KİK Kararı: 2013/UH.III-3628 (18 Eylül 2013)

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2013/060
Gündem No : 4
Karar Tarihi : 18.09.2013
Karar No : 2013/UH.III-3628
BAŞVURU SAHİBİ:
Özata Gıda Soğuk Hava Tesisleri Sosyal Hizmetler San. ve Tic. Ltd. Şti., GIDA TOPTANCILAR SİTESİ K BLOK NO:1 DENİZLİ

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Çivril İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü , Aşağı Mah. Hükümet Konağı Kat:1 20600 DENİZLİ

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2013/81566 İhale Kayıt Numaralı "Yemek İhalesi" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Çivril İlçe Milli Eğitim Müdürlüğütarafından 22.07.2013 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “Yemek İhalesi” ihalesine ilişkin olarak Özata Gıda Soğuk Hava Tesisleri Sosyal Hizmetler San. ve Tic. Ltd. Şti.nin 22.08.2013 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 23.08.2013 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 02.09.2013 tarih ve 28136 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 29.08.2013 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2013/3148 sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, ihale üzerinde kalan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasının uygun olmadığı iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

İhaleye ait İdari Şartname’nin “İhale konusu işe ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde,

“a) Adı: YEMEK İHALESİ

b) Miktarı ve türü: Hizmetin miktarı ve türü ekte yer almaktadır.

c) Yapılacağı yer: İlçemiz Özdemirci İO/OO, Gümüşsu İO/OO, Işıklı İO/OO, 75.Yıl İO/OO, Gürpınar İstiklal İO, Gürpınar Atatürk OO, M.Kemal Atatürk İO/OO, Emirhisar İO/OO, Irgıllı İO/OO, Kızılcasöğüt İO/OO, Karayahşiler İO/OO” düzenlemesi yer almaktadır.

4734 sayılı Kanun’un “Aşırı Düşük Teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.” hükmü yer almakta olup, anılan maddenin gerekçesinde de konuya ; “..işin gerektiği şekilde yapılmasına imkan verecek sorumlu bir teklif hazırlanıp hazırlanmadığını tespit etmek üzere, ihale komisyonunun yaklaşık maliyete göre aşırı düşük olduğunu belirlediği teklifleri hemen reddetmek yerine, bu teklif sahiplerinden tekliflerinin bileşenleri ile ilgili olarak açıklama istemesine ve bu açıklamalar çerçevesinde nihai değerlendirmesini yapmasına imkan tanınmıştır.” hükmü yer almaktadır.

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 59’uncu maddesinde de benzer hükümler yer almaktadır.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde “ 79.4.1. İsteklilerce yapılacak aşırı düşük teklife ilişkin açıklamalar belgelere dayanmalıdır. Belgelere dayanılmaksızın yapılan açıklamalar kabul edilmeyerek söz konusu teklifler reddedilecektir.

…

7 9.4.2.3. Teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin, tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili olarak Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamaya dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri sunmaları gerekmektedir.

İsteklilerin açıklamalarına dayanak teşkil eden bilgi ve belgeler;

a. Tedarikçi veya üreticilerden alınan proforma faturalar,

b. Fiyat teklifleri,

c. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilmiş fiyat tarifeleri veya bunlardan alınmış fiyat teklifleri,

ç. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilgili mala ilişkin ilan edilen asgari fiyatlar,

d. Perakende satış yapan zincir mağaza veya marketlerin yayımladıkları fiyat kataloglarında yer alan fiyatlar,

e. Ticaret borsalarına kayıtlı mallara ilişkin olarak 5174 sayılı Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği ile Odalar ve Borsalar Kanununun 51 inci maddesinin (c) bendi uyarınca borsa idaresi tarafından düzenlenen ilgili malın fiyatını gösteren belgeler,

f. Yaş sebze ve meyve için, Yaş Sebze ve Meyve Ticaretinin Düzenlenmesi ve Toptancı Halleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname uyarınca faaliyet gösteren toptancı hali idaresi tarafından düzenlenen ilgili malın fiyatını gösteren belgeler,

g. İsteklinin ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarıdır.

