KİK Kararı: 2013/UH.III-2578

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2013/043
Gündem No : 69
Karar Tarihi : 19.06.2013
Karar No : 2013/UH.III-2578
BAŞVURU SAHİBİ:
On İlaçlama Sağ. Hiz. İnş. Elekt. Gıd. Ür. Bilg. Tem. Hiz. İn. Kay. Taah. San. Tic. Ltd. Şti., ATB İŞ MERKEZİ C BLOK NO:70 MACUNKÖY ANKARA

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Ankara Büyükşehir Belediyesi Sosyal Hizmetler Dairesi Başkanlığı, Emnıyet Mahallesı Hıpodrom Caddesı 5/9 ANKARA

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2013/34427 İhale Kayıt Numaralı "Ankara Sokaklarında Çalışan Çocuklar Merkezi, Barınma Evi Ve Şefkat Evlerine Yemek Hizmeti Alımı" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Ankara Büyükşehir Belediyesi Sosyal Hizmetler Dairesi Başkanlığıtarafından 26.04.2013 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “Ankara Sokaklarında Çalışan Çocuklar Merkezi, Barınma Evi ve Şefkat Evlerine Yemek Hizmeti Alımı” ihalesine ilişkin olarak On İlaçlama Sağ. Hiz. İnş. Elekt. Gıd. Ür. Bilg. Tem. Hiz. İn. Kay. Taah. San. Tic. Ltd. Şti. nin 14.05.2013 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 17.05.2013 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 31.05.2013 tarih ve 18675 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 30.05.2013 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2013/2028 sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

1. İdarece belirlenen yaklaşık maliyetin 1.833.615 TL olduğu, ancak firmalarının hali hazırda bu işi yürüttükleri ve önceki yıl yapılan ihalede yaklaşık maliyet tutarının 2.000.000 TL’nin üzerinde gerçekleştiği, yine idarece 11.02.2013 tarihinde yapılan ve iptal edilen ihalenin yaklaşık maliyetinin 1.976.175 TL olduğu, bu süre zarfında fiyatlarda herhangi bir düşüş bulunmadığı aksine fiyatların arttığı, dolayısıyla idarenin belirlemiş olduğu yaklaşık maliyetin piyasa koşullarına göre güncellenmesi gerektiği,

2. İhale üzerinde bırakılan ve ikinci en avantajlı teklif sahibi isteklilerin tekliflerinin aşırı düşük teklif olduğu ve aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulmaları gerektiği,

3. İhaleye katılan diğer isteklilerin idari şartnamenin 7.5.2 nci maddesine göre teklifleri ile birlikte sunmaları gereken;

a) Ankara’da kendisine ait işyerinde ihale tarihinden önceki dört ay süresince bir diyetisyen veya gıda mühendisi çalıştırıldığına dair SGK evrakları ile diploma fotokopilerinin sunulup sunulmadığı,

b) Ankara’da kendisine ait işyerinde ihale tarihinden önceki dört ay süresince en az 10 kişinin çalıştırıldığına dair SGK evraklarının sunulup sunulmadığı,

c) Kapasite raporlarının firmaların Ankara’da kendilerine ait işyerlerine ait olup olmadığı,

d) TSE Hizmet Yeterlik Belgelerinin firmaların Ankara’da kendilerine ait işyerlerine ait olup olmadığı ve geçerlilik sürelerinin halen devam edip etmediği,

iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

1 ) Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kanunun “İdareye şikayet başvurusu” başlıklı 55 inci maddesinde; “Şikayet başvurusu, ihale sürecindeki işlem veya eylemlerin hukuka aykırılığı iddiasıyla bu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gereken tarihi izleyen günden itibaren 21 inci maddenin (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelerde beş gün, diğer hallerde ise on gün içinde ve sözleşmenin imzalanmasından önce, ihaleyi yapan idareye yapılır. İlanda yer alan hususlara yönelik başvuruların süresi ilk ilan tarihinden, ön yeterlik veya ihale dokümanının ilana yansımayan diğer hükümlerine yönelik başvuruların süresi ise dokümanın satın alındığı tarihte başlar.” hükmü yer almaktadır.

4734 sayılı Kamu İhale Kanununun 55 inci maddesinde; idareye şikâyet süresinin ihale süreci içerisinde şikâyete konu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gerektiği tarihi izleyen günden itibaren anılan Kanunun 21 inci maddenin (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelerde beş gün, diğer hallerde ise on gün olduğu, idarenin şikâyetin verilmesini izleyen on gün içinde gerekçeli bir karar alması gerektiği, belirtilen süre içinde bir karar alınmaması veya süresinde alınan kararın uygun bulunmaması durumunda karar verme süresinin bitimini veya kararın bildirimini izleyen on gün içinde Kuruma itirazen şikâyet başvurusunda bulunulması gerektiği hüküm altına alınmıştır. Bahse konu ihalenin 26.04.2013 tarihinde yapıldığı tespit edilmiştir.

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin “Yaklaşık maliyete ilişkin ilkeler” başlıklı 7 inci maddesinin 5 inci fıkrasında yer alan “İhale komisyonu tarafından yaklaşık maliyet teklif fiyatları ile birlikte açıklanır.” hüküm ile anılan Yönetmeliğin “Başvuruların ve tekliflerin alınması, açılması ve belgelerdeki bilgi eksikliklerinin tamamlatılması” başlıklı 57 nci maddesinin üçüncü fıkrasında yer alan; “Hazır bulunanlar önünde yapılan ilk oturumda, sunulan zarflardan uygun olanların açılması ve belge kontrolünün yapılması aşamasında, aday veya isteklilerce sunulan belgeler tek tek kontrol edilerek hangi belgelerin sunulduğu Zarf Açma ve Belge Kontrol Tutanağında her belge için açılmış bulunan sütunlara kaydedilerek gösterilir. İhale usulüne göre ilgili oturumda istekliler ve teklif ettikleri fiyatlar ile işin yaklaşık maliyeti duyurularak tutanak düzenlenir. Bu tutanakların komisyon başkanınca onaylanmış suretleri, isteyenlere imza karşılığı verilmeden oturum kapatılamaz.” hükmü dikkate alındığında; ihalenin yapıldığı 26.04.2013 tarihinde yaklaşık maliyetin açıklanması zorunlu olduğundan başvuru sahibinin yaklaşık maliyete ilişkin iddialarının farkına vardığı tarih olarak ihale tarihinin dikkate alınması gerekmektedir.

Başvuru sahibinin yaklaşık maliyetin açıklandığı 26.04.2013 tarihinden itibaren 10 gün içerisinde idareye şikâyet başvurusunda bulunması gerekirken, bu süre geçtikten sonra idareye 14.05.20113 tarihinde şikâyet başvurusunda bulunduğu anlaşıldığından, yaklaşık maliyete ilişkin iddialarının süre yönünden reddi gerekmektedir.

2 ) Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanununun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde; “ İhale komisyonu verilen teklifleri 37 inci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister. İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

İhale komisyonu, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterleri esas alır. Kurum bu maddenin uygulanmasında; aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkilidir.” hükmü bulunmaktadır.

Anılan Kanun maddesinde ihale komisyonu verilen teklifleri Kanunun 37’nci maddesine göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit edeceği, bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak isteyeceği, sunulan açıklamaların verilen hizmetin ekonomik olması, teklif sahibinin hizmetin temininde kullanacağı avantajlı koşullar ve teklif edilen hizmet işinin özgünlüğü çerçevesinden değerlendirileceği hüküm altına alınmıştır.

Kamu İhale Genel Tebliğinin “Hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79.4’üncü maddesindeise; “İhale komisyonu tarafından, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihaleleri ile personel çalıştırılmasına dayalı olmamakla birlikte ihale dokümanında personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma saatinin tamamının idarede kullanılacağı hizmet alımı ihalelerinde asgari işçilik maliyeti, sözleşme giderleri ve genel giderler ile varsa malzeme ve diğer maliyet kalemleri, bunlar dışında kalan hizmet alımı ihalelerinde ise ihale dokümanında belirtilen teklif fiyata dahil giderler dikkate alınmak suretiyle tekliflerin değerlendirilmesi yapılarak 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi uyarınca teklifi aşırı düşük görülen isteklilerden işin niteliğine göre ihale komisyonunca belirlenen önemli teklif bileşenleri ile ilgili açıklama istenecektir. İdarelerce aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenlerin belirtilmesi ve açıklama için isteklilere üç (3) iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilmesi gerekmektedir.

Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, k â r hariç yaklaşık maliyet tutarının üzerindeki teklifler aşırı düşük teklif olarak kabul edilmeyecektir.” açıklamasına yer verilmiştir.

Anılan Tebliğ açıklamasındapersonel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde kârhariç yaklaşık maliyet tutarının üzerindeki tekliflerin aşırı düşük teklif olarak kabul edilmeyeceği belirtilmiş, ancak personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımı ihalelerinde kârhariç yaklaşık maliyetin altındaki tekliflerin aşırı düşük teklif olarak kabul edileceğine ilişkin herhangi bir açıklamaya yer verilmediği anlaşılmıştır.

Öte yandan ihale konusu “Ankara Sokaklarında Çalışan Çocuklar Merkezi, Barınma Evi ve Şefkat Evlerine Yemek Hizmeti Alımı” işinin personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet işi olduğu anlaşılmış olup, personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımı ihalelerine yönelik olarak aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla Kurum tarafından ikincil mevzuatta belirlenmiş bir sınır değer veya sorgulama kriteri bulunmadığı dikkate alındığında, bu tür ihalelerde de kâr hariç yaklaşık maliyetin üzerinde teklif sunan isteklilerin tekliflerinin aşırı düşük teklif olarak kabul edilmemesi gerekmektedir.

İncelenen ihalede yaklaşık maliyetin 1.833.615,00 TL olarak belirlendiği anlaşılmıştır. Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 9’uncu maddesinin 3’üncü bendinde yer alan; “Hizmetin gerçekleştirilmesi için gerekli olan iş kalemlerine veya iş gruplarına ilişkin miktarların tespit edilen fiyatlarla çarpımı sonucu bulunan tutarların toplanması ile elde edilen genel toplam tutar, sözleşme giderleri ve genel giderler ile KDV hariç olarak belirlenir. Bulunan bu tutara işin niteliği dikkate alınarak % 20 oranını geçmemek üzere yüklenici kârı eklenir...” hükmü gereğince; hizmet alımı ihalelerinde yaklaşık maliyetin içerisindeki kâr ve genel giderlere ilişkin tutarın en fazla % 20 olarak belirlenmesi gerektiği anlaşılmış olup, yaklaşık maliyetin (1.833.615,00 TL) içerisindeki kâr oranı bilinmediğinden mevzuat gereğince en fazla % 20 oranında öngörülebilecek kâr tutarının çıkarılması ile ulaşılan tutarın (1.833.615,00 / 1,20 = 1.528.012,50 TL) kâr hariç yaklaşık maliyet olarak belirlenmesi gerektiği anlaşılmıştır. Dolayısıyla bu tutarın üzerinde teklif sunan ihale üzerinde bırakılan Er Yemek Tem. Gıd. İnş. Tur. Mad. İml. San. Tic. Ltd. Şti. ve ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi istekli Ogtim İnşaat Tur. Med. Gıd. Tem. Oto. San. Tic. Ltd. Şti.’nın tekliflerinin aşırı düşük teklif olarak belirlenemeyeceği anlaşıldığından, başvuru sahibi isteklinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

3 ) Başvuru sahibinin 3’üncü iddiasına ilişkin olarak:

İdari şartnamenin “İhaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7 nci maddesinde; “7.5.2. Yüklenici, Ankara’da kendisine ait iş yerinde ihale tarihinden önceki dört ay için, bir diyetisyen veya gıda mühendisi ve en az 10 kişinin çalıştığına dair SGK evraklarını ve diyetisyen veya gıda mühendisinin diploma fotokopisini ihale evrakları ile birlikte yazılı olarak teslim etmekle yükümlüdür.

Yüklenici, en az 750 kişilik kapasite raporunu ihale evrakları ile birlikte sunacaktır.

Yüklenici, Ankara’daki mutfağına ait mutfağında yemek üretilmesi ile ilgili TSE hizmet yeterlilik belgesini ihale evrakları ile birlikte idareye verecektir.” düzenlemesi yer almaktadır.

İhale üzerinde bırakılan Er Yemek Tem. Gıd. İnş. Tur. Mad. İml. San. Tic. Ltd. Şti.’nin teklifi ekinde sunduğu belgelerin incelenmesi sonucunda isteklinin; ihaleden önceki 4 ay boyunca (2012/12, 2013/1, 2013/2, 2013/3) isteklinin Ankara’daki işyerinde bir gıda mühendisi ile en az 10 personel çalıştırdığına ilişkin sigortalı hizmet listeleri, tahakkuk fişleri, bunlara ilişkin ödeme yapıldığını gösteren dekontları ve gıda mühendisinin diploma fotokopisini, Ankara Ticaret Odası tarafından düzenlenmiş 22.07.2011 tarih ve 2011-511 numaralı 25.07.2014 tarihine kadar geçerli olan ve Ankara’daki işyerine ilişkin kapasitenin 3150 tabldot/gün olarak belirtildiği kapasite raporunu ve TSE Hizmet Belgelendirme Müdürlüğü tarafından verilmiş son geçerlik tarihi 29.08.2013 olan, firma ve hizmet yerinin Ankara olarak belirtildiği 06-HYB-1283 numaralı Hizmet Yeterlik Belgesini teklifi ekinde sunduğu tespit edilmiştir. Dolayısıyla idari şartnamenin 75.2 nci maddesindeki düzenlemeler uyarınca ihale üzerinde bırakılan isteklinin sunduğu belgelerin yeterli olduğu anlaşılmıştır.

Ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi Ogtim İnşaat Tur. Med. Gıd. Tem. Oto. San. Tic. Ltd. Şti.’nin teklifi ekinde sunduğu belgelerin incelenmesi sonucunda isteklinin; ihaleden önceki 4 ay boyunca (2012/12, 2013/1, 2013/2, 2013/3) isteklinin Ankara’daki işyerinde bir gıda mühendisi ile en az 10 personel çalıştırdığına ilişkin SMMM onaylı ücret bordroları, sigortalı hizmet listeleri ve gıda mühendisinin diploma fotokopisini, Ankara Ticaret Odası tarafından düzenlenmiş 17.01.2012 tarih ve 2012-036 numaralı 19.01.2015 tarihine kadar geçerli olan ve Ankara’daki işyerine ilişkin kapasitenin 15000 tabldot/gün olarak belirtildiği kapasite raporunu ve TSE Hizmet Belgelendirme Müdürlüğü tarafından verilmiş son geçerlik tarihi 25.01.2014 olan, firma ve hizmet yerinin Ankara olarak belirtildiği 06-HYB-1381 numaralı Hizmet Yeterlik Belgesini teklifi ekinde sunduğu tespit edilmiştir. Dolayısıyla idari şartnamenin 75.2 nci maddesindeki düzenlemeler uyarınca ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi isteklinin sunduğu belgelerin yeterli olduğu anlaşılmıştır.

Mak Gıda İnş. Tem. Teks. Taah. San. Tic. Ltd. Şti. ’nin teklifi ekinde sunduğu belgelerin incelenmesi sonucunda isteklinin; ihaleden önceki 4 ay boyunca (2012/12, 2013/1, 2013/2, 2013/3) çalıştırdığı personeli gösteren sigortalı hizmet listelerine göre işyerinin Diyarbakır’da olduğu, gıda mühendisi olarak bildirilen Nurettin Uzun’un 2012/12 ve 2013/1 inci aylara ilişkin sigortalı hizmet listesinde çalışıyor olarak görünmediği ve gıda mühendisi Nurettin Uzun’a ait diploma fotokopisinin sunulmadığı tespit edilmiştir. Yine istekli tarafından sunulan Diyarbakır Ticaret ve Sanayi Odası tarafından düzenlenmiş 30.07.2012 tarih ve 2012-114 numaralı ve 23.09.2014 tarihine kadar geçerli olan kapasite raporundan ve TSE Diyarbakır Mahalli Temsilciliği tarafından düzenlenmiş son geçerlik tarihi 14.10.2013 olan hizmet yeterlik belgesinden isteklinin işyerinin Diyarbakır’da olduğu anlaşılmaktadır. Dolayısıyla anılan isteklinin idari şartnamenin 75.2 nci maddesindeki yeterlik kriterlerini karşılamadığı ve bu nedenle teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği anlaşılmıştır.

AncakMak Gıda İnş. Tem. Teks. Taah. San. Tic. Ltd. Şti.’nin geçerli teklifler arasında dördüncü sırada olduğu göz önüne alındığında, bu aşamada bahse konu isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılmasının ihalenin sonucuna etki edecek bir husus olmadığı anlaşıldığından, tespiti yapılan aykırılık esasa etkili görülmemiş ve ihale sürecinin uzamaması açısından düzeltici işlem tesis edilmesine gerek bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Başkan

Kazım ÖZKAN

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi

Ahmet ÖZBAKIR

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Mehmet AKSOY

Kurul Üyesi