KİK Kararı: 2013/UH.III-2584

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2013/043
Gündem No : 76
Karar Tarihi : 19.06.2013
Karar No : 2013/UH.III-2584
BAŞVURU SAHİBİ:
Karakuş Gıda Tekstil İnşaat Turizm Tavukçuluk San. Tic. Ltd. Şti, BİREYLÜL SANAYİ SİTESİ 29.SİTE SOK. NO:1 UŞAK

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Huzurevi Müdürlüğü Aile Ve Sosyal Politikalar Bakanlığı Müsteşarlık, Dıkılıtas Mahallesı Hacı Kadem Caddesı 2/E 64100 UŞAK

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2013/14131 İhale Kayıt Numaralı "Mamul Yemek Hizmeti" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Uşak Huzurevi Yaşlı Bakım ve Rehabilitasyon Merkezi Müdürlüğü tarafından 04.03.2013 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “Mamul Yemek Hizmeti” ihalesine ilişkin olarak Karakuş Gıd. Teks. İnş. Tur. Tav. San. Tic. Ltd. Şti.nin 20.05.2013 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 21.05.2013 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 31.05.2013 tarih ve 18687 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 29.05.2013 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2013/2027 sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, idareye sunmuş oldukları aşırı düşük teklif açıklamasının uygun bulunmadığı, maliyet analizlerinde kuru soğan, patates ve yumurtanın gramajlarının sehven eksik olarak belirlendiği, bunun esaslı bir hata olmadığı, Ay Pastanesi’nden alınan proforma faturanın serbest muhasebeci tarafından onaylanmasının kendileriyle ilgili bir durum olmadığı, söz konusu faturanın uygun kabul edilmesi gerektiği, Uşak’a bağlı Banaz ve Sivaslı ilçelerinden temin edilecek malzemelerin işin yapılacağı Uşak’a nakledilmesi için maliyet öngörülmesi gerekirken firmalarının maliyet öngörmemesinin değerlendirme dışı bırakılma gerekçesi olarak değerlendirilmemesi gerektiği, nakliye masraflarının tedarikçiler tarafından karşılanacağı, sonuç olarak aşırı düşük teklif açıklamalarının mevzuata uygun olduğu iddialarına yer verilmiştir.

A) Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

İdari şartnamenin “Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “ 25.1. Sözleşmenin uygulanması sırasında ilgili mevzuat gereğince yapılacak ulaşım, sigorta, vergi, resim ve harç giderleri isteklilerce teklif edilecek fiyata dâhildir.

_25.2._25.1. maddesinde yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz.

_25.3._Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:

25.3.1.
33.300 adet ara öğün, 35.750 adet sabah kahvaltısı, 77.600 adet ana öğün (öğle + akşam yemeği) olmak üzere toplam 146.650 adet/öğün yemek teklif fiyata dahildir.
Yemeklerin kuruluşta pişirildiği ve bu hizmetin sunulması işiyle ilgili olarak aylık (26) gün üzerinden fiilen çalışan personelin tüm mesaisini kuruluşta geçirdiği hallerde, hizmetin sunulmasıyla görevli;

(2) aşçı,

(1) aşçı yardımcısı,

(2) servis elemanı,

(3) bulaşıkçı personelin,

işçilik giderleri [(işçi ücreti, sigorta prim giderleri, yemek, yol, giyim, ulusal bayram ve genel tatil günlerinde çalışma (88 gün)] teklif fiyata dâhildir.

Kuruluş mutfağında çalışacak personele aşağıda cinsi ve miktarı yazılı olan giyecek ayni olarak verilecektir.

1 - İş pantolonu (1 kışlık 1 yazlık olmak üzere 2 adet)

2 - İş gömleği (1 kışlık 1 yazlık olmak üzere 2 adet)

Yılbaşı, bayram, davet, toplu yapılan doğum günleri vs. gibi özel günlerde yılda dokuz defa olmak üzere, kuruluşta bakılan sayısının iki katına kadar kişinin yararlanacağı “Özel Gün Menüsü” (en az beş çeşit olmak üzere 1-Kuruyemiş, 2-Kuru pasta 3-Yaş pasta, 4-Meyve, 5-İçecekler vs.) teklif fiyata dâhildir.

_25.4._Sözleşme konusu işin bedelinin ödenmesi aşamasında doğacak Katma Değer Vergisi (KDV), ilgili mevzuatı çerçevesinde İdare tarafından yükleniciye ayrıca ödenir.

25.5. Bu madde boş bırakılmıştır. ” düzenlemesi,

_25.1._Sözleşmenin uygulanması sırasında ilgili mevzuat gereğince yapılacak ulaşım, sigorta, vergi, resim ve harç giderleri isteklilerce teklif edilecek fiyata dâhildir.

_25.2._25.1. maddesinde yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz.

_25.3._Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:

25.3.1.
33.300 adet ara öğün, 35.750 adet sabah kahvaltısı, 77.600 adet ana öğün (öğle + akşam yemeği) olmak üzere toplam 146.650 adet/öğün yemek teklif fiyata dahildir.
Yemeklerin kuruluşta pişirildiği ve bu hizmetin sunulması işiyle ilgili olarak aylık (26) gün üzerinden fiilen çalışan personelin tüm mesaisini kuruluşta geçirdiği hallerde, hizmetin sunulmasıyla görevli;

(2) aşçı,

(1) aşçı yardımcısı,

(2) servis elemanı,

(3) bulaşıkçı personelin,

işçilik giderleri [(işçi ücreti, sigorta prim giderleri, yemek, yol, giyim, ulusal bayram ve genel tatil günlerinde çalışma (88 gün)] teklif fiyata dâhildir.

Kuruluş mutfağında çalışacak personele aşağıda cinsi ve miktarı yazılı olan giyecek ayni olarak verilecektir.

1 - İş pantolonu (1 kışlık 1 yazlık olmak üzere 2 adet)

2 - İş gömleği (1 kışlık 1 yazlık olmak üzere 2 adet)

Yılbaşı, bayram, davet, toplu yapılan doğum günleri vs. gibi özel günlerde yılda dokuz defa olmak üzere, kuruluşta bakılan sayısının iki katına kadar kişinin yararlanacağı “Özel Gün Menüsü” (en az beş çeşit olmak üzere 1-Kuruyemiş, 2-Kuru pasta 3-Yaş pasta, 4-Meyve, 5-İçecekler vs.) teklif fiyata dâhildir.

_25.4._Sözleşme konusu işin bedelinin ödenmesi aşamasında doğacak Katma Değer Vergisi (KDV), ilgili mevzuatı çerçevesinde İdare tarafından yükleniciye ayrıca ödenir.

25.5. Bu madde boş bırakılmıştır.

Teknik Şartname’nin “Yemek Çeşitleri ve Öğün Sayıları” başlıklı II.A maddesinde “Uşak Huzurevleri Yaşlı Bakım ve Rehabilitasyon Merkezleri Müdürlüğü için, 1 (bir) öğün kahvaltı (4 çeşit), 1 (bir) öğün öğle yemeği (3 çeşit) 1 (bir) öğün akşam yemeği (3 çeşit) ile 1 (bir) öğün ikindi kahvaltısı (2 çeşit)olmak üzere günlük 4 (dört) öğün yemeğin pişirilmesi, servisi ve servis sonrası hizmetlerinin yürütülmesi işidir. Öğünler ve örnek yemek çeşitleri aşağıdaki tablolarda belirtilen sayıda uygulanacaktır

…

Yaş grubu

Kahvaltı

Öğlen Yemeği

Akşam Yemeği

Ara öğün

Toplam

13 yaş üzeri uşak huzurevi yaşlısı

1

1

1

1

4

Kurum Personel

1

1

Nöbetçi personel

1

1

1

3

Özel hizmet alımı personeli mesailerine denk gelen öğünlerde

1

1

1

1

” düzenlemesi,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde,

“…79.4.2.3. Teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin, tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili olarak Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamaya dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri sunmaları gerekmektedir.

İsteklilerin açıklamalarına dayanak teşkil eden bilgi ve belgeler;

a. Tedarikçi veya üreticilerden alınan proforma faturalar,

b. Fiyat teklifleri,

c. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilmiş fiyat tarifeleri veya bunlardan alınmış fiyat teklifleri,

ç. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilgili mala ilişkin ilan edilen asgari fiyatlar,

d. Perakende satış yapan zincir mağaza veya marketlerin yayımladıkları fiyat kataloglarında yer alan fiyatlar,

e. Ticaret borsalarına kayıtlı mallara ilişkin olarak 5174 sayılı Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği ile Odalar ve Borsalar Kanununun 51 inci maddesinin (c) bendi uyarınca borsa idaresi tarafından düzenlenen ilgili malın fiyatını gösteren belgeler,

f. Yaş sebze ve meyve için, Yaş Sebze ve Meyve Ticaretinin Düzenlenmesi ve Toptancı Halleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname uyarınca faaliyet gösteren toptancı hali idaresi tarafından düzenlenen ilgili malın fiyatını gösteren belgeler,

g. İsteklinin ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarıdır.

İstekliler tekliflerine ilişkin olarak yukarıda sayılan belgelerden kendileri için uygun olanları (79.4.2.4-79.4.2.13) maddelerine göre yapacakları açıklamalar kapsamında sunacaklardır.

Yukarıda sayılan belge ve bilgilerden hiçbiri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda istekli tarafından gerekçesi belirtilmek suretiyle ilgili mevzuatına göre son 12 ay içinde düzenlenen açıklamaya elverişli diğer belge ve bilgiler kullanılarak da açıklama yapılabilir. (Örnek: Yurt dışından ithal edilen mallara ilişkin olarak gümrük giriş beyannamesi kullanılarak açıklama yapılabilir.)

79.4.2.4. Tedarikçi veya üreticilerden alınan birim fiyatları gösteren proforma fatura sunularak açıklama yapılması durumunda proforma faturadaki birim satış tutarı;

a) Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan (Ek-O.5) ağırlıklı ortalama birim maliyetin,

b) Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan (Ek-O.5) ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olamaz.

Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından proforma fatura üzerine; “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından proforma fatura üzerine; “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Kaşeleme işlemi bu Tebliğin 8.4 maddesinde belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

79.4.2.5. İsteklilerce yapılan açıklamalarda; teklifin bir bölümünü oluşturan iş kalemlerine/gruplarına ilişkin olarak piyasada o alanda faaliyet gösteren kişilerden alınan fiyat tekliflerinin sunulması halinde, fiyat teklifinde belirtilen veya fiyat teklifine göre hesaplanan birim fiyat;

a) Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında (Ek-O.6) yer alan toplam birim maliyet tutarının,

b) Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında (Ek-O.6) yer alan ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olamaz.

Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından fiyat teklifinin üzerine; “Birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından fiyat teklifinin üzerine; “Birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Kaşeleme işlemi bu Tebliğin 8.4 maddesinde belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

79.4.2.6. İsteklinin, kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin fiyat tekliflerini kullanması halinde sadece ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) düzenlenmiş fiyat teklifini sunması yeterlidir.

…79.4.2.9. İstekli tarafından perakende satış yapan zincir mağaza veya marketlerin yayımladıkları fiyat kataloglarının kullanılması halinde, ilgili mala ait sadece ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olan bir fiyatı gösteren mağaza veya market yönetimince onaylanmış kataloğu sunması yeterlidir.

79.4.2.10. İstekli tarafından ticaret borsalarında oluşan fiyatların kullanılması halinde, 5174 sayılı Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği ile Odalar ve Borsalar Kanununun 51 inci maddesinin (c) bendi uyarınca borsa idaresi tarafından düzenlenen ve ilgili malın ihale tarihinden önceki son işlem tarihinde gerçekleşen asgari fiyatını gösteren belge ile açıklama yapılması yeterlidir.

79.4.2.11. İstekli tarafından yaş sebze ve meyve için, toptancı halinde oluşan fiyatların kullanılmasıhalinde, Yaş Sebze ve Meyve Ticaretinin Düzenlenmesi ve Toptancı Halleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname uyarınca faaliyet gösteren toptancı hali idaresi tarafından düzenlenen ve ilgili malın, ihale tarihinden önceki son 12 ayın herhangi bir işlem gününe ait asgari fiyatını gösteren belge ile açıklama yapılması yeterlidir.

…79.4.2.14. Proforma fatura ve fiyat tekliflerinin, proforma fatura veya fiyat teklifine konu alanda faaliyet gösterenlerden alınması gerekmekte olup bu belgelerin ihale tarihinden önce düzenlenmiş olması zorunlu değildir.

79.4.2.15. Maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarının; 3568 sayılı Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanununa göre çalışan meslek mensuplarından, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olanlar tarafından düzenlenmesi, bütün belge ve tutanakların her sayfasının taraflar tarafından imzalanarak kaşelenmesi gerekmektedir.

(79.4.2.4.) maddesine göre düzenlenen tutanak meslek mensubu ve proforma fatura veren tedarikçi veya imalatçı tarafından, (79.4.2.5.) maddesine göre düzenlenen tutanak meslek mensubu ile istekliye fiyat teklifini veren kişi tarafından imzalanarak kaşelenecek ancak bu tutanaklar proforma fatura veya fiyat teklifi ekinde idareye verilmeyecek ve düzenleyen meslek mensubu tarafından muhafaza edilecektir.

(79.4.2.12.) maddesine göre düzenlenen tutanaklar ise meslek mensubu ile ihaleye katılan istekli tarafından imzalanarak kaşelenecek ve açıklama ekinde idareye sunulacaktır.

Meslek mensubu, proforma fatura veya fiyat teklifi üzerindeki beyanı ile O-5, O-6, O-7 nolu tutanaklardaki beyanların doğruluğundan sorumludur.

Gerekli görülmesi durumunda ihaleyi yapan idare, proforma fatura ve fiyat tekliflerine ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarını, incelemek üzere muhafaza eden meslek mensubundan isteyebilir.

İhale komisyonunun, gerek meslek mensubundan istenen tutanaklar gerekse istekliler tarafından açıklama kapsamında ihale komisyonuna sunulan tutanaklar üzerinde yaptığı inceleme sonucunda sunulan proforma fatura / fiyat teklifi ile bu belgeler arasında uyumsuzluk olduğunu tespit etmesi durumunda teklif reddedilerek uyumsuzluğun niteliğine göre söz konusu belgeler mükellef ve/veya isteklinin bağlı olduğu vergi dairesine gönderilir ve gerekli olması halinde Cumhuriyet Savcılığına bildirim yapılır.

İhale komisyonunca yapılan inceleme sonucunda, yukarıda belirtildiği şekilde bir uyumsuzluk olduğu tespit edilmemekle birlikte, belgelerde yer alan bilgilerin ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığının değerlendirilmesi durumunda isteklinin teklifi reddedilmeyecek ancak proforma fatura ve fiyat teklifleri ile maliyet/satış tutarı tespit tutanakları mükellef ve/veya isteklinin bağlı olduğu vergi dairesine gönderilecektir.

79.4.2.16. İstekliler tarafından aşırı düşük teklif sorgulaması kapsamındaki mallara ilişkin olarak proforma fatura yerine sadece alış faturası ile açıklamada bulunulması geçerli bir açıklama olarak kabul edilmeyecektir.

Yukarıda belirtilen maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarının son geçici vergi beyanname dönemine ilişkin olarak düzenlenmesi esastır. Ancak son geçici vergi beyanname döneminde, yasal defter ve belgelerde açıklama konusu mal veya hizmetlerle ilgili işlem bulunmaması durumunda, isteklinin kendi ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin ağırlıklı ortalama birim maliyetin veya ağırlıklı ortalama birim satış tutarının belirtildiği “maliyet/satış tutarı tespit tutanağı” (Ek-O.7) hariç, söz konusu tutanaklar bir önceki geçici vergi beyanname dönemi esas alınarak düzenlenebilir. Son geçici vergi beyanname döneminin tespitinde; 4734 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin (a), (d) ve (e) bentlerine göre pazarlık usulü ile yapılan ihalelerde ilk yazılı fiyat tekliflerinin alındığı tarih, diğer ihale usulleri ile yapılan ihalelerde ise ihale tarihi esas alınır.

Örneğin; 11.1.2010 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan ihalede son geçici vergi beyanname dönemi “Ekim-Kasım-Aralık 2009”, 15.7.2010 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan ihalede son geçici vergi beyanname dönemi “Nisan-Mayıs-Haziran 2010” dur.

…79.4.2.19. Personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımlarına ilişkin aşırı düşük teklif sorgulamasında, sözleşme giderleri ve genel giderlerin % 3 oranında hesaplanması söz konusu olmayacak, sözleşme giderleri ilgili mevzuatına göre hesaplanmak suretiyle aşırı düşük teklif sorgulamasına cevap verilecek ve teklifler değerlendirilecektir.

…79.4.2.24. Yemek hizmet alımı ihalelerinde, çalıştırılacak personelin giyim gideri ile su, tuz, baharat, peçete ve masa örtüsü giderleri için yapılacak açıklamalara ilişkin olarak isteklilerden belge sunmaları istenmeyecektir. İhale komisyonu ayrıca, bu girdiler dışındaki girdilerden de belgelendirilmesine gerek bulunmayanları tespit edebilecektir.” açıklaması bulunmaktadır.

İdarece gönderilen ihale işlem dosyasının incelenmesi neticesinde, başvuruya konu ihaleye 17 teklif verildiği, kâr hariç yaklaşık maliyetin altında teklif veren 13 isteklinin aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulduğu, 8 isteklinin aşırı düşük teklif açıklaması sunduğu, söz konusu isteklilerin açıklamaları uygun bulunmayarak ihalenin kâr hariç yaklaşık maliyetin üzerindeki ilk teklif sahibi Yeter Kardeşler San. Tic. Ltd. Şti.nin üzerinde bırakıldığı, ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak Ege Royal Gıd. tar. Hay. San. Tic. Ltd. Şti.nin belirlendiği anlaşılmıştır.

İdarece aşırı düşük teklif açıklaması istenilen isteklilere gönderilen aşırı düşük teklif sorgulama yazıları incelendiğinde,

İdari Şartname’nin 25’inci maddesine yer verildiği ve bu maddeye istinaden maliyeti oluşturan giderlerin önemli teklif bileşeni olarak belirlenerek açıklama istenildiği, bu çerçevede İdari Şartname’nin 25’inci maddesinde teklif fiyata dahil giderler olarak belirtilen sabah kahvaltısı, ara öğün, öğle yemeği ve akşam yemeği olmak üzere toplam 146.650 adet öğün bedelinin, tüm mesaisini kuruluşta geçireceği belirtilen 8 kişinin işçilik giderinin ve idare mutfağında kullanılacak olan elektrik, doğalgaz ve su giderlerinin açıklama istenilecek önemli teklif bileşeni olarak belirlendiği anlaşılmıştır.

Söz konusu ihaleye ilişkin Teknik Şartname incelendiğinde, anılan Şartname’nin ilgili maddelerinde öğün sayıları ile örnek yemek çeşitleri belirtilmiş ve örnek menüler verilmemekle birlikte yemek menülerinin nasıl oluşturulacağının açıklandığı görülmüştür.

Ayrıca Teknik Şartname’de yer alan düzenlemelerden isteklilerce Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı tarafından belirlenmiş olan ve yaş gruplarına göre porsiyon miktarlarını (her yemek çeşidinde kullanılacak gıda maddelerinin miktarlarını) gösteren “gıda rasyonu” ile “gıda maddelerinin özellikleri”ni belirten dokümanın esas alınması gerektiği, bununla birlikte söz konusu Şartname’de yüklenicinin, idare tarafından hazırlanan aylık yemek listesine göre yemek çıkarmak zorunda olduğu belirtilmiştir.

Yukarıda aktarılan mevzuat hükümleri çerçevesinde aşırı düşük teklif sorgulama yazısı kapsamında önemli teklif bileşeni olarak belirlenen ve açıklama yapılması istenilen söz konusu maliyet kalemlerine ilişkin olarak başvuru sahibi isteklinin aşırı düşük teklif açıklaması incelendiğinde aşağıda yer verilen hususlar tespit edilmiştir.

Anılan istekli tarafından teklif bedelini oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin olarak, yemeklerin çiğ girdi maliyeti, istihdam edilmesi öngörülen 9 personelin işçilik maliyeti, giyim maliyeti, elektrik, su ve doğalgaz gideri, temizlik malzemesi ve sarf malzeme gideri, bakım onarım gideri, ilaçlama gideri, demirbaş gideri, sözleşme gideri (KİK payı, karar pulu ve damga vergisi) ile öngörülemeyen masraflar, firma kârına ilişkin ayrıntıların açıklandığı tespit edilmiştir.

İdare tarafından yapılan değerlendirmede Uşak’a bağlı Banaz ve Sivaslı ilçelerinden temin edilecek gıda malzemelerinin işin yapılacağı Uşak’a nakledilmesi için maliyet öngörülmesi gerekirken, başvuru sahibi istekli tarafından maliyet öngörülmemesinin aşırı düşük teklif açıklamasının uygun bulunmama gerekçesi olarak belirlendiği tespit edilmiş olup, söz konusu durumun idarece değerlendirme dışı bırakma gerekçesi olarak belirlenmesi yerinde görülmemiştir.

Ayrıca idare tarafından yapılan değerlendirmede kırmızı mercimeğe ilişkin “gıda rasyon”unda domates salçasının yer almamasına rağmen söz konusu istekli tarafından yapılan analizde fazladan 0,005 kg domates salçasının yer almasının aşırı düşük teklif açıklamasının uygun bulunmama gerekçesi olarak belirlendiği görülmüş olup, istekli tarafından anılan yemekte kullanılması öngörülen malzemenin fazla şekilde belirlenmesinin maliyet artırıcı nitelikte olduğu, başka bir ifade ile söz konusu hesaplamanın istekliye herhangi bir avantaj sağlamadığı göz önüne alındığında, idarenin söz konusu değerlendirme dışı bırakma gerekçesinin de yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Ay Pastanesi’nden alınan 08.03.2013 tarihli proforma faturanın serbest muhasebeci tarafından imzalandığı ve kaşelendiği tespit edilmiş olup, idarece aşırı düşük teklif açıklamasının uygun bulunmaması gerekçeleri arasında yer alan söz konusu hususa ilişkin incelemede;

13.06.1989 tarih ve 20194 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 3568 sayılı “Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanunu” incelendiğinde; Kanun metinlerinde geçen “serbest muhasebeci” ibarelerinin 10.07.2008 tarih ve 5786 sayılı Kanunun 19 uncu maddesi uyarınca metinlerden çıkarıldığı, ayrıca Kanuna eklenen geçici 11’inci maddesinde bir takım geçiş hükümlerine yer verildiği anlaşılmıştır.

Bu bağlamda, geçici 11’inci maddenin 1’inci fıkrasında, bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önce serbest muhasebeci unvanını almış olanlar ile serbest muhasebecilik stajına devam edenlerden başarılı olanların altı ayı geçmemek üzere TÜRMOB tarafından verilen mesleki uyum eğitimine katılarak bu eğitimi tamamladıkları tarihten itibaren 5 yıl içinde yapılacak özel serbest muhasebeci mali müşavirlik sınavlarına beş defa girebilecekleri ve bu sınavlarda başarılı olanların serbest muhasebeci mali müşavir unvanını almaya hak kazanacakları hükme bağlanmış, 2’nci fıkrasında da, bu sınavlarda başarılı olamayanların veya sınava katılmayanların serbest muhasebeci mali müşavir unvanını kullanamayacakları, sadece serbest muhasebeci unvanı ile çalışacakları ve 2’nci maddenin (A) fıkrasının (b) ve (c) bentlerinde belirtilen işleri yapamayacakları hükme bağlanmıştır.

3568 sayılı Kanunun “Muhasebecilik ve Mali Müşavirlik Mesleğinin Konusu” başlığı altında düzenlenen 2 nci maddesinin (A) fıkrasında ise;

“Gerçek ve tüzelkişilere ait teşebbüs ve işletmelerin;

a) Genel kabul görmüş muhasebe prensipleri ve ilgili mevzuat hükümleri gereğince, defterlerini tutmak, bilanço, kar-zarar tablosu ve beyannameleri ile diğer belgelerini düzenlemek ve benzeri işleri yapmak.

b) Muhasebe sistemlerini kurmak, geliştirmek, işletmecilik, muhasebe, finans, mali mevzuat ve bunların uygulamaları ile ilgili işlerini düzenlemek veya bu konularda müşavirlik yapmak.

c) Yukarıdaki bentte yazılı konularda, belgelerine dayanılarak, inceleme, tahlil, denetim yapmak, mali tablo ve beyannamelerle ilgili konularda yazılı görüş vermek, rapor ve benzerlerini düzenlemek, tahkim, bilirkişilik ve benzeri işleri yapmak.

Yukarıda sayılan işleri; bir işyerine bağlı olmaksızın yapanlara serbest muhasebeci mali müşavir denir.” hükmü yer almaktadır.

Anılan Kanun maddeleri uyarınca söz konusu belgelerin serbest muhasebeci tarafından düzenlenebileceği, bu haliyle yapılan açıklamanın anılan Tebliğ hükümlerine uygun olduğu sonucuna varılmıştır.

Ancak, anılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasında yer alan maliyet analizlerinde bahçevan kebapta kuru soğanın 0,02 kg olması gerekirken 0,002 kg, patatesin 0,05 kg olması gerekirken 0,005 kg, sade kurabiyede yumurtanın 0,015 kg olması gerekirken 0,005 kg olarak belirlendiği tespit edilmiş olup, idarece aşırı düşük teklif açıklamasının uygun bulunmaması gerekçeleri arasında yer alan söz konusu hususlar nedeniyle anılan isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılmasının yerinde olduğu sonucuna varılmıştır.

B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 18’inci maddesi yönünden yapılan inceleme sonucunda tespit edilen aykırılıklar ve buna ilişkin inceleme ve hukuki değerlendirme aşağıda yapılmıştır:

1. Uşak Akdağ Gıd. Teks. Tur. İnş. Pet. San. Tic. Ltd. Şti.nin aşırı düşük teklif açıklaması incelendiğinde;

Anılan istekli tarafından teklif bedelini oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin olarak, yemeklerin çiğ girdi maliyeti, istihdam edilmesi öngörülen 9 personelin işçilik maliyeti, giyim maliyeti, ilaçlama gideri, elektrik, su ve doğalgaz gideri, temizlik malzemesi ve sarf malzeme gideri, bakım onarım gideri, ilaçlama gideri, demirbaş gideri, sözleşme gideri (KİK payı, karar pulu ve damga vergisi) ile firma kârına ilişkin ayrıntıların açıklandığı tespit edilmiştir.

İdarece yapılan değerlendirmede İdari Şartname’de 8 personel çalıştırılmasının ve söz konusu personel için ulusal bayram ve genel tatil günleri için 11’er günlük çalışma yapılmasının düzenlenmiş olmasına rağmen, başvuru sahibi istekli tarafından yapılan maliyet hesabında 9 personel çalıştırılmasının ve söz konusu personel için ulusal bayram ve genel tatil günleri için 13,5’er günlük çalışma yapılmasının öngörülmesinin aşırı düşük teklif açıklamasının uygun bulunmama gerekçesi olarak belirlendiği görülmüş olup, anılan istekli tarafından öngörülen işçilik maliyetinin ve çalışma süresinin ihale dokümanında yer verilen düzenlemeler uyarınca hesaplanması gereken asgari miktarları karşıladığı ve fazla maliyet öngörülmesinin isteklinin takdirinde olduğu göz önüne alındığında, başvuru sahibi isteklinin açıklamasının söz konusu gerekçe ile uygun bulunmaması işlemi yerinde görülmemiştir.

Diğer yandan idarece yapılan değerlendirmede başvuru sahibi istekli tarafından yapılan yemek maliyeti analizinde “gıda rasyonu”nda yer alan “yaşlı” sütunu yerine “13+” yaş sütunun esas alınmasının aşırı düşük teklif açıklamasının uygun bulunmama gerekçesi olarak belirlendiği görülmüş olup, ihale dokümanında ve isteklilere gönderilen aşırı düşük teklif sorgulama yazılarında hangi sütunun esas alınacağına ilişkin bir bilginin yer almadığı, anılan istekli tarafından esas alınan “13+” yaş sütununda yer verilen miktarlarla hesaplanan tutarın “yaşlı” sütununda yer verilen miktarla hesaplanan tutardan daha fazla olduğu, başka bir ifade ile başvuru sahibi istekli tarafından kullanılan hesaplama yöntemi ile herhangi bir avantaj elde edilmediği göz önüne alındığında, idarenin söz konusu değerlendirme dışı bırakma gerekçesinin de yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Ayrıca, idare tarafından yapılan değerlendirmede Uşak’a bağlı Banaz ve Sivaslı ilçelerinden temin edilecek gıda malzemelerinin işin yapılacağı Uşak’a nakledilmesi için maliyet öngörülmesi gerekirken, başvuru sahibi istekli tarafından maliyet öngörülmemesinin aşırı düşük teklif açıklamasının uygun bulunmama gerekçesi olarak belirlendiği görülmüş olup, söz konusu durumun idarece değerlendirme dışı bırakma gerekçesi olarak belirlenmesi yerinde görülmemiştir.

Yukarıda yer verilen tespitler bir arada değerlendirildiğinde, söz konusu isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasının uygun bulunmaması işleminin yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

2. Ferah Yem. Tem. Tic. Ltd. Şti. nin aşırı düşük teklif açıklaması incelendiğinde,

İdare tarafından yapılan değerlendirmede etli yemeklerde koyun veya sığır eti maliyetlerinden birinin, tavuklu yemeklerde but veya bütün tavuk maliyetlerinden birinin dikkate alınması gerekirken tamamının dikkate alınmasının, kıvırcık salatada kıvırcık 0,2 kg olması gerekirken 2 kg, rostoda kuru sarımsak 0,001 kg olması gerekirken 0,002 kg, yaş pastanın 0,125 kg olması gerekirken 0,150 kg olarak hesaplanmasının aşırı düşük teklif açıklamasının uygun bulunmama gerekçesi olarak belirlendiği görülmüş olup, istekli tarafından yapılan analizlerde kullanılması öngörülen malzemenin fazla şekilde belirlenmesinin maliyet artırıcı nitelikte olduğu, başka bir ifade ile söz konusu hesaplamanın istekliye herhangi bir avantaj sağlamadığı göz önüne alındığında, idarenin söz konusu değerlendirme dışı bırakma gerekçelerinin yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Ayrıca, Yağız Pastanesi’nden alınan 01.03.2013 tarihli proforma faturanın ve Aksoylar Tavukçuluk’tan alınan 01.03.2013 tarihli proforma faturanın serbest muhasebeciler tarafından imzalanması ve kaşelenmesi ile Trabzon’dan temin edilecek gıda ve diğer malzemelerin işin yapılacağı Uşak’a nakledilmesi için maliyet öngörülmemesinin de idarece değerlendirme dışı bırakma gerekçesi olarak belirlenmesi yerinde görülmemiştir.

Ancak, anılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasında yer alan maliyet analizlerinde, 4. gün öğle yemeğine ait analizlerin sunulmadığı, kuru pastanın 0,2 kg olması gerekirken 0,1 kg olarak belirlendiği, 01.03.2013 tarihli Trabzon Alınteri Gıda ve Ekol Temizlik’e ait proforma faturaların ilk sayfalarında kaşe ve imza bulunmadığı tespit edilmiş olup idarece aşırı düşük teklif açıklamasının uygun bulunmaması gerekçeleri arasında yer alan söz konusu hususlar nedeniyle anılan isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılmasının yerinde olduğu sonucuna varılmıştır.

3 ) Erhan KAYMAZ’ın aşırı düşük teklif açıklaması incelendiğinde,

İdare tarafından yapılan değerlendirmede balık için alınan proforma fatura tutarının 8 TL olması, buna karşın istekli tarafından yapılan analizde balığın fiyatının 10 TL olarak belirlenmesinin, kırmızı mercimeğe ilişkin “gıda rasyon”unda domates salçasının yer almamasına rağmen söz konusu istekli tarafından yapılan analizde fazladan 0,005 kg domates salçasının yer almasının aşırı düşük teklif açıklamasının uygun bulunmama gerekçesi olarak belirlendiği görülmüş olup, istekli tarafından anılan yemekte kullanılması öngörülen malzeme miktarlarının ya da fiyatların fazla şekilde belirlenmesinin maliyet artırıcı nitelikte olduğu, başka bir ifade ile söz konusu hesaplamanın istekliye herhangi bir avantaj sağlamadığı göz önüne alındığında, idarenin söz konusu değerlendirme dışı bırakma gerekçesinin yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Ayrıca, Efem Temzilik’ten alınan 12.03.2013 tarihli proforma faturanın ve Güleç Ticaret’ten alınan 13.03.2013 tarihli proforma faturanın serbest muhasebeciler tarafından imzalanması ve kaşelenmesi ile Kütahya’dan temin edilecek gıda ve diğer malzemelerin işin yapılacağı Uşak’a nakledilmesi için maliyet öngörülmemesinin idarece değerlendirme dışı bırakma gerekçesi olarak belirlenmesi yerinde görülmemiştir.

Ancak, anılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasında yer alan maliyet analizlerinde bahçevan kebapta kuru soğanın 0,02 kg olması gerekirken 0,002 kg, patatesin 0,05 kg olması gerekirken 0,005 kg, sade kurabiyede yumurtanın 0,015 kg olması gerekirken 0,005 kg olarak belirlendiği tespit edilmiş olup idarece aşırı düşük teklif açıklamasının uygun bulunmaması gerekçeleri arasında yer alan söz konusu hususlar nedeniyle anılan isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılmasının yerinde olduğu sonucuna varılmıştır.

4. Mevlana Gıd. San. Tic. Ltd. Şti.nin aşırı düşük teklif açıklaması incelendiğinde,

İdare tarafından yapılan değerlendirmede örnek menüde ayran yer almamasına rağmen ayran için maliyet öngörülmesinin, kırmızı mercimeğe ilişkin “gıda rasyon”unda domates salçasının yer almamasına rağmen söz konusu istekli tarafından yapılan analizde fazladan 0,005 kg domates salçasının yer almasının aşırı düşük teklif açıklamasının uygun bulunmama gerekçesi olarak belirlendiği görülmüş olup, istekli tarafından anılan yemekte kullanılması öngörülen malzeme miktarlarının ya da fiyatların fazla şekilde belirlenmesinin maliyet artırıcı nitelikte olduğu, başka bir ifade ile söz konusu hesaplamanın istekliye herhangi avantaj sağlamadığı göz önüne alındığında, idarenin söz konusu değerlendirme dışı bırakma gerekçesinin de yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Ayrıca, İdare tarafından yapılan değerlendirmede Uşak’a bağlı Banaz’dan temin edilecek gıda malzemelerinin işin yapılacağı Uşak’a nakledilmesi için maliyet öngörülmesi gerekirken, başvuru sahibi istekli tarafından maliyet öngörülmemesinin aşırı düşük teklif açıklamasının uygun bulunmama gerekçesi olarak belirlendiği görülmüş olup, söz konusu durumun idarece değerlendirme dışı bırakma gerekçesi olarak belirlenmesi yerinde görülmemiştir.

Ancak, anılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasında yer alan maliyet analizlerinde Kütahya’dan temin edilecek gıda ve diğer malzemelerin işin yapılacağı Uşak’a nakledilmesi için maliyet öngörülmediği, bahçevan kebapta kuru soğanın 0,02 kg olması gerekirken 0,002 kg, patatesin 0,05 kg olması gerekirken 0,005 kg, sade kurabiyede yumurtanın 0,015 kg olması gerekirken 0,005 kg olarak belirlendiği tespit edilmiş olup, idarece aşırı düşük teklif açıklamasının uygun bulunmaması gerekçeleri arasında yer alan söz konusu hususlar nedeniyle anılan isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılmasının yerinde olduğu sonucuna varılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, Uşak Akdağ Gıd. Teks. Tur. İnş. Pet. San. Tic. Ltd. Şti. – Nazife AYANOĞLU İş Ortaklığı tarafından yapılan aşırı düşük teklif açıklamasının uygun bulunması ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oyçokluğu ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Başkan

Kazım ÖZKAN

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi

Ahmet ÖZBAKIR

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Mehmet AKSOY

Kurul Üyesi

KARŞI OY

Başvuru sahibinin itirazen şikayet başvuru dilekçesinde özetle, “ idareye sunmuş oldukları aşırı düşük teklif açıklamasının uygun bulunmadığı, maliyet analizlerinde kuru soğan, patates ve yumurtanın gramajlarının sehven eksik olarak belirlendiği, bunun esaslı bir hata olmadığı, Ay Pastanesi’nden alınan proforma faturanın serbest muhasebeci tarafından onaylanmasının kendileriyle ilgili bir durum olmadığı, söz konusu faturanın uygun kabul edilmesi gerektiği, Uşak’a bağlı Banaz ve Sivaslı ilçelerinden temin edilecek malzemelerin işin yapılacağı Uşak’a nakledilmesi için maliyet öngörülmesi gerekirken firmalarının maliyet öngörmemesinin değerlendirme dışı bırakılma gerekçesi olarak değerlendirilmemesi gerektiği, nakliye masraflarının tedarikçiler tarafından karşılanacağı, sonuç olarak aşırı düşük teklif açıklamalarının mevzuata uygun olduğu ” şeklinde belirtilen iddiası kapsamında Kurul çoğunluğunca, Uşak Akdağ Gıd. Teks. Tur. İnş. Pet. San. Tic. Ltd. Şti.–Nazife AYANOĞLU İş Ortaklığı tarafından yapılan aşırı düşük teklif açıklamasının uygun bulunması ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi hususlarında “ düzeltici işlem belirlenmesine” karar verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddiasının İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 18 inci maddesi yönünden Kurul kararına dayanak teşkil eden esas inceleme raporu ve eki belgeler üzerinde yapılan inceleme sonucunda;

Uşak Huzurevi Yaşlı Bakım ve Rehabilitasyon Merkezi Müdürlüğü tarafından gerçekleştirilen “ Mamul Yemek Hizmet Alımı ” ihalesine ilişkin yaklaşık maliyetin piyasa araştırması esas alınarak toplam 633.456,00 TL olarak hesaplandığı,

Bahse konu ihalede 20 adet ihale dokümanı satın alındığı, 04.03.2013 tarihinde gerçekleştirilen ihaleye 17 istekli tarafından teklif verildiği,

İdarece tekliflerin denetimine ilişkin yapılan inceleme uyarınca, bir isteklinin teklifinin “ teklif mektubu uygun olmadığı ” gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakıldığı, geriye kalan 16 teklifin geçerli teklif olarak kabul edildiği, bu teklif bedellerinin,

İsteklinin Adı

Teklif Bedeli (TL)

Erhan KAYMAZ

394.440,00

Leziz Kur. Yem. Haz. Gıd. Tem. Ltd. Şti.

397.544,00

Mevlana Gıd. San. Tic. Ltd. Şti.

415.200,00

Mehmet SARI

431.808,00

Ak-Er Toplu Yem. Tem. Hiz. San. Tic. Ltd. Şti

452.568,00

İlke Tab. Gıd. San. Tic. Ltd. Şti.

473.328,00

Ferah Yem. Tem. Tic. Ltd. Şti.

498.240,00

Eker Yem. Tem. Hay. San. Tic. Ltd. Şti.

498.240,00

Uşak Akdağ Gıd. Teks. Tur. İnş. Pet. San. Tic. Ltd. Şti. – Nazife AYANOĞLU İş Ortaklığı

506.544,00

Öğün Yem. ve Tem. Tic. A.Ş.

514.848,00

İbrahim AYDAR

531.456,00

Gençay Yem. Gıd. San. Tic. Ltd. Şti.

560.520,00

Karakuş Gıd. Teks. İnş. Tur. Tav. San. Tic. Ltd. Şti.

565.924,50

Yeter Kardeşler San. Tic. Ltd. Şti.

580.614,00

Ege Royal Gıd. tar. Hay. San. Tic. Ltd. Şti.

618.648,00

Özata Gıd. Soğ. Hav. San. Tic. Ltd. Şti.

622.800,00

Şeklinde verildiği, kâr hariç yaklaşık maliyetin altında teklif veren 13 isteklinin aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulduğu, 8 isteklinin aşırı düşük teklif açıklaması sunduğu, söz konusu isteklilerin açıklamaları uygun bulunmayarak ihalenin kâr hariç yaklaşık maliyetin üzerindeki ilk teklif sahibi Yeter Kardeşler San. Tic. Ltd. Şti.’nin üzerinde bırakıldığı, ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak Ege Royal Gıd. tar. Hay. San. Tic. Ltd. Şti.’nin belirlendiği,

Anlaşılmıştır.

4734 sayılı Kanunun “ Aşırı düşük teklifler ” başlıklı 38 inci maddesinde; “ İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

İhale komisyonu, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterleri esas alır. Kurum bu maddenin uygulanmasında; aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkilidir. ” hükmü yer almaktadır.

Bahse konu madde hükmünden, ihale komisyonunun, yaptığı değerlendirme neticesinde geçerli olduğunu tespit ettiği tekliflerden, ihalede verilen diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olan isteklileri tespit edeceği ve tespit edilen bu teklifleri reddetmeden önce yine madde metninde belirtilen usul doğrultusunda sorgulamaya tabi tutacağı anlaşılmaktadır.

Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük teklif sorgulamasının Kamu İhale Genel Tebliğinin “ teklif fiyata dahil masraflar ” ve “ aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesini ” düzenleyen maddeleri ile idari şartnamenin “ teklif fiyata dahil olan giderler ” başlıklı maddesindeki düzenlemelerin esas alınarak yapılması gerekmektedir. Bu ihalelerde, aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda belgelere dayalı yazılı açıklama yapmayan veya ihale komisyonunca açıklamaları yetersiz bulunan isteklilerin teklifleri ile teklif edilmesi gereken asgari işçilik maliyetini karşılamayan teklifler gerekçesi belirtilmek suretiyle reddedilecektir. Ancak, şikayet başvurusuna konu hizmetin personel çalıştırılmasına dayalı bir hizmet alım ihalesi olmaması nedeniyle aşırı düşük değer tespitine yönelik bir modül bulunmamakta olup, ihale konusu hizmetin maliyet unsurlarının, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında olduğu gibi önceden belirlenen nitelikte olmadığı görülmektedir. Bu durumda, ihale dokümanında belirtilen şartlara uygun olarak hizmetin ifası için her isteklinin basiretli tacir olma yükümlülüğü gereğince kendi organizasyon yapısı, kullanacağı makine ekipmanın özellikleri, malzeme teminindeki kendine özgü koşulları vb. unsurları dikkate alarak teklif fiyatını belirlemesi gerekmektedir.

Ayrıca, malzeme dahil yemek alım hizmetlerinde yemek bileşenlerini oluşturan girdilerin önemli bir kısmı yerel, mevsimsel ve iklim özelliklerine göre farklılıklar göstermekte, bir çok girdi müstahsilden doğrudan temin edilebilmektedir. Özellikle sebze meyve gibi girdilerin piyasa koşulları sebebiyle muhasebeleştirilmesinde karşılaşılan güçlüklerin aşırı düşük teklif sorgulamasında ispat için aranılan belgelere yansıtılmasında isteklilerin önünde önemli bir engel teşkil edeceği düşünülmektedir. Kamu İhale Kurumu tarafından personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımları için aşırı düşük sınır değerin tespiti ve sorgulanması konusunda bir kriter belirlenmediği hususu göz önüne alındığında, şikayete konu ihalede, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanması ve kaynakların verimli kullanılmasından sorumlu olan idarenin, aşırı düşük teklif açıklaması isteyerek ihalenin sonuçlandırılması yönünde tesis etmiş olduğu işlemlerde mevzuata uyarlık bulunmadığı düşünülmektedir.

İhale konusu işin personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı işi olmadığı, yaklaşık maliyetin büyük çoğunlukla yemek giderinden oluştuğu ihalede verilen tüm teklif bedelleri yaklaşık maliyetin altında olmakla birlikte yaklaşık maliyete ve birbirlerine göre yakın olduğu ve en düşük teklifin bile diğer tekliflere göre aşırı düşük olarak değerlendirilemeyeceği anlaşıldığından, idarece, yemek kalemlerinde aşırı düşük teklif sorgulaması yapılarak ihalenin karara bağlanması yönünde gerçekleştirilen idari işlemlerin mevzuata uygun olmadığı değerlendirilmiştir.

Açıklanan nedenlerle; başvuruya konu ihalede, yemek alımı kalemlerinde aşırı düşük teklif sorgulaması yapılarak ihalenin sonuçlandırılmasına yönelik idarece gerçekleştirilen idari işlemlerin yerinde olmadığına ilişkin “ düzeltici işlem belirlenmesine” karar verilmesi gerektiği yönündekidüşüncem ile, bu hususa ilişkin Kurul çoğunluğunca verilen “ düzeltici işlem belirlenmesine” niteliğindeki karara katılmıyorum.

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

KARŞI OY

Başvuru sahibinin itirazen şikayet başvuru dilekçesinde “ idareye sunmuş oldukları aşırı düşük teklif açıklamasının uygun bulunmadığı, maliyet analizlerinde kuru soğan, patates ve yumurtanın gramajlarının sehven eksik olarak belirlendiği, bunun esaslı bir hata olmadığı, Ay Pastanesi’nden alınan proforma faturanın serbest muhasebeci tarafından onaylanmasının kendileriyle ilgili bir durum olmadığı, söz konusu faturanın uygun kabul edilmesi gerektiği, Uşak’a bağlı Banaz ve Sivaslı ilçelerinden temin edilecek malzemelerin işin yapılacağı Uşak’a nakledilmesi için maliyet öngörülmesi gerekirken firmalarının maliyet öngörmemesinin değerlendirme dışı bırakılma gerekçesi olarak değerlendirilmemesi gerektiği, nakliye masraflarının tedarikçiler tarafından karşılanacağı, sonuç olarak aşırı düşük teklif açıklamalarının mevzuata uygun olduğu ” şeklinde belirttiği iddiası kapsamında Kurul çoğunluğunca, Uşak Akdağ Gıd. Teks. Tur. İnş. Pet. San. Tic. Ltd. Şti. – Nazife AYANOĞLU İş Ortaklığı tarafından yapılan aşırı düşük teklif açıklamasının uygun bulunması ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi yönünde “ düzeltici işlem belirlenmesine” karar verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddiasının Kurul kararına dayanak teşkil eden esas inceleme raporu ve eki belgeler üzerinde yapılan incelenmesi sonucunda;

Başvuru sahibi Karakuş Gıd. Teks. İnş. Tur. Tav. San. Tic. Ltd. Şti. tarafından aşırı düşük açıklaması kapsamında yeşil zeytin, siyah zeytin, paket tereyağı, paket çokokrem, paket reçel, paket bal, bezelye ve taze fasulye maliyetini belgelendirmek üzere sunulan ve Eda Dondurulmuş Ürn. ve Toptan Mısır Satışı tarafından düzenlenen proforma faturanın, karışık kuru pasta ve yaş pasta maliyetini belgelendirmek üzere sunulan ve Ay Pastanesi-Aykut Ay tarafından düzenlenen proforma faturanın mali müşavir (serbest muhasebeci) tarafından onaylandığı tespit edilmiştir.

3568 sayılı Kanunun “ Muhasebecilik ve Mali Müşavirlik Mesleğinin Konusu ” başlığı altında düzenlenen 2. maddesinin (A) fıkrasında “Gerçek ve tüzelkişilere ait teşebbüs ve işletmelerin;

a) Genel kabul görmüş muhasebe prensipleri ve ilgili mevzuat hükümleri gereğince, defterlerini tutmak, bilanço, kar-zarar tablosu ve beyannameleri ile diğer belgelerini düzenlemek ve benzeri işleri yapmak.

b) Muhasebe sistemlerini kurmak, geliştirmek, işletmecilik, muhasebe, finans, mali mevzuat ve bunların uygulamaları ile ilgili işlerini düzenlemek veya bu konularda müşavirlik yapmak.

c) Yukarıdaki bentte yazılı konularda, belgelerine dayanılarak, inceleme, tahlil, denetim yapmak, mali tablo ve beyannamelerle ilgili konularda yazılı görüş vermek, rapor ve benzerlerini düzenlemek, tahkim, bilirkişilik ve benzeri işleri yapmak.

Yukarıda sayılan işleri; bir işyerine bağlı olmaksızın yapanlara serbest muhasebeci mali müşavir denir.” hükmü yer almaktadır.

13.06.1989 tarih ve 20194 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 3568 sayılı “ Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanunu ” incelendiğinde; Kanun metinlerinde geçen “ serbest muhasebeci ” ibarelerinin 10.07.2008 tarih ve 5786 sayılı Kanunun 19. maddesi uyarınca metinden çıkarıldığı, Kanuna eklenen geçici 11. maddede de geçiş hükümlerine yer verildiği görülmektedir.

3568 sayılı Kanunun geçici 11. maddesinin 1. fıkrasında, bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önce serbest muhasebeci unvanını almış olanlar ile serbest muhasebecilik stajına devam edenlerden başarılı olanların; altı ayı geçmemek üzere, TÜRMOB tarafından verilen mesleki uyum eğitimine katılarak bu eğitimi tamamladıkları tarihten itibaren 5 yıl içinde yapılacak, özel serbest muhasebeci mali müşavirlik sınavlarına beş defa girebilecekleri ve bu sınavlarda başarılı olanların, serbest muhasebeci mali müşavir unvanını almaya hak kazanacakları hükme bağlanmıştır.

Söz konusu maddenin 2. fıkrasında ise, bahse konu sınavlarda başarılı olamayanların veya sınava katılmayanların, sadece serbest muhasebeci unvanı ile çalışabileceği, serbest muhasebeci mali müşavir unvanını kullanamayacakları, ayrıca bu durumda olanların Kanunun 2. maddesinin (A) fıkrasının (b) ve (c) bentlerinde belirtilen işleri yapamayacakları hükmüne yer verilmiştir.

Anılan hükümlerin birlikte incelenmesinden, serbest muhasebeci unvanını taşıyan bir meslek mensubunun, yukarıda maddeler halinde sayılmış işlerden sadece (a) bendinde ifade edilen muhasebe prensipleri doğrultusunda defter tutma, bilanço, kâr-zarar tablosu ve beyannameleri düzenleme ve buna benzer işleri yapmaya yetkili kılındığı, ancak bu belgelere dayanarak inceleme, tahlil, denetim yapma, mali tablo ve beyannamelerle ilgili konularda yazılı görüş verme, rapor ve benzerlerini düzenleme, tahkim, bilirkişilik ve benzeri işleri yapma yetkisinin bulunmadığı, Kanunda belirtilen mesleki uyum eğitimini tamamlayıp, sınavda da başarılı olanların “serbest muhasebeci mali müşavir” unvanını almaya hak kazanacağı ve bu tarihten sonra Kanunun 2. maddesinin (A) fıkrasının (b) ve (c) bentlerinde belirtilen işleri yapabilecekleri, bu nedenle de geçiş dönemi içerisinde de serbest muhasebeci olanların, serbest muhasebeci mali müşavirlerin yetkilerini kullanamayacağı anlaşılmaktadır.

Bir başka ifadeyle, Kanun değişikliğinin serbest muhasebecilerin şuanda sahip olduğu yetkiyi kısıtlamadığı, zaten sahip olmadıkları yetkiyi, sınavı kazanmaları halinde unvan değişikliği ile birlikte tanıdığı görülmektedir.

Kamu ihale mevzuatı gereği, aşırı düşük teklif açıklamalarında, teklif edilen fiyatları tevsik etmek amacıyla hazırlanan belgelerin ve üzerinde bulanan beyanların, mükellefin yasal defter ve belgelerinin tahlilini ve incelemesini yapma ve sonucunda, kimi zaman rapor düzenlenmesini gerekli kılması nedeniyle, “ serbest muhasebeci ” tarafından bu belgelerin hazırlanmasının ve onaylanmasının mümkün olmadığı, bu yetkiyi sadece SMMM veya YMM sıfatını taşıyan meslek mensuplarının kullanabileceği değerlendirildiğinden, serbest muhasebecinin beyanı ile imzalanarak ve kaşelenerek sunulan proforma faturaların sunulma şeklinin, mevzuata uygun olmadığı sonucuna varılmış olduğundan başvuru sahibinin açıklamasının uygun bulunmayarak teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiğinden idarece yapılan işlemde mevzuata aykırılık bulunmamıştır.

Açıklanan nedenlerle; başvuru sahibi Karakuş Gıd. Teks. İnş. Tur. Tav. San. Tic. Ltd. Şti.nin açıklaması kapsamında yeşil zeytin, siyah zeytin, paket tereyağı, paket çokokrem, paket reçel, paket bal, bezelye ve taze fasulye maliyetini belgelendirmek üzere sunduğu ve Eda Dondurulmuş Ürn. ve Toptan Mısır Satışı tarafından düzenlenen proforma fatura ile karışık kuru pasta ve yaş pasta maliyetini belgelendirmek üzere sunduğu ve Ay Pastanesi-Aykut Ay tarafından düzenlenen proforma fatura mali müşavir tarafından onaylandığından ve sunulma şekli mevzuata uygun olmadığı sonucuna varıldığından değerlendirme dışı bırakılması işleminde ihale mevzuatına aykırılık bulunmadığından “itirazen şikâyet başvurusunun reddine” karar verilmesi gerektiği yönündeki düşüncemizle Kurul çoğunluğunun başvuru sahibinin teklifinin değerlendirmeye alınması yönünde “düzeltici işlem belirlenmesine” niteliğindeki kararına katılmıyoruz.

Kazım ÖZKAN

II. BAŞKAN

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi