KİK Kararı: 2013/UH.III-3018 (24 Temmuz 2013)

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2013/049
Gündem No : 19
Karar Tarihi : 24.07.2013
Karar No : 2013/UH.III-3018
BAŞVURU SAHİBİ:
Akgün Bilgisayar Program Ve Hizmetleri San. Tic. Ltd. Şti., BAĞLICA MAH. HİLAL CAD. NO:31 ANKARA

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Kırıkkale İli Kamu Hastaneleri Birliği Genel Sekreterliği, Bağlarbaşı Mahallesi Lokman Hekim Caddesi 71100 KIRIKKALE

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2013/42725 İhale Kayıt Numaralı "Web Tabanlı Hastane Bilgi Ve Yönetim Sistemi Hizmet Alımı" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Kırıkkale İli Kamu Hastaneleri Birliği Genel Sekreterliği tarafından 22.05.2013 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “Web Tabanlı Hastane Bilgi ve Yönetim Sistemi Hizmet Alımı” ihalesine ilişkin olarak Akgün Bilgisayar Program ve Hiz. San. Tic. Ltd. Şti.nin 30.04.2013 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 02.05.2013 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 15.05.2013 tarih ve 16910 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 15.05.2013 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2013/1834 sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

1. Teknik Şartname’nin 2.1.18’inci maddesinde sistemi kullanacak olan sağlık kuruluşlarının her biri için ayrı tanımlama yapılarak her kuruluşun sadece kendisi ile ilgili işlemleri kendisine ait bir şifre ile yapabilmesinin istenildiği, ancak sistemi kullanacak olan sağlık kuruluşlarına ilişkin olarak ihale dokümanında yeterli bilginin bulunmadığı, bununla birlikte söz konusu kuruluşların donanım altyapıları, kullandıkları sistemler, sahip oldukları cihazlar ve lisanslar ile kullanıcı sayılarına yönelik düzenleme bulunmadığı, ihalede tek merkezden bir yönetim sistemi istenildiği düşünülse dahi, Teknik Şartname’de bu şekildeki bir sistemin nasıl kurulacağına ve ne şekilde işletileceğine yönelik düzenlemelere de yer verilmediği, bu hususların tekliflerin oluşturulmasında belirsizliklere yol açtığı,

2. İhalesi yapılan sistemin tek merkezden kullanılmasının istenildiği açıkça anlaşılmamakla birlikte, bu şekilde olduğu varsayılırsa, bu sistemin uygulanabilmesi için yeterli donanım ya da altyapının olup olmadığı konusunda tereddütlerinin bulunduğu, böyle bir yapıda sistemin merkezinde ortaya çıkacak bir aksamadan sistemi kullanacak diğer kuruluşların da etkileneceği, bu kapsamda bu tür risklerin önceden bilinememesinin ihale konusu işe ilişkin maliyetler açısından da belirsizlik oluşturduğu, bu nedenle ilgili sağlık kuruluşlarının her birinin kendine ait sistem kullanması, bu kuruluşlar arasında entegrasyonun sağlanması ve Genel Sekreterlikte söz konusu kuruluşların istenilen verileri gönderebileceği şekilde sistem kurulmasına yönelik bir yapıyı önerdikleri, buna rağmen tek bir merkezden sistemin yönetilmesi isteniyorsa da, ihale dokümanında, sistemin yönetileceği yer ile sistemi kullanacak diğer kuruluşların donanım altyapısı, internet bağlantısı vs. konularda ayrıntılı bilgilere yer verilmesi ve muhtemel altyapı değişikliklerinde ortaya çıkacak maliyetlerin idare tarafından karşılanmasına yönelik düzenleme yapılmasının, ayrıca olası bir aksaklık halinde lokaldeki kuruluşların çalışmaya devam etmesinin sağlanması ya da ayrı bir internet bağlantısı daha eklenmesinin gerektiği,

3 ) Teknik Şartname’nin 3.1.1’inci maddesinde uygulama yazılımının modülleriyle birlikte tek programlama dilinde yazılmış olması gerektiğinin belirtildiği, bu hususun ihaleye katılımı kısıtlayıcı nitelikte olduğu,

4 ) Teknik Şartname’nin 3.1.5’inci maddesinde istemci-sunucu mimariye göre geliştirilip herhangi bir ara yazılım ile web tarayıcısı içerisinden kullanıma uygun hale getirilen yazılımların teknik olarak yetersiz kabul edileceğinin belirtildiği, bu düzenlemenin tek bir firmaya yönelik ve ihaleye katılımı kısıtlayıcı nitelikte olduğu ve aynı Şartname’nin 3.1.4’üncü maddesiyle çeliştiği, ayrıca bu kriterin yalnızca demonstrasyon yolu ile kontrol edilebileceği, şikâyet başvuruları üzerine İdari Şartname’nin 47’nci maddesi ve Teknik Şartname’nin 11’inci maddesine demonstrasyon yapılmasına yönelik düzenlemeler eklendiği, ancak bir yeterlik kriteri olan demonstrasyona İdari Şartname’nin mesleki ve teknik yeterliğe ilişkin bölümünde yer verilmesinin gerekli olduğu,

5 ) Teknik Şartname’nin 3.7.2’nci maddesinin rekabeti engelleyici ve maliyeti arttırıcı nitelikte olduğu ve idareye hâlihazırda ihale konusu hizmeti veren şirkete avantaj sağladığı,

6. Teknik Şartname’nin üçüncü maddesinde eğitim giderlerinden bahsedildiği ve eğitim için ayrıca ücret istenmeyeceğinin ifade edildiği, ayrıca bir tabloda eğitimlere ilişkin olarak detaylı bilgilere yer verildiği, ancak söz konusu eğitimlerin İdari Şartname’de teklif fiyata dahil olan giderler arasında belirtilmediği ve birim fiyat teklif cetvelinde de iş kalemi olarak yer almadığı, bu durumun tekliflerin sağlıklı şekilde oluşturulmasına engel teşkil ettiği,

7. Teknik Şartname’nin 9.6’ncı maddesinde idarenin bazı hallerde sisteme müdahale etme hakkına sahip olduğu şeklindeki düzenlemenin bulunduğu, böyle bir düzenlemeyle idarenin yükleniciden kaynak kodlarını alabilmesine imkân tanındığı, ancak bu durumun 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu ve ilgili mevzuata aykırı olduğu,

8. Teknik Şartname’nin 10.24.12.4’üncü maddesindeki düzenlemeyle tek bir yazılım geliştirme aracının (.net) ifade edilmiş olduğu ve bu aracı kullanan şirketlere avantaj sağlandığı, aynı yazılımların birçok şirket tarafından (j2ee) ile de geliştirildiği, bu kapsamda ihaleye katılımın kısıtlandığı,

9. Teknik Şartname’nin 10.26’ncı maddesinde idarede çalışan yöneticilerin bazı konularda bilgiye ulaşabilmesi amacıyla modül oluşturulmasına yönelik düzenlemelere yer verildiği, ancak bu uygulamanın iş zekası adı altında sağlandığı ve kaç yönetici için lisanslandırılacağının belirtilmemesinin teklif fiyatları oluşturulurken tereddütlere yol açtığı, idarece iş zekası modülünün şart olmadığı belirtilmekle birlikte bu değerlendirmenin hatalı olduğu, kaldı ki iş zekası modülü gerekli olsun olmasın kullanıcı sayısının belirtilmemesinin yine de tereddütlere sebebiyet vereceği iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

1 ) Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

Teknik Şartname’nin 2.1.18’inci maddesinde “Bağlı sağlık kuruluşları için yazılım içerisinde farklı kurumlar tanımlanmalı, bu kuruluşlarda bulunan uç kullanıcılar sadece kendi kuruluşları ile ilgili işlem yapabilmelidir. Medula takip kayıtları kuruluşlar için kendi kurum şifreleri ile alınabilmelidir. Örneğin Ağız Diş Sağlığı Merkezi, Yüksek İhtisas Hastanesi vb. kurumlar kendi takiplerini kendi şifreleri ile almalı ve faturalandırmalıdır.” düzenlemesi bulunmaktadır.

İddiaya ilişkin olarak teknik görüş istenilmiş ve “1) Ekte yer verilen Teknik Şartname’ye göre (zeyilnameler ile bazı düzenlemeleri değiştirilmiştir), HBYS’nin tek merkezden kullanılmasının istenilip istenilmediği hususunda ve bu şekildeki bir sistemin nasıl kurulacağı ve işletileceği (merkez sunucunun nerede konumlandırılacağı, diğer kuruluşlarla bağlantının ne şekilde sağlanacağı, kullanıcı sayısı vs.) konusunda teklif fiyatlarının oluşturulabilmesi açısından yeterli ve anlaşılır bilgi verilip verilmediği,

2) Teknik Şartname’nin, 2.1.18’inci maddesi ile HBYS’ye dâhil olacak kuruluşlara ilişkin olarak içerdiği bilgiler (donanım/internet altyapıları, kullandıkları sistemler/cihazlar/lisanslar vs.) göz önüne alındığında, teklif fiyatlarının oluşturulabilmesi açısından yeterli bilgi verilip verilmediği” hususları sorulmuştur.

Gönderilen cevabi yazıda “1)İhaleye söz konusu olan HBYS nin “Teknik şartname 1.2 İHALENİN KONUSU” kısmında Kamu Hastaneleri Birliği (adı gizlenmiş) Genel Sekreterliği ve bağlı sağlık kuruluşlarında HBYS kurulması ve verimli şekilde işletilmesi olarak tanımlansa da hemen altındaki madde ile HBYS nin belli bir hastanedeki sistem ile bütünleştirilmesi istendiği belirtilmiştir. Teknik şartnamenin ilerleyen bölümlerinde de tekrar eden bu ifadeler itiraz dilekçesinin 1. Maddesindeki belirsizliği desteklemektedir (Örn: Teknik Şartname 3.1 giriş paragrafı ve 6.8.1).

Merkez bir sunucunun Yüksek İhtisas Hastanesinde mi, yoksa “Kamu Hastaneleri Birliği (adı gizlenmiş) Genel Sekreterliğin de mi kurulması istendiği açık şekilde belirtilmemiştir.

İtiraz’a verilen cevabi yazıda bağlı sağlık tesislerinin adlarının teknik şartnamede bulunduğu belirtilmiştir. Teknik şartname 8 ve 9 sayfasında bilgileri listelenen kuruluşlar Yüksek İhtisas Hastanesi ve ek binalarıdır. “Kamu Hastaneleri Birliği (adı gizlenmiş) Genel Sekreterliği ve bağlı sağlık kuruluşları” ifadesi kullanıldığı yerlerde bu kuruluşların Yüksek İhtisas Hastanesi ve binaları ile sınırlı olup olmadığı, ilerde ek kuruluşların bu birliğe dahil olup olamayacağı belirtilmemiştir. HBYS’ nin tasarımda hangi kuruluşların bu sistemde yer alacağı teklif fiyatını etkileyen bir unsur olacaktır.

2) İtiraz dilekçesindeki ilk maddedeki belirsizlik ortadan kaldırılmadan teknik şartnamede yeterli bilgi sunulup sunulmadığına karar vermek mümkün değildir.” şeklinde görüş bildirilmiştir.

Aktarılan teknik görüş çerçevesinde, iddia kapsamında belirtilen hususlara ilişkin olarak Teknik Şartname’de bazı belirsizliklerin bulunduğu ve bu belirsizliklerin teklif fiyatlarının sağlıklı şekilde oluşturulmasına engel teşkil edebileceği sonucuna varılmış, bu kapsamda başvuru sahibinin birinci iddiasının yerinde olduğu anlaşılmıştır.

2 ) Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

İddiaya ilişkin olarak teknik görüş istenilmiş ve “…3) Teklif fiyatlarının oluşturulmasında tereddütler yaşanmaması açısından, muhtemel altyapı değişikliklerinde ortaya çıkacak maliyetlerin idare tarafından karşılanmasına, olası bir aksaklık halinde lokaldeki kuruluşların çalışmaya devam etmesinin sağlanmasına ya da ayrı bir internet bağlantısı daha eklenmesine yönelik olarak Teknik Şartname’de düzenleme yapılmasının gerekli olup olmadığı” hususları sorulmuştur.

Gönderilen cevabi yazıda “3)Sunucu/sunucuların ve diğer donanım ile ilgili muhtemel altyapı değişikliklerinin Teknik Şartname madde 7.3.2 de 8.1 İDARE tarafından karşılanacağı açık olarak belirtilmiştir.

Olası bir aksaklıkların nasıl çözümleneceği, teknik şartnamedeki, ek bir düzenlemeye gerek olmadan, madde 2.1.28 doğal felaketler vb. durumlar için hazırlanacak senaryolar kapsamında planlanmalıdır.__” şeklinde görüş bildirilmiştir.

Teknik Şartname’nin zeyilname ile değiştirilmiş 2.1.28’inci maddesinde ise “ İstekliler, felaket durumları için (Yangın, Sel, Deprem, vb) bir çözüm önerisi sunmalıdırlar. Önerdikleri çözümleri ve sistemdeki bilginin nasıl kurtarılacağına dair planlarını sözleşme imzalanmadan önce yazılı olarak belirtmelidirler.” düzenlemesi yer almaktadır.

Aktarılan teknik görüş çerçevesinde başvuru sahibinin ikinci iddiası yerinde görülmemiştir.

3 ) Başvuru sahibinin 3’üncü iddiasına ilişkin olarak:

Teknik Şartname’nin 3.1.1’inci maddesindeki “Uygulama yazılımı modülleriyle birlikte tek programlama dilinde yazılmış olmalıdır.” düzenlemesizeyilname ile değiştirilmiştir.

Düzenleme değişiklik sonrasında “Uygulama yazılımı modülleriyle birlikte tek programlama dilinde yazılmış olmalıdır. Sisteme fiziksel portlar üzerinden (RS232, USB, Paralel Port vb.) bağlanacak cihazlar ile HBYS arasındaki entegrasyon ve HBYS’nin Sağlık Bakanlığı ve diğer kuruluşlarla veri entegrasyonu konusunda mevcut programlama dilinin teknik olarak yetersiz olması durumunda farklı programlama dilleriyle çözüm oluşturulabilir.” haline getirilmiştir.

İddiaya ilişkin olarak teknik görüş istenilmiş ve “…4) Teknik Şartname’nin 3.1.1’inci maddesinde (son hali zeyilname – 2’de) uygulama yazılımının modülleriyle birlikte tek programlama dilinde yazılmış olması gerektiğinin belirtildiği, bu hususun ihaleye katılımı kısıtlayıcı nitelikte olup olmadığı, ayrıca, yazılımda tek programlama dili kullanılmasının, farklı programlama dillerinin kullanılmasına kıyasla avantajlarının bulunup bulunmadığı” hususları sorulmuştur.

Gönderilen cevabi yazıda “4)Teknik şartname’nin 3.1.1 maddesindeki “tek bir proglamlama dili” sınırlaması ihaleye katılımı kısıtlayıcı özelliğe sahiptir.

HBYS yazılımları çeşitli işlemleri birarada sunması beklenen uygulama programlarıdır. Temel olarak veri tabanı, grafik çizim, kelime işlem, hesaplama, istatistik ve sunu programlarını içerirler. Bu tür uygulama programları tek programlama dili ile oluşturulabilirse de, modüllerin gereksinimlerine özel çözümler sunacak şekilde farklı programlama dillerinin kullanılması yazılıma esneklik kazandırıp, verimi arttırabilir ve maliyetleri azaltabilir.” şeklinde görüş bildirilmiştir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Şartnameler” başlıklı 12’nci maddesinde “…İhale konusu mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin teknik kriterlerine ihale dokümanının bir parçası olan teknik şartnamelerde yer verilir. Belirlenecek teknik kriterler, verimliliği ve fonksiyonelliği sağlamaya yönelik olacak, rekabeti engelleyici hususlar içermeyecek ve bütün istekliler için fırsat eşitliği sağlayacaktır.” hükmüne yer verilmiştir.

Yukarıda yer verilen Kanun hükmü ve teknik görüşte belirtilen hususlar göz önüne alındığında, iddiaya konu düzenlemenin ihaleye katılımı kısıtlayıcı nitelikte olduğu sonucuna varıldığından, başvuru sahibinin üçüncü iddiasının yerinde olduğu anlaşılmıştır.

4 ) Başvuru sahibinin 4’üncü iddiasına ilişkin olarak:

Teknik Şartname’nin 3.1.4’üncü ve 3.1.5’inci maddelerinde “3.1.4. Sistemi kullanan tüm uç bilgisayar kullanıcıları, HBYS uygulama yazılım modüllerini sadece Web Browser’ı kullanarak sisteme erişebilmelidir. Herhangi bir ilave kuruluma ve bileşene gerek kalmadan sistem veya modüller çalıştırabilmelidir. Aşağıdaki durumlar ise bu kapsamın dışındadır.

a) HBYS Uygulama Yazılımı tarafından üretilen doc, xls, pdf vb. rapor formatlarının görüntülenebilmesi ve yazıcıya basılabilmesi için gerekli olabilecek ofis editörleri ve benzeri yazılımların bilgisayarlara kurulması,

b) İstekli tarafından sağlanmış olsun ya da olmasın, uç bilgisayarların RS-232, RS-422, RS-485, USB, Ethernet, PCI, PC/104, PCMCIA, ISA, Parallel Port gibi bu bilgisayarın herhangi bir I/O (girdi-çıktı) birimine bağlanarak çalışan cihazlar (her türlü yazıcı, tarayıcı, kamera, barkod yazıcı ve barkod okuyucu, IVR kart, medikal monitör, medikal, diagnostik ya da benzer amaçla sonuç üreten ve ürettiği sonucu diğer sistemlere aktaran ve/veya uç bilgisayardan bilgi alarak çalışan her türlü cihaz) için gerekli olan sürücü ve arayüz yazılımlarının kurulması.

c) Web tarayıcı üzerinde yapılması gereken ayarlamalar ve gerekli versiyonun kurulması.

3.1.5. Teklif edilen sistemler, gerçek web tabanlı mimaride tasarlanmış ve bu yapıya uygun şekilde geliştirilmiş olmalıdır. İstemci-sunucu (client-server) mimariye göre geliştirilip herhangi bir ara yazılım ile web tarayıcısı içerisinden kullanıma uygun hale getirilen yazılımlar teknik olarak yetersiz kabul edilecek ve ihale dışı bırakılacaktır.” düzenlemelerine yer verilmiştir.

Sonrasında zeyilname ile 3.1.4’üncü maddenin (c) bendi “ Gerekli WEB tarayıcı eklentilerinin yüklenmesi, Web tarayıcı üzerinde yapılması gereken ayarlamalar ve gerekli versiyonun kurulması.” şeklinde,

3.1.5’inci madde ise “Teklif edilen sistemler, gerçek web tabanlı mimaride tasarlanmış ve bu yapıya uygun şekilde geliştirilmiş olmalıdır. İdarenin idari şartname ve teknik şartnamede ayrıntıları ile belirtmiş olduğu DEMONSTRASYON ESNASINDA İstemci-sunucu (client-server) mimariye göre geliştirilip herhangi bir ara yazılım ile web tarayıcısı içerisinden kullanıma uygun hale getirilen yazılımlar teknik olarak yetersiz kabul edilecek ve ihale dışı bırakılacaktır.” şeklinde değiştirilmiştir.

İddiaya ilişkin olarak teknik görüş istenilmiş ve “…5) Teknik Şartname’nin 3.1.5’inci maddesinin (son hali zeyilname – 2’de), tek bir firmaya yönelik ve ihaleye katılımı kısıtlayıcı nitelikte olup olmadığı ve aynı Şartname’nin 3.1.4’üncü maddesiyle (son hali zeyilname – 2’de) çelişip çelişmediği, 3.1.5’inci maddeye uyan yazılımların idarenin ihtiyacının daha iyi karşılanması açısından avantajlı olup olmadığı” hususları sorulmuştur.