İstekliler tekliflerine ilişkin olarak yukarıda sayılan belgelerden kendileri için uygun olanları (79.4.2.4-79.4.2.13) maddelerine göre yapacakları açıklamalar kapsamında sunacaklardır.

Yukarıda sayılan belge ve bilgilerden hiçbiri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda istekli tarafından gerekçesi belirtilmek suretiyle ilgili mevzuatına göre son 12 ay içinde düzenlenen açıklamaya elverişli diğer belge ve bilgiler kullanılarak da açıklama yapılabilir. (Örnek: Yurt dışından ithal edilen mallara ilişkin olarak gümrük giriş beyannamesi kullanılarak açıklama yapılabilir.)

79.4.2.4. Tedarikçi veya üreticilerden alınan birim fiyatları gösteren proforma fatura sunularak açıklama yapılması durumunda proforma faturadaki birim satış tutarı;

a) Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan (Ek-O.5) ağırlıklı ortalama birim maliyetin,

b) Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan (Ek-O.5) ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin,

altında olamaz.

Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından proforma fatura üzerine; “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından proforma fatura üzerine; “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Kaşeleme işlemi bu Tebliğin 8.4 maddesinde belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

79.4.2.5. İsteklilerce yapılan açıklamalarda; teklifin bir bölümünü oluşturan iş kalemlerine/gruplarına ilişkin olarak piyasada o alanda faaliyet gösteren kişilerden alınan fiyat tekliflerinin sunulması halinde, fiyat teklifinde belirtilen veya fiyat teklifine göre hesaplanan birim fiyat;

a) Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında (Ek-O.6) yer alan toplam birim maliyet tutarının,

b) Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında (Ek-O.6) yer alan ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin,

altında olamaz.

Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından fiyat teklifinin üzerine; “Birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından fiyat teklifinin üzerine; “Birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Kaşeleme işlemi bu Tebliğin 8.4 maddesinde belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

79.4.2.6. İsteklinin, kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin fiyat tekliflerini kullanması halinde sadece ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) düzenlenmiş fiyat teklifini sunması yeterlidir.

79.4.2.7. İsteklinin, kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilen fiyat tarifelerinde belirtilen fiyatları kullanması halinde sadece ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olan bir tarifeyi gösterir belgeyi sunması yeterlidir. (Örnek: Orman Genel Müdürlüğüne bağlı işletmeler tarafından satılan ürünlere ilişkin ilan edilmiş fiyatlar vb.)

79.4.2.8. İstekli tarafından açıklaması yapılacak girdinin fiyatının, kamu kurum ve kuruluşlarınca ilan edilen ilgili mala ilişkin asgari fiyatlara uygun olması halinde sadece ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olan asgari fiyatın belgelendirilmesi suretiyle açıklama yapılması yeterlidir.(Örnek: EPDK tarafından il bazında günlük olarak yayımlanan akaryakıt fiyatları vb.)

79.4.2.9. İstekli tarafından perakende satış yapan zincir mağaza veya marketlerin yayımladıkları fiyat kataloglarının kullanılması halinde, ilgili mala ait sadece ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olan bir fiyatı gösteren mağaza veya market yönetimince onaylanmış kataloğu sunması yeterlidir.

79.4.2.10. İstekli tarafından ticaret borsalarında oluşan fiyatların kullanılması halinde, 5174 sayılı Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği ile Odalar ve Borsalar Kanununun 51 inci maddesinin (c) bendi uyarınca borsa idaresi tarafından düzenlenen ve ilgili malın ihale tarihinden önceki son işlem tarihinde gerçekleşen asgari fiyatını gösteren belge ile açıklama yapılması yeterlidir.

79.4.2.11. İstekli tarafından yaş sebze ve meyve için, toptancı halinde oluşan fiyatların kullanılması halinde, Yaş Sebze ve Meyve Ticaretinin Düzenlenmesi ve Toptancı Halleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname uyarınca faaliyet gösteren toptancı hali idaresi tarafından düzenlenen ve ilgili malın, ihale tarihinden önceki son 12 ayın herhangi bir işlem gününe ait asgari fiyatını gösteren belge ile açıklama yapılması yeterlidir.

79.4.2.12. İsteklinin açıklamalarını kendi ürettiği, aldığı veya sattığı mallara dayandırması durumunda ihale konusu işte kullanılması öngörülen mala ilişkin ağırlıklı ortalama birim maliyetin veya ağırlıklı ortalama birim satış tutarının belirtildiği “maliyet/satış tutarı tespit tutanağı” (Ek-O.7) sunulacaktır. İsteklilerce teklif edilen tutara ilişkin birim fiyatlar,

a) Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, ağırlıklı ortalama birim maliyetin,

b) Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin,

altında olamaz.

İsteklinin satışlar üzerinden açıklama yapabilmesi için malın ticareti ile iştigal ediyor olması; maliyete dayalı açıklama yapabilmesi için ise, son geçici vergi beyanname döneminde ihale konusu işte kullanılmasını öngördüğü mal miktarının en az yarısı kadar alış yapmış olması gerekmektedir.

İsteklinin son geçici vergi beyanname döneminde 4734 sayılı Kanun kapsamındaki idarelere açıklama konusu mala ilişkin satış yapmış ve satılan malın idarece kabul edilmiş olması durumunda “maliyet/satış tutarı tespit tutanağı” (Ek-O.7) sunmasına gerek bulunmayıp sadece söz konusu satışa ilişkin fatura suretleri ile de belgelendirme yapılabilecektir.

…

79.4.2.16. İstekliler tarafından aşırı düşük teklif sorgulaması kapsamındaki mallara ilişkin olarak proforma fatura yerine sadece alış faturası ile açıklamada bulunulması geçerli bir açıklama olarak kabul edilmeyecektir.

Yukarıda belirtilen maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarının son geçici vergi beyanname dönemine ilişkin olarak düzenlenmesi esastır. Ancak son geçici vergi beyanname döneminde, yasal defter ve belgelerde açıklama konusu mal veya hizmetlerle ilgili işlem bulunmaması durumunda, isteklinin kendi ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin ağırlıklı ortalama birim maliyetin veya ağırlıklı ortalama birim satış tutarının belirtildiği “maliyet/satış tutarı tespit tutanağı” (Ek-O.7) hariç, söz konusu tutanaklar bir önceki geçici vergi beyanname dönemi esas alınarak düzenlenebilir. Son geçici vergi beyanname döneminin tespitinde; 4734 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin (a), (d) ve (e) bentlerine göre pazarlık usulü ile yapılan ihalelerde ilk yazılı fiyat tekliflerinin alındığı tarih, diğer ihale usulleri ile yapılan ihalelerde ise ihale tarihi esas alınır.

Örneğin; 11.1.2010 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan ihalede son geçici vergi beyanname dönemi “Ekim-Kasım-Aralık 2009”, 15.7.2010 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan ihalede son geçici vergi beyanname dönemi “Nisan-Mayıs-Haziran 2010” dur.” açıklamalarına yer verilmiştir.

İdari Şartname’nin “Teklif fiyata dâhil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde,

“Madde 25 - Teklif fiyata dahil olan giderler

_25.1._Sözleşmenin uygulanması sırasında, ilgili mevzuat gereğince yapılacak ulaşım, sigorta vergi, resim ve harç giderleri isteklilerce teklif edilecek fiyata dahil edeceklerdir.

_25.2._25.1. maddesinde yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz.

_25.3._Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:

25.3.1.

_25.4._Sözleşme konusu işin bedelinin ödenmesi aşamasında doğacak Katma Değer Vergisi (KDV), ilgili mevzuatı çerçevesinde İdare tarafından yükleniciye ayrıca ödenir.

25.5. Bu madde boş bırakılmıştır.

…

Madde 46 - Fiyat farkı

46.1. 46.1. İhale konusu iş için sözleşmenin uygulanması sırasında fiyat farkı hesaplanmayacaktır. .__” düzenlemesi yer almaktadır.

Teknik Şartname’nin “Yemeğin Pişirilmesi ve Dağıtımı” başlıklı 2’nci maddesinde,

“ 2.5.Yemek yapımında ve serviste kullanılan araç ve gereçlerin aylık periyodik bakımları yapılacak, kullanılmayacak durumda olanlar tespit edilerek derhal kullanımdan kaldırılacaktır.

