KİK Kararı: 2013/UH.III-2144

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2013/037
Gündem No : 32
Karar Tarihi : 15.05.2013
Karar No : 2013/UH.III-2144
BAŞVURU SAHİBİ:
Ankyra Organizasyon Turizm Sağlık Reklam İnşaat Yemek Üretim Bilgisayar Temizlik Gıda İlaçlama Taah. Tic. Ltd. Şti., KIZILIRMAK MAH. 145 SOK. NO:9/33 ÇUKURAMBAR/ ANKARA

İHALEYİ YAPAN İDARE:
T.C. Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığı Destek Hizmetleri Daire Başkanlığı, Ziyabey Caddesi No:6 06520 ANKARA

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2012/148388 İhale Kayıt Numaralı "Kurumumuz Merkez Hizmet Binaları İle Ankara İl Müdürlüğü Ve Bağlı Sosyal Güvenlik Merkezlerinin 02.01.2013-31.12.2014 Tarihleri Arası 24 Ay Süreyle Genel Temizlik Hizmetlerinin Toplam 689 İşçi İle Yerine Getirilmesi" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

SGK Destek Hizmetleri Dairesi Başkanlığı tarafından 13.11.2012tarihinde açık ihale usulüile yapılan “Kurumumuz Merkez Hizmet Binaları ile Ankara İl Müdürlüğü ve Bağlı Sosyal Güvenlik Merkezlerinin 02.01.2013-31.12.2014 Tarihleri Arası 24 Ay Süreyle Genel Temizlik Hizmetlerinin Toplam 689 İşçi ile Yerine Getirilmesi Hizmeti Alımı” ihalesine ilişkin olarak Ankyra Org. Tur. Sağ. Rek. İnş. Yemek Ürt. Bilg. Tem. Gıda İlaçlama Taah. Tic. Ltd. Şti.nin 05.04.2013tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 09.04.2013tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 22.04.2013tarih ve 14268sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 22.04.2013tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2013/1558sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

1. İhale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamalarında teklif fiyata dahil edilmesi gerekli olan giderlerin tamamının açıklanmadığı, söz konusu açıklamalarda ihale dokümanında yüklenici tarafından karşılanacağı belirtilen malzemelerin çoğuna ilişkin gider öngörülmediği, açıklamalar kapsamında sunulan proforma faturada yüklenici tarafından karşılanacak olan altı adet çift kovalı paspas arabasının yer almadığı, ayrıca açıklamalarda sunulan proforma fatura ile eki maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarının uyumlu olmadığı, proforma faturada yer alan bazı malzemelerin bahse konu tutanakta kaydının bulunmadığı, belgeler arasında yer verilen geçici vergi beyannamesinin ihale tarihi itibariyle verilmesi gerekirken dördüncü döneme ait beyannamenin sunulduğunu ve bu döneme ait ortalamaların beyan edildiğini düşündükleri, anılan isteklinin teklifinde işçilik bedelinden giyim giderleri ve % 3 oranındaki giderlerin çıkarılması halinde kalan tutarın asgari işçilik maliyetini karşılamayacağı,

2. İdarece şikâyet başvurularının reddedilmesine ilişkin gerekçelerden biri olarak da, şikâyet başvuru dilekçesini imzalayan şahsa ait yetki belgesi ve imza beyannamesini sunmamalarının gösterildiği, ancak bu gerekçenin yerinde olmadığı, şöyle ki; teklif mektuplarını imzalayan yetkilinin sonraki süreçte değişmesi üzerine, aşırı düşük teklif açıklamalarıyla birlikte, söz konusu yeni yetkiliye ait yetki belgesi ve imza beyannamesini de sundukları, dolayısıyla güncel yetkiliye ait anılan belgelerin idaredeki dosyalarında bulunduğu, bu nedenle şikâyet başvuruları ekinde bu belgelerin tekrar sunulmadığı, bunların yanı sıra aynı ihale ile ilgili olarak yapılan başvuruların her birine ayrı ayrı yetki belgesi ve vekâletname konulması gerektiğine ilişkin mevzuatta bir hüküm de bulunmadığı iddialarına yer verilmiştir.

A) Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

1 ) Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

İncelenen ihalede, 11.02.2013 tarihli ve 2013/UH.III-917 sayılı Kurul kararı ileÇağ Yapı İnş. Taah. Gıda Tem. Bilg. Tic. ve San. Ltd. Şti., Ankyra Org. Tur. Sağ. Rek. İnş. Yemek Ürt. Bilg. Tem. Gıda İlaçlama Taah. Tic. Ltd. Şti. ile Reis Tur. Taş. Tem. İnş. Müh. Mim. San. ve Tic. Ltd. Şti. - HKB Sos. Hiz. İnş. Eğt. Tic. Ltd. Şti. Ortak Girişimi’nden aşırı düşük teklif açıklaması istenilmesine karar verildiği ve idarece 25-26.02.2013 tarihli yazılarla söz konusu üç istekliden tekliflerini oluşturan işçilik, giyecek, yol, malzeme ve sözleşme giderleri bileşenlerinin açıklanmasının istenildiği görülmüştür.

Anılan isteklilerden, açıklama sunmayan Reis Tur. Taş. Tem. İnş. Müh. Mim. San. ve Tic. Ltd. Şti. - HKB Sos. Hiz. İnş. Eğt. Tic. Ltd. Şti. Ortak Girişimi’nin teklifinin değerlendirme dışı bırakılarak, diğer iki isteklinin sunmuş olduğu açıklamalar uygun görülmüş ve ihale bu doğrultuda sonuçlandırılmıştır.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin 78’inci maddesinin ikinci fıkrasında malzemeli veya malzemesiz temizlik hizmetlerinin personel çalıştırılmasına dayalı olduğu belirtilmektedir. Bu kapsamda, başvuruya konu ihalenin de personel çalıştırılmasına dayalı bir hizmet alımı olduğu görülmektedir.

İhale kapsamında, Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığı merkez hizmet binası ile bağlı hizmet binalarında 480, Ankara Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğü ile bağlı merkez müdürlüklerinde 195, Balgat Çocuk Bakımevi Müdürlüğünde 14 temizlik işçisinin 24 ay süreyle çalıştırılacağı tespit edilmiştir.

İdari Şartname’nin “Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “25.1. Sözleşmenin uygulanması sırasında, ilgili mevzuat gereğince yapılacak vergi, resim ve harç giderleri isteklilerce teklif edilecek fiyata dahildir.

_25.2._25.1. maddesinde yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz.

_25.3._Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:

25.3.1. İşin süresi ve personel sayısı dikkate alınarak ilgili mevzuatına göre hesaplanacak işçilik ücreti:

Merkez Hizmet Binalarında çalışacak genel temizlik elemanı ( Toplam 480 Kişi) : En az, Asgari Ücret + (Asgari Ücret x %10 ) , Balgat Çocuk Bakımevi Müdürlüğünde çalışacak genel temizlik elemanı ( Toplam 14 Kişi) : En az, Asgari Ücret + (Asgari Ücret x %10 ) , Ankara Sosyal Güvenlik il Müdürlüğü ve bağlı Sosyal Güvenlik Merkezlerinde çalışacak genel temizlik elemanı ( Toplam 195 Kişi): En az, Asgari Ücret + (Asgari Ücret x %10 ) ücret verilecektir.

25.3.2. Yemek, yol ve giyecek giderleri:

Yüklenici Merkez hizmet binaları, Balgat Çocuk Bakımevi Müdürlüğü ve Ankara Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğü hizmet binalarında çalıştırılacak personele Teknik Şartnamelerde belirtilen özelliklerde iş kıyafeti verecektir. İşçilerin giyim bedeli ayni olarak karşılanacaktır.

- Merkez hizmet binalarında çalışacak toplam 480 temizlik işçisine yol bedeli günlük brüt 5,60 TL olarak, aylık 26 gün üzerinden nakdi olarak ödenecek ve ücret bordrosunda gösterilecektir.

- Balgat Çocuk Bakımevi Müdürlüğü çalışacak toplam 14 temizlik işçisine yol bedeli günlük brüt 5,60 TL olarak, aylık 26 gün üzerinden nakdi olarak ödenecek ve ücret bordrosunda gösterilecektir.

- Ankara Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğünde çalışacak 195 temizlik işçisine yol bedeli günlük brüt 5,60 TL olarak, aylık 26 gün üzerinden nakdi olarak ödenecek ve ücret bordrosunda gösterilecektir.

- Ankara Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğünde çalışacak 195 temizlik işçisine kişi başı günlük brüt 6,98 TL'den aylık 22 gün üzerinden nakdi olarak yemek ücreti ödenecek ve bu giderler ücret bordrosunda gösterilecektir.

25.3.3. Malzeme giderleri:

Malzeme giderleri: Merkez temizlik ve Ankara Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğü temizlik Teknik Şartnamelerinde belirtilen, kullanılacak sarf malzemeleri Yüklenici tarafından karşılanacak olup, bu giderlerin tümü teklif fiyata dahildir.

25.3.4. Bu madde boş bırakılmıştır.

_25.4._Sözleşme konusu işin bedelinin ödenmesi aşamasında doğacak Katma Değer Vergisi (KDV), ilgili mevzuatı çerçevesinde İdare tarafından yükleniciye ayrıca ödenir.

25.5. Kısa vadeli sigorta prim oranları belirtilecektir.

Bu işte iş kazaları ile meslek hastalıkları sigortası prim oranı % 2,5 (İkibuçuk)'dur.” düzenlemeleri yer almaktadır. Aktarılan düzenlemeler çerçevesinde, teklif fiyata dâhil edilecek giderlerin işçilik gideri ve bu giderle bağlantılı giyim, yol, yemek giderleri ile ilgili Teknik Şartname kapsamında yer verilen malzeme giderleri olduğu görülmektedir.

Ayrıca, personel çalıştırılmasına dayalı olan başvuruya konu ihalede, Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79’uncu maddesinin birinci fıkrasında yer verilen “ Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, tekliflerin değerlendirilmesinde;

İhale ve sözleşmeye ilişkin damga vergileri, Kamu İhale Kurumu payı ve noter masrafları gibi sözleşme giderleri ile amortisman, kıdem tazminatı, işyeri hekimliği ücreti, oryantasyon (ihale konusu işe uyum) eğitimi gideri, yaka kartı ve bu mahiyetteki genel giderleri karşılamak üzere birim fiyat teklif cetvelinde yer alan her bir işçilik kalemindeki (yol, yemek ve giyecek dahil brüt asgari ücret veya brüt asgari ücretin yüzde (%) fazlası üzerinden ücret hesaplanan işçilik kalemi ile ulusal bayram ve genel tatil günleri ve fazla çalışma saatlerine ilişkin işçilik kalemleri) birim fiyatlar ile işçi sayısı üzerinden teklif alınması idarece uygun görülmeyen iş kalemi/kalemleri kapsamında çalıştırılacak olan her bir personelin işçilik maliyeti üzerinden % 3 oranında sözleşme giderleri ve genel giderler hesaplanacaktır.” açıklamaları gereği % 3 oranındaki sözleşme giderleri ve genel giderlerin de teklif fiyata dahil edilmesi gerekmektedir.

Yukarıda yer verilen tespitler göz önüne alındığında, idarece teklif fiyata dâhil edilmesi gerekli olan işçilik, giyim, yol, yemek, malzeme ve sözleşme giderlerinin tümüne ilişkin aşırı düşük teklif açıklaması istenildiği anlaşılmıştır.

Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığı merkez hizmet binası ile bağlı hizmet binalarında 480 işçi çalıştırılması işine ait Teknik Şartname’nin 8.3’üncü maddesinde her bir işçiye yıllık birer adet pantolon, yarı boy önlük, penye tişört ve birer çift ayakkabı verileceği, 9.1’inci maddesinde temizlik araç, gereç ve malzemelerinin, kullanılacak iş makinelerinin, sarf malzemeleri ile ekipmanların yüklenici tarafından karşılanacağı, iş bitiminde iş makine ve araçlarının yüklenicide kalacağı, kullanılmamış temizlik sarf malzemeleri ile ekipmanların ise idareye bırakılacağı düzenlenmiş, aynı Teknik Şartname’de kullanılacak 6 kalem iş makinesi ile 62 kalem temizlik ekipman ve sarf malzemeleri listesine miktarlarıyla birlikte yer verilmiştir.

Ankara Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğü ile bağlı merkez müdürlüklerinde195 işçi çalıştırılması işine ait Teknik Şartname’nin 6’ıncı maddesinin birinci fıkrasında her bir işçiye yıllık birer adet pantolon, penye tişört ve birer çift ayakkabı verileceği, 5’inci maddesinin ondördüncü fıkrasında kullanılacak iş makinesi ve araçları ile temizlik sarf malzemesi ve ekipmanlarının yüklenici tarafından temin edileceği, iş bitiminde iş makine ve araçlarının yüklenicide kalacağı, kullanılmamış temizlik sarf malzemelerinin ise idareye bırakılacağı düzenlenmiş, aynı Teknik Şartname’de kullanılacak 4 kalem iş makinesi ile 36 kalem temizlik ekipman ve sarf malzemeleri listesine miktarlarıyla birlikte yer verilmiştir.

Balgat Çocuk Bakımevi Müdürlüğünde14 işçi çalıştırılması işine ait Teknik Şartname’nin 8.3’üncü maddesinde her bir işçiye yıllık birer adet pantolon, yarı boy önlük, penye tişört ve birer çift ayakkabı verileceği düzenlenmiştir.

Balgat Çocuk Bakımevi Müdürlüğünde yapılacak işte kullanılacak temizlik malzeme ve ekipmanı ile iş makinelerine ilişkin olarak ise, anılan Teknik Şartname’nin 6.5’inci maddesinde “Yapılacak temizliklerle ilgili her türlü araç-gereç, ekipman, temizlik malzemeleri ve kimyasallar İdareye ait olup, İdare tarafından karşılanacaktır.” düzenlemesine,

Bahse konu Teknik Şartname’nin 9.1’inci maddesinde “Tüketilecek tuvalet kağıdı ve sıvı el sabunu ile koku giderici tablet, diğer temizlik araçları İdare tarafından karşılanacaktır. Kullanılacak iş makineleri ve ekipmanlar yüklenici tarafından karşılanacak ve temin edilecektir. Belirtilen iş makineleri işe başlama tarihinden bir gün önce depolara alınarak dağıtımları yapılacaktır. İş bitiminde iş makine ve araçları yüklenici tarafından geri alınacaktır.” düzenlemesine,

Aynı Teknik Şartname’nin “Kullanılacak İş Makinelerinin Özellikleri” başlıklı 12’inci maddesinde ise bir adet halı ve koltuk yıkama makinesi, altı adet elektrik süpürgesi, bir adet yer yıkama makinesi ile altı adet çift kovalı paspas arabasının iş kapsamında kullanılacağına yönelik düzenlemelere yer verildiği görülmüştür.

Dolayısıyla, Balgat Çocuk Bakımevi Müdürlüğünde gerçekleştirilecek işe ilişkin olarak iki farklı düzenlemede birbiriyle çelişen bazı ifadelere (özellikle “ekipman” açısından) yer verildiği görülmekle birlikte, kullanılacak iş makinelerinin yüklenici tarafından temin edileceğinin ve kullanılacak iş makineleri adı altında sayılan ürünlerin açık olduğu dikkate alındığında, bu durumun tereddüt oluşturmadığı anlaşılmıştır.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde “79.4.2.22. Temizlik hizmet alımlarında amortismana tabi olmayan kova, fırça, paspas, bez, süpürge, faraş, cam sileceği gibi malzemeler, temizlik malzemesi olarak kabul edilecek ve aşırı düşük teklif sorgulamasına verilen cevapta bu malzemeler için öngörülen bedellerin maliyetlerini tevsik eden belgeler sunulacaktır.” açıklaması bulunmakla birlikte, idarece kullanılacak iş makineleri arasında sayılan “çift kovalı paspas arabasının” aktarılan açıklamada yer verilen malzemeler kapsamında değerlendirilemeyeceği, bu itibarla teklif fiyata dahil edilmesinin gerekli olmadığı tespit edilmiştir. Nitekim amortisman oranları listesinde, demirbaşlar arasında 3.85 sıra numarası ile “çift kovalı temizlik arabaları” da sayılmaktadır. Söz konusu ekipmana ilişkin amortisman gideri ise teklif fiyata dahil edilecek olan % 3 oranındaki sözleşme giderleri ve genel giderler içerisinde zaten dikkate alınmış olacaktır. Bu nedenle, başvuru sahibinin “çift kovalı paspas arabasının” da teklif fiyatına dahil edilmesi gerektiğine yönelik iddiası uygun bulunmamıştır.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde “…79.3. Asgari işçilik maliyeti;

i- İhale tarihinde yürürlükte bulunan brüt asgari ücret veya idari şartnamede brüt asgari ücretin yüzde (%) fazlası olarak belirlenen ücret (ulusal bayram ve genel tatil günleri ile fazla çalışma saatlerine ilişkin ücretler dahil),

ii- İdari şartnamede öngörülen nakdi veya ayni yemek ve yol bedeli ile ayni giyim bedeli,

iii- İşveren sigorta primi tutarından oluşmaktadır.

79.4. İhale komisyonu tarafından, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihaleleri ile personel çalıştırılmasına dayalı olmamakla birlikte ihale dokümanında personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma saatinin tamamının idarede kullanılacağı hizmet alımı ihalelerinde asgari işçilik maliyeti, sözleşme giderleri ve genel giderler ile varsa malzeme ve diğer maliyet kalemleri, bunlar dışında kalan hizmet alımı ihalelerinde ise ihale dokümanında belirtilen teklif fiyata dahil giderler dikkate alınmak suretiyle tekliflerin değerlendirilmesi yapılarak 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi uyarınca teklifi aşırı düşük görülen isteklilerden işin niteliğine göre ihale komisyonunca belirlenen önemli teklif bileşenleri ile ilgili açıklama istenecektir. İdarelerce aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenlerin belirtilmesi ve açıklama için isteklilere üç (3) iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilmesi gerekmektedir.

Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, kar hariç yaklaşık maliyet tutarının üzerindeki teklifler aşırı düşük teklif olarak kabul edilmeyecektir.

…

79.4.2.3. Teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin, tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili olarak Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamaya dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri sunmaları gerekmektedir.

İsteklilerin açıklamalarına dayanak teşkil eden bilgi ve belgeler;

a. Tedarikçi veya üreticilerden alınan proforma faturalar,

…

İstekliler tekliflerine ilişkin olarak yukarıda sayılan belgelerden kendileri için uygun olanları (79.4.2.4-79.4.2.13) maddelerine göre yapacakları açıklamalar kapsamında sunacaklardır…

79.4.2.4. Tedarikçi veya üreticilerden alınan birim fiyatları gösteren proforma fatura sunularak açıklama yapılması durumunda proforma faturadaki birim satış tutarı;

a) Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan (Ek-O.5) ağırlıklı ortalama birim maliyetin,

b) Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan (Ek-O.5) ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin,

altında olamaz.

Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından proforma fatura üzerine; “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından proforma fatura üzerine; “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Kaşeleme işlemi bu Tebliğin 8.4 maddesinde belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

…

79.4.2.14. Proforma fatura ve fiyat tekliflerinin, proforma fatura veya fiyat teklifine konu alanda faaliyet gösterenlerden alınması gerekmekte olup bu belgelerin ihale tarihinden önce düzenlenmiş olması zorunlu değildir.

…

79.4.2.16. İstekliler tarafından aşırı düşük teklif sorgulaması kapsamındaki mallara ilişkin olarak proforma fatura yerine sadece alış faturası ile açıklamada bulunulması geçerli bir açıklama olarak kabul edilmeyecektir.

Yukarıda belirtilen maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarının son geçici vergi beyanname dönemine ilişkin olarak düzenlenmesi esastır. Ancak son geçici vergi beyanname döneminde, yasal defter ve belgelerde açıklama konusu mal veya hizmetlerle ilgili işlem bulunmaması durumunda, isteklinin kendi ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin ağırlıklı ortalama birim maliyetin veya ağırlıklı ortalama birim satış tutarının belirtildiği “maliyet/satış tutarı tespit tutanağı” (Ek-O.7) hariç, söz konusu tutanaklar bir önceki geçici vergi beyanname dönemi esas alınarak düzenlenebilir. Son geçici vergi beyanname döneminin tespitinde; 4734 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin (a), (d) ve (e) bentlerine göre pazarlık usulü ile yapılan ihalelerde ilk yazılı fiyat tekliflerinin alındığı tarih, diğer ihale usulleri ile yapılan ihalelerde ise ihale tarihi esas alınır.

Örneğin; 11.1.2010 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan ihalede son geçici vergi beyanname dönemi “Ekim-Kasım-Aralık 2009”, 15.7.2010 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan ihalede son geçici vergi beyanname dönemi “Nisan-Mayıs-Haziran 2010” dur.

…

79.5. Aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda; (79.4.2.) maddesine uygun açıklamada bulunmayan, açıklamaları teknik şartnameye aykırı hususlar içeren veya teklif tutarı, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde asgari işçilik maliyeti ve % 3 oranındaki sözleşme giderleri ile genel giderleri, personel çalıştırılmasına dayalı olmamakla birlikte ihale dokümanında personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma saatinin tamamının idarede kullanılacağı hizmet alımı ihalelerinde ise asgari işçilik maliyeti ve ilgili mevzuatı uyarınca hesaplanacak sözleşme giderlerini karşılamayan isteklilerin teklifleri gerekçeleri belirtilmek suretiyle reddedilecektir…” açıklamalarına yer verilmiştir.

Yukarıda yer verilen idari ve hukuki düzenlemeler ile tespitler çerçevesinde ihale üzerinde bırakılan istekli Çağ Yapı İnş. Taah. Gıda Tem. Bilg. Tic. ve San. Ltd. Şti.nin aşırı düşük teklifine ilişkin açıklamaları incelendiğinde,

Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığı merkez hizmet binası ile bağlı hizmet binalarında çalıştırılacak 480 işçi için yol, giyim bedeli ve % 3 oranındaki giderler dahil 17.235.763,20 TL, Ankara Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğü ile bağlı merkez müdürlüklerinde çalıştırılacak 195 işçi için yol, yemek, giyim bedeli ve % 3 oranındaki giderler dahil 7.865.488,80 TL, Balgat Çocuk Bakımevi Müdürlüğünde çalıştırılacak 14 işçi için yol, giyim bedeli ve % 3 oranındaki giderler dahil 502.709,76 TL işçilik gideri öngördüğü ve bahse konu işçilik giderlerinin, isteklinin bir işçi için dikkate aldığı giyim bedelinin işçilik hesaplama modülüne girilmesi neticesinde hesaplanan teklif edilmesi gereken asgari işçilik maliyetlerini karşıladığı,

İlgili Teknik Şartname düzenlemelerinde işçilere verileceği belirtilen tür ve sayıda giyim malzemelerini toplam 15.366,00 TL’ye satın alacağına dair proforma fatura ve ekinde maliyet/satış tutarı tespit tutanağı sunduğu, proforma faturanın mevzuata uygun şekilde “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresi ve ilgili meslek mensubunun kaşe ve imzasıyla onaylı olduğu, proforma fatura eki maliyet/satış tutarı tespit tutanağının,proforma faturadaki ibareyle uyumlu şekilde satışlara dayalı açıklama yapılması durumunda kullanılacak olan bölümünün doldurulduğu, mevzuata uygun şekilde sondan bir önceki geçici vergi beyanname dönemine (2012/2) ilişkin olarak düzenlendiği (ihale tarihi 13.11.2012 olduğundan, söz konusu tutanak ikinci dönem olan “Nisan-Mayıs-Haziran” veya üçüncü dönem olan “Temmuz-Ağustos-Eylül” dönemlerine ilişkin olarak düzenlenebilecektir.) ve proforma faturadaki birim satış tutarlarınıntutanaktaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarlarının % 80’inin üzerinde olduğu,

İlgili Teknik Şartname’de yüklenici tarafından karşılanacağı belirtilen 62 kalem temizlik ekipman ve sarf malzemelerini istenilen tür ve sayıda olmak üzere toplam 84.481,44 TL’ye satın alacağına dair proforma fatura ve ekinde maliyet/satış tutarı tespit tutanağı sunduğu, proforma faturanın mevzuata uygun şekilde “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresi ve ilgili meslek mensubunun kaşe ve imzasıyla onaylı olduğu, proforma fatura eki maliyet/satış tutarı tespit tutanağının,proforma faturadaki ibareyle uyumlu şekilde satışlara dayalı açıklama yapılması durumunda kullanılacak olan bölümünün doldurulduğu, mevzuata uygun şekilde sondan bir önceki geçici vergi beyanname dönemine (2012/2) ilişkin olarak düzenlendiği ve proforma faturadaki birim satış tutarlarınıntutanaktaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarlarının % 80’inin üzerinde olduğu,

İlgili Teknik Şartname’de yüklenici tarafından temin edileceği belirtilen 36 kalem temizlik ekipman ve sarf malzemelerini istenilen tür ve sayıda olmak üzere toplam 97.381,00 TL’ye satın alacağına dair proforma fatura ve ekinde maliyet/satış tutarı tespit tutanağı sunduğu, proforma faturanın mevzuata uygun şekilde “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresi ve ilgili meslek mensubunun kaşe ve imzasıyla onaylı olduğu, proforma fatura eki maliyet/satış tutarı tespit tutanağının,proforma faturadaki ibareyle uyumlu şekilde satışlara dayalı açıklama yapılması durumunda kullanılacak olan bölümünün doldurulduğu, mevzuata uygun şekilde sondan bir önceki geçici vergi beyanname dönemine (2012/2) ilişkin olarak düzenlendiği ve proforma faturadaki birim satış tutarlarınıntutanaktaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarlarının % 80’inin üzerinde olduğu,

Tespit edilmiş ve başvuru sahibinin iddia ettiği hususlar bakımından ihale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamalarının mevzuata uygun olduğu sonucuna varıldığından, söz konusu iddialar yerinde görülmemiştir.

2 ) Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in “Başvuruların şekil unsurları” başlıklı sekizinci maddesinin dördüncü fıkrasında “Şikayet dilekçelerine başvuruda bulunmaya yetkili olunduğuna dair belgeler ile imza sirkülerinin aslı veya yetkili mercilerce onaylı örneğinin eklenmesi zorunludur. Ancak aday veya isteklinin başvuru belgeleri veya teklif zarfı içerisinde bu belgelerin bulunması durumunda, dilekçe ekinde söz konusu belgeler aranmaz.” hükmü bulunmaktadır.

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Tebliğ’in “Başvuruların şekil unsurları” başlıklı beşinci maddesinin üçüncü fıkrasında ise “Ayrıca dilekçeye başvuruda bulunmaya yetkili olunduğuna dair belgelerin (imza beyannamesi/imza sirküleri, ortak girişim beyannamesi veya sözleşmesi, vekaletname, temsil belgesi, ticaret sicil gazetesi vb.) aslı veya yetkili mercilerce onaylı örneklerinin eklenmesi gerekmektedir. Ancak aday veya isteklinin başvuru belgeleri veya teklif zarfı içerisinde bu belgelerinin bulunması durumunda, dilekçe ekinde söz konusu belgeler sunulmamış olsa da başvurunun usulüne uygun olduğu kabul edilir. Bununla birlikte ihaleye teklif veren aday veya istekli dışında yetki verilmiş temsilci veya vekil tarafından aday veya istekli adına şikayet başvurusunda bulunulması durumunda usulüne uygun dilekçe ile birlikte bu temsilcilere veya vekile ait temsile yetkili olunduğuna dair belgeler ile imza beyannamesi/imza sirkülerinin aslı veya yetkili mercilerce onaylı örneklerinin eklenerek idareye şikayet başvurusunda bulunulması gerekmektedir. İstekli olabilecek, aday veya istekli ile bu kişiler adına yetki verilmiş temsilci veya vekil tarafından şikayet başvurusunda bulunulması durumunda, yetkilerin tek tek sayılmak suretiyle belirlendiği temsile yetkili olunduğuna dair belgelerde, ihalelere yönelik olarak şikayet yoluna başvuru yetkisini içeren veya bu anlama gelen özel bir yetkinin bulunması gerekmektedir. Diğer taraftan, başvuru sahibinin gerçek kişi olması durumunda, bu kişi tarafından yapılan başvurularda imza beyannamesinin sunulması zorunlu değildir.” açıklamalarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibi Ankyra Org. Tur. Sağ. Rek. İnş. Yemek Ürt. Bilg. Tem. Gıda İlaçlama Taah. Tic. Ltd. Şti.nin teklif zarfında yer alan teklif mektubunun şirketi temsil ve ilzama yetkili olan Ayşegül Adıgüzel’in vekil tayin ettiği Uğur Barbaros Kal tarafından imzalandığı görülmüştür.

Başvuru sahibinin 05.04.2013 tarihinde yapmış olduğu şikâyet başvurusunun ise söz konusu şahıs tarafından değil Hülya Bostanlı tarafından imzalandığı, ayrıca şikâyet başvurusu ekinde başvuruda bulunmaya yetkili olunduğuna dair belgelere yer verilmediği anlaşılmıştır.

Öte yandan, şikâyet başvurusu öncesinde başvuru sahibinin sunmuş olduğu aşırı düşük teklif açıklamalarının da Hülya Bostanlı tarafından imzalandığı tespit edilmektedir. Söz konusu açıklamalar kapsamında ayrıca, şirketi temsil ve ilzama yetkili olan Ayşegül Adıgüzel’in, Hülya Bostanlı’yı Kamu İhale Kurumuna itiraz ve şikâyet başvurusunda bulunmaya vekil tayin ettiğini gösterir noter onaylı vekâletnamenin ve Hülya Bostanlı’nın noter onaylı imza beyannamesinin de yer aldığı görülmüştür.

Sonuç olarak, ilgili mevzuat çerçevesinde şikâyet dilekçelerine başvuruda bulunmaya yetkili olunduğuna dair belgeler ile imza sirkülerinin eklenmesi gerekmekle birlikte, isteklinin teklif zarfı içerisinde bu belgelerin bulunması durumunda söz konusu belgelerin aranmayacağı anlaşılmış ve her ne kadar aşırı düşük teklif açıklamaları istekli tarafından teklif zarfı içerisinde sunulan bir belge olmasa da, aşırı düşük teklif açıklamaları kapsamında başvuruda bulunmaya yetkili olunduğuna dair belgelerin usulüne uygun bir şekilde idareye sunulması halinde de, bahse konu belgeler ilgili ihale işlem dosyasındaki yerini alacağından, şikâyet başvurularında tekrar bu belgelerin aranmasının gerekli olmadığı sonucuna varılmıştır.

B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 18’inci maddesi yönünden yapılan inceleme sonucunda tespit edilen aykırılıklar ve buna ilişkin inceleme ve hukuki değerlendirme aşağıda yapılmıştır.

Eşit muamele ilkesi çerçevesinde, proforma fatura ve eki tutanaklara ilişkin iddiaları bulunan başvuru sahibinin sunmuş olduğu aşırı düşük teklif açıklamalarındaki proforma faturalar ve tutanaklar incelendiğinde,

36 kalem ve 62 kalem temizlik ekipman ve sarf malzemelerine ilişkin olarak sunmuş olduğu proforma faturalarda maliyete dayalı açıklama yapılması durumunda yer verilecek olan ibare bulunduğu halde, proforma faturaların eki tutanakta satışlar üzerinden açıklama yapılması halinde doldurulacak olan bölümün doldurulduğu,

Giyim giderini belgelendirmek amacıyla sunmuş olduğu proforma faturada bulunması gereken “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresi yerine, “Birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresine yer verildiği, proforma faturada bir çift ayakkabının satış tutarı 26,37 TL olduğu halde, proforma fatura eki tutanakta ayakkabı için ağırlıklı ortalama birim maliyetin 27,31 TL olarak belirtildiği, dolayısıyla ayakkabı birim satış tutarının mevzuata aykırı şekilde ağırlıklı ortalama birim maliyet tutarının altında olduğu,

Tespit edilmiş ve bu nedenlerle başvuru sahibi Ankyra Org. Tur. Sağ. Rek. İnş. Yemek Ürt. Bilg. Tem. Gıda İlaçlama Taah. Tic. Ltd. Şti.nin aşırı düşük teklif açıklamalarının mevzuata uygun olmadığı anlaşılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılığı belirlenen ihale işlemlerinin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, Ankyra Org. Tur. Sağ. Rek. İnş. Yemek Ürt. Bilg. Tem. Gıda İlaçlama Taah. Tic. Ltd. Şti.nin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oybirliği ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Başkan

Kazım ÖZKAN

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi

Ahmet ÖZBAKIR

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi

Mehmet AKSOY

Kurul Üyesi