KİK Kararı: 2013/UH.III-3634 (18 Eylül 2013)

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2013/060
Gündem No : 13
Karar Tarihi : 18.09.2013
Karar No : 2013/UH.III-3634
BAŞVURU SAHİBİ:
Zemzem Turizm Oto. Pet. İnş. Taş. İth. İhr. San. Tic. Ltd. Şti., DÜDENBAŞI MAH. 2332 SOK. NO:2 ANTALYA

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Çaldıran İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü, Hükümet Konağı Kat 4 65970 VAN

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2013/85077 İhale Kayıt Numaralı "Ortaöğretim Öğrencilerini 111 Araç İle 179 İş Günü 4 Taşıma Merkezi Okula Taşınması İşi." İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Çaldıran İlçe Milli Eğitim Müdürlüğütarafından 31.07.2013 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “Ortaöğretim Öğrencilerini 111 Araç İle 179 İş Günü 4 Taşıma Merkezi Okula Taşınması İşi” ihalesine ilişkin olarak Zemzem Turizm Oto. Pet. İnş. Taş. İth. İhr. San. Tic. Ltd. Şti.’nin 16.08.2013 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 22.08.2013 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 29.08.2013 tarih ve 27949 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 28.08.2013 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2013/3133 sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, ihale komisyonunun aşırı düşük teklif tespit aşamasında yaklaşık maliyet ile diğer teklifleri dikkate alması gerektiği, sadece isteklilere ait tekliflerle kıyaslama yapılmasının yerinde olmadığı, idarece tespit edilen yaklaşık maliyet tutarından %20 oranında kâr yüzdesinin düşülmesi durumunda elde edilen kârsız maliyetin altında kalan isteklilerin aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulması gerekirken başvuru konusu ihalede idare tarafından bu şekilde bir işlem tesis edilmediği, bu haliyle ihale üzerinde bırakılan isteklilerin tekliflerinin ekonomik açıdan en avantajlı teklif olarak belirlenmesinin uygun olmadığı, ihale komisyonu kararının düzeltilmesi gerektiği iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

Başvuruya konu ihaleye ait İdari Şartname’nin 2’nci maddesinde ihale konusu işin adının “1292 Öğrencinin 111 Araç ile 179 işgünü 4 taşıma merkezi okula taşınması hizmet alımı” ihalesi şeklinde belirtildiği, anılan Şartname’nin “ Kısmi teklif verilmesi ” başlıklı 20’nci maddesinde işin tamamı için teklif verileceğinin belirtildiği, aynı Şartname’nin “Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde ise “25.1. Bu işe ait ulaşım, sigorta, vergi ve harçlar ile her türlü giderler teklif fiyata dahil olacaktır.

25.2. 25.1. maddesinde yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz.

25.3. Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:

Taşınma iş ile birlikte ualşım, sigorta, vergi ve harçlar ile sair tüm giderler teklif fiyata dahil olacaktır

25.4. Sözleşme konusu işin bedelinin ödenmesi aşamasında doğacak Katma Değer Vergisi (KDV), ilgili mevzuatı çerçevesinde İdare tarafından yükleniciye ayrıca ödenir.” düzenlemesine yer verildiği görülmüştür.

4734 sayılı Kanun’un 38’nci maddesinde; ihale komisyonunun verilen teklifleri 37’nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olan teklifleri tespit edeceği; bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak isteyeceği hükme bağlanmıştır.

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 8’inci maddesinde; idarelerce yaklaşık maliyetin kamu kurum ve kuruluşlarınca işin niteliğine göre belirlenmiş fiyatlar, ihaleyi yapan idare veya diğer idarelerce gerçekleştirilmiş aynı veya benzer işlerdeki fiyatlar, ilgili odalarca belirlenmiş fiyatlar, ihale konusu işi oluşturan iş kalemlerine veya gruplarına ilişkin olarak piyasadan yapılacak fiyat araştırması kapsamında elde edilecek fiyat tekliflerinin aritmetik ortalaması veya uzman bilirkişi ve ekspertizlerden soruşturularak oluşturulan fiyatların biri, birkaçı veya tamamı herhangi birinin öncelik sırası olmaksızın kullanılarak tespit edileceği ve istenen özellikleri taşımayan veya gerçek piyasa rayiçlerini yansıtmadığı düşünülen fiyat bildirimleri ve proforma faturaların değerlendirmeye alınmayacağı ve fiyat araştırması için yapılan çalışmalarda fiyat sorulacak kişi ve kuruluşlara yazılan yazıda fiyatı tespit edilecek iş grubu veya iş kaleminin ayrıntılı özelliklerine yer verileceği; 9’uncu maddesinde, idarece yaklaşık maliyet hesabında % 20 oranını geçmemek üzere yüklenici karı ekleneceği; anılan Yönetmeliğin 59’uncu maddesinde ise, tekliflerin diğer tekliflerle veya yaklaşık maliyetle karşılaştırılarak aşırı düşük olup olmadığının tespit edileceği hüküm altına alınmıştır.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında teklif fiyata dahil olacak giderler” başlıklı 78’inci maddesinde;

“ 78.1. Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımları; ağırlıklı olarak personel çalıştırılmasına dayanan, çalıştırılacak personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma saatlerinin tamamının idare için kullanıldığı hizmetlerdir.

78.2. Malzemeli veya malzemesiz temizlik, malzemesiz yemek, özel güvenlik, sayaç okuma ve kesme-açma, hasta ve ziyaretçi yönlendirme, tıbbi sekreterlik, veri işleme ve otomasyon sisteminin işletimi hizmetleri gibi hizmetler personel çalıştırılmasına dayalı olup, bu tebliğde personel çalıştırılmasına dayalı olan/olmayan hizmetler arasında sayılmayan işlerin personel çalıştırılmasına dayalı olup olmadığı yukarıda yer verilen tanıma göre idarelerce değerlendirilecektir.

78.3. Malzeme dahil yemek hazırlama hizmeti veya malzeme dahil yemek hazırlama ve dağıtım hizmeti ya da makine ve ekipman ile araçlar ve/veya akaryakıtın yüklenici tarafından sağlanacağı çöp toplama ve nakline ilişkin hizmetler ile personel taşıma gibi hizmetler personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı olarak değerlendirilmeyecektir. Ancak, personel çalıştırılmasına dayalı olmayan bir hizmet alımına ilişkin ihale dokümanında haftalık çalışma saatlerinin tamamını idarede geçirecek personel sayısının belirlenmesi hallerde teklif fiyata dahil giderler arasında işçilik giderine yer verilmesi gerekmektedir.__.” açıklaması,

Anılan Tebliğ’in “Hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde,

“…79.4. İhale komisyonu tarafından, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihaleleri ile personel çalıştırılmasına dayalı olmamakla birlikte ihale dokümanında personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma saatinin tamamının idarede kullanılacağı hizmet alımı ihalelerinde asgari işçilik maliyeti, sözleşme giderleri ve genel giderler ile varsa malzeme ve diğer maliyet kalemleri, bunlar dışında kalan hizmet alımı ihalelerinde ise ihale dokümanında belirtilen teklif fiyata dahil giderler dikkate alınmak suretiyle tekliflerin değerlendirilmesi yapılarak 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi uyarınca teklifi aşırı düşük görülen isteklilerden işin niteliğine göre ihale komisyonunca belirlenen önemli teklif bileşenleri ile ilgili açıklama istenecektir. İdarelerce aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenlerin belirtilmesi ve açıklama için isteklilere üç (3) iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilmesi gerekmektedir.

Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, kar hariç yaklaşık maliyet tutarının üzerindeki teklifler aşırı düşük teklif olarak kabul edilmeyecektir.

…

79.4.2.19. Personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımlarına ilişkin aşırı düşük teklif sorgulamasında, sözleşme giderleri ve genel giderlerin % 3 oranında hesaplanması söz konusu olmayacak, sözleşme giderleri ilgili mevzuatına göre hesaplanmak suretiyle aşırı düşük teklif sorgulamasına cevap verilecek ve teklifler değerlendirilecektir.__” açıklaması yer almaktadır.

Yukarıda da açıklandığı üzere, Kurumun aşırı düşük tekliflerin tespitinde sınır değer ve sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkili olduğu, şikayete konu ihalenin öğrencilerin araçlar ile merkeze taşınması hizmeti olduğu ve personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı niteliğinde olmadığı görülmekle birlikte, personel çalıştırılmasına dayalı olmayan ihalelerde de idare tarafından hazırlanan yaklaşık maliyetin kârsız bedelinin altında kalan tüm teklif sahiplerinden açıklama istenilmesi gerektiği yönünde istikrar kazanmış Kurul kararları bulunmaktadır.

İdarece gönderilen ihale işlem dosyası üzerinden yapılan incelemede, söz konusu ihaleye 14 teklif verildiği, ihale komisyonunca yapılan değerlendirme sonucunda iki istekliye ait teklifin birim fiyat teklif cetvelinde hesaplama hatası olması sebebiyle, üç istekliye ait tekliflerin ise eksik belge sunulmaması sebebiyle değerlendirmeye alınmadığı, ihalenin aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmadan 02.08.2013 tarihli ihale komisyon kararı ile en düşük teklif sahibi Arsu Peyzaj İnş. Yemek Taşıma. Tem. Tic. ve San. Ltd. Şti. - Yiğitkan Tem. İnş. Elekt. Turizm Özel Sağ. ve Sos. Hiz. San. ve Ltd. Şti. İş Ortaklığının üzerinde bırakıldığı anlaşılmıştır.

İdarece yaklaşık maliyetin Milli Eğitim Bakanlığı tarafından, öğrenci taşıma hizmetlerinde yaklaşık maliyetin tespit edilmesi amacıyla yayınlanan formül kullanılarak toplam 1.720.877,40 TL olarak belirlendiği tespit edilmiştir.

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 9’uncu maddesinin üçüncü fıkrasında yer alan “ Hizmetin gerçekleştirilmesi için gerekli olan iş kalemlerine veya iş gruplarına ilişkin miktarların tespit edilen fiyatlarla çarpımı sonucu bulunan tutarların toplanması ile elde edilen genel toplam tutar, sözleşme giderleri ve genel giderler ile KDV hariç olarak belirlenir. Bulunan bu tutara işin niteliği dikkate alınarak % 20 oranını geçmemek üzere yüklenici kârı eklenir.” hükmü uyarınca yaklaşık maliyetin % 20 oranında kâr içerdiği kabulünden hareketle, başvuruya konu ihalede kâr hariç yaklaşık maliyet tutarının 1.434.064,50 TL’ye tekabül ettiği göz önüne alındığında, teklif bedelleri bu tutarın altında olan Arsu Peyzaj İnş. Yem. Taş. Tem. Tic. ve San. Ltd. Şti. - Yiğitkan Tem. İnş. Elekt. Turizm Özel Sağ. ve Sos. Hiz. San. ve Ltd. Şti. İş Ortaklığı, Özaydoğan Tem. İnş. Taş. Halı Kilim Paz. San. ve Tic. Ltd. Şti., Handil Taş. Gıda İnş. Med. San. ve Tic. Ltd. Şti., Namık Danış - Silvan Gap. Nak. Taah. İnş. Turz. Tem. Hiz. Tüt. Mam. İth. İhr. İş Ortaklığı, Meydan Seyahat Yedek Parça Taş. İnş. Oto. Gıda Tic. ve San. Ltd. Şti. ve İsa Akar Taşımacılık Akar. İnş. Gıda İth. İhr. San. Tic. Ltd. Şti.’ne ait tekliflerin aşırı düşük olduğu anlaşılmıştır.

Bu itibarla incelemeye konu ihalede teklif fiyatları idarece tespit edilen yaklaşık maliyetin kârsız bedelinin altında olan isteklilerin aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulması gerektiği, ancak idarece bu yönde işlem tesis edilmeden ihalenin sonuçlandırıldığı anlaşıldığından başvuru sahibinin iddiasının yerinde olduğu görülmüştür.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, teklif bedelleri 1.434.064,50 TL’nin altından olan Arsu Peyzaj İnş. Yem. Taş. Tem. Tic. ve San. Ltd. Şti. - Yiğitkan Tem. İnş. Elekt. Turizm Özel Sağ. ve Sos. Hiz. San. ve Ltd. Şti. İş Ortaklığı, Özaydoğan Tem. İnş. Taş. Halı Kilim Paz. San. ve Tic. Ltd. Şti., Handil Taş. Gıda İnş. Med. San. ve Tic. Ltd. Şti., Namık Danış - Silvan Gap. Nak. Taah. İnş. Turz. Tem. Hiz. Tüt. Mam. İth. İhr. İş Ortaklığı, Meydan Seyahat Yedek Parça Taş. İnş. Oto. Gıda Tic. ve San. Ltd. Şti. ve İsa Akar Taşımacılık Akar. İnş. Gıda İth. İhr. San. Tic. Ltd. Şti’den aşırı düşük teklif açıklaması talep edilmesi ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oybirliği ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Başkan

Kazım ÖZKAN

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Ahmet ÖZBAKIR

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi

Mehmet AKSOY

Kurul Üyesi