2.6.Yemek dağılımında kullanılacak servis araçları (Termobaks) yemek taşımaya uygun üzeri kapalı panelvan veya minibüs gibi taşıtlar olacaktır.

2.19.Yemek dağılımında kullanılacak servis araçları yemek taşımaya uygun üzeri kapalı izolasyonlu panelvan veya minibüs gibi taşıtlar olacaktır.” düzenlemesi yer almaktadır.

Teknik Şartname’nin “Personel” başlıklı 3’üncü maddesinde,

“3-1 Yemeğin taşınmasında, yemek servisinin yapılmasında, yemek sonrası temizlik hizmetlerinin yapılmasında görevlendirilecek personel yüklenici firma tarafından temin edilecektir. Yemeğin hazırlanması servis edilmesi ve dağıtımında çalışan personel görev başında iken kişisel bakımına özen gösterecek, tırnaklar kesilmiş, eller temiz ve açıkta yara olmayacaktır. Çalışırken bone, maske ve eldiven takacaklardır.

3.2.Yemek dağıtım işi öğle saatlerinde … Taşıma Merkezi okulda yapılacağından, Yüklenici firma yemek dağıtımı işi için personel bulundurmak zorundadır.

_3.3._Yüklenici tarafından yemeklerin hazırlanmasında Gıda Mühendisi ile eğitim görmüş ve ustalık belgesi bulunan personel çalıştırılacaktır. Dağıtımda görevli personelin besin zehirlenmeleri ve hijyen konularında bilgilendirilmesi muhakkak sağlanacaktır.” düzenlemesi yer almaktadır.

Teknik Şartname’nin “Temizlik” başlıklı 4’üncü maddesinde,

_“4-._a) Servis yapılan kaplar ve diğer malzemeler firma personeli tarafından toplanarak tekrar servise hazır halde tutulacaktır.

b) Kullanılacak tüm servis malzemeleri ve yemek pişirmede kullanılan araçlar yüklenici firmaya aittir.

c) Temizlik hizmeti bir bütün olup yemekhanenin tümü firma tarafından temizlenecek ve temizlik malzemeleri firma tarafından temin edilecektir.

d) Yemek Hizmetlerini temiz ve sağlıklı koşullarda yapılıp yapılmadığının tespit etmesi ve görülmesi için idare yüklenici firmaların yemek pişirdiği yemek fabrikasını istediği gün ve saatte denetlemeye her zaman yetkilidir.

e) Müteahhit firma yemekhaneyi ayda bir kez veya gerektiğinde daha sık olmak üzere her türlü fare böcek ve haşarattan arındırılması için usulüne göre ilaçlama yapacaktır. Bu husustaki masraflar firmaya ait olacaktır.

f-Firma yemek yapımı ve yemek sonrası temizlikte kullanılan her türlü temizlik malzemesini (idarenin kabul edeceği şekilde) kendisi temin edecektir. Firma faaliyet gösterdiği mekânın ve kapların her türlü temizliğini usulüne uygun olarak kendisi yapacaktır.

g) Firma servise hazır hale getirdiği yemeğin yemekhaneye taşınması, yemeğin servisi, bulaşık kaplarının toplanması, yıkanması, çöplerin kaldırılması işlemini yapar.

Çöpler ve diğer artık maddeler Çevre Bakanlığınca uygun görülen ebat ve renkte torbalara koyularak çöplüğe götürülecek ve ağzı sızıntı almayacak şekilde kapatılacak ve hiçbir şartta açıkta çöp ve artık madde atılmayacaktır. Firma, yemekhanede kullanılan masaların, sandalyelerin, tezgâhların, yerlerin vb. cihazların yemek hizmeti verilen alanların temizliği işini üstlenir. Çöpler, Okul Müdürlüğünün belirlemiş olduğu alana dökülür.” düzenlemesi yer almaktadır.

Teknik Şartname’de yer alan bilgilere göre en az 12 personelin çalışacağı görülmektedir.

İdarece aşırı düşük teklif açıklama yazısında; idari ve teknik şartnamede belirtilen giderler dikkate alınarak açıklama istenildiği anlaşılmıştır.

Anılan istekli tarafından hakediş damga vergisi gideri olarak 3.828,50 TL, çiğ girdi için 243.809,76 TL ( ekmek bedelini ve 3. şahıs mali sorumluluk sigortası gideri için 383.99 TL ve öğün yemek bedelini, elektrik, su, tüp gazı içine eklediği), personel gideri için 55.579,43 ( her 6 ay için artış yaparak), temizlik gideri için 13.715,41 TL, demirbaş amortisman gideri için herhangi bir bedel öngörmediği, araç yakıt gideri için ( bakım onarım için 800,00 TL, sigorta gideri için 652,50 TL, vergi için 1.124,00TL ve yakıt tutarı için 21.103,40 TL) 23.679,90 TL, yemek dağıtımı işçilik bedeli için 9.796,37 TL, ilaçlama gideri için 3.000,00, genel giderler için 3.828,50 TL ve firma kârı olarak 50.441,15 TL öngörüldüğü ve toplam teklif tutarının da 403.850,52 TL olduğu görülmüştür.

İşçilik ücreti ile ilgili olarak İdari Şartname’de ve Teknik Şartname’de yer alan bilgilere göre en az 12 kişinin çalışacağına yer verildiği, risk prim oranını 2,5 olarak hesapladığı buna göre 01.07.2013 tarihinde yürürlükte olan ( 1.021,50 TL ) ve 01.01.2014 tarihindeki asgari ücrete (1.072,57 TL) göre yemek başına işçilik ücretinin 0,278 TL olduğu hesaplanmıştır. Buna göre işçilik için teklif ettiği tutarın uygun olduğu sonucuna varılmıştır.

Anılan istekli tarafından 2013 ve 2014 yılında geçerli olacak asgari ücret tutarları dikkate alınarak teklifine yansıtıldığı,

Risk prim oranını %2,5 alarak işçilik hesaplaması yaptığı,

Et, ekmek, nohut, salça, margarin, toz şeker, sıvı yağ, tavuk eti, yoğurt, ayran vs. içinproforma fatura sunulduğu,

Temizlik malzemeleri için ( tek kullanımlık tabak, kaşık, makine deterjanı, çöp torbası, yağ çöz, sup kase vs.) proforma fatura ile açıklamada bulunulduğu görülmüştür.

İdari Şartname ve Teknik Şartname’de çalıştırılacak personele giyim öngörülmediğinden aşırı düşük teklif açıklamasında giyim gideri öngörülmesine gerek bulunmadığı anlaşılmıştır.

Teknik Şartname’ye göre yemeklerin dağıtımı için bir adet aracın günlük mesafenin belirtilmediği ancak istekli tarafından toplam 381,60 km içerisinde kapalı kasa ortamında yemek dağıtımının yapılacağına yer verildiği anlaşılmıştır.

Anılan istekli tarafından açıklamasında kendisine ait olduğunu belirttiği aracı ile taşıma yapılacağının belirtildiği, akaryakıt giderine ilişkin açıklamada 1 litre motorin ile 13,51 km gidileceği ve yol uzunluğunun 381,60 km olduğu öngörülerek EPDK fiyat listesinde yer alan fiyat (4,295 litre/TL) ile yapılan çarpım sonucunda bulunan tutarın teklifine yansıtıldığı görülmüştür.

Aracın akaryakıt miktarının tevsiki için araca ait kataloğ sunulduğundan yemek taşıma aracına ilişkin olarak yapmış olduğu aşırı düşük teklif açıklamasının uygun olduğu sonucuna varılmıştır.

İlaçlama giderini tevsik etmek için Bediroğulları Halk ve Çevre Sağlığı–İlaçlama firmasından alınan 25.07.2013 tarihli fiyat teklifini sunduğu, ancak sunulan fiyat teklifinde mevzuat gereği yer alması gereken onay ve ibarenin yer almadığı görülmüştür.

Temizlik maddeleri ile ilgili olarak Pamukkale Kağıt Ürün. San. Tic. Ltd. Şti.nden alınan 30.07.2013 tarihli proforma faturanın sunulduğu, sunulan proforma faturada mevzuat gereği yer alması gereken onay ve ibarenin yer aldığı görülmüştür.

Kullanılacak su bedeline ilişkin olarak Denizli Belediyesinden alınan 08.11.2012 tarih ve 683 sayılı Meclis kararına istinaden yemek başına düşen tutar ile ilgili Gıda mühendisince hesaplama yapıldığı ve teklif fiyatına yansıtıldığı görülmüştür.

Kullanılacak elektrik bedeline ilişkin olarak EPDK tarafından yayımlanan tarife dikkate alınarak yemek başına düşen tutarı ile ilgili olarak Gıda mühendisince hesaplama yapıldığı ve teklif fiyatına yansıtıldığı görülmüştür.

Kullanılacak tüp gaz bedeline ilişkin (Denizli 4,54 TL) olarak EPDK tarafından yayımlanan tarife dikkate alınarak yemek başına düşen tutarı ile ilgili Gıda mühendisince hesaplama yapıldığı ve teklif fiyatına yansıttığı görülmüştür.

Teknik Şartname gereği kullanılacak demirbaş malzeme ile ilgili olarak demirbaş kayıtlarını gösterir defterin sunulmadığı, demirbaş malzemeler için anılan istekli tarafından amortisman bedeli hesaplanmadığı ve teklifine yansıtılmadığı görülmüştür.

Teknik Şartname’de yer verilen bone, maske ve eldiven için herhangi bir bedel öngörülmediği görülmüştür.

Teknik Şartname’de yer verilen portör gideri için herhangi bir bedel öngörülmediği görülmekle birlikte 1593 sayılı Umumi Hıfzısıhha Kanunu'nun 126 ve 127’nci maddelerindeki hükümlerde, gıda üretim yerleri ve sıhhi müesseselerde çalışanların bulaşıcı hastalık taşıyıcılığı yönünden sıhhi muayenenin ücretsiz olarak belediye tabipleri veya hükümet tabipleri tarafından yapılacağı belirtilmiştir.

Sağlık Bakanlığı Temel Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğünün birinci basamak sağlık hizmetlerinin ücretsiz olması konulu 2007/62 No’lu Genelgesi’nin 4’üncü maddesinde “Bakanlığımız birinci basamak hekimleri tarafından istenmesi şartıyla, Refik Saydam Hıfzıssıhha Merkezi Başkanlığı, Bölge Müdürlükleri ve Halk Sağlığı laboratuvarları; a) 2007 yılı Tedavi Yardımına İlişkin Uygulama Tebliği Ek-8A'da belirtilen laboratuvar tetkikleri ve radyolojik görüntüleme işlemleri,

b) Salgın hastalıklara yönelik epidemiyolojik analizler veya salgın hastalık tehlikesine yönelik analizler ve kontrol programına yönelik sürveyans analizleri,

c) Portör tetkikleri,

d) Evlilik öncesi yapılan tetkikleri

için kişilerden herhangi bir ücret talep etmeyecek ve sosyal güvenlik kurumlarına fatura etmeyeceklerdir…” açıklaması yer almaktadır.

Bu çerçevede anılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamaları kapsamında personelin sağlık testleri ile portör muayene giderinin yukarıda değinilen Genelge çerçevesinde ilgili kuruluşlarda ücretsiz yapılacağı anlaşıldığından açıklamasında bir bedel öngörmemesinin mevzuata aykırı olmadığı sonucuna varılmıştır.

Yukarıda yapılan değerlendirmeler çerçevesinde, ihale üzerinde kalan istekli Bintat Hazır Yemek Servisi San. Tic. Ltd. Şti.nin ilaçlama için sunduğu belgenin uygun olmadığı, bone, maske ve eldiven için herhangi bir bedel öngörmediği ve demirbaş malzemeler için amortisman bedeli öngörmediği anlaşıldığından aşırı düşük teklif açıklamasının mevzuata uygun olmadığı sonucuna varılmıştır. Bu itibarla başvuru sahibi isteklinin iddiası yerinde bulunmuştur.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, Bintat Hazır Yemek Servisi San. Tic. Ltd. Şti.nin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oyçokluğu ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Başkan

Kazım ÖZKAN

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Ahmet ÖZBAKIR

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi

Mehmet AKSOY

Kurul Üyesi

KARŞI OY

Başvuru sahibinin itirazen şikayet başvuru dilekçesinde özetle, “ ihale üzerinde kalan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasının uygun olmadığı ” şeklinde belirtilen iddiası kapsamında Kurul çoğunluğunca, ihale üzerinde kalan istekli Bintat Hazır Yemek. Servisi San. Tic. Ltd.Şti.’nin ilaçlama için sunulan belgenin uygun olmadığı, bone, maske ve eldiven giderine ilişkin olarak aşırı düşük teklif açıklamasında herhangi bir bedel öngörmediği anlaşıldığından anılan isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılarak ihale işlemlerine devam edilmesi hususlarında “ Düzeltici işlem belirlenmesine” kararverilmiştir.

Başvuru sahibinin iddiasının İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 18 inci maddesi yönünden Kurul kararına dayanak teşkil eden esas inceleme raporu ve eki belgeler üzerinde yapılan inceleme sonucunda;

Çivril İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü tarafından gerçekleştirilen “ Yemek Hizmet Alımı ” ihalesine ilişkin yaklaşık maliyetin 1149 kişiye 174 gün süre ile verilecek öğle yemeği için alınan 5,546 TL birim fiyat üzerinden toplam 509.011,66 TL olarak hesaplandığı,

Bahse konu ihalede (15) adet ihale dokümanı satın alındığı, 22.07.2013 tarihinde gerçekleştirilen ihaleye 12 istekli tarafından teklif verildiği,

İdarece tekliflerin denetimine ilişkin yapılan inceleme uyarınca, verilen oniki teklifin de geçerli teklif olarak kabul edildiği, bu tekliflere ilişkin teklif bedellerinin,

İsteklinin Adı

Teklif Bedeli (TL)

Adem Ölmez

319.881,60

Turgay Semerci

339.874,20

Çankallar Oto Doğ. Oto Boy. Lok. ve Unlu Mam. İşlet. San. ve Tic. Ltd. Şti.

347.871,24

Erkaraca Gıda, İnş., Tekstil, Dayanıklı Tük. Malları, Sos. Hiz. ve Organizasyon, Turizm, Taş. LPG.-Petrol Ürünleri Paz. San. ve Tic. Ltd. Şti.

357867,54

Uşak Mevlana Gıda Tem. Tar. Hay. Güv. San. Tic. Ltd. Şti.

379.859,40

Bintat Hazır Yemek. Servisi San.Tic. Ltd.Şti.

403.850,52

Him-Er Gıda Un ve Unlu Maddeler Teks. San.ve Tic. Ltd.

407.849,04

Uşak Akdağ Gıda Tekstil Turizm İnş. Petrol San. ve Tic. Ltd. Şti.

413.846,82

Özata Gıda Soğuk Hava Tes. Sosyal Hiz San. ve Tic. Ltd. Şti.

424.222,98

Dentat Yemek Gıda İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.

424.225,70

Berk Gıda Restourant Lokanta İşl.Teks San. Tic. Ltd. Şti.

424.842,75

Karakuş Gıda Tekstil İnş. Turizm Tavukçuluk San. Tic. Ltd. Şti

424.842,75

Şeklinde verildiği, ihale komisyonunun kararıyla yaklaşık maliyetin % 20 kâr oranı hariç tutarından (424.176.33 TL) daha düşük fiyat teklif ederek ihaleye katılan sekiz istekliden aşırı düşük teklif açıklaması istenilmesine karar verildiği, sunulan açıklamaların idarece kabul edilerek ihalenin açıklaması uygun bulunan Bintat Hazır Yemek. Servisi San.Tic. Ltd. Şti. üzerinde bırakılarak sonuçlandırıldığı,

Anlaşılmıştır.

4734 sayılı Kanunun “ Aşırı düşük teklifler ” başlıklı 38 inci maddesinde; “ İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

İhale komisyonu, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterleri esas alır. Kurum bu maddenin uygulanmasında; aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkilidir. ” hükmü yer almaktadır.

Bahse konu madde hükmünden, ihale komisyonunun, yaptığı değerlendirme neticesinde geçerli olduğunu tespit ettiği tekliflerden, ihalede verilen diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olan isteklileri tespit edeceği ve tespit edilen bu teklifleri reddetmeden önce yine madde metninde belirtilen usul doğrultusunda sorgulamaya tabi tutacağı anlaşılmaktadır.

Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük teklif sorgulamasının Kamu İhale Genel Tebliğinin “ teklif fiyata dahil masraflar ” ve “ aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesini ” düzenleyen maddeleri ile idari şartnamenin “ teklif fiyata dahil olan giderler ” başlıklı maddesindeki düzenlemelerin esas alınarak yapılması gerekmektedir. Bu ihalelerde, aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda belgelere dayalı yazılı açıklama yapmayan veya ihale komisyonunca açıklamaları yetersiz bulunan isteklilerin teklifleri ile teklif edilmesi gereken asgari işçilik maliyetini karşılamayan teklifler gerekçesi belirtilmek suretiyle reddedilecektir. Ancak, şikayet başvurusuna konu hizmetin personel çalıştırılmasına dayalı bir hizmet alım ihalesi olmaması nedeniyle aşırı düşük değer tespitine yönelik bir modül bulunmamakta olup, ihale konusu hizmetin maliyet unsurlarının, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında olduğu gibi önceden belirlenen nitelikte olmadığı görülmektedir. Bu durumda, ihale dokümanında belirtilen şartlara uygun olarak hizmetin ifası için her isteklinin basiretli tacir olma yükümlülüğü gereğince kendi organizasyon yapısı, kullanacağı makine ekipmanın özellikleri, malzeme teminindeki kendine özgü koşulları vb. unsurları dikkate alarak teklif fiyatını belirlemesi gerekmektedir.

Ayrıca, malzeme dahil yemek alım hizmetlerinde yemek bileşenlerini oluşturan girdilerin önemli bir kısmı yerel, mevsimsel ve iklim özelliklerine göre farklılıklar göstermekte, bir çok girdi müstahsilden doğrudan temin edilebilmektedir. Özellikle sebze meyve gibi girdilerin piyasa koşulları sebebiyle muhasebeleştirilmesinde karşılaşılan güçlüklerin aşırı düşük teklif sorgulamasında ispat için aranılan belgelere yansıtılmasında isteklilerin önünde önemli bir engel teşkil edeceği düşünülmektedir. Kamu İhale Kurumu tarafından personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımları için aşırı düşük sınır değerin tespiti ve sorgulanması konusunda bir kriter belirlenmediği hususu göz önüne alındığında, şikayete konu ihalede, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanması ve kaynakların verimli kullanılmasından sorumlu olan idarenin, aşırı düşük teklif açıklaması isteyerek ihalenin sonuçlandırılması yönünde tesis etmiş olduğu işlemlerde mevzuata uyarlık bulunmadığı düşünülmektedir.

İhale konusu işin personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı işi olmadığı, yaklaşık maliyetin büyük çoğunlukla yemek giderinden oluştuğu ihalede verilen tüm teklif bedelleri yaklaşık maliyetin altında olmakla birlikte yaklaşık maliyete ve birbirlerine göre yakın olduğu ve en düşük teklifin bile diğer tekliflere göre aşırı düşük olarak değerlendirilemeyeceği anlaşıldığından, idarece, yemek kalemlerinde aşırı düşük teklif sorgulaması yapılarak ihalenin karara bağlanması yönünde gerçekleştirilen idari işlemlerin mevzuata uygun olmadığı değerlendirilmiştir.

Açıklanan nedenlerle; başvuruya konu ihalede, yemek alımı kalemlerinde aşırı düşük teklif sorgulaması yapılarak ihalenin sonuçlandırılmasına yönelik idarece gerçekleştirilen idari işlemlerin yerinde olmadığına ilişkin “ Düzeltici işlem belirlenmesine” karar verilmesi gerektiği yönündekidüşüncem ile, bu hususa ilişkin Kurul çoğunluğunca verilen “ Düzeltici işlem belirlenmesine” niteliğindeki karara katılmıyorum.

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi