığı anlaşıldığından yapılan belgelendirmenin mevzuata uygun olmadığı sonucuna varılmıştır.

“Plastik masa ve sandalye” maliyetini tevsik etmek üzere, Hocaoğlu Dayanıklı Tük. Ltd. Şti.nden alınan bir proforma faturanın sunulduğu, söz konusu faturanın üzerinde SMMM onayının yer aldığı, ilgili SMMM’nin faaliyet belgesinin de ekte sunulduğu görülmüştür. Bununla birlikte, sunulan faturada “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı” ibaresinin yazıldığı görülmüş olup ilgili ibarenin eksik şekilde yazıldığı anlaşıldığından yapılan belgelendirmenin mevzuata uygun olmadığı sonucuna varılmıştır.

“Demirbaş ve ekipman” ile “3 araç” için öngörülen amortisman giderine ilişkin olarak SMMM onaylı bir hesaplama tablosunun sunulduğu görülmekle birlikte, “demirbaş ve ekipman” niteliğindeki malzemelerin fiyatlarının proforma faturalar ile tevsik edildiği tespit edilmiştir. Genel maliyet hesaplama tablosu incelendiğinde, “demirbaş ve ekipman” için proforma faturalar ile tevsik edilen fiyatlar yerine sadece amortisman giderlerinin teklif fiyata dahil edildiği anlaşılmıştır. Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Makine, teçhizat ve diğer ekipmana ilişkin belgeler ve kapasite raporu” başlıklı 41’inci maddesinde “...2) Adayın veya isteklinin kendi malı olan makine, teçhizat ve diğer ekipman; ruhsat, demirbaş veya amortisman defterinde kayıtlı olduğuna dair noter tespit tutanağı ya da yeminli mali müşavir raporu veya serbest muhasebeci mali müşavir raporu ile tevsik edilir …” düzenlemesi yer almaktadır.“Demirbaş ve ekipman” ile ilgili amortisman gideri öngörülebilmesi için bu malzemelerin isteklinin kendi malı olması ve bu durumun da ruhsat, demirbaş veya amortisman defterinde kayıtlı olduğuna dair noter tespit tutanağı ya da YMM raporu veya SMMM raporu ile tevsik edilmesi gerekmektedir. Söz konusu istekli tarafından “demirbaş ve ekipman”ın kendi malı olduğu yönünde tevsik edici belge sunulmadığı görülmüş olup kendi malı olmayan malzemeler için yapılan aşırı düşük teklif açıklamasında bunların temin edilme bedeli dikkate alınmayarak sadece amortisman bedelinin esas alınmasının yerinde olmadığı, bu nedenle “demirbaş ve ekipman” niteliğindeki malzemeler için yapılan açıklamanın uygun olmadığı sonucuna varılmıştır.

Yemeğin nakli için kullanılacak araçların kendi malı olduğunu tevsik etmek üzere 3 adet alış faturasının sunulduğu, ancak Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.4.2.16’ncı maddesi gereğince sadece alış faturası ile açıklamada bulunulamayacağı, isteklinin kendi malı olan makine, teçhizat ve diğer ekipmanın ruhsat, demirbaş veya amortisman defterinde kayıtlı olduğuna dair noter tespit tutanağı ya da YMM raporu veya SMMM raporu ile tevsik edilmesi gerektiği dikkate alındığında yapılan açıklamanın uygun olmadığı sonucuna varılmıştır.

Araç yakıt gideri için bir maliyet hesaplama tablosunun sunulduğu, günlük ortalama 100 km yol gidileceğinin öngörüldüğü ve kullanılacak 3 aracın toplam yakıt giderinin günlük 45,00 TL olacağının ifade edildiği, ancak araçların km başına ne kadar yakıt tüketeceğine ve yakıtın lt birim fiyatına ilişkin herhangi bir açıklamanın/belgelendirmenin yapılmadığı tespit edilmiştir.

Netice itibariyle ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamasının mevzuata uygun olmadığı anlaşıldığından başvuru sahibinin iddiası yerinde görülmüştür.

