KİK Kararı: 2013/UH.III-3801 (2 Ekim 2013)

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2013/063
Gündem No : 40
Karar Tarihi : 02.10.2013
Karar No : 2013/UH.III-3801 Mahkeme Kararını Göster
BAŞVURU SAHİBİ:
Zengi Temizlik Gıda İnşaat San. Tic. Ltd. Şti. - Deneyim Temizlik İnş. San. Tic. Ltd. Şti. - Hira Sosyal Hizm. San. San. Ve Tic. Ltd. Şti., ATATÜRK MAH. 19.SOK. HASANZADE APT. A BLOK KAT:1 NO:3 ŞANLIURFA

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Bursa Büyükşehir Belediyesi Destek Hizmetleri Dairesi Başkanlığı, Sırameşeler Mah. Avrupa Konseyi Cad. No:3/14 16190 BURSA

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2013/73667 İhale Kayıt Numaralı "Parklar Ve Bahçeler Şube Müdürlüğü Sorumluluğunda Bulunan Park Alanlarında Temizlik Hizmetlerinin Yürütülmesi İşi" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Bursa Büyükşehir Belediye Başkanlığı Destek Hizmetleri Dairesi Başkanlığı tarafından 11.07.2013 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “Parklar ve Bahçeler Şube Müdürlüğü Sorumluluğunda Bulunan Park Alanlarında Temizlik Hizmetlerinin Yürütülmesi İşi” ihalesine ilişkin olarak Zengi Tem. Gıda İnş. San. Tic. Ltd. Şti. - Deneyim Tem. İnş. San. Tic. Ltd. Şti. - Hira Sos. Hizm. San. ve Tic. Ltd. Şti. Ortak Girişimi’nin 19.08.2013 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 28.08.2013 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 02.09.2013 tarih ve 28104 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 02.09.2013 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2013/3144 sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

1. Birim fiyat teklif cetvelinin yedinci ve sekizinci kalemlerinde aritmetik hata bulunduğu gerekçesiyle tekliflerinin değerlendirme dışı bırakıldığı, ancak bu gerekçenin yerinde olmadığı, şöyle ki; bahse konu kalemlerde virgülden sonra iki ondalık basamaktan fazla olacak şekilde teklif vermelerinin idarece aritmetik hata olarak kabul edildiği, hâlbuki söz konusu durumun mevzuata aykırılık taşımadığı,

2. İhale üzerinde bırakılan istekli ve diğer isteklilerin teklifleri değerlendirilirken, yol ve yemek giderine ilişkin olarak teklif edilmesi gereken asgari maliyetlerin 346.547,52 TL ve 311.501,52 TL olduğunun dikkate alınması ve bu tutarların altında teklif veren isteklilerin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılması, bu çerçevede ekonomik açıdan en avantajlı birinci ve ikinci tekliflerin asgari teklif bedelini karşılamadığı gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakılması gerektiğiiddialarına yer verilmiştir.

A) Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

1 ) Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

İncelenen ihalede, başvuru sahibi Zengi Tem. Gıda İnş. San. Tic. Ltd. Şti. - Deneyim Tem. İnş. San. Tic. Ltd. Şti. - Hira Sos. Hizm. San. ve Tic. Ltd. Şti. Ortak Girişimi’nin teklifi, birim fiyat teklif cetvelinin yedinci ve sekizinci kalemlerinde aritmetik hata bulunduğu gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakılmıştır.

İhale dokümanı kapsamında bulunan standart form birim fiyat teklif cetvelinin aşağıdaki şekilde olduğu görülmüştür:

A 1

B 2

Sıra No

İş Kaleminin Adı ve Kısa Açıklaması3

Miktarı

Teklif Edilen4 Birim Fiyat

Tutarı

Birimi

İşçi sayısı

Ay/gün/saat

1

Sıhhi Tesisatçı

Ay/İşçi Sayısı

1

12

2

Temizlik Elemanı

Ay/İşçi Sayısı

65

12

3

Sıhhi Tesisatçı (Ulusal Bayram Genel Tatil Mesai Ücreti)

Gün/İşçi Sayısı

1

14,5

4

Temizlik Elemanı (Ulusal Bayram Genel Tatil Mesai Ücreti)

Gün/İşçi Sayısı

65

14,5

5

Yemek Ücretleri

Ay/İşçi Sayısı

66

12

6

Yol Ücretleri

Ay/İşçi Sayısı

66

12

7

Yazlık Giyim Bedeli

Yıl/İşçi Sayısı

66

12

8

Kışlık Giyim Bedeli

Yıl/İşçi Sayısı

66

12

TOPLAM TUTAR (K.D.V Hariç)

Başvuru sahibi Zengi Tem. Gıda İnş. San. Tic. Ltd. Şti. - Deneyim Tem. İnş. San. Tic. Ltd. Şti. - Hira Sos. Hizm. San. ve Tic. Ltd. Şti. Ortak Girişimi’nin birim fiyat teklif cetvelinin yedinci ve sekizinci kalemlerinin aşağıdaki şekilde olduğu tespit edilmiştir:

Sıra No

İş Kaleminin Adı ve Kısa Açıklaması3

Miktarı

Teklif Edilen4 Birim Fiyat

Tutarı

Birimi

İşçi sayısı

Ay/gün/saat

7

Yazlık Giyim Bedeli

Yıl/İşçi Sayısı

66

12

0,0002-TL

0,1584-TL

8

Kışlık Giyim Bedeli

Yıl/İşçi Sayısı

66

12

0,0003-TL

0,2376-TL

İdari Şartname’nin “Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde giyim bedelinin Teknik Şartname’de belirtilen açıklamalar doğrultusunda fiyatlandırılacağı belirtilmiş, Teknik Şartname’nin “Genel hususlar” başlıklı dokuzuncu maddesinde ise “…9.2. Bu iş kapsamında çalışan personelin işyerine ulaşım (nakdi), yemek masrafları (nakdi) ve giyim bedelleri (ayni), yüklenici tarafından teklif edilecek fiyata dahildir.26 çalışma günü üzerinden hesaplanacak bu bedeller birim fiyat teklif mektubunda ayrı kalemler halinde belirtilecek olup, ödemesi bordrolarla belgelenecektir. İdarenin kendi personeli için uyguladığı ücretler ile bu ücretlerin ödenme şartları, bu masrafların asgari miktarlarının ve ödeme kriterlerinin belirlenmesine baz alınacaktır. (Günlük brüt yemek bedeli 12,28 TL, Günlük brüt ulaşım bedeli 13,23 TL)

9.3. Sıhhi tesisatçı ve temizlik işçisine, (toplam 66 kişi); yılda iki kez iş elbisesi (iş önlüğü + pantolon), yılda bir kez yağmurluk, ayakkabı ve çizme verilecektir. (İş kıyafetleri ile ilgili özellikler Ek.1’ de verilmiştir.)…” düzenlemelerine yer verilmiştir.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Aritmetik hata ve yuvarlama” başlıklı 16.5’inci maddesinde “16.5.1. Birim fiyat teklif cetvelindeki çarpım ve toplamlarda hata olması durumunda aritmetik hata olduğu kabul edilecek ve teklif doğrudan değerlendirme dışı bırakılacaktır…

16.5.2. Kısmi teklife izin verilip verilmediğine bakılmaksızın, birim fiyat üzerinden teklif alınan tüm ihalelerde istekliler, hizmet alımı ihalelerinde işçi sayısı üzerinden teklif alınan işçilik kalemleri hariç, birim fiyatları ve birim fiyatla miktarın çarpılması sonucu bulunan tutarları, virgülden sonra iki ondalık basamaklı sayıdan fazla olacak şekilde verebileceklerdir. Ancak, toplam teklif tutarı virgülden sonra en yakın iki ondalık basamaklı sayıya yuvarlanarak yazılacaktır. Yuvarlama işleminde yarım kuruş ve üzerindeki değerler bir kuruşa tamamlanacak; yarım kuruşun altındaki değerler ise dikkate alınmayacaktır.

…

_16.5.2.1._İşçilik ücreti, yol ve yemek bedeli ile bunlar üzerinden alınan prim tutarları gibi işçilik kalemlerini oluşturan maliyet unsurlarına ilişkin hesaplama yöntemi, sosyal güvenlik mevzuatı kapsamında kanunla ve idari düzenlemelerle belirlenmiş olup, bu çerçevede 1 TL (Bir Türk Lirası)’nin altındaki tutarlar iki ondalık basamaklı sayıya yuvarlanarak yazılmaktadır. Sosyal güvenlik mevzuatındaki düzenlemelerin emredici nitelikte olması nedeniyle isteklilerin ilgili mevzuatı gereğince yapacakları işçilik hesaplamalarında da anılan yöntemin uygulanması zorunluluğu bulunmaktadır. Bu sebeple, hizmet alımı ihalelerinde birim fiyat teklif cetvelinde yer alan ve işçi sayısı üzerinden teklif alınan işçilik kalemlerinin birim fiyatları ile birim fiyatla miktarın çarpılması sonucu bulunan tutarları, virgülden sonra en yakın iki ondalık basamaklı sayıya yuvarlanarak yazılacaktır.Yuvarlama işleminde yarım kuruş ve üzerindeki değerler bir kuruşa tamamlanacak; yarım kuruşun altındaki değerler ise dikkate alınmayacaktır.” açıklamaları,

Aynı Tebliğ’in “Hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde “…79.3. Asgari işçilik maliyeti;

i- İhale tarihinde yürürlükte bulunan brüt asgari ücret veya idari şartnamede brüt asgari ücretin yüzde (%) fazlası olarak belirlenen ücret (ulusal bayram ve genel tatil günleri ile fazla çalışma saatlerine ilişkin ücretler dahil),

ii- İdari şartnamede öngörülen nakdi veya ayni yemek ve yol bedeli ile ayni giyim bedeli,

iii- İşveren sigorta primi tutarından oluşmaktadır…” açıklamaları bulunmaktadır.

Anılan Tebliğ’in 79.3’üncü maddesindeki düzenlemeden ayni giyim bedelinin işçilik kaleminin içinde yer aldığı anlaşılmaktadır. Bu çerçevede bahse konu Tebliğ’in 16.5’inci maddesinde yapılan açıklamalarda giyim giderine ilişkin ayrıca bir değerlendirme yapılmamıştır.

Ancak şikâyete konu ihalede olduğu gibi giyim giderinin birim fiyat teklif cetvelinde işçilik kalemi dışında ayrı bir iş kalemi olarak düzenlendiği hallerde, bu iş kaleminin aynı Tebliğ’in 16.5.2.1’inci maddesi kapsamında bulunup bulunmadığının değerlendirilmesi gerekmektedir.

Bu kapsamda başvuruya konu ihalede teklif fiyata dahil edilecek olan ayni giyim bedeli için ayrı iş kalemleri belirlenerek birim fiyat teklif cetvelinin yedinci ve sekizinci sırasında bahse konu iş kalemlerine yer verildiği, söz konusu iş kalemlerinde işçi sayısı üzerinden teklif alındığı görülmüştür. Kamu İhale Genel Tebliği’nin aktarılan açıklamaları çerçevesinde, ayni giyim bedelinin işçilik maliyeti içerisinde kabul edildiği ve işçi sayısı üzerinden teklif alınan işçilik kalemlerinde birim fiyatlar ile birim fiyatla miktarın çarpılması sonucu bulunan tutarların, virgülden sonra en yakın iki ondalık basamaklı sayıya yuvarlanarak yazılmasının gerektiği göz önüne alındığında, işçilik maliyeti içerisinde yer alan ayni giyim bedeline ilişkin olan ve işçi sayısı üzerinden teklif alınan birim fiyat teklif cetvelinin yedinci ve sekizinci iş kalemlerinde, birim fiyatlar ile birim fiyatla miktarın çarpılması sonucu bulunan tutarların, virgülden sonra en yakın iki ondalık basamaklı sayıya yuvarlanarak yazılması gerekirken, başvuru sahibince söz konusu tutarların virgülden sonra dört ondalık basamaklı olacak şekilde yazıldığı görüldüğünden, idarece başvuru sahibinin teklifinin bu gerekçeyle değerlendirme dışı bırakılmasının yerinde olduğu sonucuna varılmıştır.

2 ) Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

Başvuru sahibinin diğer isteklilere ilişkin olan ikinci iddiasına konu hususların incelenmesi ve yerinde bulunması halinde, birinci iddia kapsamında belirtildiği üzere, başvuru sahibinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılma gerekçesi ortadan kalkmamaktadır.

Bu itibarla, şikâyetçinin kendi teklifinin değerlendirme dışı bırakılmasının yerinde olmadığına dair birinci iddiasının reddi gerektiğinden, ikinci iddiası yerinde olsa dahi, başvuru sahibinin ekonomik açıdan en avantajlı veya en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlenmesi ihtimali bulunmamaktadır.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “İhalelere yönelik başvurular” başlıklı 54’üncü maddesinin birinci fıkrasında “İhale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden aday veya istekli ile istekli olabilecekler, bu Kanunda belirtilen şekil ve usul kurallarına uygun olmak şartıyla şikâyet ve itirazen şikâyet başvurusunda bulunabilirler ” hükmü yer almaktadır.

Anılan Kanun hükmüne göre, başvuru sahibinin Kuruma itirazen şikâyet başvurusunda bulunabilmesi için öncelikle, idarenin hukuka aykırı bir işlem veya eyleminden dolayı bir hak kaybına veya zarara uğraması ya da zarara uğramasının muhtemel olması gerekmektedir. Ancak yukarıda belirtildiği üzere, itirazen şikâyet başvurusundaki ikinci iddia incelense dahi, başvuru sahibinin ekonomik açıdan en avantajlı veya en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlenmesi ihtimali bulunmamaktadır. Bu nedenlerle, ikinci iddia açısından başvuru sahibinin hukuken korunması gerekli bir hakkının bulunmadığı ve başvuru ehliyetini haiz olmadığı sonucuna varılmıştır.

B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 18’inci maddesi yönünden yapılan inceleme sonucunda tespit edilen aykırılıklar ve buna ilişkin inceleme ve hukuki değerlendirme aşağıda yapılmıştır.

Başvuruya konu ihalede teklif fiyata dâhil edilecek olan ayni giyim bedeli için birim fiyat teklif cetvelinin yedinci ve sekizinci sırasında yer verilen ve işçi sayısı üzerinden teklif alınan iş kalemlerinin, Kamu İhale Genel Tebliği çerçevesinde, işçi sayısı üzerinden teklif alınan işçilik kalemleri olduğu, bu itibarla söz konusu kalemlerde birim fiyatlar ile birim fiyatla miktarın çarpılması sonucu bulunan tutarların, virgülden sonra en yakın iki ondalık basamaklı sayıya yuvarlanarak yazılmasının gerektiği göz önüne alındığında, bahse konu kalemlerde, mevzuata aykırı şekilde virgülden sonra iki ondalık basamaklı sayıdan fazla olacak şekilde birim fiyat teklif eden, Beysoy Taah. İnş. Tem. Tic. Ltd. Şti., Şahmeran Dan. Belg. Bilg. Tem. Yem. Hizm. İnş. San. Tic. Ltd. Şti., Danış Müt. Yem. Tem. Gıda Petrol Ürn. Otom. Tarım San. ve Tic. Ltd. Şti., Önar Araş. Yön. Dan. İnsan Kayn. Tem. Gıda İnş. Tur. Taş. San. ve Tic. Ltd. Şti., Beyaz-Tem İnş. Med. Mak. Sos. Hiz. Elek. Özel Güv. Hizm. Sağ. Hizm. San. ve Tic. Ltd. Şti., Babacan Öğr. Ser. Tur. Tem. Teks. Gıda Tar. Ürn. İth. İhr. San. Tic. Ltd. Şti. ile Onat Tem. Bilgi İşl. İnş. Gıda San. Tic. Ltd. Şti.nin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği anlaşılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılığı belirlenen ihale işlemlerinin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, Beysoy Taah. İnş. Tem. Tic. Ltd. Şti., Şahmeran Dan. Belg. Bilg. Tem. Yem. Hizm. İnş. San. Tic. Ltd. Şti., Danış Müt. Yem. Tem. Gıda Petrol Ürn. Otom. Tarım San. ve Tic. Ltd. Şti., Önar Araş. Yön. Dan. İnsan Kayn. Tem. Gıda İnş. Tur. Taş. San. ve Tic. Ltd. Şti., Beyaz-Tem İnş. Med. Mak. Sos. Hiz. Elek. Özel Güv. Hizm. Sağ. Hizm. San. ve Tic. Ltd. Şti., Babacan Öğr. Ser. Tur. Tem. Teks. Gıda Tar. Ürn. İth. İhr. San. Tic. Ltd. Şti. ile Onat Tem. Bilgi İşl. İnş. Gıda San. Tic. Ltd. Şti.nin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılması ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oyçokluğu ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Başkan

Kazım ÖZKAN

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi

Ahmet ÖZBAKIR

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi

KISMEN KARŞI OY

Başvuru sahibinin itirazen şikayet başvuru dilekçesinde özetle “ihale üzerinde bırakılan istekli ve diğer isteklilerin teklifleri değerlendirilirken, yol ve yemek giderine ilişkin olarak teklif edilmesi gereken asgari maliyetlerin 346.547,52 TL ve 311.501,52 TL olduğunun dikkate alınması ve bu tutarların altında teklif veren isteklilerin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılması, bu çerçevede ekonomik açıdan en avantajlı birinci ve ikinci tekliflerin asgari teklif bedelini karşılamadığı gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakılması gerektiği” şeklinde dile getirdiği ikinci iddiası hakkında Kurul çoğunluğunca, başvuru sahibinin kendi teklifinin değerlendirme dışı bırakılmasının yerinde olmadığına dair birinci iddiasının reddi gerektiği, itirazen şikâyet dilekçesindeki ikinci iddia incelense dahi, başvuru sahibinin ekonomik açıdan en avantajlı veya en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlenmesi ihtimali bulunmadığı, bu nedenle, ikinci iddia açısından, başvuru sahibinin hukuken korunması gerekli bir hakkının bulunmadığı ve başvuru ehliyetini haiz olmadığı gerekçesiyle 4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince şikâyet başvurusunun “ehliyet yönünden” reddine karar verilmiştir.

4734 sayılı Kanun’un 54. maddesinin birinci fıkrasında; ihale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden aday veya istekli ile istekli olabileceklerin, bu Kanunda belirtilen şekil ve usul kurallarına uygun olmak şartıyla şikâyet ve itirazen şikâyet başvurusunda bulunabilecekleri, 55. maddesinin birinci fıkrasında ise; şikâyet başvurusunun, ihale sürecindeki işlem veya eylemlerin hukuka aykırılığı iddiasıyla bu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gereken tarihi izleyen günden itibaren 21 inci maddenin (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelerde beş gün, diğer hallerde ise on gün içinde ve sözleşmenin imzalanmasından önce yapılacağı, 56. maddesinin birinci fıkrasında ise; idareye şikâyet başvurusunda bulunan veya idarece alınan kararı uygun bulmayan aday, istekli veya istekli olabilecekler tarafından 55. maddenin dördüncü fıkrasında belirtilen hallerde ve sürede, sözleşme imzalanmadan önce itirazen şikâyet başvurusunda bulunabilecekleri, ikinci fıkrasında ise; Kurumun itirazen şikâyet başvurularını başvuru sahibinin iddiaları ile idarenin şikâyet üzerine aldığı kararda belirlenen hususlar ve itiraz edilen işlemler bakımından eşit muamele ilkesinin ihlal edilip edilmediği açılarından inceleyeceği hükmüne yer verilmiştir.

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 5. maddesinin birinci fıkrasının (c) bendinde; isteklilerin; yeterlik başvurularının veya tekliflerin sunulması, değerlendirilmesi ve ihalenin sonuçlandırılmasına ilişkin idari işlem veya eylemler hakkında başvuruda bulunabileceği, 14. maddesinin birinci fıkrasında; idareye yapılan şikâyet başvurusu üzerine idare tarafından alınan kararın uygun bulunmaması veya süresi içinde karar alınmaması hallerinde veya şikâyet ya da itirazen şikâyet üzerine idare tarafından alınan ihalenin iptali kararlarına karşı doğrudan Kuruma itirazen şikâyet başvurusunda bulunulabileceği, 15. maddesinin birinci fıkrasında; Kuruma yapılan başvuruların, öncelikle 16. madde çerçevesinde inceleneceği, 16. maddesinin ikinci fıkrasında ise; başvuru dilekçesi ve ekinde yukarıda belirtilen ön inceleme konuları bakımından bir aykırılığın bulunmaması durumunda esasın incelenmesine geçileceği hükmü yer almaktadır.

Anılan Yönetmeliğin 18. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendinde; ihale veya ön yeterlik dokümanının verilmesi, başvuruların veya tekliflerin sunulması, değerlendirilmesi ve ihalenin sonuçlandırılmasıyla ilgili olarak ise, başvuru sahibinin iddiaları ve idarenin şikâyet üzerine aldığı kararda belirtilen hususlar ile itiraz edilen işlemler bakımından eşit muamele ilkesinin ihlal edilip edilmediği yönünden inceleneceği, 2. fıkrasında ise; eşit muamele ilkesi yönünden yapılacak incelemede; dayanağı bakımından, itiraz edilen işlemin diğer aday veya isteklilere ilişkin olarak da Kanun ve ilgili mevzuat hükümlerine uygun şekilde gerçekleştirilip gerçekleştirilmediğine bakılacağı belirtilmiştir.

İdareye şikâyet, Kuruma itirazen şikâyet başvurusunda bulunulabilmesi için, aday, istekli veya istekli olabileceklerin hukuken korunması gerekli bir hakkının veya menfaatinin olması gerekmektedir.

4734 sayılı Kanunun 4. maddesinde geçen aday, istekli ve istekli olabilecek tanımları ve 54. maddesinde yer alan ihale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden aday veya istekli ile istekli olabileceklerin şikâyet yoluna başvurmaları yolundaki düzenleme, ihale dokümanı almayan kişilerin başvuruda bulunamayacaklarını, bu satın alma işleminin ehliyet şartının ön koşulu olduğunu ortaya koymaktadır.

Hukuki düzenleme bu yönde olmakla birlikte, kamu ihale mevzuatındaki itirazen şikâyet başvurusu, idarelerin ihale sürecinde tesis ettikleri idari işlemlere yönelik olarak hak kaybı ya da zarara uğrayanların yaptığı başvuru sonucu yapılan bir denetim yöntemidir. Yapılan incelemelerdeki temel unsur, bir kişinin başvurusu olmakla birlikte, içerik yönünden bir idari işlem denetimi olan itirazen şikâyet incelemesinin amacı, kamu hukukuna tabi olarak tesis edilen işlemlerin hukuka uygunluk denetimidir. Dolayısıyla idareler açısından bir denetim biçimi olan bu yöntem, hukuk özneleri için de bir hak ve özgürlük arama aracıdır. Bu nedenle de hukukun genel ilkeleri çerçevesinden, söz konusu hak arama yolunun genişletici biçimde yorumlanması gerekmektedir.

Söz konusu ihalede, başvuru sahibi tarafından ihale dokümanı satın alınarak, ihaleye teklif verildiği, anılan Kanun ve Yönetmelik hükmü uyarınca istekli statüsünü kazandığından itirazen şikâyet başvurusunun, başvuru sahibinin üzerinde ihale kalmayacak olmasından, bu kapsamda başvuranın teklifinin yaklaşık maliyetin üzerinde olmasından veya şikayete konu teklifin kendisinden sonra olmasından bağımsız olarak incelenmesi gerekmektedir.

Ayrıca, başvuru sahibinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması yerinde olmakla birlikte, ikinci iddiasının yol ve yemek giderine ilişkin olarak teklif edilmesi gereken asgari maliyetlerin 346.547,52 TL ve 311.501,52 TL olduğunun dikkate alınması ve bu tutarların altında teklif veren isteklilerin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılmasına ilişkin olduğu dikkate alındığında, gerek iddia çerçevesinde, gerekse eşit muamele açısından yapılacak inceleme sonucunda, isteklilerin tekliflerinin sıralaması da değişebileceğinden başvuru sahibinin ikinci iddialasına ilişkin olarak, ehliyetinin kabulünün yanı sıra, anılan Yönetmeliğin 16. maddesinde sayılan diğer unsurlar da başvuru sahibi tarafından yerine getirildiğinden, başvuru sahibinin belirtilen iddiasına ilişkin olarak, işin esasının incelenmesine geçilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle; incelemeye konu ihalede başvuru sahibinin ikinci iddiasına ilişkin olarak işin, “esasının incelemesine geçilmesine” karar verilmesi gerektiği yönündeki düşüncemle, Kurul çoğunluğunun “başvurunun reddine” ilişkin kararına katılmıyorum.

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi