KİK Kararı: 2013/UH.III-20

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2013/001
Gündem No : 20
Karar Tarihi : 03.01.2013
Karar No : 2013/UH.III-20
BAŞVURU SAHİBİ:
Doğan Grup İnşaat Temizlik Gıda Taşımacılık Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi- Efsane Sosyal Hiz. San. ve Tic. Ltd. Şti. Ortak Girişimi, YENİŞEHİR MAH. M. AKİF ERSOY CAD. İLKER APT. KAT : 1 NO : 2 ŞANLIURFA

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Elbistan Belediye Başkanlığı, Köprübaşı Mah. Cumhuriyet Meydanı No: 1 46300 KAHRAMANMARAŞ

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2012/139352 İhale Kayıt Numaralı "Personel Destek Hizmet Alımı" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Elbistan Belediye Başkanlığıtarafından 01.11.2012 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “Personel Destek Hizmet Alımı” ihalesine ilişkin olarak Doğan Grup İnşaat Temizlik Gıda Taşımacılık Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi- Efsane Sosyal Hiz. San. ve Tic. Ltd. Şti. Ortak Girişimi’nin 26.11.2012 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 27.11.2012 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 06.12.2012 tarih ve 40258 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 06.12.2012 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2012/4563 sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,ihale komisyonu tarafından bütün tekliflerin reddedilerek ihalenin iptal edildiği, ancak ihale komisyonunun takdir yetkisinin kamu yararı ve hizmet gerekleri ile sınırlı olduğu, şikâyete konu ihalede rekabetin sağlandığı, sunduğu aşırı düşük teklif açıklamasının uygun olduğu, bu nedenle teklifinin geçerli teklif olarak kabul edilmesi hususunda düzeltici işlem tesis edilmesi gerektiği, bununla birlikte tekliflerini KİK işçilik hesaplama modülünü kullanarak hesaplayan isteklilerin tekliflerinin bu gerekçe ile de değerlendirme dışı bırakılması gerektiği iddialarına yer verilmiştir.

A) Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

4734 sayılı Kanun’un “Aşırı Düşük Teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “ İhale komisyonu verilen teklifleri 37’nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve

teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

İhale komisyonu, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterleri esas alır. Kurum bu maddenin uygulanmasında; aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkilidir.__” hükmü bulunmaktadır.

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 59’uncu maddesinde “(1) İhale komisyonu verilen tekliflerden, diğer tekliflere veya yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

(2) İhale komisyonu;

a) verilen hizmet ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen işin özgünlüğü,

hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir. İhale komisyonunca reddedilmeyen aşırı düşük teklifler, geçerli teklif olarak dikkate alınır.

(3) Aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde; Kamu İhale Kurumu tarafından aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlenmiş ise ihale komisyonu bu düzenlemeyi esas alır.

(4) Aşırı düşük teklif değerlendirmesinde tekliflerin, asgari maliyet yanında sözleşme giderlerini karşılayıp karşılamadığı da dikkate alınır.” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde “79.1Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, tekliflerin değerlendirilmesinde;

İhale ve sözleşmeye ilişkin damga vergileri, Kamu İhale Kurumu payı ve noter masrafları gibi sözleşme giderleri ile amortisman, kıdem tazminatı, işyeri hekimliği ücreti, oryantasyon (ihale konusu işe uyum) eğitimi gideri, yaka kartı ve bu mahiyetteki genel giderleri karşılamak üzere birim fiyat teklif cetvelinde yer alan her bir işçilik kalemindeki (yol, yemek ve giyecek dahil brüt asgari ücret veya brüt asgari ücretin yüzde (%) fazlası üzerinden ücret hesaplanan işçilik kalemi ile ulusal bayram ve genel tatil günleri ve fazla çalışma saatlerine ilişkin işçilik kalemleri) birim fiyatlar ile işçi sayısı üzerinden teklif alınması idarece uygun görülmeyen iş kalemi/kalemleri kapsamında çalıştırılacak olan her bir personelin işçilik maliyeti üzerinden % 3 oranında sözleşme giderleri ve genel giderler hesaplanacaktır.

…

79.3. Asgari işçilik maliyeti;

i- İhale tarihinde yürürlükte bulunan brüt asgari ücret veya idari şartnamede brüt asgari ücretin yüzde (%) fazlası olarak belirlenen ücret (ulusal bayram ve genel tatil günleri ile fazla çalışma saatlerine ilişkin ücretler dahil),

ii- İdari şartnamede öngörülen nakdi veya ayni yemek ve yol bedeli ile ayni giyim bedeli,

iii- İşveren sigorta primi tutarından oluşmaktadır.

79.4. İhale komisyonu tarafından, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihaleleri ile personel çalıştırılmasına dayalı olmamakla birlikte ihale dokümanında personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma saatinin tamamının idarede kullanılacağı hizmet alımı ihalelerinde asgari işçilik maliyeti, sözleşme giderleri ve genel giderler ile varsa malzeme ve diğer maliyet kalemleri, bunlar dışında kalan hizmet alımı ihalelerinde ise ihale dokümanında belirtilen teklif fiyata dâhil giderler dikkate alınmak suretiyle tekliflerin değerlendirilmesi yapılarak 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi uyarınca teklifi aşırı düşük görülen isteklilerden işin niteliğine göre ihale komisyonunca belirlenen önemli teklif bileşenleri ile ilgili açıklama istenecektir. İdarelerce aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenlerin belirtilmesi ve açıklama için isteklilere üç (3) iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilmesi gerekmektedir.

Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, kâr hariç yaklaşık maliyet tutarının üzerindeki teklifler aşırı düşük teklif olarak kabul edilmeyecektir.

79.4.1. İsteklilerce yapılacak aşırı düşük teklife ilişkin açıklamalar belgelere dayanmalıdır. Belgelere dayanılmaksızın yapılan açıklamalar kabul edilmeyerek söz konusu teklifler reddedilecektir.

…

79.4.2.3. Teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin, tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili olarak Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamaya dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri sunmaları gerekmektedir.

İsteklilerin açıklamalarına dayanak teşkil eden bilgi ve belgeler;

a. Tedarikçi veya üreticilerden alınan proforma faturalar,

b. Fiyat teklifleri

…

g. İsteklinin ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarıdır.