Açıklanması istenilen “önemli maliyet bileşenleri” esas alınarak Tilmen Tem. Gıda Yem. San. Tic. Ltd. Şti. tarafından teklif bedeline ilişkin olarak sunulan açıklama ve açıklamaya ilişkin tevsik edici belgeler incelendiğinde, tüm teklif bileşenlerine ve bir haftalık örnek yemek listesinde yer alan mönülere ilişkin “maliyet hesaplama tabloları”nın ve bir açıklama yazısının sunulduğu,

“Sebze ve meyve” maliyetini tevsik etmek üzere, Emre Ticaret-Selma Şaşmaz’dan alınan bir proforma faturanın sunulduğu, söz konusu faturanın üzerinde SMMM onayının ve mevzuat gereğince bulunması zorunlu ibarenin yer aldığı, ilgili SMMM’nin faaliyet belgesinin de ekte sunulduğu,

Yemek mönülerinin diğer girdi maliyetlerini tevsik etmek üzere, Murat Doğan’dan alınan bir proforma faturanın sunulduğu, söz konusu faturanın üzerinde SMMM onayının ve mevzuat gereğince bulunması zorunlu ibarenin yer aldığı, ilgili SMMM’nin faaliyet belgesinin de ekte sunulduğu,

“Et” maliyetini tevsik etmek üzere Kardeşler Kasabı-Mahmut Kaya’dan alınan bir proforma faturanın sunulduğu, söz konusu faturanın üzerinde SMMM onayının ve mevzuat gereğince bulunması zorunlu ibarenin yer aldığı, ilgili SMMM’nin faaliyet belgesinin de ekte sunulduğu,

“Tavuk” maliyetini tevsik etmek üzere Şen Piliç-Taşkın Hanifi Çanakçı’dan alınan bir proforma faturanın sunulduğu, söz konusu faturanın üzerinde SMMM onayının ve mevzuat gereğince bulunması zorunlu ibarenin yer aldığı, ilgili SMMM’nin faaliyet belgesinin de ekte sunulduğu,

“Ekmek” maliyetini tevsik etmek üzere Çarşıbası Ekmek Fırını’ndan alınan bir proforma faturanın sunulduğu, söz konusu faturanın üzerinde SMMM onayının ve mevzuat gereğince bulunması zorunlu ibarenin yer aldığı, ilgili SMMM’nin faaliyet belgesinin de ekte sunulduğu,

“Temizlik malzemesi” maliyetini tevsik etmek üzere Akrep kimya Kimyevi Mad. Nakl. San. Tic. Ltd. Şti.nden alınan bir proforma faturanın sunulduğu, söz konusu faturanın üzerinde SMMM onayının ve mevzuat gereğince bulunması zorunlu ibarenin yer aldığı, ilgili SMMM’nin faaliyet belgesinin de ekte sunulduğu,

“Eldiven, bone, maske” maliyetini tevsik etmek üzere Tuğra Medikal San. Tic. Ltd. Şti.nden alınan bir proforma faturanın sunulduğu, söz konusu faturanın üzerinde SMMM onayının ve mevzuat gereğince bulunması zorunlu ibarenin yer aldığı, ilgili SMMM’nin faaliyet belgesinin de ekte sunulduğu,

“Masa ve sandalye” kiralama maliyetini tevsik etmek üzere Özlem Atılgan Masa, Sandalye Kiralama ve Cenaze Hizmetleri firmasından alınan bir proforma faturanın sunulduğu, söz konusu faturanın üzerinde SMMM onayının ve mevzuat gereğince bulunması zorunlu ibarenin yer aldığı, ilgili SMMM’nin faaliyet belgesinin de ekte sunulduğu,

“Evsel atık poşet, peçete, pet bardak, ekmek poşeti” maliyetini tevsik etmek üzere Dirisan Plastik San. Tic. Ltd. Şti.nden alınan bir proforma faturanın sunulduğu, söz konusu faturanın üzerinde SMMM onayının ve mevzuat gereğince bulunması zorunlu ibarenin yer aldığı, ilgili SMMM’nin faaliyet belgesinin de ekte sunulduğu,

1 aşçı, 2 aşçı yardımcısı, 1 bulaşıkçı, 1 şoför, 9 dağıtım ve temizlik elemanı olmak üzere toplam 14 kişinin çalıştırılmasının öngörüldüğü, işçilik maliyetini tevsik için KİK işçilik hesaplama modülü çıktılarının sunulduğu,

“İş önlüğü” maliyetini tevsik etmek üzere, İş San. İş ve İşçi Elbiseleri San.nden alınan bir proforma faturanın sunulduğu, söz konusu faturanın üzerinde SMMM onayının ve mevzuat gereğince bulunması zorunlu ibarenin yer aldığı, ilgili SMMM’nin faaliyet belgesinin de ekte sunulduğu,

İşçilerin portör muayene giderlerinin Gaziantep Valiliği İl Sağlık Müdürlüğünün 10/10/2011 tarihli komisyon kararında belirtilen ücret esas alınarak esas hesaplandığı,

“Araç gereç ve ekipman” maliyetini tevsik etmek üzere, Arzum Züccaciye-Mustafa Kölemen’den alınan bir proforma faturanın sunulduğu, söz konusu faturanın üzerinde SMMM onayının ve mevzuat gereğince bulunması zorunlu ibarenin yer aldığı, ilgili SMMM’nin faaliyet belgesinin de ekte sunulduğu,

Kendi malı olan “Demirbaş ve ekipman”a ilişkin olarak demirbaş defterinin ilgili kısımlarının noter onaylı şekilde sunulduğu ve hesaplanan yıllık amortisman giderinin teklif fiyata dahil edildiği,

Açıklama yazısında günlük ortalama 90 km yol gidileceğinin öngörüldüğü ve araçların km başına 0,10 lt yakıt tükettiğinin belirtildiği, “mazot”un lt birim fiyatını tevsik etmek üzere, Hamzaoğlu Gıda Tekstil Petrol ve Tar. Ürün. San. Tic. Ltd. Şti.nden alınan bir proforma faturanın sunulduğu, söz konusu faturanın üzerinde SMMM onayının ve mevzuat gereğince bulunması zorunlu ibarenin yer aldığı, ilgili SMMM’nin faaliyet belgesinin de ekte sunulduğu görülmüştür. Ancak, kullanılacak araçların yakıt tüketiminin Kamu İhale Genel Tebliği’nde öngörülen açıklama yöntemleri ile belgelere (yakıt tüketimine ilişkin kataloğa vb.) dayalı olarak yapılması gerektiği dikkate alındığında, araçların akaryakıt giderine ilişkin olarak yapılan açıklamanın mevzuata uygun olmadığı sonucuna varılmıştır.

Diğer yandan, başvuru sahibi, yapılan açıklamalarda önemli maliyet bileşenlerine ait teknik ayrıntıların belirtilmediğini iddia edilmekte ise de teklif edilen malzemelerin Teknik Şartname’de belirtilen özelliklere uygunluğunun sözleşme imzalandıktan sonra değerlendirilmesi gerekmektedir. Başvuru sahibinin diğer bir iddiası, Teknik Şartname’nin 3’üncü maddesinin (v) bendinde “… Yemek yiyen öğrenci sayısının artması halinde ihale miktarının %15 artışına kadar yüklenici firmaca ek ücret talep edilmeyecektir. Yüklenici firma yemekleri ücretsiz olarak sağlayacaktır… ” düzenlemesinin yer aldığı, söz konusu %15’lik artışına ilişkin giderlerin de “öngörülmeyen giderler” adı altında belirtilmesi gerekirken bu maliyetlerin göz ardı edildiğidir. Söz konusu giderin, idare tarafından açıklanması istenilen önemli maliyet bileşeni olarak belirlenmediği dikkate alındığında bu hususla ilgili olarak açıklama yapılmasının gerekmediği değerlendirilmiştir.

Netice itibariyle ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamasının da uygun olmadığı anlaşıldığından başvuru sahibinin iddiası yerinde görülmüştür.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, Özgün İnşaat Gıda San. Tic. Ltd. Şti.nin ve Tilmen Tem. Gıda Yem. San. Tic. Ltd. Şti.nin aşırı düşük teklif açıklaması kabul edilmeyerek teklifinin reddedilmesi ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oyçokluğu ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Başkan