Gönderilen cevabi yazıda “5)Türkiye sağlık bilişim sektöründe web tabanlı HBYS geliştirdiğini belirten birden fazla firma bulunmaktadır, teknik şartname madde 3.1.5 bu sebeble kısıtlayıcı nitelikte bulunmamıştır. Teknik Şartname 3.1.4 ve3.1.5 arasında bir çelişkiye rastlanmamıştır. Web tabanlı mimari ile tasarlanmış HBYS ler günümüzdeki ve ilerde gelişebilecek ihtiyaçları karşılama potansiyeli daha yüksektir. İdare’nin de kendi altyapı ihtiyaçlarına göre bu yönde istemde bulunmasında bir sakınca görülmemiştir.__” şeklinde görüş bildirilmiştir.

Aktarılan teknik görüş çerçevesinde başvuru sahibinin Teknik Şartname’nin 3.1.4’üncü ve 3.1.5’inci maddelerine ilişkin iddialarıyerinde görülmemiştir.

İdari Şartname’nin ilk halinde, “Diğer hususlar” başlıklı 47.1.5’inci maddede “ İstekliler tarafından teklif edilen sistemin teknik şartname hükümlerini karşılayıp karşılamadığının anlaşılması için DEMONSTRASYON çalışması yapılacaktır. Demonstrasyon çalışması kapsamında Hasta Kayıt, Klinik ve Poliklinik modülü, Stok Modülü, Faturalama Modülü ve Pacs Modülünün çalışması kontrol edilecektir. Demo esnasında ilgili modüllerin tüm işlevleri kullanılacaktır. Demo internet üzerinden yayın yapan bir web server üzerinden yapılmalıdır. Demo için kullanılacak veritabanı en az 300000 başvuru kaydı içermelidir. (Performans testi için)” düzenlemesinin bulunduğu, demonstrasyona ilişkin başka bir düzenleme yapılmadığı görülmüştür.

Sonrasında 17.04.2013 tarihli zeyilname ile söz konusu madde İdari Şartname’den çıkarılmış ve aynı Şartname’nin “İhaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri” başlıklı yedinci maddesinin 7.1 numaralı alt maddesinin (h) bendine “a) En avantajlı teklif sahibi istekli ile sözleşme imzalanmadan önce, idarenin yazılı olarak bildirmesi kaydıyla tebliğ tarihinden itibaren 3 (üç) iş günü içerisinde Kırıkkale Yüksek İhtisas Hastanesi Konferans Salonunda demonstrasyon çalışması yapılacaktır. Demonstrasyon çalışması kapsamında Hasta Kayıt, Klinik ve Poliklinik modülü, Stok Modülü, Faturalama Modülü ve Pacs Modülünün çalışması kontrol edilecektir. Demo esnasında ilgili modüllerin tüm işlevleri kullanılacaktır. Demo internet üzerinden yayın yapan bir web server üzerinden yapılmalıdır. Demo için kullanılacak veri tabanında test amaçlı görebilmek için kayıtlar olmalıdır.

b) Demo için gerekli bilgisayar, yazıcı, gerekli bağlantı kabloları istekli tarafından sağlanmalı ve idarenin gösterdiği mekana demo başlama saatinden en az 1 saat önce kurulmuş ve çalışır duruma getirilmiş olmalıdır.” düzenlemesi eklenmiştir.

30.04.2013 tarihli ikinci bir zeyilname ile ise bir önceki zeyilname ile getirilen 7.1/(h) maddesi İdari Şartname’den çıkarılmış ve İdari Şartname’nin 47.1.6’ncı maddesi ile Teknik Şartname’nin 11’inci maddesine “1- İdarenin gerek görmesi halinde ihale aşamasında, ihaleye katılan isteklilerin teklifleri kabul edilip idari ve teknik şartnamede istenilen belgelerin öncelikli olarak kontrolü yapılacak belge eksiği olmayan firmalar için başvuru sırasına göre yer, gün ve saat belirtilerek demonstrasyona davet edilecektir. Demonstrasyona katılmayan isteklilerin teklifleri değerlendirme dışı bırakılacaktır.

2- Demonstrasyon yerini ve tarihini belirlemeye ihale komisyonu yetkilidir.

…

9- … İdare, isteklilerin kendi sistemlerine aktardığı veriler üzerinden ilgili modüllerin tüm teknik şartname maddelerini tek tek inceleyecek ve teknik şartname maddelerini sağlayamayan isteklilerin teklifleri değerlendirme dışı bırakılacaktır.” düzenlemeleri eklenmiştir.

Dolayısıyla, ihale dokümanının son hali göz önünde bulundurulduğunda, İdari Şartname’nin yeterlik kriterlerine ilişkin yedinci maddesinde demonstrasyon yapılmasına ilişkin bir düzenleme yer almamakla birlikte, İdari Şartname’nin 47’nci maddesi ile Teknik Şartname’de, teklif edilen yazılımların Teknik Şartname’ye uygun olup olmadığının anlaşılması amacıyla demonstrasyon yapılabileceğinin belirtildiği görülmüştür.

4734 sayılı Kanun’un “İhale ve ön yeterlik dokümanının içeriği ve idari şartnamede yer alması zorunlu hususlar” başlıklı 27’nci maddesinde idari şartnamelerde isteklilerde aranılan şartlar, belgeler ve yeterlik kriterlerinin belirtilmesinin zorunlu olduğu ifade edilmiştir.

Netice itibarıyla, demonstrasyon işleminin, ihaleye katılmak için sunulması gereken belgeler ve sağlanması gereken kriterlerden farklı olarak, bu belge ve kriterler açısından İdari Şartname’de yer verilen asgari şartları sağlayan isteklilerin tespit edilmesinden sonraki bir aşamada, ekonomik açıdan avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla gerçekleştirilecek bir işlem olduğu, kaldı ki incelenen ihalede demonstrasyona ilişkin düzenlemelere yukarıda aktarılan Kanun hükmüne uygun şekilde İdari Şartname’de yer verildiği ve düzenlemelerde demonstrasyon işlemlerinin ayrıntılı şekilde aktarıldığı, bu itibarla tereddüt yaratacak bir durum da ortaya çıkmadığı anlaşıldığından, başvuru sahibinin dördüncü iddiası uygun bulunmamıştır.

5. Başvuru sahibinin 5’inci iddiasına ilişkin olarak:

Teknik Şartname’nin 3.7.2’nci maddesinde “Güvenlik nedeni ile hastanemizdeki uç bilgisayarları kullanan kullanıcılara bilgisayar konfigürasyonu ile ilgili İdare tarafından belirlenecek olan Güvenlik Politikaları çerçevesinde sınırlı haklar verilecektir. Bu kullanıcılar kendi bilgisayarlarına, İdarenin izin vermediği hiç bir kurulum yapamayacak ve kullanıcıların disket sürücü, CDROM gibi aygıtları da aktif hale getirmeleri engellenebilecektir. Bu bilgisayarlarda sadece Web Tarayıcısı (Web Browser) ve izin verilen lisanslı yazılımlar olacaktır. Dolayısıyla uç bilgisayarları kullanan kullanıcılar teklif edilen HBYS uygulama yazılım modüllerini sadece Web Browser’ı kullanarak herhangi bir ilave kuruluma ve bileşene gerek kalmadan çalıştırabilmelidir. Bu konudaki istisnai durumlar bu dokümanın yazılım altyapısı kısmında belirtilmiştir.” düzenlemeleri yer almaktadır.

İddiaya ilişkin olarak teknik görüş istenilmiş ve “…6) Teknik Şartname’nin 3.7.2’nci maddesinin rekabeti engelleyici ve maliyeti arttırıcı nitelikte olup olmadığı ve idareye hâlihazırda ihale konusu hizmeti veren şirkete avantaj sağlayıp sağlamadığı, bu düzenlemeye uyan yazılımların idarenin ihtiyacının daha iyi karşılanması açısından avantajlı olup olmadığı” hususları sorulmuştur.

Gönderilen cevabi yazıda “6)Uç bilgisayarlarda sadece HBYS uygulamasına web ulaşımı ve bunun için gerekli ek yazılımların olması ve kullanıcıların diğer yazılımları yükleme ve kurma yetkilerinin kısıtlanacağı Teknik Şartname 3.7.2 de tarif edilmiştir. Bu şartlar bilişim güvenliği açısından, bir uç bilgisayar birden fazla kullanıcıya hizmet vereceği durumlarda tercih edilen tedbirlerdir. Bu madde de rekabeti engelleyici, maliyeti arttırıcı veya hizmet veren şirkete avantaj sağlayacak bir durum tespit edilmemiştir.__” şeklinde görüş bildirilmiştir.

Aktarılan teknik görüş çerçevesinde başvuru sahibinin beşinci iddiası yerinde görülmemiştir.

6. Başvuru sahibinin 6’ncı iddiasına ilişkin olarak:

Teknik Şartname’nin “Eğitim hizmetleri” başlıklı dördüncü maddesinde yüklenicinin en az 20 personel ile idarenin tespit edilen çalışanlarına eğitim vereceği düzenlenmiş ve söz konusu eğitimlere ilişkin ayrıntılara yer verilmiştir.

İdari Şartname’nin “Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “…25.3.1. Teknik şartnamenin 4. maddesinde belirtilen eğitim hizmetleri teklif fiyata dahildir...” düzenlemesine yer verilmiş, birim fiyat teklif cetvelinde ise bahse konu eğitimler ayrı bir iş kalemi olarak belirlenmemiştir.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde “…79.4.2.25. Personele, çalışma saatleri dışında ihale konusu işle ilgili eğitim verilmesi, işçiler açısından 4857 sayılı Kanunun 66 ncı maddesinin (d) bendine göre fazla çalışmaya yol açacağından, bunun teklif fiyata dahil olacağının ve mesai dışında işçinin kaç saat işle ilgili meşgul edileceğinin idari şartnamede belirtilmesi ve aşırı düşük teklif sorgulamasında dikkate alınması gerekmektedir. Ayrıca, oryantasyon eğitimi dışında, silahlı atış eğitimi, uçuş eğitimi gibi önemli maliyet gerektiren eğitim giderlerinin, teklif fiyata dahil giderler içinde değerlendirilmesi ve bu giderlerin idari şartnamede açıkça belirtilmesi, birim fiyat teklif alınmak suretiyle gerçekleştirilecek ihalelerde ise birim fiyat teklif cetvelinde ayrı bir iş kalemi olarak öngörülmesi gerekmektedir. Dolayısıyla bu tür eğitim giderleri % 3 oranının içerisinde bulunan bir genel gider olarak kabul edilmeyecek ve teklifin önemli bir bileşeni sayılarak aşırı düşük teklif sorgulamasında dikkate alınacaktır…” açıklaması bulunmaktadır.

Aktarılan Tebliğ açıklamalarında önemli maliyet gerektiren eğitim giderlerinin teklif fiyata dahil giderler içinde değerlendirilmesi ve bu giderlerin idari şartnamede açıkça belirtilmesi, birim fiyat teklif cetvelinde ise ayrı bir iş kalemi olarak öngörülmesi gerektiği belirtilmekle birlikte, söz konusu Tebliğ maddesinde belirtilen eğitimlerin yüklenici bünyesinde çalışan personele verilecek eğitimlere ilişkin olduğu, bu itibarla yüklenici personelinin idare çalışanlarına vereceği eğitimle ilgili olan başvuruya konu ihaledeki düzenlemelerin bu madde kapsamında değerlendirilemeyeceği anlaşılmıştır.

Yukarıda yer verilen tespit ve değerlendirmeler çerçevesinde, İdari Şartname’de teklif fiyata dahil giderler arasında bahse konu eğitim giderlerinin sayıldığı da dikkate alındığında, iddiaya konu durumun tekliflerin sağlıklı şekilde oluşturulmasına engel teşkil etmeyeceği sonucuna varıldığından, başvuru sahibinin altıncı iddiası uygun bulunmamıştır.

7. Başvuru sahibinin 7’nci iddiasına ilişkin olarak:

Teknik Şartname’nin 9.5’inci ve 9.6’ncı maddelerinde “9.5. Program; normal yararlanma ile çelişen, Yüklenici’nin meşru yararlarına müdahale eder şekilde alınma amacı dışında, makul olmayan bir sebeple kullanılamaz.

9.6. Anlaşmazlığa düşülmesi durumda bile durumun mahkemeye intikal etmesi ve/veya acil bir durumla karşılaşılırsa İdare HBYS sistemine müdahale etme hakkına sahiptir.” düzenlemeleri bulunmaktadır.

Sağlık Bakanlığı İdari ve Mali İşler Daire Başkanlığının, sağlık hizmeti veren tüm kurum ve kuruluşların sağlık bilgi sistemleri ile ilgili 19.08.2010 tarih ve 2010/61 sayılı Genelgesi’nde, yazılım kullanımlarında 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu hükümlerine riayet edileceği belirtilmiş ve bu kapsamda bağlı idarelerinin teknik şartname hazırlarken göz önüne alacağı bazı önerileri içeren Hastane Bilgi Yönetim Sistemleri Alım Kılavuzu’nu yayımlamıştır.

Söz konusu Kılavuz’un 2.1.20’nci ve 2.1.25’inci maddelerinde;

“Destek Hizmetleri

…

2.1.20. Sistem kurulduğunda Yüklenici, sistem ve veritabanı üzerinde en üst düzeyde kullanıcıya sahip kullanıcının (administrator, root, vb) adını ve şifresini gerektiğinde kullanılmak üzere idareye kapalı bir zarfla teslim edecektir. Zarfın kapatma yeri Yüklenici tarafından kaşelenecek ve imzalanacaktır. Kullanıcı adı ve şifresinde değişiklik yapılması durumunda yenileri 3 iş günü içerisinde hastane idaresine teslim edilecektir. İdare ve yüklenici bu bilgilerin 3.şahıs, diğer firmalar, kurum ve kuruluşlara karşı güvenliğini sağlamakla müştereken sorumludur. İdare tarafından şifreler kullanılarak sisteme müdahale edildiğinde sistemde oluşabilecek her türlü sorun İdarenin sorumluluğundadır.

…

Veri Teslim ve Aktarımı

…

2.1.25. Teslim edilecek veri içinde yükleniciye /yüklenicilere ait know-how sayılabilecek herhangi bir yazılım kodu(trigger, procedur, vb) yer almamalıdır. Teslim eden yüklenici/yükleniciler veri tutarlılığının sağlanması ve data kaybı olmaması için, teslim ettiği verilerle ilgili tablo adetleri, tablolardaki kayıt sayılarını içeren özet bir raporu tutanak ile idareye teslim etmelidir.” hususları belirtilmiştir.

Sağlık Bakanlığının söz konusu kılavuzu çerçevesinde HBYS sistemine müdahale edilebilmesi bakımından, “yüklenici tarafından sistem ve veritabanı üzerinde en üst düzeyde kullanıcıya sahip kullanıcının (administrator, root, vb) adının ve şifresinin gerektiğinde kullanılmak üzere idareye kapalı bir zarfla teslim edilmesi gerektiği” gibi daha ayrıntılı düzenleme yapılması uygun olmakla birlikte, iddiaya konu düzenlemelerde kaynak kodlarının istenilebileceği açıkça ifade edilmediğinden, ayrıca Teknik Şartname’nin 9.5’inci maddesinde yazılımın, yüklenicinin meşru yararlarına müdahale eder şekilde ve alınma amacı dışında, makul olmayan bir sebeple kullanılamayacağı belirtildiğinden, kaldı ki idarece ilgili mevzuata aykırı bir talepte bulunulması halinde yüklenici tarafından yasal yollara başvuru hakkı da saklı olduğundan, başvuru sahibinin yedinci iddiası yerinde görülmemiştir.

8. Başvuru sahibinin 8’inci iddiasına ilişkin olarak:

Teknik Şartname’nin 10.24.12.4’üncü maddesinde “Microsoft Office yazılımlarınca üretilen dosya formatları EBYS üzerinden çalıştırılabilmelidir.” düzenlemesine yer verilmiştir.

İddiaya ilişkin olarak teknik görüş istenilmiş ve “…7) Teknik Şartname’nin 10.24.12.4’üncü maddesindeki düzenlemeyle tek bir yazılım geliştirme aracının (.net) kullanılmasına imkân tanınıp tanınmadığı, tanınıyorsa adı geçen aracın kullanımının diğer araçların (java vs.) kullanımına göre avantajlarının bulunup bulunmadığı, tanınmıyorsa söz konusu düzenlemeyle (.net) aracını kullanan şirketlere avantaj sağlanıp sağlanmadığı” hususları sorulmuştur.

Gönderilen cevabi yazıda “7)Madde 10.24.12.4 de belirtildiği gibi belli bir marka veya modele yönelik özellik ve tanımlamalara teknik şartnamede yer vermek uygun değildir. Madde “ Microsoft Office veya dengi yazılımlarca üretilen dosya formatları ...” şeklinde tekrar düzenlenebilir.__” denilmiştir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Şartnameler” başlıklı 12’nci maddesinde “…İhale konusu mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin teknik kriterlerine ihale dokümanının bir parçası olan teknik şartnamelerde yer verilir. Belirlenecek teknik kriterler, verimliliği ve fonksiyonelliği sağlamaya yönelik olacak, rekabeti engelleyici hususlar içermeyecek ve bütün istekliler için fırsat eşitliği sağlayacaktır.

Teknik şartnamelerde, varsa ulusal ve/veya uluslararası teknik standartlara uygunluğu sağlamaya yönelik düzenlemeler de yapılır. Bu şartnamelerde teknik özelliklere ve tanımlamalara yer verilir. Belli bir marka, model, patent, menşei, kaynak veya ürün belirtilemez ve belirli bir marka veya modele yönelik özellik ve tanımlamalara yer verilmeyecektir.

Ancak, ulusal ve/veya uluslararası teknik standartların bulunmaması veya teknik özelliklerin belirlenmesinin mümkün olmaması hallerinde "veya dengi" ifadesine yer verilmek şartıyla marka veya model belirtilebilir.” hükmüne yer verilmiştir.

Yukarıda yer verilen Kanun hükmü ve teknik görüşte belirtilen hususlar dikkate alındığında, iddiaya konu düzenlemenin mevzuata uygun olmadığı sonucuna varıldığından, başvuru sahibinin sekizinci iddiasının yerinde olduğu anlaşılmıştır.

9. Başvuru sahibinin 9’uncu iddiasına ilişkin olarak:

Teknik Şartname’nin 10.26’ncı maddesi çerçevesinde yönetici bilgilendirme ve analiz modülüne ilişkin düzenlemeler bulunmaktadır.

İddiaya ilişkin olarak teknik görüş istenilmiş ve “…8) Teknik Şartname’nin 10.26’ncı maddesinde istenilen modülün, iş zekası adı altında yapılmasının gerekip gerekmediği, bu kapsamda söz konusu uygulamanın kaç yönetici için lisanslandırılacağının belirtilmemesinin veya uygulamanın iş zekası adı altında yapılmamasının mümkün olması halinde de kullanıcı sayısının belirtilmemesinin teklif fiyatları oluşturulurken tereddütlere yol açıp açmadığı” hususları sorulmuştur.

Gönderilen cevabi yazıda “8)Teknik Şartname 10.26 ‘ncı madde de tanımlanan modülün HBYS gibi yoğun ve hassas bir veriyi taşıyan bir uygulamadaki verileri değişik parametreler ile sogulama yanında grafiksel olarakda özetlenip raporlanmasını gerektirmektedir. İş zekası kullanan bir modül en uygun çözüm olacaktır. Yanlız bu modül her yöneticinin doğrudan kullanması amacı ile tarif edilmemiştir. Teklif fiyatı oluşturulurken teknik şartname 4.15’ de belirtilen eğitim alacak VTYS işletmen sayısı referans alındığı belirtilerek daha fazla lisans gereksinimi durumda maddi yükün İDARE ye ait olacağı belirtilebilir.__” şeklinde görüş bildirilmiştir.

Aktarılan teknik görüş çerçevesinde iddiaya konu hususun teklif fiyatlarının sağlıklı şekilde oluşturulmasına engel teşkil edebileceği anlaşılmıştır. Bu itibarla başvuru sahibinin dokuzuncu iddiasının yerinde olduğu sonucuna varılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilemeyecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, ihalenin iptali gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onuncu fıkrasının (a) bendi gereğince ihalenin iptaline,

Oybirliği ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Başkan

Kazım ÖZKAN

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi

Ahmet ÖZBAKIR

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi

Mehmet AKSOY

Kurul Üyesi