İstekliler tekliflerine ilişkin olarak yukarıda sayılan belgelerden kendileri için uygun olanları (79.4.2.4-79.4.2.13) maddelerine göre yapacakları açıklamalar kapsamında sunacaklardır.

…

79.4.2.4. Tedarikçi veya üreticilerden alınan birim fiyatları gösteren proforma fatura sunularak açıklama yapılması durumunda proforma faturadaki birim satış tutarı;

a) Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan (Ek-O.5) ağırlıklı ortalama birim maliyetin,

b) Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan (Ek-O.5) ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olamaz.

Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından proforma fatura üzerine; “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından proforma fatura üzerine; “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Kaşeleme işlemi bu Tebliğin 8.4 maddesinde belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

79.4.2.5. İsteklilerce yapılan açıklamalarda; teklifin bir bölümünü oluşturan iş kalemlerine/gruplarına ilişkin olarak piyasada o alanda faaliyet gösteren kişilerden alınan fiyat tekliflerinin sunulması halinde, fiyat teklifinde belirtilen veya fiyat teklifine göre hesaplanan birim fiyat;

a) Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında (Ek-O.6) yer alan toplam birim maliyet tutarının,

b) Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında (Ek-O.6) yer alan ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olamaz.

Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından fiyat teklifinin üzerine; “Birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından fiyat teklifinin üzerine; “Birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Kaşeleme işlemi bu Tebliğin 8.4 maddesinde belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

…

79.4.2.12. İsteklinin açıklamalarını kendi ürettiği, aldığı veya sattığı mallara dayandırması durumunda ihale konusu işte kullanılması öngörülen mala ilişkin ağırlıklı ortalama birim maliyetin veya ağırlıklı ortalama birim satış tutarının belirtildiği “maliyet/satış tutarı tespit tutanağı” (Ek-O.7) sunulacaktır. İsteklilerce teklif edilen tutara ilişkin birim fiyatlar,

a) Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, ağırlıklı ortalama birim maliyetin,

b) Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olamaz.

İsteklinin satışlar üzerinden açıklama yapabilmesi için malın ticareti ile iştigal ediyor olması; maliyete dayalı açıklama yapabilmesi için ise, son geçici vergi beyanname döneminde ihale konusu işte kullanılmasını öngördüğü mal miktarının en az yarısı kadar alış yapmış olması gerekmektedir.

İsteklinin son geçici vergi beyanname döneminde 4734 sayılı Kanun kapsamındaki idarelere açıklama konusu mala ilişkin satış yapmış ve satılan malın idarece kabul edilmiş olması durumunda “maliyet/satış tutarı tespit tutanağı” (Ek-O.7) sunmasına gerek bulunmayıp sadece söz konusu satışa ilişkin fatura suretleri ile de belgelendirme yapılabilecektir.

…

79.4.2.18. İtirazen şikâyet başvurularına ilişkin olarak Kurum tarafından yapılan incelemede gerekli görülmesi durumunda, proforma fatura ve fiyat tekliflerine ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanakları, bunları muhafaza eden meslek mensubundan istenebilir. Gerek meslek mensubundan istenen tutanaklar gerekse ihaleyi yapan idare tarafından Kuruma gönderilen belgeler arasında yer alan proforma fatura ve fiyat teklif tutarları ile maliyet/satış tutarı tespit tutanağında belirtilen maliyet ve satış tutarlarının arasında uyumsuzluk olduğunun veya bu belgelerde yer alan bilgilerin ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığının değerlendirilmesi durumunda; proforma fatura ve fiyat teklifleri ile maliyet/satış tutarı tespit tutanakları mükellef ve/veya isteklinin bağlı olduğu vergi dairesine gönderilir ve gerekli olması halinde Cumhuriyet Savcılığına bildirim yapılır.

…

79.5. Aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda; (79.4.2.) maddesine uygun açıklamada bulunmayan, açıklamaları teknik şartnameye aykırı hususlar içeren veya teklif tutarı, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde asgari işçilik maliyeti ve % 3 oranındaki sözleşme giderleri ile genel giderleri, personel çalıştırılmasına dayalı olmamakla birlikte ihale dokümanında personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma saatinin tamamının idarede kullanılacağı hizmet alımı ihalelerinde ise asgari işçilik maliyeti ve ilgili mevzuatı uyarınca hesaplanacak sözleşme giderlerini karşılamayan isteklilerin teklifleri gerekçeleri belirtilmek suretiyle reddedilecektir.…” açıklaması,

İdari Şartname’nin “İhale konusu alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “ 2.1. İhale konusu hizmetin;

a) Adı: Personel Destek Hizmet Alımı

_b)Miktarı ve türü: Hizmetin miktarı ve türü ekte yer almaktadır.
Belediyemiz personeline destek amacıyla 12 ay süreliğine toplam 130 adet personel çalıştırma işi...”_düzenlemesi,

Aynı idari şartnamenin “Teklif fiyata dâhil olan giderler” başlıklı 25 inci maddesinde “ 25.1. Sigorta, vergi, resim, harç giderleri.

25.2. 25.1. maddesinde yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz.

25.3. Teklif fiyata dâhil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:

25.3.1. Sigorta, vergi, resim, harç giderleri.

25.4. Sözleşme konusu işin bedelinin ödenmesi aşamasında doğacak Katma Değer vergisi (KDV), ilgili mevzuatı çerçevesinde İdare tarafından yükleniciye ayrıca ödenir.

25.5. Kısa vadeli sigorta prim oranları belirtilecektir.

Bu iş için sigorta risk prim oranı %1’dir.” düzenlemesi,

Teknik Şartname’nin “Ücretler” bölümünde “ Maaşlar personellere aylık olarak ödenecektir.

Kişi Sayısı

Maaşı

60 kişi

1 asgari ücret

28 kişi

1.25 asgari ücret

28 kişi

1.5 asgari ücret

1 kişi

1.75 asgari ücret

8 kişi

2 asgari ücret

5 kişi

2.5 asgari ücret

…

Yüklenici çalışacak personel için rengi ve bedenleri idaremiz seçmek kaydıyla toplam 130 adet personel gömleği teslim edecektir.” düzenlemesi,

Aynı Teknik Şartname’nin “Diğer Hususlar” bölümünde “...Çalışan işçilere günlük brüt olarak 3 TL nakdi yemek ücreti verilecektir. (ayda 26 gün) …” düzenlemesi yer almaktadır.

23.10.2008 tarihli ve 2008/DK.D-123 sayılı Düzenleyici Kurul Kararı’nda “ 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun ‘Prim oranları ve Devlet katkısı’ başlıklı 81’inci maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinde,’malullük, yaşlılık ve ölüm sigortaları prim oranı, sigortalının prime esas kazancının %20'sidir. Bunun %9'u sigortalı hissesi, %11'i işveren hissesidir’; (f) bendinde, ‘Genel sağlık sigortası primi, kısa ve uzun vadeli sigorta kollarına tâbi olanlar için 82’nci maddenin birinci fıkrasına göre hesaplanan prime esas kazancın %12,5'idir. Bu primin %5'i sigortalı, %7,5'i ise işveren hissesidir.’ hükmü yer almaktadır. Genel sağlık sigortasının işleyişi ile ilgili usul ve esaslar, 28/8/2008 tarihli ve 26981 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Genel Sağlık Sigortası İşlemleri Yönetmeliği ile düzenlenmiştir. Genel sağlık sigortası prim oranlarına yönelik düzenleme de bu Yönetmelik’in 13’üncü maddesinde yer almaktadır. Hizmet akdi ile bir veya birden fazla işveren tarafından çalıştırılanlar için Yönetmelik’in bu maddesi 1/10/2008 tarihinde yürürlüğe girdiğinden, uygulamada ortaya çıkabilecek tereddütlerin giderilmesi için Düzenleyici Kurul Kararı alınmasına gerek görülmüştür.

Bu çerçevede, ‘malullük, yaşlılık ve ölüm sigortaları primi işveren hissesi’ ile ‘genel sağlık sigortası primi işveren hissesi’ toplamında meydana gelen değişiklik sebebiyle;

1) İhale/son başvuru tarihi, 1/10/2008 tarihinden önce olan hizmet alımı ihalelerinde, tekliflerin hazırlanması ve değerlendirilmesinde (Aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesi de dâhil olmak üzere) 1/10/2008 tarihinden önce geçerli olan işveren sigorta primi oranının (‘malullük, yaşlılık ve ölüm sigortaları primi işveren hissesi’ ile ‘genel sağlık sigortası primi işveren hissesi’ toplamı olan %18) esas alınmasına ve fiyat farkı hesaplanması öngörülen ihalelerde 4734 sayılı Kamu İhale Kanun’una Göre İhalesi Yapılacak Olan Hizmet Alımlarına İlişkin Fiyat Farkı Hesabında Uygulanacak Esaslar çerçevesinde fiyat farkı hesaplanmasına,

2) İhale/son başvuru tarihi, 1/10/2008 ve sonrası olan hizmet alımı ihalelerinde, tekliflerin hazırlanması ve değerlendirilmesinde (Aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesi de dâhil olmak üzere) 1 Ekim 2008 tarihinden itibaren geçerli olan işveren sigorta primi oranının (‘malûllük, yaşlılık ve ölüm sigortaları primi işveren hissesi’ ile ‘genel sağlık sigortası primi işveren hissesi’ toplamı olan %18.5) esas alınmasına… ” karar verilmiştir.

Yapılan incelemede, ihale konusu işin “ Belediye personeline destek amacıyla 12 ay süre ile toplam 130 adet personel çalıştırma işi ” olduğu, çalıştırılacak 60 personele brüt asgari ücretin, 28 personele brüt asgari ücretin %25 fazlasının, diğer 28 personele brüt asgari ücretin %50 fazlasının, 1 personele brüt asgari ücretin %75 fazlasının, 8 personele brüt asgari ücretin %100 fazlasının, 5 personele brüt asgari ücretin %150 fazlasının ödeneceği, ihale konusu işe ilişkin iş kazaları ile meslek hastalıkları sigortası prim oranının %1 olduğu, ihale konusu işteki aşırı düşük teklif açıklamasına konu hususun yalnızca asgari işçilik maliyeti ve giyim gideri olduğu,

İdare tarafından KİK işçilik hesaplama modülü kullanılarak %3 sözleşme ve genel gider dâhil, giyim ve kâr hariç yaklaşık maliyetin toplam 2.497.610,28 TL olarak belirlendiği, giyim için toplam 1.950,00 TL öngörüldüğü, kârsız yaklaşık maliyetin 2.499.560,28 TL olduğu ayrıca 374.934,04 TL tutarında %15 kâr öngörüldüğü,

Tüm isteklilerin teklifinin idarece hesaplanan giyim hariç asgari işçiliği karşıladığı, 5 isteklinin teklifinin kârsız yaklaşık maliyetin altında olduğu, söz konusu isteklilerden 05.11.2012 tarihli yazılar ile “giyim”e ilişkin aşırı düşük teklif açıklamasının istenildiği ve sunulan açıklamaların uygun görülmeyerek tekliflerinin değerlendirme dışı bırakıldığı, 16.11.2012 tarihli ihale komisyonu kararı ile yeterli rekabetin oluşmadığı gerekçe gösterilerek ihalenin iptal edildiği tespit edilmiştir.

Sosyal Güvenlik Kurumu Sigorta Primleri Genel Müdürlüğü’nce Kuruma gönderilen 03.12.2012 tarihli yazıda, işveren hisselerinin prime esas kazanç tutarı üzerinden 5510 sayılı Kanun’un 81’inci maddesinde belirtilen her bir sigorta koluna ait prim oranına göre ayrı ayrı hesaplanması, yuvarlamanın da her bir işlem sonucunda bulunan rakam üzerinden yapılması gerektiği ifade edilmiştir.

5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu’nun “Prim oranları ve Devlet katkısı” başlıklı 81’inci maddesinde “Bu Kanun gereğince alınacak sigorta prim oranları aşağıdaki şekildedir:

a) Malûllük, yaşlılık ve ölüm sigortaları prim oranı, sigortalının prime esas kazancının % 20'sidir. Bunun % 9'u sigortalı hissesi, %11'i işveren hissesidir.

...

c) Kısa vadeli sigorta kolları prim oranı, yapılan işin iş kazası ve meslek hastalığı bakımından gösterdiği tehlikenin ağırlığına göre %1 ilâ %6,5 oranları arasında olmak üzere, 83 üncü maddeye göre Kurumca belirlenir. Bu primin tamamını işveren öder.

...

f) Genel sağlık sigortası primi, kısa ve uzun vadeli sigorta kollarına tâbi olanlar için 82’nci maddenin birinci fıkrasına göre hesaplanan prime esas kazancın %12,5'idir. Bu primin %5'i sigortalı, %7,5'i ise işveren hissesidir. Yalnızca genel sağlık sigortasına tâbi olanların genel sağlık sigortası primi, prime esas kazancın %12'sidir…” hükmü,

4447 sayılı İşsizlik Sigortası Kanunu’nun “İşsizlik sigortası primleri ile sosyal güvenlik primlerine ilişkin hükümler” başlıklı 49’uncu maddesinde “İşsizlik sigortasının gerektirdiği ödemeleri, hizmet ve yönetim giderlerini karşılamak üzere, bu Kanunun 46’ncı maddesi kapsamına giren tüm sigortalılar, işverenler ve Devlet, işsizlik sigortası primi öder. İşsizlik sigortası primi, sigortalının 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun 80 ve 82’nci maddelerinde belirtilen prime esas aylık brüt kazançlarından %1 sigortalı, %2 işveren ve %1 Devlet payı olarak alınır.

...

İşsizlik sigortası primlerinin toplanmasından, sigortalı ve işyeri bazında kayıtların tutulmasından, toplanan primler ile uygulanacak gecikme cezası ile gecikme zammının Fona aktarılmasından, teminat ve hak edişlerin prim borcuna karşılık tutulmasından, yersiz olarak alınan primlerin iadesinden Sosyal Güvenlik Kurumu görevli, yetkili ve sorumludur...” hükmü,

5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu’nun “Prime esas kazançlar” başlıklı 80’inci maddesinin birinci fıkrasının (g) bendinde yer alan “Primlerin hesabına esas tutulacak günlük kazanç, sigortalının, bir ay için prime esas tutulan kazancının otuzda biridir. Ancak günlük kazancın hesabına esas tutulan ay içindeki bazı günlerde çalışmamış ve çalışmadığı günler için ücret almamış sigortalının günlük kazancı, o ay için prime esas tutulan kazancının ücret aldığı gün sayısına bölünmesi suretiyle hesaplanır.” hükmü yer almaktadır.

Anılan Kanun hükümleri, Sosyal Güvenli Kurumu’nun görüş yazısı ve anılan Şartname düzenlemesi çerçevesinde %11 oranındaki “malullük, yaşlılık ve ölüm sigortaları primi”, %7,5 oranındaki “genel sağlık sigortası primi”, %2 oranındaki “işsizlik sigortası primi” ve %2,5 oranındaki “kısa vadeli sigorta kolları primi” ayrı ayrı dikkate alınarak her bir işlem sonucunda yuvarlama yapılarak gerçekleştirilen hesaplama neticesinde KİK İşçilik Modülü’nden farklı değerlerin ortaya çıktığı görülmüştür.

KİK İşçilik Modülü dikkate alınarak 2.497.610,28 TL şeklinde idarece tespit edilen asgari işçilik maliyetinin hatalı olduğu, aradaki farkın işçilik maliyeti hesabına esas teşkil eden her bir işlem sonucunda yuvarlama yapılmamasından kaynaklandığı anlaşılmıştır. Modül tarafından yapılan hesaplama incelendiğinde %18,5 işveren sigorta primi, %2 işsizlik primi ve %2,5 risk prim oranı olmak üzere toplam %23 oranı dikkate alınarak işveren payının hesaplandığı ve yuvarlamanın tek aşamada yapıldığı, her bir oran üzerinden ayrı ayrı prim tutarı hesaplanmak suretiyle toplam prim tutarının belirlenmediği görülmüştür.

Hizmet İşleri Genel Şartnamesi’nin “Hakediş ödemeleri” başlıklı 42’nci maddesinde; “…Hakediş raporlarının düzenlenmesi aşağıdaki esaslara göre yapılır.

1- Toplam Bedel Üzerinden Birim Fiyat Sözleşmelerde;

…

İşe başladığından beri meydana getirilen işler, kontrol teşkilatı tarafından yüklenici veya vekili ile birlikte hesaplanır ve bulunan miktarlar, teklif edilen birim fiyatlarla çarpılmak suretiyle sözleşmedeki esaslara uygun olarak hakediş raporuna geçirilir.” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde “…79.4…Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, kâr hariç yaklaşık maliyet tutarının üzerindeki teklifler aşırı düşük teklif olarak kabul edilmeyecektir…

…

79.5. Aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda; (79.4.2.) maddesine uygun açıklamada bulunmayan, açıklamaları teknik şartnameye aykırı hususlar içeren veya teklif tutarı, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde asgari işçilik maliyeti ve %3 oranındaki sözleşme giderleri ile genel giderleri, personel çalıştırılmasına dayalı olmamakla birlikte ihale dokümanında personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma saatinin tamamının idarede kullanılacağı hizmet alımı ihalelerinde ise asgari işçilik maliyeti ve ilgili mevzuatı uyarınca hesaplanacak sözleşme giderlerini karşılamayan isteklilerin teklifleri gerekçeleri belirtilmek suretiyle reddedilecektir.” açıklaması yer almaktadır.” açıklaması yer almaktadır.

Hizmet İşleri Genel Şartnamesi’nin anılan maddesi uyarınca hakediş ödemelerinin teklif edilen birim fiyatlar dikkate alınarak yapılması gerekmektedir. 4857 sayılı İş Kanunu’nun ilgili maddeleri uyarınca da asgari işçilik tutarlarının altında ücret ödemesi mümkün bulunmamaktadır.

KİK İşçilik Modülünün bilgi amaçlı olması ve elde yapılan hesaplamanın doğru sonuç vermesinden ötürü, aşırı düşük tekliflerin değerlendirmesinde elde yapılan hesaplama neticesinde elde edilen asgari işçilik maliyeti ile bu maliyetin %3’ü oranındaki sözleşme ve genel giderler dâhil toplamının (2.497.616,04 TL) dikkate alınması gerektiği sonucuna varılmıştır.

Başvuru sahibi Doğan Grup İnşaat Temizlik Gıda Taşımacılık Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi- Efsane Sosyal Hiz. San. ve Tic. Ltd. Şti. Ortak Girişimi tarafından sunulan birim fiyat teklif cetvelinde yer alan her bir işçilik kalemi için teklif edilen tutarların, elde yapılan hesaplama sonucu bulunan %3’ü oranındaki sözleşme ve genel giderler dâhil asgari işçilik maliyetlerine eşit olduğu görülmüştür.

Anılan istekli tarafından teklif bedeline ilişkin olarak sunmuş olduğu açıklama ve açıklamaya ilişkin tevsik edici belgeler incelendiğinde;

Açıklama yazısında teklif bileşenlerinin ayrıntılı olarak yer aldığı ve işçilik maliyetini tevsik amacıyla yaptığı hesaplamaya yer verildiği, giyim hariç hesaplanan işçilik tutarının asgari işçilik tutarını karşıladığı,

Giyim gideri için 0,13 TL öngörüldüğü, bu gideri tevsik amacıyla, Egemen Endüstriyel-İbrahim Halil Bayındır’dan alınmış olan 01.11.2012 tarihli proforma faturanın sunulduğu, sunulan bu faturanın SMMM tarafından onaylı olduğu ve üzerinde mevzuat gereğince bulunması zorunlu ibarenin yer aldığı, ayrıca proforma faturadaki bilgileri teyit amacıyla bir adet Maliyet/Satış Tutarı Tespit Tutanağının da sunulduğu, anılan tutanağın Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.13.1’inci maddesinde yer verilen açıklama uyarınca mevzuata uygun şekilde düzenlenen maliyet/satış tutarı tespit tutanağı (Ek-O.5) olduğu tespit edilmiştir.

Netice itibariyle, ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamasının mevzuata uygun olarak yapıldığı anlaşılmıştır.

Hanoğlu Tem. Hizm. San. ve Tic. Ltd. Şti.- Adonis Müt. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. Ortak Girişimi tarafından teklif bedeline ilişkin olarak sunulan açıklama ve açıklamaya ilişkin tevsik edici belgeler incelendiğinde;

Açıklama yazısında teklif bileşenlerinin ayrıntılı olarak yer aldığı ve işçilik maliyetini tevsik amacıyla yaptığı hesaplamaya yer verildiği, giyim hariç hesaplanan işçilik tutarının asgari işçilik tutarını karşıladığı,

Giyim gideri için 0,26 TL öngörüldüğü, bu gideri tevsik amacıyla, Kantaş Tekstil’den alınmış olan 01.11.2012 tarihli proforma faturanın sunulduğu, sunulan bu faturanın SMMM tarafından onaylı olduğu ve üzerinde mevzuat gereğince bulunması zorunlu ibarenin yer aldığı, ayrıca proforma faturadaki bilgileri teyit amacıyla bir adet Maliyet/Satış Tutarı Tespit Tutanağının da sunulduğu, anılan tutanağın Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.13.1’inci maddesinde yer verilen açıklama uyarınca mevzuata uygun şekilde düzenlen maliyet/satış tutarı tespit tutanağı (Ek-O.5) olduğu tespit edilmiştir.

Netice itibariyle, anılan istekli tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamasının da mevzuata uygun olarak yapıldığı anlaşılmıştır.

Yukarıda yer verilen tespiteler neticesinde Başvuru sahibi Doğan Grup İnşaat Temizlik Gıda Taşımacılık Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi- Efsane Sosyal Hiz. San. ve Tic. Ltd. Şti. Ortak Girişimi ve Hanoğlu Tem. Hizm. San. ve Tic. Ltd. Şti.- Adonis Müt. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. Ortak Girişimi olmak üzere ihaleye teklif veren iki istekli tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamalarının mevzuata uygun olduğu, anılan isteklilerin tekliflerinin idare tarafından değerlendirme dışı bırakılması işleminin yerinde olmadığı, ihalede söz konusu istekiler ve kâr hariç yaklaşık maliyetin üzerinde teklif veren Yamapa Yapı Malz. Paz. San. Tic. Ltd. Şti. olmak üzere üç (3) geçerli teklif sahibi bulunduğu, dolayısı ile ihalenin tek geçerli teklif kalması ve rekabetin oluşmaması gerekçe gösterilerek iptal edilmesinin yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 18’inci maddesi yönünden yapılan inceleme sonucunda tespit edilen aykırılıklar ve buna ilişkin inceleme ve hukuki değerlendirme aşağıda yapılmıştır:

Egemen Müt. San. Tic. Ltd. Şti.- Usta Yemek Tem. İnş. San. Tic. Ltd. Şti. Ortak Girişimi, Sema Tel. Tem. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti ve Motif Özel Eğitim Hizm. San. Tic. Ltd. Şti.- Basutlar İnş. Tem. San. Tic. Ltd. Şti. Ortak Girişimi olmak üzere 3 istekli tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamalarında öngörülen işçilik maliyetlerinin teklif edilmesi gereken asgari işçilik maliyetini karşılamadığı, her ne kadar anılan isteklilerin idare tarafından başka gerekçelerle değerlendirme dışı bırakıldıkları görülse de, söz konusu istekliler tarafından asgari işçilik maliyetinin altında bedel öngörülmesi hususunun da değerlendirme dışı bırakılma gerekçeleri arasında yer alması gerekmektedir.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılığı belirlenen ihale işlemlerinin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden,başvuru sahibi Doğan Grup İnşaat Temizlik Gıda Taşımacılık Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi- Efsane Sosyal Hiz. San. ve Tic. Ltd. Şti. Ortak Girişimi, Hanoğlu Tem. Hizm. San. ve Tic. Ltd. Şti.- Adonis Müt. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. Ortak Girişimi ve Yamapa Yapı Malz. Paz. San. Tic. Ltd. Şti. olmak üzere üç (3) isteklinin teklifinin değerlendirilmeye alınması ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 65 inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere;

Anılan Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oyçokluğu ile karar verildi.

Kazım ÖZKAN

Başkan V.

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Ahmet ÖZBAKIR

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi

Mehmet AKSOY

Kurul Üyesi

KISMEN KARŞI OY

Başvuru sahibinin itirazen şikayet başvuru dilekçesindedile getirdiği ihalenin iptaline ilişkin iddiası hakkında Kurul çoğunluğunca, aşırı düşük teklif açıklaması idarece uygun görülmeyerek teklifleri değerlendirme dışı bırakılan Egemen Müt. San. Tic. Ltd. Şti.- Usta Yemek Tem. Inş. San. Tic. Ltd. Şti. Ortak Girişimi ile Sema Tel. Tem. Inş. San. ve Tic. Ltd. Şti ve Motif Özel Eğitim Hizm. San. Tic. Ltd. Şti.- Basutlar tnş. Tem. San. Tic Ltd. Şti. Ortak Girişimi olmak üzere 3 istekli tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamalarında öngörülen işçilik maliyetlerinin teklif edilmesi gereken asgari işçilik maliyetini karşılamadığı, her ne kadar anılan isteklilerin idare tarafından başka gerekçelerle değerlendirme dışı bırakıldıkları görülse de, söz konusu istekliler tarafından asgari işçilik maliyetinin altında bedel öngörülmesi hususunun da değerlendirme dışı bırakılma gerekçeleriiçinde yer alması uygun görülmüş olup, diğer yandan, başvuru sahibi Doğan Grup İnşaat Temizlik Gıda Taşımacılık Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi- Efsane Sosyal Hiz. San. ve Tic. Ltd. Şti. Ortak Girişimi ve Hanoğlu Tem. Hizm. San. ve Tic. Ltd. Şti.- Adonis Müt. Inş. San. ve Tic. Ltd. Şti. Ortak Girişimi olmak üzere ihaleye teklif veren iki istekli tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamalarının mevzuata uygun olduğu, anılan isteklilerin tekliflerinin idare tarafından değerlendirme dışı bırakılması işleminin yerinde olmadığı, ihalede söz konusu istekiler ve kâr hariç yaklaşık maliyetin üzerinde teklif veren Yamapa Yapı Malz. Paz. San. Tic. Ltd. Şti. olmak üzere üç geçerli teklif sahibi bulunduğu, dolayısı ile ihalenin tek geçerli teklif kalması ve rekabetin oluşmaması gerekçe gösterilerek iptal edilmesinin yerinde olmadığı hususlarında“ düzeltici işlem belirlenmesine” karar verilmiştir.

Başvuru sahibinin itirazen şikayet başvuru dilekçesindedile getirdiği ihalenin iptaline ilişkin iddiası hakkında Kurul çoğunluğunca verilen “ Egemen Müt. San. Tic. Ltd. Şti.- Usta Yemek Tem. Inş. San. Tic. Ltd. Şti. Ortak Girişimi ile Sema Tel. Tem. Inş. San. ve Tic. Ltd. Şti ve Motif Özel Eğitim Hizm. San. Tic. Ltd. Şti.- Basutlar tnş. Tem. San. Tic Ltd. Şti. Ortak Girişimi olmak üzere 3 istekli tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamalarında öngörülen işçilik maliyetlerinin teklif edilmesi gereken asgari işçilik maliyetini karşılamadığı, her ne kadar anılan isteklilerin idare tarafından başka gerekçelerle değerlendirme dışı bırakıldıkları görülse de, söz konusu istekliler tarafından asgari işçilik maliyetinin altında bedel öngörülmesi hususunun da değerlendirme dışı bırakılma gerekçeleri içinde yer alması uygun görüldüğü ”şeklindeki karar gerekçesi ile ihalenin iptal edilmesinin yerinde olmadığı hususlarındaki“ düzeltici işlem belirlenmesine” niteliğindeki karar gerekçelerinekatılmakla birlikte, başvuru sahibinin itirazen şikayet başvuru dilekçesinde belirttiği iddiasına yönelik İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 18’inci maddesi yönünden yapılan incelemeye göre;

Kamu İhale Tebliğinin 79.4.2.18. maddesinde;“ İtirazen şikayet başvurularına ilişkin olarak Kurum tarafından yapılan incelemede gerekli görülmesi durumunda, proforma fatura ve fiyat tekliflerine ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanakları, bunları muhafaza eden meslek mensubundan istenebilir. Gerek meslek mensubundan istenen tutanaklar gerekse ihaleyi yapan idare tarafından Kuruma gönderilen belgeler arasında yer alan proforma fatura ve fiyat teklif tutarları ile maliyet/satış tutarı tespit tutanağında belirtilen maliyet ve satış tutarlarının arasında uyumsuzluk olduğunun veya bu belgelerde yer alan bilgilerin ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığının değerlendirilmesi durumunda; proforma fatura ve fiyat teklifleri ile maliyet/satış tutarı tespit tutanakları mükellef ve/veya isteklinin bağlı olduğu vergi dairesine gönderilir ve gerekli olması halinde Cumhuriyet Savcılığına bildirim yapılır. “ açıklaması yer almaktadır.

Kurumca bu açıklama uyarınca yapılan incelemelere göre, hizmet alımlarında aşırı düşük teklif açıklamasında giyim bedeline ilişkin yapılan açıklamalarda, istekli tarafından giyim bedeline ilişkin sunulan proforma fatura ve fiyat teklif tutarlarıile maliyet/satış tutarı tespit tutanağında belirtilen maliyet ve satış tutarlarının arasında uyumsuzluk olduğunun veya bu belgelerde yer alanbilgilerin ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığının değerlendirilmesi durumunda, belirtilen proforma fatura ve fiyat teklifleri ile maliyet/satış tutarı tespit tutanakları mükellef ve/veya isteklinin bağlı olduğu vergi dairesine gönderilmesi, ayrıca konunun önemine göre de Cumhuriyet Savcılığına bildirim yapılması hususlarının anlaşılması gerektiğinin aşikar olması nedeni ve bu yönde verilen Kurul Kararları ile konu içtihat niteliğini kazanmış olmasının yanında Tebliğin yukarıda sözü edilen düzenlemesi birbirine bağlı/bağımlı iki temel açıklamadır.

Şöyle ki; cari piyasa koşullarına, temel ekonomik verilere ve hayatın olağan durumuna uygun olmadığı anlaşılan fiyat teklifinin bir şekilde şekle uygun olarak müşavir tarafından tevsik edilmesi halinde, bu durumun ilgili vergi dairesine bildirilerek “bu tevsikin” doğruluğunun testi istenilmekte ve sistemin sigortası genel kabulüyle yapılmış bir mevzuat düzenlemesi şeklinde tezahür etmiştir. Kamu İhale Tebliğinin 79.4.2.18. maddesinin birbirine bağımlı son açıklama cümlesinin uygulanmaması halinde başlangıç cümlesine göre tekliflerin değerlendirilmesinin sağlıklı ve hukuken uygun bir yanı olmayacaktır.