Kazım ÖZKAN

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi

Ahmet ÖZBAKIR

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi

KARŞI OY

Başvuru sahibinin itirazen şikayet başvuru dilekçesinde, “ ihale üzerinde bırakılan isteklinin ve ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi isteklinin aşırı düşük teklif açıklamalarının mevzuata uygun olmadığı, açıklama istenilen önemli maliyet bileşenlerinden biri olan “9 taşıma merkezine yemeğin nakli” için kullanılacak araçların giderlerinin mevzuata uygun şekilde belgelere dayalı olarak açıklanmadığı, sigorta, muayene, servis bakım giderlerine ilişkin açıklamaların ve araçların km başına yakıt tüketimi ile ilgili yapılan hesaplamaların sübjektif verilere dayandığı, sunulan proforma faturaları onaylayan meslek mensuplarının faaliyet belgelerinin olmadığı, Teknik Şartname’nin 3’üncü maddesinin (v) bendinde “…Yemek yiyen öğrenci sayısının artması halinde ihale miktarının %15 artışına kadar yüklenici firmaca ek ücret talep edilmeyecektir. Yüklenici firma yemekleri ücretsiz olarak sağlayacaktır…” düzenlemesinin yer aldığı, söz konusu %15’lik artışına ilişkin giderlerin de “öngörülmeyen giderler” adı altında belirtilmesi gerekirken bu maliyetlerin göz ardı edildiği, ayrıca yapılan açıklamalarda yemek dağıtımının kaç araçla yapılacağı ve kullanılacak temizlik malzemelerinin miktarları gibi önemli maliyet bileşenlerine ait teknik ayrıntıların belirtilmediği ” şeklinde belirtilen iddiası hakkında Kurul çoğunluğunca, Özgün İnşaat Gıda San. Tic. Ltd. Şti.’nin ve Tilmen Tem. Gıda Yem. San. Tic. Ltd. Şti.’nin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi hususlarında “ Düzeltici işlem belirlenmesine ” karar verilmiştir.

Başvuru sahibinin birinci iddiasının İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 18 inci maddesi yönünden Kurul kararına dayanak teşkil eden esas inceleme raporu ve eki belgeler üzerinde yapılan inceleme sonucunda;

Hassa İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü tarafından “ Yemek Hizmeti Alımı ” işinin açık ihale usulü ile ihaleye çıkarıldığı, yaklaşık maliyetin Millî Eğitim Bakanlığı Destek Hizmetleri Genel Müdürlüğünün 23.05.2013 tarihli ve 1082284 sayılı yazısı esas alınarak toplam 653.663,92 TL olarak hesaplandığı,

Bahse konu ihalede (10) adet ihale dokümanı satın alındığı, 26.07.2013 tarihinde gerçekleştirilen ihaleye 10 istekli tarafından teklif verildiği,

İdarece tekliflerin denetimine ilişkin yapılan inceleme uyarınca, on teklifin de geçerli teklif olarak kabul edildiği, bu tekliflere ilişkin teklif bedellerinin,

İsteklinin Adı

Teklif Bedeli (TL)

Özgün İnşaat Gıda San. Tic. Ltd. Şti.

409.183,32

Sümbül Gıda San. Tic. Ltd. Şti.

424.624,20

Tilmen Tem. Gıda Yem. San. Tic. Ltd. Şti.

432.344,64

KYS Yem. San. Tic. Ltd. Şti.

450.359,00

Ayyıldız San. Tic. Ltd. Şti.

455.505,96

AGV Gıda Yem. Tem. San. Tic. Ltd. Şti.

527.563,40

Harun Aslan-ASUM Yemek

544.728,51

Ahmet Türksayar-ATS Yemekçilik

545.577,76

Bupe Tabldot Gıda Paz. Tic. San. Ltd. Şti.

548.151,24

Gürsu Gıda Mad. Tem. San. Tic. Ltd. Şti.

643.370,00

Şeklinde verildiği, 10 isteklinin teklif verdiği ihalede 6 isteklinin teklifinin kârsız yaklaşık maliyetin altında olduğu ve söz konusu isteklilerden 6 madde halinde belirlenen önemli maliyet bileşenleri hakkında aşırı düşük teklif açıklamasının istenildiği, açıklama sunmadığı için 4 isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakıldığı, diğer 2 isteklinin sunduğu açıklamaların uygun kabul edilerek ihalenin Özgün İnşaat Gıda San. Tic. Ltd. Şti. üzerinde bırakıldığı, Tilmen Tem. Gıda Yem. San. Tic. Ltd. Şti.’nin ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlendiği,

Anlaşılmıştır.

4734 sayılı Kanunun “ Aşırı düşük teklifler ” başlıklı 38 inci maddesinde; “ İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

İhale komisyonu, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterleri esas alır. Kurum bu maddenin uygulanmasında; aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkilidir. ” hükmü yer almaktadır.

Bahse konu madde hükmünden, ihale komisyonunun, yaptığı değerlendirme neticesinde geçerli olduğunu tespit ettiği tekliflerden, ihalede verilen diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olan isteklileri tespit edeceği ve tespit edilen bu teklifleri reddetmeden önce yine madde metninde belirtilen usul doğrultusunda sorgulamaya tabi tutacağı anlaşılmaktadır.

Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük teklif sorgulamasının Kamu İhale Genel Tebliğinin “ teklif fiyata dahil masraflar ” ve “ aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesini ” düzenleyen maddeleri ile idari şartnamenin “ teklif fiyata dahil olan giderler ” başlıklı maddesindeki düzenlemelerin esas alınarak yapılması gerekmektedir. Bu ihalelerde, aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda belgelere dayalı yazılı açıklama yapmayan veya ihale komisyonunca açıklamaları yetersiz bulunan isteklilerin teklifleri ile teklif edilmesi gereken asgari işçilik maliyetini karşılamayan teklifler gerekçesi belirtilmek suretiyle reddedilecektir. Ancak, şikayet başvurusuna konu hizmetin personel çalıştırılmasına dayalı bir hizmet alım ihalesi olmaması nedeniyle aşırı düşük değer tespitine yönelik bir modül bulunmamakta olup, ihale konusu hizmetin maliyet unsurlarının, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında olduğu gibi önceden belirlenen nitelikte olmadığı görülmektedir. Bu durumda, ihale dokümanında belirtilen şartlara uygun olarak hizmetin ifası için her isteklinin basiretli tacir olma yükümlülüğü gereğince kendi organizasyon yapısı, kullanacağı makine ekipmanın özellikleri, malzeme teminindeki kendine özgü koşulları vb. unsurları dikkate alarak teklif fiyatını belirlemesi gerekmektedir.

Ayrıca, malzeme dahil yemek alım hizmetlerinde yemek bileşenlerini oluşturan girdilerin önemli bir kısmı yerel, mevsimsel ve iklim özelliklerine göre farklılıklar göstermekte, bir çok girdi müstahsilden doğrudan temin edilebilmektedir. Özellikle sebze meyve gibi girdilerin piyasa koşulları sebebiyle muhasebeleştirilmesinde karşılaşılan güçlüklerin aşırı düşük teklif sorgulamasında ispat için aranılan belgelere yansıtılmasında isteklilerin önünde önemli bir engel teşkil edeceği düşünülmektedir. Kamu İhale Kurumu tarafından personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımları için aşırı düşük sınır değerin tespiti ve sorgulanması konusunda bir kriter belirlenmediği hususu göz önüne alındığında, şikayete konu ihalede, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanması ve kaynakların verimli kullanılmasından sorumlu olan idarenin, aşırı düşük teklif açıklaması isteyerek ihalenin sonuçlandırılması yönünde tesis etmiş olduğu işlemlerde mevzuata uyarlık bulunmadığı düşünülmektedir.

İhale konusu işin personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı işi olmadığı, yaklaşık maliyetin büyük çoğunlukla yemek giderinden oluştuğu ihalede verilen tüm teklif bedelleri yaklaşık maliyetin altında olmakla birlikte yaklaşık maliyete ve birbirlerine göre yakın olduğu ve en düşük teklifin bile diğer tekliflere göre aşırı düşük olarak değerlendirilemeyeceği anlaşıldığından, idarece, yemek kalemlerinde aşırı düşük teklif sorgulaması yapılarak ihalenin karara bağlanması yönünde gerçekleştirilen idari işlemlerin mevzuata uygun olmadığı değerlendirilmiştir.

Açıklanan nedenlerle; başvuruya konu ihalede, yemek alımı kalemlerinde aşırı düşük teklif sorgulaması yapılarak ihalenin sonuçlandırılmasına yönelik idarece gerçekleştirilen idari işlemlerin yerinde olmadığına ilişkin “ Düzeltici işlem belirlenmesine” karar verilmesi gerektiği yönündekidüşüncem ile, bu hususa ilişkin Kurul çoğunluğunca verilen “ Düzeltici işlem belirlenmesine” niteliğindeki karara katılmıyorum.

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi