KİK Kararı: 2013/UH.III-3630 (18 Eylül 2013)

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2013/060
Gündem No : 6
Karar Tarihi : 18.09.2013
Karar No : 2013/UH.III-3630
BAŞVURU SAHİBİ:
Kahvecioğlu Gıda Enerji Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi, KARAPINAR MAH. ORGANİZE SANAYİ BÖLGESİ 1169 SOK. NO : 14/1 ORDU

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Kamu Hastane Birliği Sağlık Bakanlığı Türkiye Kamu Hastaneleri Kurumu, Bağlarbaşı Mahallesi Lokman Hekim Caddesi 71100 KIRIKKALE

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2013/84743 İhale Kayıt Numaralı "36 Aylık Yemek Hizmeti Alımı" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Kırıkkale Kamu Hastane Birliği Genel Sekreterliği tarafından 12.08.2013 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “36 Aylık Yemek Hizmeti Alımı” ihalesine ilişkin olarak Kahvecioğlu Gıda Enerji San. ve Tic. Ltd. Şti.nin 21.08.2013 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusu hakkında idare tarafından süresi içinde karar alınmaması üzerine, başvuru sahibince 03.09.2013 tarih ve 28238 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 03.09.2013 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2013/3174 sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

1. İdarece aşırı düşük teklif açıklama isteme yazısında Şartname’nin tamamına göre değil de idarece belirlenecek birkaç kriter üzerinden açıklama istenilmesi gerektiği ve Teknik Şartname’de 1 haftalık menü varken 1 aylık menü üzerinden açıklama istenilmesinin uygun olmadığı,

2. Aşırı düşük teklif açıklama yazısı ekinde gönderilen örnek menüde bazı yemeklerin reçetelerinin Teknik Şartname’de bulunmadığı, Şartname’de yeni yemeklere diyetisyenin karar vereceğinin belirtildiği, bu durumun belirsizlik oluşturduğu,

3. İdarece aşırı düşük teklif açıklaması için verilen sürenin çok kısa olduğu, bu nedenle açıklamanın mümkün olmadığıiddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

1. Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

İdarî Şartname’nin “İhale konusu işe ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “ 2.1. İhale konusu hizmetin;

a) Adı: 36 AYLIK YEMEK HİZMETİ ALIMI

b) Miktarı ve türü: Hizmetin miktarı ve türü ekte yer almaktadır.

Bu ihale; Kırıkkale İli Kamu Hastaneleri Birliği Genel Sekreterliği ve Bağlı Sağlık Tesisleri’nin (Kırıkkale Yüksek İhtisas Hastanesi, Kırıkkale Ağız ve Diş Sağlığı Merkezi ve bağlı alt birimler) 53 işçi ile 36 ay süreli toplam 5.200.000 öğün Yemek Hizmeti Alımı’nı kapsar.” düzenlemesi yer almaktadır.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 38’inci maddesinde “ İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

İhale komisyonu, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterleri esas alır. Kurum bu maddenin uygulanmasında; aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkilidir. ” hükmü yer almaktadır.

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Aşırı Düşük Teklifler” başlıklı 59’uncu maddesinde “(1) İhale komisyonu verilen tekliflerden, diğer tekliflere veya yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

(2) İhale komisyonu;

a) Verilen hizmet ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen işin özgünlüğü,

hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir. İhale komisyonunca reddedilmeyen aşırı düşük teklifler, geçerli teklif olarak dikkate alınır.

(3) Aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde; Kamu İhale Kurumu tarafından aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlenmiş ise ihale komisyonu bu düzenlemeyi esas alır.

(4) Aşırı düşük teklif değerlendirmesinde tekliflerin, asgari maliyet yanında sözleşme giderlerini karşılayıp karşılamadığı da dikkate alınır.” hükmü yer almaktadır.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde ise “79.4. İhale komisyonu tarafından, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihaleleri ile personel çalıştırılmasına dayalı olmamakla birlikte ihale dokümanında personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma saatinin tamamının idarede kullanılacağı hizmet alımı ihalelerinde asgari işçilik maliyeti, sözleşme giderleri ve genel giderler ile varsa malzeme ve diğer maliyet kalemleri, bunlar dışında kalan hizmet alımı ihalelerinde ise ihale dokümanında belirtilen teklif fiyata dahil giderler dikkate alınmak suretiyle tekliflerin değerlendirilmesi yapılarak 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi uyarınca teklifi aşırı düşük görülen isteklilerden işin niteliğine göre ihale komisyonunca belirlenen önemli teklif bileşenleri ile ilgili açıklama istenecektir. İdarelerce aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenlerin belirtilmesi ve açıklama için isteklilere üç (3) iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilmesi gerekmektedir.

Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, kar hariç yaklaşık maliyet tutarının üzerindeki teklifler aşırı düşük teklif olarak kabul edilmeyecektir.” açıklaması bulunmaktadır.

4734 sayılı Kanun’un 38’inci maddesi ve Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.4’üncü maddesinde; teklifinin aşırı düşük olduğu tespit edilen isteklilerden, teklifin tamamı üzerinden değil sadece teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili açıklama istenmesi gerektiği açık ve tereddüde yer vermeyecek bir şekilde hüküm altına alınmıştır.

Teknik Şartname’de haftalık menü ve gramajlara, aşırı düşük teklif açıklama yazısında ise aylık menüye ver verildiği görülmüştür.

İdarece tüm bileşenler yerine sadece aylık menü kriteri belirlendiği, Teknik Şartname’de haftalık menü ve gramajlara, aşırı düşük teklif açıklama yazısında ise aylık menüye yer verilmesinin hizmetin süresi (36 ay) dikkate alındığında mevzuata aykırı olmadığı anlaşıldığından başvuru sahibi isteklinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

1. Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

Teknik Şartname’de haftalık menü ve gramajlara, aşırı düşük teklif açıklama yazısında ise aylık menüye yer verildiği, ancak aylık menüde yer alan şehriyeli tavuk but yemeğinin Teknik Şartname’de yer verilen yemek gramaj listesinde yer almadığı anlaşılmıştır. Bu haliyle isteklilerin Teknik Şartname’de gramajına yer verilmeyen yemeği aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında açıklama imkanı bulunmamaktadır. Bu nedenle Teknik Şartname’de yer verilen yemek listesi ile açıklama istenilen aylık menünün birbiri ile uyumlu hale getirilerek tekrar aşırı düşük teklif açıklaması istenilmesi gerektiği anlaşıldığından başvuru sahibi isteklinin iddiasının kısmen yerinde olduğu sonucuna varılmıştır.

Diğer yandan ihaleye ait Teknik Şartname’nin “EK 3: GRAMAJLAR” başlıklı maddesinde “ Kahvaltı, normal yemek ve diyet yemeklerinde uygulanacak gramajlar T.C. Sağlık Bakanlığı Tedavi Hizmetleri Genel Müdürlüğü Yataklı Tedavi İşletme Yönetmeliğine bağlı kalınarak düzenlenmiştir. Yemekler hazırlanırken kullanılan gıda maddelerinde bu gramajlardan aşağı inilmeyecektir. Hastanemize yemek hizmetini verecek yüklenici firmanın uygulayacağı gramajlar ve çıkartılacak yemek listeleri aşağıda verilmiştir. Ancak bu listede olmayan yemekler de diyet uzmanlığınca mönüye yazıldığı takdirde Yüklenici tarafından itiraz edilmeden yapılacaktır. Bu yemeklerde kullanılan gramajlar, verilen gramaj listesindeki benzer yemekler baz alınarak diyet uzmanlığınca belirlenir. Gramaj listesinde verilen gramajlar çiğ malzeme miktarıdır. Et için {dana, tavuk vs.) kemiksiz et miktarıdır. Kıymalar net miktar olarak alınacaktır.” düzenlemesi yer almaktadır.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “İhalelere yönelik başvurular” başlıklı 54’üncü maddesinde “ İhale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden aday veya istekli ile istekli olabilecekler, bu Kanunda belirtilen şekil ve usul kurallarına uygun olmak şartıyla şikâyet ve itirazen şikâyet başvurusunda bulunabilirler.

Şikâyet ve itirazen şikâyet başvuruları, dava açılmadan önce tüketilmesi zorunlu idari başvuru yollarıdır… ” hükmü,

Aynı Kanun’un “İdareye şikâyet başvurusu” başlıklı 55’inci maddesinde “ Şikâyet başvurusu, ihale sürecindeki işlem veya eylemlerin hukuka aykırılığı iddiasıyla bu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gereken tarihi izleyen günden itibaren 21 inci maddenin (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelerde beş gün, diğer hallerde ise on gün içinde ve sözleşmenin imzalanmasından önce, ihaleyi yapan idareye yapılır. İlanda yer alan hususlara yönelik başvuruların süresi ilk ilan tarihinden, ön yeterlik veya ihale dokümanının ilana yansımayan diğer hükümlerine yönelik başvuruların süresi ise dokümanın satın alındığı tarihte başlar.

İlan, ön yeterlik veya ihale dokümanına ilişkin şikâyetler birinci fıkradaki süreleri aşmamak üzere en geç ihale veya son başvuru tarihinden üç iş günü öncesine kadar yapılabilir...” hükmü yer almaktadır.

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Tebliğ’in “Şikâyet başvurusunda bulunabilecekler” başlıklı 3’üncü maddesinin son fıkrasında da “İlan ile ön yeterlik veya ihale dokümanına yönelik şikâyet başvuruları, ihale veya son başvuru tarihinden üç iş günü öncesine kadar yapılabilmekte ise de bu tarihten önce ön yeterlik/ yeterlik başvurusunda bulunulması veya teklif verilmesi halinde, Kanunun 30 uncu maddesinin ikinci fıkrası uyarınca "Teklif mektubunda ihale dokümanının tamamen okunup kabul edildiğinin belirtilmesi, zorunludur.” hükmü uyarınca, ihaleye teklif veren isteklilerin teklif mektuplarında, ihale dokümanı içeriğini tamamen okuyup kabul ettiklerine dair beyanda bulunmaları ve tekliflerini buna göre vermiş olmaları nedeniyle, bu aşamadan sonra ihale ilanı veya ihale dokümanının içeriğine yönelik şikâyet başvurusunda bulunulamaz.” açıklaması yer almaktadır.

Yapılan inceleme sonucunda; şikâyetçinin ihaleye katılmak için EKAP üzerinden ihale dokümanını e-imzalı olarak 06.08.2013 tarihinde indirdiği, 12.08.2013 (Pazartesi) tarihinde yapılacak olan ihaleye ilişkin olarak Teknik Şartname’de yer alan söz konusu düzenlemeye yönelik olan ve dolayısıyla ihale dokümanına itiraz niteliğinde bulunan şikâyet başvurusunu 21.08.2013 tarihinde yaptığı, dolayısıyla idareye başvuru süresinin geçirilmiş olduğu tespit edilmiştir.

Bu itibarla; 4734 sayılı Kanun’un 54’üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince ihale dokümanına yönelik söz konusu iddiaya ilişkin olarak başvurunun süre yönünden reddi gerekmektedir.

1. Başvuru sahibinin 3’üncü iddiasına ilişkin olarak:

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79.4’üncü maddesinde,

“ İhale komisyonu tarafından, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihaleleri ile personel çalıştırılmasına dayalı olmamakla birlikte ihale dokümanında personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma saatinin tamamının idarede kullanılacağı hizmet alımı ihalelerinde asgari işçilik maliyeti, sözleşme giderleri ve genel giderler ile varsa malzeme ve diğer maliyet kalemleri, bunlar dışında kalan hizmet alımı ihalelerinde ise ihale dokümanında belirtilen teklif fiyata dahil giderler dikkate alınmak suretiyle tekliflerin değerlendirilmesi yapılarak 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi uyarınca teklifi aşırı düşük görülen isteklilerden işin niteliğine göre ihale komisyonunca belirlenen önemli teklif bileşenleri ile ilgili açıklama istenecektir. İdarelerce aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenlerin belirtilmesi ve açıklama için isteklilere üç (3) iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilmesi gerekmektedir.” açıklaması yer almaktadır.

İdarece yapılan değerlendirme sonucunda kârsız yaklaşık maliyetin altında teklif sunan 14 istekliden aşırı düşük teklif açıklaması istendiği anlaşılmıştır.

Başvuru sahibi istekliden idarece 15.08.2013 tarih ve 10381 sayılı yazı ile aşırı düşük teklif açıklaması istendiği ve söz konusu yazıda “ Açıklama ve eki evrakların tebliğ tarihinden itibaren Kamu İhale Genel Tebliğin madde 79.4’de belirtildiği üzere bu yazının tarafınıza tebliğini izleyen 3 (üç) iş günü içinde Genel Sekreterliğimiz Merkezi Satın Alma Birimine teslim edilmesini hususunu.” şeklinde ifadenin yer aldığı görülmüştür.

İdarece isteklilere aşırı düşük teklif açıklamaları için verilen sürenin mevzuatta belirtilen süreye uygun olduğu anlaşıldığından başvuru sahibi isteklinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, idarece tekrar Teknik şartnameye uygun menü belirlenerek aşırı düşük teklif açıklaması istenilmesi ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oyçokluğu ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Başkan

Kazım ÖZKAN

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Ahmet ÖZBAKIR

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi

Mehmet AKSOY

Kurul Üyesi

KARŞI OY

Başvuru sahibinin itirazen şikayet başvuru dilekçesinde özetle, “ Aşırı düşük teklif açıklama yazısı ekinde gönderilen örnek menüde bazı yemeklerin reçetelerinin Teknik Şartnamede bulunmadığı, şartnamede yeni yemeklere diyetisyenin karar vereceğinin belirtildiği, bu durumun belirsizlik oluşturduğu, ” şeklinde belirtilen ikinci iddiası kapsamında Kurul çoğunluğunca, başvuru sahibi isteklinin iddiasının kısmen yerinde olduğu yönünde “ Düzeltici işlem belirlenmesine” kararverilmiştir.

Başvuru sahibinin ikinci iddiasının İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 18 inci maddesi yönünden Kurul kararına dayanak teşkil eden esas inceleme raporu ve eki belgeler üzerinde yapılan inceleme sonucunda;

Kamu Hastane Birliği Sağlık Bakanlığı Türkiye Kamu Hastaneleri Kurumu tarafından gerçekleştirilen “ 36 Aylık Yemek Hizmeti Alımı ” ihalesine ilişkin yaklaşık maliyetin kamu ve özel sektör fiyatları dikkate alınarak toplam 24.383.000,00 TL olarak hesaplandığı,

Bahse konu ihalede (37) adet ihale dokümanı satın alındığı, 12.08.2013 tarihinde gerçekleştirilen ihaleye 19 istekli tarafından teklif verildiği,

İdarece tekliflerin denetimine ilişkin yapılan inceleme uyarınca, iki isteklinin teklifinin “ teklifi ekinde imza sirküsü bulunmadığı ” gerekçesiyle ve bir isteklinin teklifinin de “ geçici teminat mektubunun süresinin yetersizliği ” gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakıldığı, geriye kalan onaltı teklifin de geçerli teklif olarak kabul edildiği, bu tekliflere ilişkin teklif bedellerinin,

İsteklinin Adı

Teklif Bedeli (TL)

Mafa Elektrik Tektsil Kırtasiye Petrol Isıtma İth. İhr. San. Tic. Ltd. Şti.

15.165.000,00

Baytekin İnş. Tem. Gıda Yemek Üretim Nak. Güv.ve Bilgisayar Hiz. San. ve Tic. Ltd. Şti.

15.625.000,00

Ahmet Türksayar, Sünbül Gıda Besicilik Taş. Tem. Güv. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.

15.770.000,00

Fesleğen Tem.Bil.Yem Gıd.Org.Tur.San.Tic. Ltd.Şti., Er Yemek Temiz.Gıd.İ Nş.Turz.Mad. İml. San. Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı

16.418.000,00

Canlar Taah. Paz. İth. İhr. İnş. San. Tic. Ltd. Şti.

16.585.000,00

Elazığ Aşsan Yemek Fab. San. ve Tic. Ltd. Şti.

16.846.000,00

Danış Müteah. Yemekçilik Tem.Gıda Petrol Ürün. Otom. Tarım San. ve Tic. Ltd. Şti.- Seç-San Yemek Hiz. Otom. İlet. Otom. Gıda Hay. San.ve Tic. Ltd. İş Ortaklığı

17.515.000,00

Kahraman Gıda San.Tic. Taah. ve Paz. Ltd. Şti.

18.395.000,00

Seferoğlu Yemek ve Gıda San. İnş. Turizm Nak. Servis ve Tem. Hiz. Tic. Ltd.Şti, Yeniçeri Temizlik Tur. İnş. San. Tic Ltd. Şti. İş Oratklığı

18.439.000,00

Öz Gaziantep Lokantacılık Sanayi ve Tic. Ltd. Şti.

18.625.000,00

Kahvecioğlu Gıda Enerji Sanayi ve Tic. Ltd. Şti.

18.675.000,00

Mendika Gıda ve Yemek Paz. İnş. San. ve Tic. A.Ş.

19.205.000,00

Eren Tabldot Tic. A.Ş.

19.750.000,00

Avira Gıda İnş. Araç Kiralama Taah A.Ş.

19.914.000,00

Harput İaşe İnş.Tur. Gıda San.ve Tic. Ltd.Şti.

19.970.000,00

Türkmen Yemekçilik Gıda Mad. Tem.ve Konfeksiyon Tic. ve San. Ltd. Şti.- Günay Yemek Hiz. Gıda Tem. İnş. Hay. Kuyumculuk San. Dış Tic. Ltd. Şti.- Hasad Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı

20.319.170,00

Nimet Gıda Taşımacılık İnş. Temizlik San. ve Tic. Ltd. Şti.

20.891.000,00

Şeklinde verildiği, idarece yapılan değerlendirme sonucunda karsız yaklaşık maliyetin altında teklif sunan 14 istekliden aşırı düşük teklif açıklaması istendiği, ancak, Kuruma yapılan itirazen şikayet başvuru tarihi itibariyle ihale komisyonunca herhangi bir karar alınmadığı,

Anlaşılmıştır.

4734 sayılı Kanunun “ Aşırı düşük teklifler ” başlıklı 38 inci maddesinde; “ İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

İhale komisyonu, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterleri esas alır. Kurum bu maddenin uygulanmasında; aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkilidir. ” hükmü yer almaktadır.

Bahse konu madde hükmünden, ihale komisyonunun, yaptığı değerlendirme neticesinde geçerli olduğunu tespit ettiği tekliflerden, ihalede verilen diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olan isteklileri tespit edeceği ve tespit edilen bu teklifleri reddetmeden önce yine madde metninde belirtilen usul doğrultusunda sorgulamaya tabi tutacağı anlaşılmaktadır.

Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük teklif sorgulamasının Kamu İhale Genel Tebliğinin “ teklif fiyata dahil masraflar ” ve “ aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesini ” düzenleyen maddeleri ile idari şartnamenin “ teklif fiyata dahil olan giderler ” başlıklı maddesindeki düzenlemelerin esas alınarak yapılması gerekmektedir. Bu ihalelerde, aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda belgelere dayalı yazılı açıklama yapmayan veya ihale komisyonunca açıklamaları yetersiz bulunan isteklilerin teklifleri ile teklif edilmesi gereken asgari işçilik maliyetini karşılamayan teklifler gerekçesi belirtilmek suretiyle reddedilecektir. Ancak, şikayet başvurusuna konu hizmetin personel çalıştırılmasına dayalı bir hizmet alım ihalesi olmaması nedeniyle aşırı düşük değer tespitine yönelik bir modül bulunmamakta olup, ihale konusu hizmetin maliyet unsurlarının, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında olduğu gibi önceden belirlenen nitelikte olmadığı görülmektedir. Bu durumda, ihale dokümanında belirtilen şartlara uygun olarak hizmetin ifası için her isteklinin basiretli tacir olma yükümlülüğü gereğince kendi organizasyon yapısı, kullanacağı makine ekipmanın özellikleri, malzeme teminindeki kendine özgü koşulları vb. unsurları dikkate alarak teklif fiyatını belirlemesi gerekmektedir.

Ayrıca, malzeme dahil yemek alım hizmetlerinde yemek bileşenlerini oluşturan girdilerin önemli bir kısmı yerel, mevsimsel ve iklim özelliklerine göre farklılıklar göstermekte, bir çok girdi müstahsilden doğrudan temin edilebilmektedir. Özellikle sebze meyve gibi girdilerin piyasa koşulları sebebiyle muhasebeleştirilmesinde karşılaşılan güçlüklerin aşırı düşük teklif sorgulamasında ispat için aranılan belgelere yansıtılmasında isteklilerin önünde önemli bir engel teşkil edeceği düşünülmektedir. Kamu İhale Kurumu tarafından personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımları için aşırı düşük sınır değerin tespiti ve sorgulanması konusunda bir kriter belirlenmediği hususu göz önüne alındığında, şikayete konu ihalede, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanması ve kaynakların verimli kullanılmasından sorumlu olan idarenin, ihale sürecinde tekliflerin geçerliliği sonrasında geçerli tekliflerden aşırı düşük teklif açıklaması istemesi yönünde tesis etmiş olduğu işlemlerde mevzuata uyarlık bulunmadığı düşünülmektedir.

İhale konusu işin personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı işi olmadığı, yaklaşık maliyetin büyük çoğunlukla yemek giderinden oluştuğu ihalede verilen tüm teklif bedelleri yaklaşık maliyetin altında olmakla birlikte yaklaşık maliyete ve birbirlerine göre yakın olduğu ve en düşük teklifin bile diğer tekliflere göre aşırı düşük olarak değerlendirilemeyeceği anlaşıldığından, idarece, yemek kalemlerinde aşırı düşük teklif sorgulaması yapılarak ihale sürecine devam edilmesi yönünde gerçekleştirilen idari işlemlerin mevzuata uygun olmadığı değerlendirilmiştir.

Açıklanan nedenlerle; ikinci iddia kapsamında başvuruya konu ihalede, yemek alımı kalemlerindeaşırı düşük teklif sorgulaması yapılarak ihale sürecine devam edilmesi yönünde gerçekleştirilen idari işlemlerin yerinde olmadığına ilişkin “ Düzeltici işlem belirlenmesine” karar verilmesi gerektiği yönündekidüşüncem ile, bu iddiaya ilişkin Kurul çoğunluğunca verilen karara katılmıyorum.

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi