KİK Kararı: 2013/UH.III-2096

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2013/036
Gündem No : 51
Karar Tarihi : 13.05.2013
Karar No : 2013/UH.III-2096
BAŞVURU SAHİBİ:
Serçem Temizlik İnş. Taş. Yem. Öz. Eğt. Sağ. San. Tic. Ltd. Şti. - Kervan Temizlik Tar.Petrol Ürn. San. Ve Tic. Ltd. Şti. Ortak Girişimi, CEMAL NADİR CAD. BİLECİK SOK. KOYUNCUOĞLU APT. NO:5/5 BURSA

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Çayırova Belediye Başkanlığı, Özgürlük Mah. Murat Çobanoğlu Cad. No: 21 41420 KOCAELİ

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2013/11957 İhale Kayıt Numaralı "Çöp Toplama İle Cadde, Sokak Ve Pazaryerlerinin Süpürülmesi Ve Yıkanması İşi" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Çayırova Belediye Başkanlığıtarafından 05.03.2013tarihinde açık ihale usulüile yapılan “Çöp Toplama ile Cadde, Sokak ve Pazaryerlerinin Süpürülmesi ve Yıkanması İşi” ihalesine ilişkin olarak Serçem Temizlik İnş. Taş. Yem. Öz. Eğt. Sağ. San. Tic. Ltd. Şti. - Kervan Temizlik Tar. Petrol Ürn. San. ve Tic. Ltd. Şti. Ortak Girişimi’nin 28.03.2013tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 05.04.2013tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 17.04.2013tarih ve 13494sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 17.04.2013tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2013/1503sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,kâr hariç yaklaşık maliyet tutarının altında dört isteklinin kaldığı, buna rağmen idarenin söz konusu isteklilere aşırı düşük teklif sorgulaması yapmadan ihaleyi sonuçlandırmasının mevzuata aykırı olduğu iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

Çayırova Belediye Başkanlığı tarafından birim fiyat teklif alınmak suretiyle 05.03.2013 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “Çöp Toplama ile Cadde, Sokak ve Pazaryerlerinin Süpürülmesi ve Yıkanması İşi”ne ait İdari Şartname’nin “İhale konusu işe ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu hizmetin;

a) Adı: Çöp Toplama ile Cadde, Sokak ve Pazaryerlerinin Süpürülmesi ve Yıkanması İşi

b) Miktarı ve türü: Hizmetin miktarı ve türü ekte yer almaktadır.

c) Yapılacağı yer: Çayırova Belediyesi Temizlik İşleri Müdürlüğü Hizmet Alanı” düzenlemesi,

Aynı Şartname’nin “Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde, “25.1. vergi(KDV Hariç), resim, harç ve benzeri giderler, teklif fiyata dahil edilecektir.

25.2. 25.1. maddesinde yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz.

25.3. Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:

25.3.1. İşin süresi ve personel sayısı dikkate alınarak ilgili mevzuatına göre hesaplanacak işçilik ücreti:

Motor Teknisyeni pozisyonu için Asgari Ücretin %140 fazlası.

Oto Elektrik Teknisyeni pozisyonu için Asgari Ücretin %40 fazlası.

Operatör pozisyonu için Asgari Ücretin %70 fazlası.

Şöför pozisyonu için Asgari Ücretin %60 fazlası.

Temizlik Personeli pozisyonu için Asgari Ücretin %30 fazlası.

Yüklenici bu işte çalışacak personelin Resmi Tatil Çalışma ücretlerini 4857 Sayılı İş Kanunu Hükümler çerçevesinde ödeyecektir. Bu işle ilgili cumartesi ve pazar günleri de dahil olmak üzere haftanın 7 günüde hizmet devam ettirilebilir. Ancak cumartesi ve pazar günleri çalışan elemanların izinleri, idarenin uygun gördüğü program doğrultusunda hafta içi günlerinde kullandırılır. Resmi ve Dini tatillerde çalışma yapılacak olup çalışacak personel ve çalışma yapılacak olan gün sayısı ihtiyaç listesi ve birim fiyat teklif cetvelinde sunulmuştur.

25.3.2. Yemek, yol ve giyecek giderleri:

Yüklenici tarafından karşılanacak yol masrafı aylık gün sayısı olarak 26 (yirmialtı), yemek masrafı aylık gün sayısı olarak 26 (yirmialtı) gün esas alınacaktır.

Personelin yol gideri günlük brüt (6,8 TL) olarak hesaplanacaktır. Yüklenici, teklif fiyatına personel yol giderini dahil edecek ve bordroda gösterecektir. Personelin yemek gideri günlük brüt (10 TL) olarak hesaplanacaktır. Yüklenici, teklif fiyatına personel yemek giderini dahil edecek ve bordroda gösterecektir.

Bu işte çalışacak tüm personellerin giyim ve iş kıyafeti ihtiyaçları İdare tarafından sağlanacaktır.

25.3.3. Malzeme giderleri:

Bu işle ilgili tüm malzeme ihtiyaçları ve giderleri ile akaryakıt giderleri İdare tarafından sağlanacaktır.

25.3.4. Diğer giderler:

Yüklenici firma ayda 37,5-43,5 saat çalışacak iş yeri hekimini işyerinde bulundurmak zorundadır. Yüklenici firma sözleşme öncesi iş yeri hekimi ile yaptığı sözleşmeyi İdareye sunmak zorundadır. Ayrıca 4857 Sayılı İş Kanunu Hükümleri çerçevesinde; çalıştırılacak personelden oluşabilecek yıllık izin hakları personele kullandırılacak ve personelin yıllık izin kullandığı sürelerde İdare , Yükleniciden ayrıca aynı vasıfta çalışacak eleman talep etmeyecektir.

25.4. Sözleşme konusu işin bedelinin ödenmesi aşamasında doğacak Katma Değer Vergisi (KDV), ilgili mevzuatı çerçevesinde İdare tarafından yükleniciye ayrıca ödenir.

25.5. Kısa vadeli sigorta prim oranları belirtilecektir.

Personelin iş kazaları ile meslek hastalıkları sigortası prim oranı %3 (üç) olarak tespit edilmiştir.” düzenlemesi,

Sözleşme Tasarısı’nın “İşin süresi” başlıklı 9’uncu maddesinde “9.1. İşe başlama tarihi 01.04.2013; işi bitirme tarihi 31.12.2013

9.2. Bu sözleşmenin uygulanmasında sürelerin hesabı takvim günü esasına göre yapılmıştır.” düzenlemesi yer almaktadır.

İnceleme konusu ihalede, 11 isteklinin teklif zarfı sunduğu, iki isteklinin teklif zarflarından teklif mektubu çıkmadığı, iki isteklinin belgelerindeki uygunsuzluklar sebebiyle değerlendirme dışı bırakıldığı, ihalenin en düşük teklifi (2.297.168,34 TL) sunan istekli Sanitasyon İnş. Tem. Hiz. Yem. Ür. Oto. Pey. Tic. San. Ltd. Şti. üzerinde bırakıldığı, 2.317.760,34 TL teklif sunan AZÇ İnş. Tem. Hiz. Yem. Ür. Pey. Otom. Taah. Tic. Ltd. Şti.nin ise ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif olarak belirlendiği görülmüştür.

İhale komisyonu tarafından alınan 11.03.2013 tarihli kararda “İş bu ihale kapsamında istekliler tarafından verilen tekliflerin her birinin, bir birine çok yakın teklifler olduğu, piyasa fiyatının verilen tekliflerle oluştuğu kanısına varıldığı İhale Komisyonunca tespit edilmiş, bu bağlamda isteklilere aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmasına gerek görülmemiştir. Ekonomik açıdan en avantajlı teklifleri toplam tutar ve uhdesinde kalan istekli bazında hazırlanan liste bu tutanakta belirtilmiş olup, komisyonca imza altına alınmıştır. Bu sebeple Hizmet Alımları Uygulama Yönetmeliğinin 65. maddesine istinaden ihalenin karara bağlanmasına ve ihale kararının uygun görüldüğü takdirde ihale yetkilisinin onayına sunulmasına karar verildi” ifadelerine yer verilmiştir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Yaklaşık Maliyet” başlıklı 9’uncu maddesinde “Mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin ihalesi yapılmadan önce idarece, her türlü fiyat araştırması yapılarak katma değer vergisi hariç olmak üzere yaklaşık maliyet belirlenir ve dayanaklarıyla birlikte bir hesap cetvelinde gösterilir. Yaklaşık maliyete ihale ve ön yeterlik ilânlarında yer verilmez, isteklilere veya ihale süreci ile resmî ilişkisi olmayan diğer kişilere açıklanmaz.” hükmü,

Anılan Kanun’un “Aşırı Düşük Teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.” hükmü,

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Yaklaşık maliyetin hesaplanmasına esas miktar ve fiyatların tespiti” başlıklı 8’inci maddesinde “(1) İdareler, yaklaşık maliyetin hesaplanabilmesi için öncelikle ihale konusu hizmeti oluşturan iş kalemlerini veya gruplarını ve bunlara ilişkin miktarları tespit ederler. Bu amaçla, idare tarafından gerek duyulduğunda, aşağıda belirtilen esas ve usuller çerçevesinde miktar araştırması da yapılabilir.

(2) Yaklaşık maliyete ilişkin fiyatların tespitinde;

a) Kamu kurum ve kuruluşlarınca işin niteliğine göre belirlenmiş fiyatlar,

b) İhaleyi yapan idare veya diğer idarelerce gerçekleştirilmiş aynı veya benzer işlerdeki fiyatlar,

c) İlgili odalarca belirlenmiş fiyatlar,

ç) İhale konusu işi oluşturan iş kalemlerine veya gruplarına ilişkin olarak piyasadan yapılacak fiyat araştırması kapsamında elde edilecek fiyat tekliflerinin aritmetik ortalaması alınmak suretiyle ya da konusunda uzman bilirkişi ve ekspertizlerden soruşturularak oluşturulan fiyatlar,

d) İhale konusu işe ilişkin olarak Bütçe Uygulama Talimatlarında ve/veya Sağlık Uygulama Tebliğinde yer alan fiyatlardan KDV veya farklı nitelikteki diğer giderler indirilmek suretiyle bulunan fiyatlar,

Esas alınır.

(3) İdareler yaklaşık maliyete ilişkin fiyatların tespitinde, (a), (b), (c), (ç) ve (d) bentlerinde belirtilen fiyatların birini, birkaçını veya tamamını herhangi bir öncelik sırası olmaksızın kullanabilirler.

(4) Fiyat araştırması için yapılan çalışmalarda fiyat sorulacak kişi ve kuruluşlara yazılan yazıda fiyatı tespit edilecek iş grubu veya iş kaleminin ayrıntılı özelliklerine yer verilir. Fiyat istenecek kişi ve kuruluşlara aynı koşulları taşıyan yazılarla başvurulur ve fiyatlar KDV hariç istenir. İstenen özellikleri taşımayan veya gerçek piyasa rayiçlerini yansıtmadığı düşünülen fiyat bildirimleri ve proforma faturalar değerlendirmeye alınmaz ve buna ilişkin gerekçeler yaklaşık maliyet hesap cetvelinde gösterilir.

(5) Özelliği bulunan hizmet alımlarında; önceki yıllarda bitirilmiş benzer nitelikteki işlerde oluşan fiyatların piyasa fiyatları ile karşılaştırılması suretiyle bulunan fiyatlar veya benzer nitelikteki hizmetlerde uzmanlık ve deneyimini kanıtlamış kamu ve özel sektör kuruluşları ile gerçek kişilerden soruşturularak oluşturulan fiyatlar kullanılabilir. Yapılan her türlü araştırmaya rağmen fiyatın tespit edilemediği veya tespit edilen fiyatların rayiçleri yansıtmadığının anlaşıldığı durumlarda; idarece re’sen fiyat belirlenir ve gerekçesi yaklaşık maliyet hesap cetvelinde gösterilir.” hükmü,

Aynı Yönetmeliğin “Yaklaşık maliyetin hesaplanması ve güncellenmesi” başlıklı 9’uncu maddesinde “(1) Birim fiyat üzerinden teklif alınan ihalelerde;

a) Her bir iş kaleminin miktarını ve gerçekleştirilmesine ilişkin şartları gösteren bir cetvel hazırlanır. Bu cetvelde her bir iş kaleminin adı, birimi, birim fiyatı ve bu fiyata dahil olan maliyetler ile varsa diğer unsurlar gösterilir.

b) Birim fiyata dahil olan maliyetler, iş kalemi ile ilgili bütün unsurları içerecek şekilde düzenlenir ve bu iş kalemine dahil olmayan başka giderler öngörülmez.

(2) Götürü bedel üzerinden teklif alınan ihalelerde, işin gerçekleştirilmesine ilişkin şartları gösteren bir cetvel hazırlanır. Bu cetvelde işçilik ile varsa malzeme, ekipman ve diğer unsurlar için belirlenen fiyatlar ve bu fiyata dahil olan maliyetler gösterilir.

(3) Hizmetin gerçekleştirilmesi için gerekli olan iş kalemlerine veya iş gruplarına ilişkin miktarların tespit edilen fiyatlarla çarpımı sonucu bulunan tutarların toplanması ile elde edilen genel toplam tutar, sözleşme giderleri ve genel giderler ile KDV hariç olarak belirlenir. Bulunan bu tutara işin niteliği dikkate alınarak % 20 oranını geçmemek üzere yüklenici kârı eklenir. Bu tutar, kâr hariç belirlenen genel toplam tutar üzerinden hesaplanan sözleşme giderleri ve genel giderler ile toplanarak yaklaşık maliyet hesaplanır. Buna ilişkin hesap cetveli hazırlayanlarca imzalandıktan sonra, ihale onay belgesinin ekine konularak ihale yetkilisine sunulur. Yüklenici için öngörülen kar tutarının bu cetvelde gösterilmesi zorunludur.

(4) Yaklaşık maliyetin, hesaplandığı tarihten itibaren ihalenin ilk ilan veya davet tarihine kadar güncelliğini kaybettiği durumlarda, işi oluşturan unsurlara ilişkin maliyetler idarelerce, Türkiye İstatistik Kurumu aylık ÜFE Genel Endeksi (2003=100 Üretici Fiyatları Endeksi G satırındaki endeks) üzerinden güncellenir.

(5) Asgari ücret ve diğer işçilik maliyetlerinde ilgili mevzuatından kaynaklanan değişiklikler nedeniyle yaklaşık maliyetin ihale tarihine kadar geçen sürede değişikliğe uğradığının belirlenmesi durumunda, gerekçesi belirtilmek suretiyle ihale komisyonu tarafından, bu maliyetler dikkate alınarak yaklaşık maliyet güncellenir.” hükmü yer almaktadır.

İnceleme konusu ihalede yaklaşık maliyeti oluşturan unsurlardan işçilik giderleri üzerinden yapılan inceleme neticesinde, asgari işçilik maliyeti aşağıdaki şekilde hesaplanmıştır:

İşçilik Kalemi

Maliyet

Motor Teknisyeni (1 kişi, 9 ay)

33.122,39

Oto Elektrik Teknisyeni (1 kişi, 9 ay)

21.358,76

Operatör (6 kişi, 9 ay)

149.325,93

Şoför (16 kişi, 9 ay)

379.382,40

Temizlik Personeli (81 kişi, 9 ay)

1.634.778,86

Toplam

2.217.968,34

İhale konusu işte kullanılacak araçlar için piyasadan alınan fiyat tekliflerinin ortalaması alınarak yaklaşık maliyete dahil edildiği, piyasa fiyatları üzerine kâr oranı eklenmediği ancak işçilik kalemleri üzerine kâr eklenerek yaklaşık maliyete dahil edildiği görülmüş, bununla birlikte, piyasadan fiyat teklifi alınan kalemlere ilişkin oluşturulan ortalama fiyatların içerisinde de kâr bulunduğu dikkate alındığında, yaklaşık maliyet hesabında toplamda ne kadar kâr öngörüldüğü ihale işlem dosyası üzerinden yapılan incelemede tespit edilememiştir.

İhale konusu işin personel çalıştırılmasına dayalı olmayan bir hizmet işi olduğu ve personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımlarına yönelik aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla Kurum tarafından belirlenmiş bir sınır değer bulunmadığı anlaşılmakla birlikte, personel çalıştırılmasına dayalı olmayan alımlardaki aşırı düşük tekliflerin tespit edilmesinde, Hizmet Alımı İhale Uygulama Yönetmeliği’nin 9’uncu maddesine göre idarece belirlenebilecek azami kâr miktarı olan % 20 oranının yaklaşık maliyetten düşülmesi suretiyle elde edilen tutarın altında teklif veren isteklilerin aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulması gerektiği yönünde istikrar kazanmış Kamu İhale Kurulu kararları bulunmaktadır.

Başvuru konusu ihalede kâr oranının % 20 kabul edilmesi durumunda, kâr hariç yaklaşık maliyetin (2.892.950,60 / 1,2 =) 2.410.792,17 TL olduğu, bu tutarın altında teklif veren ekonomik açıdan en avantajlı birinci ve ikinci teklif sahibi istekliler ile başvuru sahibinin de aralarında bulunduğu beş isteklinin aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulması gerektiği sonucuna varılmıştır. Bu açıdan başvuru sahibinin iddiası yerinde görülmüştür.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, kâr hariç yaklaşık maliyetin altında teklif veren Sanitasyon İnş. Tem. Hiz. Yem. Ür. Oto. Pey. Tic. San. Ltd. Şti., AZÇ İnş. Tem. Hiz. Yem. Ür. Pey. Otom. Taah. Tic. Ltd. Şti., KY Tem. Hiz. İnş. Pey. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti. & Arcan Sos. Hiz. Tem. İnş. Eğ. Tic. Ltd. Şti. Ortak Girişimi, Adil Şervan Müh. İnş. Pey. ve İnş. Kay. San. ve Tic. Ltd. Şti. ile Serçem Tem. İnş. Taş. Yem. Öz. Eğt. Sağ. San. ve Tic. Ltd. Şti. & Kervan Tem. Nak. İnş. Tar. Pet. Ür. Ltd. Şti. Ortak Girişiminin aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulması ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oybirliği ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Başkan

Kazım ÖZKAN

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi

Ahmet ÖZBAKIR

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi

Mehmet AKSOY

Kurul Üyesi