İstekliler tarafından asgari işçilik bedelinin çok az üstünde verilen teklif bedelinin en düşük teklife yakın olmasının sağlanması için teklif bileşenlerinden olan giyim bedeli açıklamasına yönelik olarak verilen proforma fatura ve fiyat teklif tutarlarının düşük bedelli olarak oluşturulduğunun konu ile ilgili içtihat niteliğinde verilmiş Kurul kararlarından anlaşıldığı, verilen proforma fatura ve fiyat teklif tutarlarının ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığının anlaşılmasına rağmen, düşük bedelli de olsa, istekli tarafından verilen proforma fatura ve fiyat tekliflerin Kamu İhale Genel Tebliğinin ilgili hükümlerine göre belge üzerinde taşıması gereken şartları taşıdığının tespiti halinde anılan açıklamanın mevzuat uyarınca uygun görüldüğünün içtihat niteliğinde verilmiş olan Kurul kararlarından anlaşıldığı, ancak sunulan proforma fatura ve fiyat teklif tutarlarının ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığının anlaşılması durumunda da, teklif açıklaması bu yönden mevzuata uygun görülmekle birlikte proforma fatura ve fiyat teklif tutarlarının düşüklüğünün düzenlenen ve idareye sunulan belgenin usulüne uygun olmadığına ilişkin eylemi ortadan kaldırmayacağı düşüncesi ile, Kanunun temel ilkelerinden eşit muamele ve güvenirlik ilkelerinin ön planda çalıştırılmasının temini yönünden incelenmesi için bağlı bulunan vergi dairesine gönderilmiştir.

Yukarıda yapılan iki değerlendirmenin belge üzerinde aynı anda var olduğu durumda, bildirim yapılmasının anlamlı olduğu yönünde bütünlük sağladığı şeklinde yapılan değerlendirmelerin birbirinden bağımsız işletilmesi durumunda, yani aşırı düşük açıklamada, isteklinin giyime ilişkin sunduğu proforma fatura ve fiyat teklif tutarlarının ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığının açıkça bilinmesine rağmen, sırf, anılan belgelerin Tebliğinin sözü edilen açıklamalarına göre belge üzerinde taşıması gereken şartlara uygun olarak taşıdığı tespitine dayanılarak isteklinin açıklamasının mevzuata uygun olduğunu kabul etmenin mevzuat ile çelişki yarattığı, bu nedenle, anılan belgelerin Kamu İhale Genel Tebliğinin ilgili açıklamalarına göre belge üzerinde taşıması gereken şartları taşıdığının tespit edilmiş olmasına rağmen, proforma fatura ve fiyat teklif tutarlarının ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığı durumunun incelenmesi için Tebliğin ilgili açıklaması uyarınca ilgili vergi dairesine bile bile gönderilmemesi durumunda, Kanunda belirtilen temel ilkelerden eşit muamele ve güvenirlik ilkelerinin ön planda zedelendiği işlemlerin gerçekleştirilmiş olacağı düşüncesiyle, Tebliğin ilgili açıklamalarına göre, belge üzerinde taşıması gereken şartları taşıdığının tespit edilmiş olmasına rağmen, vergi dairesine bildirim yapılmasına gerek görülmeyen, proforma fatura ve fiyat teklif tutarlarının , ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığının anlaşıldığı durumda, anılan isteklinin aşırı düşük açıklamalarının mevzuata uygun olmadığı gerekçesi olarak kabul edilmemesi gerekmektedir.

İncelemeye konu ihalede, idarece aşırı düşük teklif açıklaması uygun görülmeyerek teklifi değerlendirme dışı bırakılan Egemen Müt. San. Tic. Ltd. Şti.- Usta Yemek Tem. İnş. San. Tic. Ltd. Şti. Ortak Girişimi ile aşırı düşük teklif açıklamaları Kurulun çoğunluk kararı ile uygun görülen Doğan Grup İnşaat Temizlik Gıda Taşımacılık Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi- Efsane Sosyal Hiz. San. ve Tic. Ltd. Şti. Ortak Girişimi ve Hanoğlu Tem. Hizm. San. ve Tic. Ltd. Şti.- Adonis Müt. Inş. San. ve Tic. Ltd. Şti. Ortak Girişiminin aşırı düşük teklif açıklamaları kapsamında sunduğu bilgi ve belgeler yukarıda aktarılan değerlendirmeler ışığı altında değerlendirildiğinde;

İdarece aşırı düşük teklif açıklaması uygun görülmeyerek teklifleri değerlendirme dışı bırakılan ve Kurulca da “ sunulan aşırı düşük teklif açıklamalarında öngörülen işçilik maliyetlerinin teklif edilmesi gereken asgari işçilik maliyetini karşılamadığı,” gerekçesine dayanılarak aşırı düşük teklif açıklaması uygun görülmeyenEgemen Müt. San. Tic. Ltd. Şti.- Usta Yemek Tem. İnş. San. Tic. Ltd. Şti. Ortak Girişimitarafından aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında ihale konusu işte çalışacak personelin giyim giderinin maliyetine dayalı açıklamasının tevsiki için; 130 adet gömlek için 0,26 TL birim fiyat üzerinden toplamda 0,27 TL fiyat öngören İrem Üniforma İş ve İş Elbiseleri-Abdülaziz BALTAŞ tarafından istekli adına tanzim edilen 01.11.2012 tarihli proforma fatura ile ekinde maliyet/satış tespit tutanağının (Ek-O.5) sunulduğu anlaşılmış olduğundan, anılan isteklininaşırı düşük açıklaması kapsamında sunduğu; proforma fatura ile maliyet/satış tespit tutanağında, ön görülen giyim maliyet bedellerinin maliyet muhasebesi kayıtları açısından ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığı, bu nedenle adı geçen isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasının mevzuata uygun olmadığından teklifinin bu gerekçe ile de, değerlendirme dışı bırakılması gerektiği,

İdarece aşırı düşük teklif açıklaması uygun görülmeyerek teklifleri değerlendirme dışı bırakılan, ancak, Kurul çoğunluğunca, aşırı düşük teklif açıklamalarının mevzuata uygun olduğu kabul edilerek teklifinin değerlendirmeye alınmasına karar verilen Doğan Grup İnşaat Temizlik Gıda Taşımacılık Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi- Efsane Sosyal Hiz. San. ve Tic. Ltd. Şti. Ortak Girişimitarafından aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında ihale konusu işte çalışacak personelin giyim giderinin maliyetine dayalı açıklamasının tevsiki için; 130 adet gömlek için 0,001 TL birim fiyat üzerinden ve toplamda 0,13 TL fiyat öngören Egemen Endüstriyel-İbrahim Halil BAYINDIR tarafından istekli adına tanzim edilen 01.11.2012 tarihli proforma fatura ile ekinde maliyet/satış tespit tutanağının (Ek-O.5) sunulduğu anlaşılmış olduğundan, anılan isteklininaşırı düşük açıklaması kapsamında sunduğu; proforma fatura ile maliyet/satış tespit tutanağında, ön görülen giyim maliyet bedellerinin maliyet muhasebesi kayıtları açısından ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığı, bu nedenle adı geçen isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasının mevzuata uygun olmadığından teklifinin bu gerekçe ile değerlendirme dışı bırakılması gerektiği,

İdarece aşırı düşük teklif açıklaması uygun görülmeyerek teklifleri değerlendirme dışı bırakılan, ancak, Kurul çoğunluğunca, aşırı düşük teklif açıklamalarının mevzuata uygun olduğu kabul edilerek teklifinin değerlendirmeye alınmasına karar verilen Hanoğlu Tem. Hizm. San. ve Tic. Ltd. Şti.- Adonis Müt. Inş. San. ve Tic. Ltd. Şti. Ortak Girişimitarafından aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında ihale konusu işte çalışacak personelin giyim giderinin maliyetine dayalı açıklamasının tevsiki için; 130 adet gömlek için 0,002 TL birim fiyat üzerinden ve toplamda 0,26 TL fiyat öngören Kantaş Tekstil-Kadir KANTAŞ tarafından istekli adına tanzim edilen 01.11.2012 tarihli proforma fatura ile ekinde maliyet/satış tespit tutanağının (Ek-O.5) sunulduğu anlaşılmış olduğundan, anılan isteklininaşırı düşük açıklaması kapsamında sunduğu; proforma fatura ile maliyet/satış tespit tutanağında, ön görülen giyim maliyet bedellerinin maliyet muhasebesi kayıtları açısından ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığı, bu nedenle adı geçen isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasının mevzuata uygun olmadığından teklifinin bu gerekçe ile değerlendirme dışı bırakılması gerektiği,

Değerlendirilmiştir.

Açıklanan nedenlerle, başvuru sahibinin itirazen şikayet başvuru dilekçesindedile getirdiği ihalenin iptaline ilişkin iddiası hakkında Kurul çoğunluğunca verilen “ Egemen Müt. San. Tic. Ltd. Şti.- Usta Yemek Tem. Inş. San. Tic. Ltd. Şti. Ortak Girişimi ile Sema Tel. Tem. Inş. San. ve Tic. Ltd. Şti ve Motif Özel Eğitim Hizm. San. Tic. Ltd. Şti.- Basutlar tnş. Tem. San. Tic Ltd. Şti. Ortak Girişimi olmak üzere 3 istekli tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamalarında öngörülen işçilik maliyetlerinin teklif edilmesi gereken asgari işçilik maliyetini karşılamadığı, her ne kadar anılan isteklilerin idare tarafından başka gerekçelerle değerlendirme dışı bırakıldıkları görülse de, söz konusu istekliler tarafından asgari işçilik maliyetinin altında bedel öngörülmesi hususunun da değerlendirme dışı bırakılma gerekçeleri içinde yer alması uygun görüldüğü ”şeklindeki karar gerekçesi ile iptal kararının yerinde olmadığı yönündeki karar gerekçelerine katılmakla birlikte, başvuru sahibinin itirazen şikayet başvuru dilekçesinde belirttiği iddiasına yönelik İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 18’inci maddesi yönünden yapılan incelemeye göre, ticari şirketlerin iktisadi amacının kâr elde etmek olduğu, kâr elde etmese dahi en azından zarar etmemek üzere ticari faaliyetlerine devam etmelerinin bir zorunluluk olduğu aksi takdirde söz konusu şirketlerin zarar etmemek ve kâr elde etmek için kayıt dışı ticari yollara başvurmalarının kuvvetle muhtemel olduğu düşüncesi ile, inceleme konusu ihalede giyimine ilişkin açıklamaları kapsamında verdikleri proforma faturadaki teklif fiyatlarının maliyet muhasebesi kayıtları açısından ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığı belirlenen, idarece aşırı düşük teklif açıklaması uygun görülmeyerek teklifi değerlendirme dışı bırakılan ve Kurulca da “ sunulan aşırı düşük teklif açıklamalarında öngörülen işçilik maliyetlerinin teklif edilmesi gereken asgari işçilik maliyetini karşılamadığı,” gerekçesine dayanılarakaşırı düşük teklif açıklaması uygun görülmeyenEgemen Müt. San. Tic. Ltd. Şti.- Usta Yemek Tem. İnş. San. Tic. Ltd. Şti. Ortak Girişiminin teklifinin, bu gerekçeler üzerinden de değerlendirme dışı bırakılması gerektiği ve bu gerekçenin de anılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamalarının uygun görülmediğine ilişkin Kurulun çoğunluk karar gerekçeleri içinde yer alması gerektiği, diğer yandan, idarece aşırı düşük teklif açıklamaları uygun görülmeyerek teklifleri değerlendirme dışı bırakılan, ancak, Kurul çoğunluğunca, aşırı düşük teklif açıklamaları mevzuata uygun olduğu kabul edilen, Doğan Grup İnşaat Temizlik Gıda Taşımacılık Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi- Efsane Sosyal Hiz. San. ve Tic. Ltd. Şti. Ortak Girişimi ile Hanoğlu Tem. Hizm. San. ve Tic. Ltd. Şti.- Adonis Müt. Inş. San. ve Tic. Ltd. Şti. Ortak Girişiminin tekliflerinin belirtilen gerekçeler üzerinden değerlendirme dışı bırakılarak ihale işlemlerine devam edilmesi gerektiği yönündeki düşüncem ile, bu hususlar dışındaki Kurul karar gerekçesine katılıyorum.

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi