KİK Kararı: 2013/UH.III-2374

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2013/040
Gündem No : 40
Karar Tarihi : 05.06.2013
Karar No : 2013/UH.III-2374
BAŞVURU SAHİBİ:
Rma Gıda Petrol Hayvancılık İnşaat Tekstil Sanayi Ve Tic. Ltd. Şti., YENİ SAHRA ATAŞEHİR MAH. İNÖNÜ CAD. NO:85 KAT:1 İSTANBUL

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Balıkesir Kamu Hastane Birliği, Kasaplar Mah. Vasıfçınar Cad. 10100 BALIKESİR

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2013/20039 İhale Kayıt Numaralı "Burhaniye Devlet Hastanesi 2013 Yılı 9 Aylık (01.04.2013-31.12.2013 Tarihleri Arası) Hastane Mutfağında Malzeme Dahil Yemek Pişirme, Dağıtım Ve Sonrası Hizmeti" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Balıkesir Kamu Hastaneleri Birliğitarafından 26.03.2013 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “Burhaniye Devlet Hastanesi 2013 Yılı 9 Aylık (01.04.2013-31.12.2013 Tarihleri Arası) Hastane Mutfağında Malzeme Dahil Yemek Pişirme, Dağıtım ve Sonrası Hizmeti” ihalesine ilişkin olarak RMA Gıda Petrol Hay. İnş. Tek. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin 22.04.2013 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 25.04.2013 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 13.05.2013 tarih ve 16567 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 12.05.2013 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2013/1792 sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmadan ihalenin sonuçlandırılmasının mevzuata aykırı olduğu iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

İhale işlem dosyasının incelenmesi neticesinde yaklaşık maliyetin diğer kamu kuruluşlarının ve özel sektörde faaliyet gösteren firmalardan alınan fiyatların ortalaması alınarak toplam 902.734,67TL olarak belirlendiği anlaşılmıştır. İhale onay belgesi eki yaklaşık maliyet hesap cetvelinde de bu tutara yer verilmekle birlikte yüklenici için öngörülen kâr oranına veya tutarına ilişkin bu cetvelde bir belirleme yapılmadığı görülmüştür.

26.03.2013 tarihinde yapılan ihaleye 14 isteklinin katıldığı, ihale üzerinde bırakılan istekli FER-AH Yem. Tem. Nak. İnş. Taah. Tur. Yaz. Ser. Hiz. ve Tic. Ltd. Şti.nin 656.015,00 TL, ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi Öz Or-Sa Tur. Gıda Tem. Taş. Kırt. İnş. San. Tic. Ltd. Şti.nin 657.815,00 TL fiyat teklif ettiği, ihalenin aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmadan sonuçlandırıldığı görülmüştür.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

İhale komisyonu, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterleri esas alır. Kurum bu maddenin uygulanmasında; aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkilidir.” hükmü yer almaktadır.

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 59’uncu maddesinde “(1) İhale komisyonu verilen tekliflerden, diğer tekliflere veya yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

(2) İhale komisyonu;

a) Verilen hizmet ve yapım yönteminin ekonomik olması,

..

hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir. İhale komisyonunca reddedilmeyen aşırı düşük teklifler, geçerli teklif olarak dikkate alınır.

(3) Aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde; Kamu İhale Kurumu tarafından aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlenmiş ise ihale komisyonu bu düzenlemeyi esas alır.

(4) Aşırı düşük teklif değerlendirmesinde tekliflerin, asgari maliyet yanında sözleşme giderlerini karşılayıp karşılamadığı da dikkate alınır.” düzenlemesine yer verilmiştir.

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin yukarıda aktarılan 9’uncu maddesinin üçüncü fıkrasında, hizmetin gerçekleştirilmesi için gerekli olan iş kalemlerine veya iş gruplarına ilişkin miktarların tespit edilen fiyatlarla çarpımı sonucu bulunan tutarların toplanması ile elde edilen genel toplam tutarın sözleşme giderleri ve genel giderler ile KDV hariç olarak belirleneceği, bulunan bu tutara işin niteliği dikkate alınarak % 20 oranını geçmemek üzere yüklenici kârı ekleneceği belirtilmektedir. Yaklaşık maliyet hesap cetvelinde kâr oranına ilişkin olarak ayrıca bir belirlemenin yapılmadığı görülen başvuruya konu ihalede, yaklaşık maliyetin % 20 oranında kâr içerdiğinin kabul edilmesi gerekmektedir.

Bahse konu ihalenin “Burhaniye Devlet Hastanesi 2013 Yılı 9 Aylık (01.04.2013-31.12.2013 Tarihleri Arası) Hastane Mutfağında Malzeme Dahil Yemek Pişirme, Dağıtım ve Sonrası Hizmet Alımı” işi olduğu, anılan ihalede yaklaşık maliyetin piyasa araştırması ve daha önceki tedarik fiyatları esas alınarak 902.734,67 TL olarak belirlendiği, Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 9’uncu maddesi gereğince idarece yaklaşık maliyet hesabında %20 oranını geçmemek üzere yüklenici kârı ekleneceği hüküm altına alındığından, yaklaşık maliyet hesap cetvelinde kâr oranına ilişkin olarak ayrıca bir belirlemenin yapılmadığı görülen bahse konu ihalede anılan Yönetmelik hükmü uyarınca, yapılan hesaplamada kârsız yaklaşık maliyetin 752.278,89 TL olarak dikkate alınması gerektiği anlaşılmıştır.

İnceleme konusu ihalede ekonomik açıdan en avantajlı birinci teklif sahibi FER-AH Yem. Tem. Nak. İnş. Taah. Tur. Yaz. Ser. Hiz. ve Tic. Ltd. Şti.nin 656.015,00 TL, ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi Öz Or-Sa Tur. Gıda Tem. Taş. Kırt. İnş. San. Tic. Ltd. Şti.nin 657.815,00 TL, Efendioğlu Yem. Tem..Turz.Hizm.San..Tic. Ltd. Şti.- Pegasus Gıda Mad. Turz.İnş.Taah Tem.Yem. ve Güv. .Hiz. Ltd. Şti. İş Ortaklığının 696.355,00 TL, Özel –İz Tem. Yem. Gıda Med. İnş. Taah. Tic. Ferhan DEMİRBAŞ’ın 704.800,00 TL, Öğün Yem. ve Tem. Hiz. Tic. A.Ş.nin 726.725,00 TL teklif fiyatlarının kâr hariç yaklaşık maliyetin altında olduğu görülmüş olup, anılan isteklilerin aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulmadan ihalenin sonuçlandırılmasında mevzuata uyarlık bulunmadığı sonucuna varıldığından başvuru sahibinin iddiası yerinde görülmüştür.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, kâr hariç yaklaşık maliyetin altında teklif veren FER-AH Yem. Tem. Nak. İnş. Taah. Tur. Yaz. Ser. Hiz. ve Tic. Ltd. Şti.nin, Öz Or-Sa Tur. Gıda Tem. Taş. Kırt. İnş. San. Tic. Ltd. Şti.nin, Efendioğlu Yem. Tem..Turz.Hizm.San..Tic. Ltd. Şti.- Pegasus Gıda Mad. Turz.İnş.Taah Tem.Yem. ve Güv. .Hiz. Ltd. Şti. İş Ortaklığının, Özel –İz Tem. Yem. Gıda Med. İnş. Taah. Tic. Ferhan DEMİRBAŞın, Öğün Yem. ve Tem. Hiz. Tic. A.Ş.nin aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulması suretiyle tekliflerin yeniden değerlendirilmesi ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oyçokluğu ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Başkan

Kazım ÖZKAN

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi

Ahmet ÖZBAKIR

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi

Mehmet AKSOY

Kurul Üyesi

KARŞI OY

Başvuru sahibinin itirazen şikayet başvuru dilekçesinde “ aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmadan ihalenin sonuçlandırılmasının mevzuata aykırı olduğu ” şeklinde belirtilen iddiası kapsamında Kurul çoğunluğunca, ihalede ekonomik açıdan en avantajlı birinci teklif sahibi FER-AH Yem. Tem. Nak. İnş. Taah. Tur. Yaz. Ser. Hiz. ve Tic. Ltd. Şti.’nin, ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi Öz Or-Sa Tur. Gıda Tem. Taş. Kırt. İnş. San. Tic. Ltd. Şti.nin, Efendioğlu Yem. Tem..Turz.Hizm.San..Tic. Ltd. Şti.-Pegasus Gıda Mad. Turz. İnş. Taah Tem. Yem. ve Güv. Hiz. Ltd. Şti. İş Ortaklığının, Özel –İz Tem. Yem. Gıda Med. İnş. Taah. Tic. Ferhan DEMİRBAŞ’ın ve Öğün Yem. ve Tem. Hiz. Tic. A.Ş.’nin aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulması suretiyle tekliflerin yeniden değerlendirilmesi ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi hususlarında “ düzeltici işlem belirlenmesine” karar verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddiasının İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 18 inci maddesi yönünden Kurul kararına dayanak teşkil eden esas inceleme raporu ve eki belgeler üzerinde yapılan inceleme sonucunda;

Balıkesir Kamu Hastane Birliği tarafından gerçekleştirilen “ Burhaniye Devlet Hastanesi 2013 Yılı 9 Aylık (01.04.2013-31.12.2013 Tarihleri Arası) Hastane Mutfağında Malzeme Dahil Yemek Pişirme, Dağıtım ve Sonrası Hizmet Alımı ” ihalesine ilişkin yaklaşık maliyetin diğer hastaneler ve özel sektör fiyatları dikkate alınarak toplam **902.734,67 **TL olarak hesaplandığı,

Bahse konu ihalede 24 adet ihale dokümanı satın alındığı, 26.03.2013 tarihinde gerçekleştirilen ihaleye 14 istekli tarafından teklif verildiği,

İdarenin teklif değerlendirmesine göre, bir isteklinin teklifinin “ teklifinde aritmetik hata olduğu ” gerekçesi ile, bir isteklinin teklifinin “ vekaletnamenin noter onaylı olmadığı ” gerekçesi ile, iki isteklinin teklifinin “ kapasite raporu sunulmadığı ” gerekçesi ile ve iki isteklinin teklifinin de “ geçici teminat mektubunun uygun olmadığı ” gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakıldığı, geriye kalan sekiz teklifin de geçerli teklif olarak kabul edildiği, bu teklif bedellerinin;

İsteklinin Adı

Teklif Bedeli (TL)

FER-AH Yem. Tem. Nak. İnş. Taah. Tur. Yaz. Ser. Hiz. ve Tic. Ltd. Şti.

656.015,00

Öz Or-Sa Tur. Gıda Tem.Taş.Kırt. İnş.San. Tic. Ltd. Şti

657.815,00

Efendioğlu Yem. Tem..Turz.Hizm.San..Tic. Ltd. Şti.- Pegasus Gıda Mad. Turz.İnş.Taah Tem.Yem. ve Güv. .Hiz. Ltd. Şti. İş Ortaklığı

696.355,00

Özel –İz Tem. Yem. Gıda Med. İnş. Taah. Tic.

704.800,00

Öğün Yem. ve Tem. Hiz. Tic. A.Ş.

726.725,00

RMA Gıda Petrol Hay. İnş. Tek. San. ve Tic. Ltd. Şti.

869.750,00

İdil Grup Yemek İmal Dağ. Tem. Otom. Hasta Ziyaretçi Yönlendirme Hiz. Tıbbi Sek. İnş. Kırtasiye Tur. San. ve Tic. Ltd. Şti.

890.970,00

Avşaroğulları Yemek Hiz. San. Tic. Ltd. Şti.

987.500,00

Şeklinde verildiği, idarece, “ ihale konusu işin personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı işi olmadığı ve ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklifinin yaklaşık maliyetin altında olmakla birlikte yaklaşık maliyetin altındaki bütün geçerli tekliflerin birbirine göre yakın olduğu ve en düşük teklifin bile diğer tekliflere göre aşırı düşük olarak değerlendirilemeyeceği ” gerekçesine dayanılarak hiçbir isteklinin teklifine ilişkin olarak aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmasının ihalenin en düşük fiyat esasına göre sonuçlandırıldığı,

Anlaşılmıştır.

4734 sayılı Kanunun “ Aşırı düşük teklifler ” başlıklı 38 inci maddesinde; “ İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

İhale komisyonu, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterleri esas alır. Kurum bu maddenin uygulanmasında; aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkilidir. ” hükmü yer almaktadır.

Bahse konu madde hükmünden, ihale komisyonunun, yaptığı değerlendirme neticesinde geçerli olduğunu tespit ettiği tekliflerden, ihalede verilen diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olan isteklileri tespit edeceği ve tespit edilen bu teklifleri reddetmeden önce yine madde metninde belirtilen usul doğrultusunda sorgulamaya tabi tutacağı anlaşılmaktadır.

Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük teklif sorgulamasının Kamu İhale Genel Tebliğinin “ teklif fiyata dahil masraflar ” ve “ aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesini ” düzenleyen maddeleri ile idari şartnamenin “ teklif fiyata dahil olan giderler ” başlıklı maddesindeki düzenlemelerin esas alınarak yapılması gerekmektedir. Bu ihalelerde, aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda belgelere dayalı yazılı açıklama yapmayan veya ihale komisyonunca açıklamaları yetersiz bulunan isteklilerin teklifleri ile teklif edilmesi gereken asgari işçilik maliyetini karşılamayan teklifler gerekçesi belirtilmek suretiyle reddedilecektir. Ancak, şikayet başvurusuna konu hizmetin personel çalıştırılmasına dayalı bir hizmet alım ihalesi olmaması nedeniyle aşırı düşük değer tespitine yönelik bir modül bulunmamakta olup, ihale konusu hizmetin maliyet unsurlarının, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında olduğu gibi önceden belirlenen nitelikte olmadığı görülmektedir. Bu durumda, ihale dokümanında belirtilen şartlara uygun olarak hizmetin ifası için her isteklinin basiretli tacir olma yükümlülüğü gereğince kendi organizasyon yapısı, kullanacağı makine ekipmanın özellikleri, malzeme teminindeki kendine özgü koşulları vb. unsurları dikkate alarak teklif fiyatını belirlemesi gerekmektedir.

Ayrıca, malzeme dahil yemek alım hizmetlerinde yemek bileşenlerini oluşturan girdilerin önemli bir kısmı yerel, mevsimsel ve iklim özelliklerine göre farklılıklar göstermekte, bir çok girdi müstahsilden doğrudan temin edilebilmektedir. Özellikle sebze meyve gibi girdilerin piyasa koşulları sebebiyle muhasebeleştirilmesinde karşılaşılan güçlüklerin aşırı düşük teklif sorgulamasında ispat için aranılan belgelere yansıtılmasında isteklilerin önünde önemli bir engel teşkil edeceği düşünülmektedir. Kamu İhale Kurumu tarafından personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımları için aşırı düşük sınır değerin tespiti ve sorgulanması konusunda bir kriter belirlenmediği hususu göz önüne alındığında, şikayete konu ihalede, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanması ve kaynakların verimli kullanılmasından sorumlu olan idarenin, aşırı düşük teklif açıklaması istemeden ihalenin sonuçlandırılması yönünde tesis etmiş olduğu işlemlerde mevzuata aykırılık bulunmadığı düşünülmektedir.

İhale konusu işin personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı işi olmadığı, yaklaşık maliyetin büyük çoğunlukla yemek giderinden oluştuğu ihalede verilen teklif bedellerinin biri hariç yaklaşık maliyetin altında olmakla birlikte yaklaşık maliyete ve birbirlerine göre yakın olduğu ve en düşük teklifin bile diğer tekliflere göre aşırı düşük olarak değerlendirilemeyeceği anlaşıldığından, idarece, yemek kalemlerinde aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmadan ihalenin karara bağlanması yönünde gerçekleştirilen idari işlemlerin mevzuata uygun olduğu değerlendirilmiştir.

Açıklanan nedenlerle; başvuruya konu ihalede, yemek alımı kalemlerinde aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmadan ihalenin sonuçlandırılmasına yönelik idarece gerçekleştirilen idari işlemlerin yerinde olduğuna ilişkin “ itirazen şikayet başvurusunun reddine” karar verilmesi gerektiği yönündekidüşüncem ile, bu hususa ilişkin Kurul çoğunluğunca verilen “ düzeltici işlem belirlenmesine” niteliğindeki karara katılmıyorum.

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi